Riyadh Al-Salehin
Daga fadar shugaban manzanni
Allah ya jikansa da rahama
Babin wajibcin da'a ga ma'aikata ba tare da sabawa ba
Kuma haramun ne a yi musu da’a a kan savani
Allah madaukakin sarki yace
Ya ku waxanda suka yi imani ku yi da’a ga Allah, kuma ku yi da’a ga Manzo da ma’abuta al’amari daga cikinku
An kar~o daga Ibn Umar Allah Ya yarda da su duka
An kar~o daga Manzon Allah Sallallahu Alaihi Wasallama ya ce
Wajibi ne musulmi ya saurara kuma ya yi biyayya ga abin da yake so da abin da yake ki
Sai dai idan an umarce shi da ya yi zunubi
Idan ya yi umurni da sabawa, babu ji kuma babu biyayya
An amince
Ji da biyayya
Wato yarda da mika wuya ga mai mulki wajen biyayya ga Allah
Daya daga cikin amfanin magana
Wajibi ne a yi wa liman biyayya a cikin kowane lamari
Ko ya yarda da son bawa ko bai yarda ba
Sai dai idan an umarce shi da ya yi zunubi
Babu biyayya ga wanda ya saba wa Allah
Dole ne a lalata sha'awoyi da bukatu na mutum
Domin hadin kai da hadin kan al'ummar musulmi
An kar~o daga Ibn Umar Allah Ya yarda da su duka ya ce:
Idan muka yi mubaya'a ga Manzon Allah tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi sai mu ji kuma mu yi biyayya.
Faɗa mana abin da za ku iya
An amince
Daya daga cikin amfanin magana
Wajabcin mubaya'a ga Imamin Musulmi ji da biyayya
Biyayya tana kan iyawa
Idan Halifa ya yi umurni da wani abu da ba za a iya jurewa ba
Ya fi karfin bawa
Ba a bukatar ya yi biyayya
Dole ne waliyyi ya tausaya wa talakawansa
Yin koyi da tausayi da rahamar Manzon Allah tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi ga al'ummarsa
Ya halatta a cusa mubaya'a
An kar~o daga Ibn Umar Allah Ya yarda da su duka ya ce:
Na ji Manzon Allah tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi yana cewa
Duk wanda ya kawar da hannunsa daga biyayya
Zai gamu da Allah a Ranar Kiyama kuma ba shi da hujja
Duk wanda ya mutu ba tare da yin mubaya'a a wuyansa ba
Ya mutu mutuwar jahilci
Muslim ne ya ruwaito shi
Kuma a cikin ruwayarsa
Duk wanda ya mutu yana barin kungiyar
Zai mutu mutuwar jahilci
Ya cire hannunsa cikin biyayya
Wato ya warware cinikin hannunsa
Ya warware mubaya'arsa ta hanyar yi wa Imam tawaye
Kuma kada a yi masa da'a a cikin wani abu face savawa
Ba shi da uzuri
Wato ba shi da hujjar karya alkawari
Mutuwar jahilci
Wato ya mutu ne bisa bata da jahilci
Su ma mutanen zamanin jahiliyya sun mutu saboda haka
Ba su kasance ƙarƙashin biyayyar sarki ba
Suna ganin wannan abin kunya ne
Rabuwa da kungiyar
Wato wanda yake adawa da mubaya'a da biyayyar da musulmi suka yi wa limamin da yake hukunci a kan ji da biyayya.
Daya daga cikin amfanin magana
Wajabcin riko da al'ummar musulmi da yin mubaya'a ga limaminsu
Duk wanda ya sauke liman ya karya mubaya'a
Daya daga cikin manyan zunubai ya zo
Yana kama da kyawawan dabi'un mutanen zamanin jahiliyya
Wajibi ne al’umma su nada halifan da zai kafa su bisa tsarin Allah
Kuma zai tabbatar da addini a cikinsu
Kuma yana kare kwayayen su
Domin Imam garkuwa ne mai yaqi a bayansa
An kar~o daga Anas Allah Ya yarda da shi ya ce:
Manzon Allah tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi ya ce
Ji ka yi biyayya
Kuma idan an naɗa Bawan Habasha a kanku
Kansa kamar zabibi
Bukhari ne ya ruwaito shi
Yi amfani da kowane umarni akan ku
Kansa zabibi ne
Duk wani ɗan gashi baƙar fata
Bawan Abyssiniya
Duk wani bakar fata
Daya daga cikin amfanin magana
Wajabcin saurara da biyayya ga mai mulki a cikin al'amuran da ba na sabawa ba
Komai kalar sa ko jinsinsa
Ya halatta bawa da ubangiji su limanci sallah
Idan mutane sun karanta Littafin Allah
Domin an umarce shi da ya yi masa biyayya
Bayansa aka yi sallah
An haramta yin tawaye ga Sultan da Logar
Domin yin adawa da shi sau da yawa yana haifar da wani abu mafi muni fiye da abin da ake so
An kar~o daga Abu Hurairah, Allah Ya yarda da shi ya ce
Manzon Allah tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi ya ce
Dole ne ku saurara kuma ku yi biyayya a cikin wahala da sauƙi
Abun kara kuzari, rashin son ku, da tasirin sa akan ku
Muslim ne ya ruwaito shi
Wahalar ku da sauƙi
Wato talaucinka da dukiyarka
Tonic ɗin ku da rashin son ku
Wato abin da kuke so kuma kuke ƙi
Tasirin sa akan ku
Wato keɓe kai da ƙwarewa a cikin al'amuran duniya
Daya daga cikin amfanin magana
Ana buƙatar biyayya a kowane yanayi
Sai dai idan an umarce shi da aikata zunubi ko kuma aka tilasta masa ya aikata wani abu da ba zai iya jurewa ba
Bayani game da cancantar sarakuna a cikin al'amuran duniya
Ma'aikatan sun hana su hakkinsu saboda abin da suke da shi
An kar~o daga Abdullahi ]an Umar Allah Ya yarda da su duka, ya ce
Muna tare da Manzon Allah tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi a cikin tafiya
Haka muka zauna a gida
Wasu daga cikin mu suna gyara buyayyar mu
Wasu daga cikin mu suna gwagwarmaya
Daga cikinmu akwai wanda yake cikin kabarinsa
Lokacin da mai bushara da Manzon Allah tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi ya kira
Addu'a ta duniya ce
Sai muka taru wajen Manzon Allah Sallallahu Alaihi Wasallama
Sai ya ce
Shi ba annabi ba ne kafin ni
Sai dai idan aikinsa ne ya nuna wa al'ummarsa mafi kyawun abin da ya sani gare su
Yana yi musu gargaɗi da sharrin abin da yake karantar da su
Kuma wannan al'ummar taku ta sanya jin dadin ta a gaba
Kuma azãba ta sãme na ƙarshe daga gare su, da abin da kuke ƙaryatãwa
Jarabawa za su zo, wanda ɗayan zai shafi ɗayan
Kuma jarabobi suna zuwa
Mumini ya ce: "Wannan ita ce mutuwata."
Sannan ya bayyana
Kuma jarabobi suna zuwa
Yana cewa: jaraba
Mumini ya ce: Wannan shi ne
Duk wanda yake son tsira daga wuta ya shiga Aljanna
Mutuwarsa ta je masa alhali yana yin imani da Allah da Ranar Lahira
Kuma bari ya zo wurin mutanen da yake so ya zo wurinsu
Kuma wanda ya yi mubaya’a ga liman, ya ba shi mubaya’ar hannunsa
Da 'ya'yan zuciyarsa
Bari ya yi masa biyayya idan zai iya
Kuma idan wani ya zo, zai yi jayayya da shi
Haka suka bugi wuyan ɗayan
Muslim ne ya ruwaito shi
Cewar yayi fada
Wato yana yin gasa ta hanyar jefa kibau da giciye
Kuma daji
Dabbobi ne da suke kiwo su kwana a wurinsu
Yace suna tausasawa juna
Wato wasu sun zama sirara
Wato haske zuwa kashi bayan haka
Na biyu yana cutar da na farko
An ce ana son junansu
Ta hanyar ingantawa da inganta shi
Aka ce suna kama da juna
gida
Wato wurin da za mu huta
Boye
Wato abin da ke boye a cikinsa
Anyi shi daga gashi, gashi ko ulu
Yana kan ginshiƙai biyu ko uku
Idan yana sama da haka, gida ne
Lafiyarta
Wato kariyarta daga fitintinu
A farkon
Wato, a farkon ƙarni uku da aka fi so
Na karshe
Wato bayan karni uku
A annoba
Wace irin jarabawa ce
Abubuwa
Duk wani abu sabo, sabon abu, kuma ya saba wa shari’ar Musulunci
Rasuwara
Wato akwai halaka
Budge
Wato ya juya ya tafi
Mutuwarsa za ta zo karshe
Wato ya kiyaye kada mutuwa ta zo masa a yanayin da aka siffanta
Zuwa
Iya, Liji
Ma'amala
Wato bugun hannu a hannu
Larabawa sun kasance suna yin shi idan yana buƙatar sayarwa
Sannan aka yi amfani da shi a cikin kwangilar
Yayan zuciyarsa
Wato kudurinsa da azamarsa
Yana jayayya da shi
Wato ya yi wa kansa rashin biyayya kuma yana son mulkin kansa
Sai suka fille kai
Wato ku kashe shi
Mafi daraja
Wato kiban Larabawa
Wannan saurayi
Babu kibau kwata-kwata
Daya daga cikin amfanin magana
Bukatar hada al'umma gaba daya
Don gaya mata abin da ya shafe ta duniya da lahira
Annabawa da Manzanni, tsira da amincin Allah su tabbata a gare su
Suna shiryar da al'ummarsu ne kawai zuwa ga alheri da adalci
Suna gargaɗe su daga sharri da cutarwa
Haka kuma dole ne magada annabawa su kasance
Fadakarwa al'umma daga dukkan sharri da duhu
Hadisin yana daya daga cikin hujjojin annabcinsa, tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi
Inda ya shaida wa al'ummarsa abin da zai faru da na karshensu
Na bala'i, wahala da jaraba
Ina daukar juna da makogwaro
Kowace jaraba ta fi ta baya muni da ban tsoro
Ana ganin duk wannan, kamar yadda Zaɓaɓɓen Allah ya faɗa masa
Na karshen wannan al'ummar
Kuma zai kauce wa tsarin magabata, wanda ke ba da kariya daga fitintinu
Da rashin kuskure daga kuskure
Da shiriya daga ɓata
Mumini ya kiyaye addininsa kuma ya kiyaye ingancinsa
Kada ku shiga cikin jaraba
Balaguron cin hanci da rashawa ba ya shafe shi
Ku kasance da kyawawan halaye kuma ku yi riko da tauhidi
Yana kare bawa daga sharrin fitintinu da tseratar da shi daga wuta
Wajabcin da'a ga liman da cika mubaya'a
Wajibi ne a yaki kungiyar azzalumai
Wanda ke fitowa akan liman, yana karya sandar biyayya, ya raba kan al'ummar musulmi
Domin kiyaye hadin kan al'ummar musulmi
Kuma kada a fasa maganarta
An kar~o daga Abu Hunaida Wa’il bn Hajar Allah Ya yarda da shi ya ce
Salama bn Yazid Al-Jaafi ta tambayi Manzon Allah s.a.w
Ya ce: Ya Manzon Allah
Ka ga ko sarakuna sun taso mana?
Suna neman hakkinsu, suna tauye mana hakkinmu
To me ka umarce mu?
To, ka kau da kai daga gare shi
Sai ya tambaye shi
Manzon Allah tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi ya ce
Ji ka yi biyayya
Domin suna ɗaukar abin da suke ɗauka
Kuma a kanku akwai abin da kuke ɗauka
Muslim ne ya ruwaito shi
Daya daga cikin amfanin magana
Wajibcin biyayya ga mai mulki, ko da kuwa ya kasa cika aikinsa
Don tabbatar da kwanciyar hankali a cikin al'umma da kuma kawar da fitina
alkalan wasa sun soke aikinsu
Ba ya halatta ga mutane su yi sakaci da ayyukansu
Domin ba a magance rashin lafiya ta hanyar rashin daidaituwa
Kowa yana da alhakin aikinsa, kuma ana tuhumarsa da sakacinsa
An kar~o daga Abdullahi xan Mas’ud Allah Ya yarda da shi ya ce
Manzon Allah tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi ya ce
Zai zama alama a bayana da abubuwan da kuke ƙaryatawa
Suka ce: Ya Manzon Allah
Ta yaya suka yi wa waɗanda suka fahimci haka?
Yace
Za ku cika hakkin da ya kamata ku
Kuma ka roki Allah wane ne naka
An amince
A alama
Wato ke nan na masu mulki a duniya
Da kuma hana a ba musulmi hakkokinsu
Fi son bayarwa ga wasu akan wasu
Daya daga cikin amfanin magana
Dole ne masu mulki su kasance masu adalci a cikin batutuwa
Wadanda ke da hannu dole ne su ba da haƙƙoƙin ga masu su
Kuma kada ku ci kuɗin mutane
Da kuma zubar musu da haqqoqi da wadatar da su ta hanyar kashe talakawansa
Hakimai da masu mulki za su yi abubuwan da suke da laifi bisa ga dokar Allah
Ba za a iya magance kuskure da kuskure makamancin haka ba
Duk wanda ya tauye hakkinsa kuma ya yi zalunci, zai nemi ladansa a wurin Allah
Ya koma gare shi domin neman adalci daga azzalumi
Duk da haka, ya cika haƙƙoƙin da aka samu daga gare ta
An kar~o daga Abu Hurairah, Allah Ya yarda da shi ya ce
Manzon Allah tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi ya ce
Duk wanda ya yi mini biyayya ya yi biyayya ga Allah
Duk wanda ya saba mini ya saba wa Allah
Duk wanda ya yi biyayya ga gimbiya ya yi mini biyayya
Duk wanda ya sabawa gimbiya ya saba min
An amince
Daya daga cikin amfanin magana
Ji da biyayya sun wajaba a kan Imam mai girma
Duk wanda Imam ya ba shi wata haqqi ta musamman
Biyayya ga masu iko wajen aikata abin da yake daidai yana kusantar da mutum zuwa ga Allah kuma yana samun lada da ayyukan kwarai
Duk wanda ya bi Manzo ya yi da’a ga Allah
Domin Manzon Allah tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi ya yi umarni da biyayya ga Allah Ta’ala
Kuma Allah ya yi umarni da yin biyayya ga ManzonSa, tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi
An kar~o daga Ibn Abbas Allah Ya yarda da su baki ]aya
Manzon Allah tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi ya ce
Duk wanda ya qi wani abu daga yarimansa, to ya haqura
Domin shine wanda ya fito daga Sultan Shubra
Ya mutu mutuwar jahilci
An amince
Duk wani abu face kafirci bayyananne
Shubra
Misali na ƙaramin cin zarafi
Daya daga cikin amfanin magana
Ku yi hakuri da karkacewar masu mulki
Amma a ba su shawara gwargwadon iko
Tunkudewa daga rashin biyayya
Saboda fasadi na gama-gari da yake tattare da musulmi
An kar~o daga Abu Bakra Allah Ya yarda da shi ya ce
Na ji Manzon Allah tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi yana cewa
Duk wanda ya zagi Sarkin Musulmi Allah ya zage shi
Tirmizi ne ya ruwaito shi
Daya daga cikin amfanin magana
Hadisi ya yi nuni da kyakkyawar ma’ana
Girmama ce ga fitattun malamai da halifofi da sarakuna
Domin sanya su tsoro a cikin ransu
Yana sauraronsu kuma yana bin umurninsu
Masu son tayar da fitina da raba kan al'ummar musulmi kada su kuskura su kai musu hari
Wannan ma’anar hadisin yana nuni ne da fadinsa –Allah ya kara masa yarda
Duk wanda yake so ya bawa Sultan shawara akan wani lamari
Kada ku nuna shi a fili
Amma yana ɗauka a hannunsa
Kuma shi kadai yake tare da shi
Idan kuma ya kar6a, to
In ba haka ba, da ya biya abin da yake bi
Riyadh Al-Salehin