Ku tsaya ku koyi sahabbai da malamai da fitattun mutane
Wani sabon kalubale daga gareni
Ina daga cikin sahabban manzon Allah sallallahu alaihi wa sallam
Ni gogaggen mawaki ne wanda ya rayu a zamanin jahiliyya da Musulunci
Ina cikin wadanda suka bar gumaka, suka hana giya kafin zuwan Musulunci
Na yi shekara talatin ban karanta waka ba, sai kwatsam na kware a cikinta, ta fara malala a harshena.
Na zo wurin Manzon Allah Sallallahu Alaihi Wasallama tare da jama’ata a shekarar tawaga a shekara ta tara bayan hijira.
Sai na musulunta na yi waka a gabansa na yabonsa, wadda Annabi Sallallahu Alaihi Wasallama ya yarda da ita.
Kuma daga gare ta na bi Manzon Allah a lokacin da ya zo da shiriya, na karanta wani littafi kamar magudanar haske
Na yi ta fama har na kasa ji, duk wanda ke tare da ni shi ne suhail lokacin da ya yi gishiri sannan ya yi fushi.
Ina rayuwa da taƙawa kuma na gamsu da aikata ta, kuma zan kasance daga wuta mai firgita ko makamancin haka
Mun kai sama da daukaka da daukaka, kuma muna fatan bayyanar da sama da haka
Sai Annabi Sallallahu Alaihi Wasallama ya ce: Ina Mazhar zai je Abu Laila?
Sai na ce: “Zuwa Aljanna Ya Manzon Allah” sai Manzon Allah Sallallahu Alaihi Wasallama ya ce: “Na’am, Allah Ya so.
Sai na ci gaba da cewa: Babu wani alheri a mafarki idan ba shi da alamun da ke kare tsarkinsa daga damuwa.
Babu wani alheri a cikin jahilci idan ba a haquri ba, idan kuma aka ba da umurni aka yi
Manzon Allah tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi ya ce: “Kada Allah ya bude baki, kada Allah ya bude baki sau biyu”.
Ta rayu tsawon lokaci, tana da shekara 120, kuma Talis ba ta shayar da ita albarkacin addu’ar Manzon Allah, tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi.
Wanene ni? Amsa: Al-Nabigha Al-Jaadi, Allah Ya yarda da shi
Ku tsaya ku koyi sahabbai da malamai da fitattun mutane
Wani sabon kalubale daga gareni
Ina daya daga cikin Sahabbai Muhajir kuma daya daga cikin jagororin Badariyya
Ni ne kawun Abdullahi bin Umar da 'yar uwarsa Hafsa uwar Muminai, Allah Ya yarda da su baki daya.
Ta yi hijira zuwa Habasha, sannan ta dawo daga nan zuwa Makka, sannan ta yi hijira zuwa Madina bayan hijirar Manzon Allah Sallallahu Alaihi Wasallama.
Yaqin Badar da Uhudu da sauran yaqoqan sun kasance a wurinsa
Ya dan uwana Othman bin Madoun, Allah ya kara masa yarda ya rasu, kuma ya ba ni amanar kula da iyalansa.
Sai Abdullahi bn Umar, Allah Ya yarda da shi, ya zo mani, ya nemi xan uwansa Usman, sai na aure shi da ita.
Shi ma Al-Mughirah bin Shu’bah, Allah Ya yarda da shi, ya fito ya nemi auren mahaifiyarta, yana son ta samu kudi.
Mahaifiyarta ta yarda, kuma ra'ayin kuyanga yana tare da ra'ayin mahaifiyarta
Wannan ya kai Manzon Allah tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi, sai ya tambaye ni game da haka
Sai na ce: Ya Manzon Allah ‘yar yayana, kuma ni majibincin babanta ne, ban yi sakaci da ita ba.
An auro ta da wanda ta san kyawawan halayensa da danginsa
Sai Manzon Allah tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi ya ce: Ku bi son zuciyarta, domin ita ce mafi haqqin kanta
Don haka Annabi Sallallahu Alaihi Wasallama ya cire ta daga Ibn Umar da mijinta Al-Mughirah Ibn Shu’bah.
Na dauki Masarautar Bahrain a zamanin Umar bin Khattab, Allah Ya yarda da shi.
Sai aka zarge ni da shan barasa, sai Omar, Allah Ya yarda da shi ya kira ni
Ya tambaye ni game da hakan, amma ban musanta ba, na ce masa na fassara wannan ayar
Bãbu laifi a kan waɗanda suka yi ĩmãni, kuma suka aikata ayyukan ƙwarai, a kan abin da suka ci, idan suka ji tsõro kuma suka yi ĩmãni, kuma suka aikata ayyukan ƙwarai, sa'an nan suka ji tsõro kuma suka yi ĩmãni, sa'an nan suka ji tsõro kuma suka aikata ayyukan ƙwarai, kuma Allah Yanã son mãsu kyautatãwa.
Sai Umar ya yi masa mummunar fassara, ya ce idan ka ji tsoron Allah, za ka nisanci abin da Allah ya haramta maka
Sai Umar ya matso kusa da mutane ya ce: me kuke tunani game da zartar da hukunci a kansa?
Suka ce: "Ba mu zaton za ku yi masa bulala sai bai da lafiya," sai ya yi shiru a kan haka na kwanaki da yawa.
Sai wata rana ya yanke shawarar yi min bulala, ya ce wa abokansa, “Me kuke gani a fatarsa?” Suka ce: "Ba mu zaton ku yi masa bulala matukar bai da lafiya."
Sai Umar ya ce: “Game da Allah a karkashin bulala ya fi soyuwa a gare ni fiye da haduwa da shi alhali yana kan wuyana.
Kawo mani cikakkiyar bulala, sai Omar ya umarce ni da a yi min bulala, sai na yi fushi da Omar na watsar da shi.
Sai Umar Allah Ya yarda da shi ya fita aikin Hajji, ni ma na fita tare da mutane don yin aikin Hajji
Bayan da muka dawo daga hajjin mu, omar ya bi hanya ya kwana
Da ya farka daga barcin da yake yi, sai ya kira ni, ya ce, “Wallahi ya zo mini a mafarkina. Ya ce: “Saleh, gama shi ɗan’uwanka ne.
Da suka zo wurina sai na ki zuwa wurinsa, sai Umar Allah Ya yarda da shi ya umarce su da su kai ni wurinsa, ko da abin ya faru.
Da na zo wurinsa sai ya yi min magana ya nemi gafarata ya sulhunta da ni, to ni wane ne?
Amsa ita ce Qudamah bin Mad’un, Allah Ya yarda da shi
Ka dakata ka san sahabbai, malamai, da fitattun mutane su wanene ku
Ina daya daga cikin Sahabbai Muhajir kuma daya daga cikin fitattun sarakunan Makka
Ni baffan Manzo ne, kuma dan uwansa mai shayarwa, kuma ina daga cikin makusantansa.
An san ni da jaruntaka da karamci, kuma na kasance daya daga cikin mafi taurin kai da karamci a cikin yaran kuraishawa.
Ina fada ina rike da takubba biyu har mutane suka yi mamakin karfin hali da karfina
Musulmai suna kirana da Zakin Allah da Manzonsa
Ta halarci yakin Badar tare da musulmi, inda ta kashe da dama daga cikin mushrikai da shugabanninsu
Daga cikinsu akwai Tuaimah bin Adi. Lokacin da yakin Uhudu ya zo
Na fita tare da Manzon Allah Sallallahu Alaihi Wasallama don kare addini
Jubayr bin Mutim ya gayyato wani bawansa dan kasar Habasha mai suna Wahshi
Yana zagin Habashawa da mashi. Ka gaya masa dalilin da ya sa ya yi kuskure da shi
Ya ce masa ya fita tare da mutane ya tunzura shi ya kashe ni a madadin kashe kawunsa Tuaima
Ya yi masa alkawarin zai 'yanta shi idan ya yi haka, kuma shi Wahshi ne duk lokacin da ya wuce ta wurin Hind bint Utbah ko ta wuce ta wajensa.
Ta ce, "Wehnabad, ka ba shi guba, ka warkar da shi, kuma ka tunzura shi ya kashe ni."
Da mutane suka taru aka fara fada, sai na tashi daga cikinsu kamar zaki
Na yi yaƙi kamar jarumi, kuma ina yaƙi da takuba biyu a lokacin
Sai na kashe gungun mushrikai, dodona yana jirana yana jirana
Ya gan ni a gaban mutane kamar kyakkyawan kyakkyawa yana jagorantar mutane da takobina
Ba abin da zai tsaya mini, don haka ku ɓoye mini da dutse
Kuma ina haka, sai Siba’ binu Abdil-Azza ya matso kusa da ni
Da na gan shi, sai na ce masa, “Shin kana da uwa da ɗa wanda aka yanke masa ƙulle?
Wani bugu ya same shi wanda ya rasa kansa, da ya kau da kai daga gare shi, sai ya yi tuntube
Sai garkuwa ta fito daga cikina, dabbata ta gan ni, ta harare ni da mashinta
Mashin ya fada cikin kasa na har sai da ya fito daga tsakanin kafafuna ya fadi
Sai na yi kokarin tashi wajen wanda ya jefe ni, amma da dodona ya ga na nufo shi yayin da na ji rauni.
Ya ce: Na ga mutuwa, amma sai aka ci ni, na fadi kafin in isa gare ta, sai ruhina ya cika
Sai mushrikai suka zo suka yanke jiki na, sai Manzon Allah Sallallahu Alaihi Wasallama ya shafa.
Da ya gan ni sai ya yi kuka ya ce, wannan shi ne shugaban shahidai.
Sannan ka binne dan ‘yar uwata, Abdullahi bin Jahsh, Allah Ya yarda da shi, a cikin kabari guda. To ni wanene?
Amsa ita ce Hamza bin Abdul Muddalib, Allah Ya yarda da shi
Ku tsaya ku koyi sahabbai da malamai da fitattun mutane
Wani sabon kalubale daga gareni
Ina daya daga cikin sahabbai masu hijira daga Banu Kalb, daya daga cikin kabilar Larabawa
Sa’ad da nake ɗan shekara takwas, na tafi tare da mahaifiyata don ziyartar kawuna
Muna kan hanyarmu kusa da mutanenta, sai dawakan Laban al-Qayyim suka far mana
Sai suka kwashe kuɗin, suka kori raƙuma, suka kama zuriyar, suka kama ni da su.
Sai suka sayar da ni a kasuwar Akkab, sai Hakim bin Hizam ya saya min dirhami dari hudu
Sannan ya ba ni kyauta ga innarsa Khadija bint Quwaylid, Allah ya kara mata yarda
Lokacin da Annabi Sallallahu Alaihi Wasallama ya aure ta, sai ta ba ni
Sai na fara yi masa hidima, tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi
Sai wani lokaci ya wuce, sai wasu mutane daga cikin mutanena suka yi aikin Hajji, sai suka ganni a Makka, sai na gane su, suka gane ni.
Daga nan suka dawo suka gaya wa mahaifina inda nake, sai mahaifina da kawuna suka fita don neman fansa
Sai suka hadu da Manzon Allah Sallallahu Alaihi Wasallama, suka ba shi duk abin da yake so
Sai ya ce musu: shin za ku iya yin wani abu da ya fi fansa?
Yace menene? Ya ce: "Idan ya zabe ku, to shi naku ne babu kudi."
Duk inda ya zabe ni, ni wallahi ba wanda yake so daga wanda ya zaba ba
Ya ce: Kun yi adalci kuma kun wuce gona da iri kan adalci
Sai Annabi Sallallahu Alaihi Wasallama ya kira ni ya ce da ni: Ni ne na koyar.
Kuma ka ga jama’ata tare da kai, kuma babanka da kawunka suka yi min wahayi, sai ka zave ni ko ka zave su
Sai na ce, “Ba ni ne na zaɓe kowa a kanku ba, kuna a gare ni a maimakon ubana da mahaifiyata.”
Mahaifina da kawuna suka yi mamaki suka ce: Kaicon ku, shin kuna zabar bauta fiye da 'yanci?
Ka zaɓe shi a kan mahaifinka, da kawunka, da danginka
Na ce, eh, na ga wani abu a wurin mutumin da ba zan taba zabar kowa ba
Lokacin da Annabi Sallallahu Alaihi Wasallama ya ga haka daga gare ni
Ya fitar da ni wajen dutsen ya daka wa mutane tsawa yana cewa:
Ya ku masu halarta ku shaida cewa wannan dana ne, na gaji shi, shi kuma ya gada daga gare ni
Da mahaifina da kawuna suka ga haka sai suka huce suka tafi
Don haka aka fara kiran ni da suna Ibn Muhammad har zuwa lokacin da Musulunci ya zo ya hana daukar yara
Kuma faxin Allah Ta’ala ta bayyana cewa: Ina kiran su zuwa ga ubanninsu
Sai aka fara kirana da sunan mahaifina, to ni wanene?
Amsa ita ce Zaidu bin Haritha, Allah Ya jikansa
Ku tsaya ku koyi sahabbai da malamai da fitattun mutane
Wani sabon kalubale daga gareni
Ni daya ne daga cikin sahabbai masu hijira kuma fitaccen dan uwa a Makka
Abu Sayyed yana daga cikin sarakunan kuraishawa. Ya kasance daya daga cikin mafi arziqi da wadata
Allah madaukakin sarki ya bayyana maganarsa akan haka
Ka bar ni da wanda na halitta shi kadai
Kuma na sanya shi ya zama shimfiɗaɗɗen dukiya
Kuma 'ya'yan su ne shaidu
Kuma na shirya masa
Yayana Khaled ƙwararren shugaban yaƙi ne
Ba a taɓa samun nasara a yaƙi ba
Hatta sunansa Annabi Sallallahu Alaihi Wasallama
Da takobin Allah zare
Na halarci yakin Badar da mushrikai
Na fada cikin bauta
Abdullahi bin Jahsh, Allah Ya yarda da shi, ya kama ni
Yayana Khaled ya zo ya yi mini fada
Abdullahi bn Jahsh ya wuce gona da iri akan bukatarsa ta fansa
Khaled ya daure ya biya kudin fansa
Da aka 'yanta ta ta isa Makka ta musulunta
Dan uwana ya ce dani, shin ba zan musulunta ba kafin in biya musu fansa?
Na ce: Ba zan musulunta ba har sai na fanshi kaina
Kuma Kuraishawa ba su ce: Ku bi Muhammadu ba.
Gudun fansa
Don haka mutanena suka daure ni a Makka
Kuma suka ɗanɗana mini azaba mai yawa
Manzon Allah tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi yana yi mini addu'a
Daga cikin wadanda suke yi musu addu'a daga cikin wadanda aka zalunta a Makka
Sai na kubuta daga zaman talala
Na shiga Manzon Allah tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi a Madina
Na fita tare da Manzon Allah Sallallahu Alaihi Wasallama kan aikin umra na shari’a.
Lokacin da muka zo Makka
Dan uwana Khaled ya barshi don kada ya ga Manzon Allah tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi da Sahabbansa a Makka.
Sai Allah Ya jikansa ya ce da ni
Da Khalid ya zo wurinmu, da mun girmama shi
Babu wani abu makamancinsa da yake boye ga Musulunci
Don haka na rubuta wa Khaled
Islam ya fada cikin zuciyarsa
Shi ne dalilin hijirarsa
Watarana na ce wa Annabi Sallallahu Alaihi Wasallama
Ya Manzon Allah
Ina samun kadaici da tsoro a cikin mafarkina
Sai Allah Ya jikansa ya ce da ni
Idan kun ji barci, faɗi wani abu
Da sunan Allah
Ina neman tsarin Allah daga fushinsa da azabarsa
Da sharrin bayinsa
Kuma daga waswasin shaidanu
Kuma zuwa
Ba zai cutar da ku ba kuma ba zai kusantar da ku ba
Sai na ce da shi
Don haka tsoron da nake samu a barci ya tafi
Wanene ni?
Amsa
Al-Walid bin Al-Walid bin Al-Mughirah
Allah Ya yarda da shi
Tsaya
Ya san sahabbai da malamai da fitattun mutane
Sabon kalubale
Wanene ni?
Ni ina daga cikin sahabbai masu daraja
Ni ne Halifan Musulmi
Daga cikin mishaneri goma
Na san izinin Noreen
Domin aurena da yar Manzon Allah Sallallahu Alaihi Wasallama
Ruqayya da Ummu Kulthum
Ni ne farkon wanda ya yi hijira zuwa Abyssiniya
Na gaji cinikin daga mahaifina
Na zama mai arziki da daraja
Karima Jawada
Na kasance daya daga cikin masu hannu da shuni
Na samu babban matsayi a cikin al'ummata
Kuma babbar soyayya
Ni ne mafi hikimar Quraishawa a hankali kuma mafificin ra'ayi
Ban yi sujada ga gunki ba
Ban sha giya ba a lokacin jahiliyya ko lokacin Musulunci
Ni ma na san ilimin Larabawa
Daga zuriyarsu, karin magana, da tarihin tarihi
Na musulunta a hannun Abubakar Al-Siddiq, Allah Ya yarda da shi
Na shaida dukkan fage tare da Manzon Allah Sallallahu Alaihi Wasallama
Saboda ni ne aka yi wa Ridwan mubaya'a
Inda ya yi mubaya’a ga Manzon Allah Sallallahu Alaihi Wasallama da hannunsa a madadina.
Kuma na shirya rundunar wahala
Kuma na sayi rijiyoyin Roma biyu
Kuma ya sanya shi wakafi ga musulmi
Manzon Allah Sallallahu Alaihi Wasallama ya so ya fadada masallacin
Sai na sayi fili kusa da masallaci
Sai ta ba Annabi Sallallahu Alaihi Wasallama
Ya fadada masallacinsa
Ya shaida cewa na kasance a Aljanna fiye da sau daya
Na yi imani da wannan al'ummar
Watarana na shiga ga Annabi Sallallahu Alaihi Wasallama
Yana bayyana kafafunsa
Da ya ganni sai ya rufe kafafunsa ya ce
Ba zan ji kunyar mutumin da mala'iku suke jin kunyar sa ba?
Na dauki halifanci bayan Umar, Allah Ya yarda da shi
Ya ci gaba a zamanin cin nasara
Har ya kai ga girmansa, gabas da yamma
A lokacin mulkina Musulmi sun mamaye teku
Kuma wata rana
Mutanen Levant da mutanen Iraki sun hadu a wani farmaki da suka kai a gaban Armeniya
Sai suka yi sabani a kan Alkur’ani
Har Huzaifa bn Al-Yaman Allah Ya yarda da su ya ji shi
Bambancinsu ne ya ƙi
Ya hau har ya zo wurina ya ce
Ya gane wannan al'umma kafin su yi sabani a kan Alkur'ani
Kamar sabanin da ke tsakanin Yahudawa da Nasara game da littattafai
Na tsorata da hakan
Don haka aka aika ta wurin Hafsa Uwar Muminai, Allah Ya yarda da ita
Aiko min da shafukan da aka harhada Alkur'ani a cikinsu
Don haka ta aiko min
Sai na umarci Zaida bin Thabit
Da Sa'eeda bin Al-Aas
Da Abdullahi bin Zubair
Da Abdul Rahman bin Al-Harith bin Hisham
Allah Ya yarda da su
Domin kwafa shi cikin Alqur'ani
Kuma na gaya musu
Idan ku da Zaid kun yi sabani game da kalmar Larabci
Don haka ku rubuta shi da harshen Kuraishawa
An saukar da Alkur'ani a cikin harshensu
Haka suka yi har aka rubuta Alkur’ani
Sannan na mayarwa Hafsa jaridun, Allah ya kara mata yarda
An aika shi zuwa kowace kasar musulmi da Alkur'ani
Na umarce su da su kona kowane Alqur’ani
Sun yi sabani da Alkur’ani da na aiko musu
Wanene ni?
Amsa ita ce Othman bin Afam, Allah Ya yarda da shi
Ku tsaya ku koyi sahabbai da malamai da fitattun mutane
Sabon kalubale Wanene ni?
Ina daya daga cikin sahabban Manzon Allah Sallallahu Alaihi Wasallama daga Makkah
Na musulunta a shekarar da aka ci yaki
Na shaida yakin Hunaim tare da Manzon Allah Sallallahu Alaihi Wasallama
Da kuma al'amuran da suka biyo baya
Kun kasance ɗaya daga cikin mafi kyawun mutane
Yawancinsu suna kashe kuɗi ba tare da la'akari da su ba
Ina kashe kuɗi kamar yadda sarakuna ke kashewa
Ina da babban gida a Makka
Kusa da Masallacin Harami
Yana da kofa biyu
Ana kiran shi mai fuska biyu
Masu shayarwa suna zaune da ita
Kuma bayan Musulunci
Na zama daya daga cikin sahabbai masu kyauta
Don haka ni ne farkon wanda ya rufe Ka'aba da tufa biyu
Karkashin Jagorancin Halifa Othman bin Affan Allah Ya yarda da shi
Annabi Sallallahu Alaihi Wasallama ya yi amfani da ni
Gwamnan Yaman
Bayan jayayyar bankwana
Sai Halifa Abubakar Al-Siddiq, Allah Ya yarda da shi, ya umarce ni da in yaqi waxanda suka ridda a Yaman.
Na yi wani lokaci a Sana’a a matsayin gwamna da alkali
Ni ne farkon wanda ya fara rubuta littattafai
Kuma daga labarina a Yemen
Akwai wani yaro mai suna Aseel yana zaune a Sana'a
Ward Asil yana da mata fasikanci
Ta haifi 'ya'ya shida
Sai ta ce wa ɗan'uwan Allah, "Wannan ita ce yini."
Ba za ku iya zama kadai tare da ni ba
Har sai kin kashe aseel dan mijina
Sun kashe shi bayan mahaifinsa ya tafi
Suka jefa shi cikin wata rijiya da aka watsar
Sai matar ta fara yawo akan titi tana tambayarsa
Ta roki Allah ya mayar mata da dan mijinta
Lokacin da na samu labari
Na yi iya kokarina don warware lamarin
Ta yi alkawarin alkawurra masu kyau ga wadanda za su taimaka wajen bankado lamarin
Bayan 'yan kwanaki
Wasu masu hankali sun zo wurina
Ya ce min ya ganta a wata rijiya kusa da fadar Ghamdan
Koren kwari suna tashi daga gare ta da yawa
Kuma wannan kuda yana wanzuwa ne kawai idan ya mutu
Sai na fita zuwa rijiyar da aka ambata
Ta umurci daya daga cikin wadanda suke wajen ya sauka ya tono rijiyar
Wanda ya sauko yana daya daga cikin masu kisan
Ban sani ba
Ya zo ya sa ido a kan lamarin
Lokacin da ya gangara cikin rijiyar
An samu mamacin yana yawo akan ruwa
Don haka ya sanya shi a cikin wani rami kusa da rijiyar
Sai ya dora dutse a kai
Da ya fito sai ya ce:
Ban sami komai ba
Na kasa yarda da shi
Domin warin ya karu bayan ya sauko ya motsa mamacin
Sai na umarci wani mutum daga waɗanda suke wurin ya sauko
Sannan kuma
Alamun tsoro sun bayyana akan wanda ya kashe shi
Kuma ya kyamaci kalarsa
Sai na ba da umarnin a kama shi
Har mamacin ya fito daga rijiyar
Sai na jaddada mai kisan
Don haka ya furta komai
Ya ambato wadanda suka hada shi da aikata laifin
Don haka na kama su
An mika lamarin ga Umar bin Khattab, Allah Ya yarda da shi
Umar ya bada umarnin kashe duk wadanda suke da hannu wajen kashe yaron
Yace shahararren jawabinsa
Idan mutanen Sana'a suka taru a wajensa
Zan kashe su da shi
Don haka na kashe su shida
Tare da su akwai mahaifiyar Al-Fatta Aseel
Watarana na hadu da Umar bin Khattab, Allah Ya yarda da shi
Sai na ce masa
Ina mamakin yadda mutane suke taqaita sallah alhalin suna imani
Allah madaukakin sarki yace
To, bãbu laifi a kanku idan kun rage salla
Idan kun ji tsõron waɗanda suka kãfirta su fitine ku
Mutanen sun kasance lafiya
Umar yace
Na yi mamakin abin da na yi mamakin
Don haka na ambaci haka ga Manzon Allah Sallallahu Alaihi Wasallama
Sai ya ce
Sadaka ce da Allah yake yi muku
Don haka suka karbi sadakarsa
Wanene ni?
Amsa
Ya'la Ibn Umayyah, Allah ya kara masa yarda
Tsaya
Ya san sahabbai da malamai da maxaukakin sarki
Wani sabon kalubale daga gareni
Ina daga cikin sahabban manzon Allah sallallahu alaihi wa sallam
Daga mutanen Makka
Ni mai daraja ne da aka kwatanta a cikin mafarki
Masu daraja da biyayya a cikin Quraishawa da iyayengijinsu
Masanin tarihin Larabawa
Na karbo hadisi daga Abubakar Al-Siddiq, Allah Ya yarda da shi, kafin Musulunci
Adnin Annabi Sallallahu Alaihi Wasallama
Daga cikin mutane hudu daga Makka
Yana nisantar da su daga shirka da son su musulunta
Kuma su ne ni
Itab bin Asid
Da Hakim bin Hizam
Da Suhail bin Umar
Duk mun musulunta
Annabi mai tsira da amincin Allah ya bayar
Rakuma dari
Zuciyata ta kunsa
Amirul Muminina Umar bin Khattab Allah Ya yarda da shi ya ba ni makamai.
Da takobin Al-Numan bin Al-Mundhir
Mahaifina yana daga cikin manya-manyan kuraishawa kuma mafi daukaka
Yana daya daga cikin wadanda suka taka rawa wajen danne jaridun azzalumai
Lokacin da Banu Hashim ya kauracewa mutane
Ya tausaya musu ya kuma yi musu addu'a a boye
Manzon Allah Sallallahu Alaihi Wasallama ya dauke shi aiki don neman taimako
Lokacin shiga Makka
Lokacin da ya dawo daga Taif
Don haka mahaifina ya haya
Sai mahaifina ya dauki makaminsa
Sai ya kira ‘ya’yansa da jama’arsa ya ce:
Sanya makamai
Kuma ku kasance a kusurwoyin gida
Na sakawa Muhammad
Sai aka aiko shi zuwa ga Manzon Allah, tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi
Don shiga
Sai Manzon Allah tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi ya shiga
Kuma tare da shi akwai Zaidu bin Haritha
Har ya isa Masallacin Harami
Sai babana ya tashi akan rakuminsa ya kira
Ya ku mutanen kuraishawa!
Na sakawa Muhammad
Kada ku cutar da ɗayanku
Don haka Annabi Sallallahu Alaihi Wasallama ya zagaya xakin lafiya
Annabi sallallahu alaihi wasallam
Kar ka manta wadannan yanayi na baba
A lokacin da na zo madina na fanshi fursunonin mu a Badar
Na ci karo da Annabi Sallallahu Alaihi Wasallama
Ana karanta Suratul Tururu a Sallar Magariba
Lokacin da ya fahimci wannan ayar
Ko kuwa daga komai aka halicce su?
Ko kuwa su ne masu yin halitta?
Ko sun halicci sammai da ƙasa?
Amma ba su da tabbas
Zuciyata ta kusa tashi
Ya dauke ni daga karanta shi kamar bacin rai
Sai na fara tunanin Musulunci
Amma musuluntar da na yi ta yi jinkiri kafin a ci Makka
Lokacin da na yi magana da Manzon Allah Sallallahu Alaihi Wasallama
A cikin sakin fursunonin Badar
Ya gaya mani
Idan mahaifinka yana raye
Yi mini magana game da waɗannan abubuwa
Don kyautar da suka yi masa
Na auri mace
Don haka ta sanya mata suna
Sai na sake ta kafin in gama jima'i da ita
To wannan ayar ta wuce ni
Sai dai idan sun yi afuwa, ko kuma wanda ya yi afuwa a hannunsa
Kullin aure
Sai na ce
Na cancanci gafararta
Sai na mika mata cikakken sadakin
Wanene ni?
Amsa ita ce Jubayr bin Mut'im bin Adi
Allah Ya yarda da shi
Tsaya
Ya san sahabbai da malamai da fitattun mutane
Sabon kalubale
Wanene ni?
Ni ina daga cikin sahabbai
Limamin Annabi Sallallahu Alaihi Wasallama
Daga Bani Jumah
An kashe dan uwana Anis a ranar Badar yana kafiri
Ni matashin masanin kimiyya ne a lokacin
Na musulunta a ranar da aka ci Makkah
Ina da shekara goma sha shida
Na kasance ɗaya daga cikin mafi kyawun mutane kuma ina da murya mafi kyau
Don haka Annabi Sallallahu Alaihi Wasallama ya umarce ni
Ta hanyar yin kiran sallah a Makkah
Ni ne liman na farko a Masallacin Harami
Har zuwa mutuwata
Kiran sallah ya kasance tare da dana shekaru da yawa
Na fita tare da gungun Kuraishawa bayan an ci Makka
Ko da muna ta wata hanya
Mun ga sojojin musulmi
Sun dawo daga Hunain
Mun ji muryar liman Manzon Allah tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi
Yana kiran sallah
Don haka muka yi musu ba'a
Ina kiran sallah da babbar murya ina izgili da liman su
Musulmi suka ji muryata
Manzon Allah tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi ya yi umurni
Ta hanyar kawo mu
Sai muka zo muka tsaya a gabansa
Ya ce: "A cikinku wa na ji muryar kiran salla?"
Don haka duk mutane suka nuna mini
Kuma sun gaskata shi
Sai ya aike su duka ya kulle ni
Don haka na ji tsoron kaina
Yace dani
Tashi kayi kiran sallah
Don haka na tsaya a hannunsa
Babu wani abu da ya fi ni kiyayya kamar Manzon Allah tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi
Ko abin da ya umarce ni da in yi
Sai Manzon Allah tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi ya yi kiran sallah da kansa
Yana koya mani jumla da jimla
Sai ya kira ni bayan na gama kiran sallah
Ya ba ni daure mai ɗauke da azurfa
Sa'an nan ya sa hannunsa a kan goshina
Sa'an nan ya umarce ta a fuskata
Sannan akan hanta
Har hannun Manzon Allah tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi ya kai cibiyata
Sannan yace
Allah ya saka da alkairi
Don haka duk abin da yake na Manzon Allah tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi ya tafi a cikin zuciyata na kiyayya
Wannan duk saboda son Manzon Allah Sallallahu Alaihi Wasallama ne
Sai na ce
Ya Manzon Allah
Ku fada min kiran sallah a Makka
Yace
na yi
Sai na zo wurin Attab bin Asid, Allah Ya yarda da shi
Shi ne sarkin Makka
Sai na ba shi labarin halin da nake tare da Manzon Allah, tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi
Ya amsa min
Tun daga nan na zama liman masallacin Harami
Har ta mutu
Ban yi hijira zuwa birni ba
Domin jajircewara wajen kiran sallah a dakin Allah mai alfarma
Kuma ba zan taba aske gashina ba
Domin Manzon Allah tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi ya goge ta da hannunsa
Amirul Muminina Umar bin Khattab Allah Ya yarda da shi ya zo Makka.
Da lokacin sallah ya yi sai na tashi na yi kiran sallah
Da Omar ya ji nasihata, sai ya kira ni ya ce
Baka tsoron kar idonka ya rabu saboda tsananin muryarka?
Na ce, Ya Amirul Muminin, ka zo mana
Ina son jin muryar ku
Wanene ni?
Amsa ita ce Abu Mahdhurah Al-Jumahi, Allah Ya yarda da shi
Ku tsaya ku koyi sahabbai da malamai da fitattun mutane
Wani sabon kalubale daga gareni
Ina daya daga cikin Sahabban Ansar
Daya daga cikin qananan Sahabban Manzon Allah Sallallahu Alaihi Wasallama
Na taso a matsayin maraya a hannun Abdullahi bin Rawahah, Allah Ya yarda da shi
An san ni da mai kunnen kunne
Na fita tare da musulmi don yin yaki a Uhudu
Manzon Allah Sallallahu Alaihi Wasallama ya mayar da ni cikin kuruciyata
Sa'an nan kuma na shaida dukkan al'amuran tare da shi
Na sami ciwon ido a idona
Don haka Annabi Sallallahu Alaihi Wasallama ya ziyarce ni
Da na warke sai na fita
Sai Manzon Allah tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi ya ce da ni
Duba, idan idanunka ne, me ke damun su?
Wane mai yin ka ne
Na ce a yi hakuri a nemi lada
Ya ce, Allah Ya jikansa da rahama
Don haka na hadu da Allah Madaukakin Sarki
Ba laifinku bane
Ban wajabta muku shiga Aljanna ba
Na fita tare da Manzon Allah Sallallahu Alaihi Wasallama kan yakin neman zabensa
Sai naji Abdullahi bin Abi bin Salul munafiki yana cewa
Kada ku ciyar da wani daga Manzon Allah
Har suka rabu dashi
Ya kuma ce
Idan muka koma madina, mafi girman daraja zai fitar da mu daga gare ta, mafi muni
Don haka na daukaka hakan daga gare shi
Sai na zo wajen Annabi Sallallahu Alaihi Wasallama na gaya masa
Don haka sai ya aika zuwa ga Abdullahi bin Ubayyu da sahabbansa
Sai suka zo suka rantse da Allah ba za su ce komai ba
Manzon Allah tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi ya gaskata su
Kuma ya yi min karya
Wannan ya sa ni damuwa sosai
Wasu mutanena sun gaya mani
Ban so hakan ba
Sai dai Manzon Allah ya yi maka karya kuma ya ki
Sai Allah Ta’ala ya saukar da Suratul Munafiqun
Don haka sai Manzon Allah tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi ya kira su
Sai ya karanta musu
Sai ya ce da ni
Allah Ta'ala ya yarda da ku
Don haka aka san ni da mai kunnen sani
Wanene ni?
Amsa
Zaid bin Arqam Al-Ansari, Allah Ya yarda da shi