Da sunan Allah, Mai rahama, Mai jin kai
Kammalawa daga tafsirin Al-Tabari
Dr. Aqeel bin Salem Al-Shammari ne ya takaita shi
Suratul Qasas
Da sunan Allah, Mai rahama, Mai jin kai
Da Musa ya cika ajalinsa ya jagoranci iyalinsa, sai ya ga wuta a gefen dutsen
Ya ce wa iyãlansu: "Ku zauna, na tsinkayi wata wuta, tsammãni in zo muku da wani lãbãri daga gare ta, kõ kuwa garwar wuta, tsammãninku ku huce."
A lokacin da Musa ya cika ayoyi guda goma.
Ya yi tafiya tare da iyalinsa zuwa gidansa daga Masar
Ina gani kuma ina jin wuta daga gefen matakin
Ya ce wa iyalinsa su yi hakuri su jira, don na ga wuta
Watakila in zo muku da labari daga wuta, ko kuwa in zo muku da wata 'yar itace mai kauri da wuta a cikinta, domin ku ji dadin sanyi. Kuma lokacin sanyi ne.
To, a lõkacin da ya je mata, aka yi kira daga gefen rafi na dãma, a wurin itãciya mai albarka, cẽwa: Ya Mũsã! Lalle Nĩ ne Allah Ubangijin halittu.
Sa'ad da Musa ya zo wurin wutar da ke kusa da dutsen
Allah ya kira Musa zuwa wuri mai albarka kusa da itacen
Lalle ne, Yã Mũsã, Nĩ ne Allah Ubangijin tãlikai
Idan kuma ya jefar da sandarka to da ya ga tana girgiza kamar aljani ne ko karkatacce, bai bibiya ba.
Ya Musa, ka zo, kada ka ji tsoro, gama kana lafiya
Kuma idan ka jefa sandarka, sai Mũsã ya jẽfa ta, sai ta zama maciji mai gudu
Sa'ad da Musa ya gan ta tana motsi da hargitsi, sai ya zama kamar aljanu na macizai
Kuma Musa bai kuɓuta daga gare ta ba, kuma bai jũya ba, kuma bai yi jira ba
To, ka kira ni, ya Musa, ka zo mini, kada ka ji tsoron abin da kake gudu daga gare shi
Kuna lafiya, amma sandarku ce
Saka hannunka a cikin aljihunka zai fita fari ba tare da lahani ba
Kuma ku rungumi fikafikan tsoro
Waɗannan ãyõyi biyu ne daga Ubangijinka zuwa ga Fir'auna da mutãnensa
Mutane ne fasiƙai
Saka hannunka a aljihun rigar ka zai fito da fari ba tabo ba
Na rike hannunka kusa da kai daga tsoro da rashin hadin kai da suka same ka
Daga lura da ku, ban shaida firgicin maciji ba
Waɗannan abubuwa biyu na nuna maka, ya Musa, su ne suka mai da sandar maciji
Kuma hannunka, mai launin ruwan kasa da fari, yana haskakawa ba tare da kuturta ba
Ayoyi biyu da hujja biyu zuwa ga Fir'auna da manyan mutanensa a matsayin hujja a kansu
Kuma nuni ga gaskiyar annabcinka, ya Musa
Fir'auna da mutanensa sun kasance kãfirai
Ya ce: "Ya Ubangijĩna, Na kashe rai a cikinsu, sabõda haka inã tsõron a kashe su."
Musa ya ce: "Ubangijina, na kashe rai daga mutanen Fir'auna."
Don haka ina tsoron idan na je wurinsu ban kare kaina ba a kan cewa za a kashe su
Domin ina da kulli a harshena kuma ba zan iya bayyana abin da nake son fada ba
Yayana Haruna ya fi ni magana
Sai ya aike shi tare da ni, yana so ya gaskata ni
Ina tsoron kada su yi karya
Yayana Haruna shine mafi kyawun bayanin abin da yake son bayyanawa
Don haka ya aike shi tare da ni a matsayin mataimaki don ya bayyana musu abin da nake yi musu magana
Ina tsoron kada su yarda da ni sa'ad da na faɗa musu
Na aiko muku
Ya ce: "Za mu taimaki ka da ɗan'uwanka, kuma mu ba ka mulki."
Bã zã su zo maka da ãyõyinMu ba
Kai da masu bi ka za su yi nasara
Allah ya ce wa Musa
Za mu ƙarfafa ku kuma mu taimake ku tare da ɗan'uwanku
Kuma za mu yi muku hujja
To, kada Fir'auna da mutanensa su cuce ku
Da hujjarmu da ikonmu da muke ba ku
Kai da wadanda suka bi ka za ka yi nasara, Fir'auna da tawagarsa
A lõkacin da Mũsã ya je masa da ãyõyinMu bayyanannu
Suka ce: "Wannan bai zama ba fãce sihiri ƙirƙira."
Ba mu ji wannan a cikin kakanninmu ba
A lõkacin da Mũsã ya je wa Fir'auna da mashãwartansa
Da hujjojinmu da hujjojinmu
Shaida shaida ce
Da gaskiyar abin da Musa ya zo da shi daga Ubangijinsa
Suka ce wa Musa
Wannan da kuka kawo mana ba komai bane illa sihiri
Ka yi masa kazafi
Kuma kun rufe shi a matsayin ƙarya da ƙarya
Ba mu ji labarin wannan da kuke kiran mu ba
Na bauta wa wanda kuke kiran mu zuwa ga bauta
A cikin kakanninmu da iyayenmu da suka gabace mu
Mũsã ya ce: "Ubangijĩna ne Mafi sani ga wanda ya zo da shiriya daga gare Shi."
Kuma wanda aƙibar wulãkanci take
Azzalumai ba za su ci nasara ba
Musa ya ce
Ubangijina ne Mafi sani ga wanda ya zo da shiriya
Domin neman gaskiya da fayyace
Daga hujjarsa bayyananna
Kuma wane ne ke da hani a Lahira?
Ba ta cin nasara, kuma masu nemansu da suka kafirta da Allah Ta’ala ba su samu ba
Sai Fir’auna ya ce: “Ya ku mashawarta!
Ban sani ba lalle ne ku, kuna da wani abin bautãwa, wanin Ni
Don haka, Haman, ka kunna mini wuta a kan yumbu
Don haka ku yi mini gini
Watakila zan iya dogara ga Allahn Musa
Kuma ina tsammanin yana daga cikin makaryata
Fir'auna ya ce wa manyan mutanensa da shugabanninsa
Ya ku manyan mutane, ban san cewa kuna da wani abin bautawa ba sai ni
Don haka ku bauta Masa
Kuma ku gaskata maganar Musa
Ku da shi kuna da riba wanin ni
Kuma gunkin Zwai
Don haka, ka yi mini aiki, ya Haman, don samun sakamako mai kyau
Bari in dubi gunkin Musa
Na yi imani cewa abin da ya ce yana da shi
Wani gunki da maƙaryata suke bautawa a sama
Kuma shi da sojojinsa sun kasance masu girman kai a bayan kasa, bisa zalunci
Sun yi zaton ba za su koma wurinmu ba
Sai muka kama shi da sojojinsa
Sai muka watsar da su a cikin gari
To, ka dũba yadda ãƙibar azzãlumai ta kasance
Fir'auna da sojojinsa sun yi girman kai a ƙasar Masar
Game da imani da Musa da tauhidin Allah ba tare da gaskiya ba
Sun yi zaton cewa bayan mutuwarsu ba za a tashe su ba
Babu lada ko hukunci
Don haka muka tara Fir'auna da sojojinsa
Sai muka jefa su duka a cikin teku
Sai Muka nutsar da su a cikinta
Don haka duba Ya Muhammad da idanun zuciyarka
Menene halin waɗanda suka zalunci kansu?
Sai suka kãfirta da Ubangijinsu
Kuma Muka sanya su imamai masu kira zuwa ga Jahannama
A Rãnar ¡iyãma bã zã a taimake su ba
Kuma Muka sanya Fir'auna da mutanensa imamai
Mutanen da suka saba wa Allah kuma suka kafirta da shi
Suna kiran mutane zuwa ga ayyukan yan wuta
Ranar kiyama ba zai taimake su ba
Idan Allah Ya azabtar da su, Nasir
Sun kasance suna fada da juna a duniya
Wannan nasarar ta bace a lokacin
Mun bi su a nan duniya a matsayin tsinuwa
Kuma a Rãnar ¡iyãma sunã daga waɗanda ake ƙi
Lalle Mũ, Mun sanya Fir'auna da mutãnensa a cikin dũniya
Tare da kunya da fushi daga gare mu zuwa gare su
Mu kuma mabiyansu za mu zama wata la’ana a ranar kiyama
Suna fuskantar wulakanci na dindindin
Suna cikin mutanen da Allah Ya zage su
Sai Ya halaka su, sabõda kãfircinsu da Ubangijinsu
Don haka ku sanya su abin koyi ga masu la’akari da shi
Kuma Muka bai wa Mũsã Littãfi
Bayan Muka halakar da ƙarni na farko
Fahimtar mutane
Da shiriya da rahama, tsammaninsu, za su yi tunãni
Kuma Muka bai wa Mũsã Attaura
Sa'an nan Muka halakar da waɗanda suke a gabãninsa
Kamar mutanen Nuhu da Adawa da Samudawa
Da mutanen Ludu da ma'abuta Mediya
Dia ga waɗanda suke Isra'ila a cikinsu
Addininsu yake bukata
Kuma ya bayyana a gare su da rahama ga waɗanda suka yi aiki da shi daga gare su
Domin tunawa da ni'imar Allah a kansu
Sabõda haka sunã gõde Masa a kansa, kuma bã su kafirta
Kuma ban kasance a gefen yamma ba
A lõkacin da Muka iyar da al'amari zuwa ga Mũsã
Kuma ban kasance cikin masu shaida ba
Kuma kai Muhammadu ba ka kusa da yammacin dutsen
A lokacin da Muka dora al’amarin a kan Musa, kuma Muka wajabta shi da mutanensa
Kuma ba ka kasance daga masu shaida a kan haka ba
Amma mun halicci ƙarni
Don haka rayuwarsu ta tsawaita
Kuma ni ba mazaunin mutanen Madina ba ne
Ana karanta ãyõyinMu a kansu
Amma mu masu wa’azi a ƙasashen waje ne
Amma mun halicci al'ummai
Don haka mun sabunta shi bayan haka
Don haka rayuwarsu ta tsawaita
Ban kuwa zauna a cikin mutanen Madayana ba
Ba ka shaida komai ba, Muhammadu
Amma mu ne muka aika Manzanni
Kuma ban kasance a gefen dandalin ba
A lõkacin da Muka yi kira, sai gã wata rahama daga Ubangijinka
Domin ya yi gargaɗi ga mutãne waɗanda wani mai gargaɗi bai je musu ba
Inã rantsuwa da kai, tsammãninsu zã su yi tunãni
Kuma kai Muhammadu, ba ka kasance a gefen dutsen ba
Sa’ad da Musa ya kira mu, “Zan rubuta.”
Ga masu tsõro kuma suke bãyar da zakka
Da wadanda suka yi imani da ayoyinMu
Masu bin Manzo, Annabi jahili
Ba ka shaida komai ba, Muhammadu
Don haka ku koya
Amma mun san ku
Kuma Muka saukar zuwa gare ka
Kuma Muka aike ka zuwa ga halitta
Rahama daga gare mu zuwa gare ku da su
Domin ka yi gargaɗi ga mutãne waɗanda wani mai gargaɗi bai je musu ba a gabãninka
Su ne Larabawa da aka aika masa
Manzon Allah tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi
Don tuna yadda suke kuskure
Suna tãyarwa daga kafircinsu da Ubangijinsu
Za su zo su gaskata Allah
Da kadaita shi da kadaita shi domin bauta
Sai dai idan wata musiba ta same su
Domin abin da hannayensu suka bayar
Kuma suka ce: "Ya Ubangijinmu."
Ashe ba ka aiko mana da Manzo ba?
Don haka za mu bi alamun ku
Kuma mu kasance daga muminai
Kuma ba domin wadanda suka ce...
Na aike ka wurinsu Muhammad
Idan masifa ta same su
Ko kuwa azabarMu ta je musu
Kafin mu tura ka wurinsu
Dã sun ce: "Ya Ubangijinmu."
Baka aiko mana da manzo ba?
Kafin fushinka ya same mu
Muna bin shaidar ku
Kuma mu kasance daga muminai
A cikin Ubangijinka, waɗanda suka yi ĩmãni da Manzonka
Kuma Muka aike ka kanã mai gargaɗi zuwa gare su
Don kada mutane su kasance da ikon Allah
Hujja a bayan Manzanni
A lokacin da gaskiya ta je musu
Daga gare mu
Suka ce in ba a ba ni ba
Kamar abin da aka ba Musa
Shin, ba su kafirta ba?
Da abin da aka ba Musa
kafin
Suka ce su masu sihiri ne suna riya
Kuma suka ce: "Mun kasance kafirai ga kowane hali."
Lokacin da Muhammadu ya zo musu
Allah ya jikan shi da rahama
Ta sako
Suka ce tawaye ga Allah
Ba za a iya ba Muhammadu ba?
Allah ya jikan shi da rahama
Kamar abin da aka ba Musa
Bin Imran daga littafin
Ka ce, ya Muhammadu, ga mutanenka daga kuraishawa
Shin, waɗanda suka kãfirta ba su yi ba?
Sun koyi wannan hujja daga Yahudawa
Da abin da aka bai wa Musa a gabaninka
Kuma suka ce: "A lõkacin da aka bai wa Mũsã daga Attaura."
Kuma lokacin da aka bai wa Yesu Bishara
Bokaye biyu suka hada kai
Ta ce Yahudawa
Muna da kowane littafi a duniya
Daga Attaura, Linjila, Zabura, da Sharri
Kafirai
Ka ce: Ku zo da wani littãfi daga Allah
Ya fi su nutsuwa
Bi
Ku bi shi idan kun kasance masu gaskiya
Ka ce, Ya Muhammadu, ga masu cewa
Domin Attaura da Littafi Mai Tsarki
Dukansu sihiri ne
Ku kawo littafi daga wurin Allah
Kuma Ya shiryar da su zuwa ga tafarkin gaskiya
Ku bi shi idan kun kasance masu gaskiya
A cikin da'awar ku
Waɗannan littattafai guda biyu sihiri ne
Kuma hakkin yana cikin wasu
Idan ba su amsa muku ba
Ku sani ba sa bin son zuciyarsu
Wane ne mafi ɓata daga wanda ya bi son zuciyarsa?
Ba tare da shiriya daga Allah ba
Allah ba Ya shiryar da azzalumai
Idan mutanen nan ba su amsa muku ba
Ku sani ba sa bin son zuciyarsu
Da abin da suke faɗa
Suka ce a cikin littattafai biyu
Maganar karya da karya wacce ba ta da gaskiya
Kuma wãne ne ya ɓace daga tafarkin shiriya?
Da kuma hanyar biyan kuɗi
Duk wanda ya bi son zuciyarsa
Ba tare da wata magana daga Allah ba
Allah ba Ya taimako
Raunin dama
Da kuma hanyar mutane zuwa ga balaga
Wadanda suka saba wa umurnin Allah
Sun yi watsi da biyayyarsa
Kuma sun ƙaryata ManzonSa
Kammalawa daga tafsirin Al-Tabari