Da sunan Allah, Mai rahama, Mai jin kai
Kammalawa daga tafsirin Al-Tabari
Dr. Aqeel bin Salem Al-Shammari ne ya takaita shi
Suratul Isra
Da sunan Allah, Mai rahama, Mai jin kai
Mun girmama diyan Adam
Muka ɗauke su a cikin ƙasa da teku
Kuma Muka azurta su
Kuma Muka azurta su da abũbuwa mãsu dãɗi
Kuma Muka fĩfĩta su a kan mãsu yawa daga waɗanda Muka halitta
Mun girmama diyan Adam
Ta hanyar ba su iko akan sauran halittu
Mu ne Muka hore musu sauran halitta
Muka dauke su a kan bayan dabbobi
Kuma a cikin teku, a cikin jiragen ruwa da muka yi masu
Mun samar musu da gidajen abinci masu kyau da abin sha
Kuma Muka fĩfĩta su a kan mãsu yawa daga waɗanda Muka halitta
Ta hanyar ba su damar yin aiki da hannayensu
Kuma a sha abinci da abin sha da shi
Kuma ku ɗaga shi zuwa bakunansu
Wannan ba zai yiwu ga sauran mutane ba
Ranar da za mu kira kowa da kowa tare da limaminsa
Duk wanda aka bai wa littafinsa a hannun damansa
Suna karanta littafinsu
Suna karanta littafinsu kuma ba sa zaluntar fiusi
Ranar da za mu kira kowa da kowa tare da limaminsa
wanda suka yi koyi da su a duniya
Duk wanda aka bai wa littafi zai yi da hannun damansa
Waɗannan mutanen suna karanta littafinsu
Don haka sun san komai a cikinsa
Kuma Allah ba Ya zaluntar su a matsayin sakamakon abin da suka aikata
Ita ce murɗaɗɗen da ke cikin tsagewar cikin tsakiya
Duk wanda ke cikin wannan makaho ne
A lahira, zai makance
Kuma na ɓace
Duk wanda yake makaho a duniya
Game da hujjar Allah cewa shi kadai ne
Ta hanyar ƙirƙira da sarrafa shi
Ya damu da lahira, wanda bai gani ba
Ba makaho ya gani
Kuma ya fi shi vata a cikin lamarin duniya
Wanda ya gani kuma ya gani
Kuma kõ dã sun yi kusa su fitine ka daga abin da Muka yi wahayi zuwa gare ka
Domin su bata mana suna
Kuma da ba za su riƙi ku masoyi ba
Allah ya ambaci cewa mushrikai
Kusan sun fitini Annabi Sallallahu Alaihi Wasallama
Abin da Allah ya bayyana masa
Don yin aiki tare da wasu
Wannan kazafi ne ga Allah
Kuma idan kun yi abin da suka kira ku na fitina
Da sun ɗauke ka a matsayin aboki ga kansu
Kai nasu ne kuma abokanka ne
Kuma dã ba Mu ƙarfafa ku ba, dã kun dõgara a kansu, a ɗan lõkaci kaɗan
Kuma da ba Mu tabbatar da kai ba, ya Muhammadu
Ta hanyar kiyaye mu daga abin da ya kira ku zuwa gare ku
Wadannan mushrikai daga fitina ne
An jawo ni zuwa gare su
Kuma ka dan kwantar da hankalinka
Wannan shi ne abin da addu’ar Allah da amincinsa su kara tabbata a gare shi
Fiye da yin wasu abin da suka ce ya yi
Da Mun ɗanɗana muku raunin rayuwa da raunin mutuwa
To, ba za ka sami mataimaki a kanmu ba
Idan za ka dogara da wadannan mushrikan ya Muhammadu
Sa'an nan kuma da Mun ɗanɗana muku azãbar rãyuwa ninki biyu, kuma sau biyu na azãbar mutuwa
To, ya Muhammadu, ba za ka sami mataimaki ba, a kanmu
Zai cece ku daga azabar da kuka sha daga gare mu
Sun yi kusa su tsokane ku daga ƙasa dõmin su fitar da ku daga cikinta
Sa'an nan kuma zã su yi sãɓã wa jũna da ku a cikin ɗan lokaci kaɗan
Waɗannan mutane suna shirin ɓoye ku daga ƙasar da kuke cikinta, domin su kore ku daga gare ta
Kuma da sun fitar da kai daga gare ta, da ba za su zauna a cikinta ba face na dan lokaci kadan, sai na halaka su da azaba mai gaugawa.
Sunnar ManzanninMu wadanda Muka aika a gabaninka
Harshenmu ba su sami tuba ba
Idan sun fitar da ku, to, zã su yi ta ɓãta muku fãce kaɗan
Lalle ne Muna halaka su da azãbar da Muka kallafa wa waɗanda Muka aika a gabãninka daga ManzanninMu
Kamar wancan ne Muka kasance Muka aikatãwa ga al'ummõmi a lõkacin da suka fitar da manzanninsu daga gare su
Babu wani canji a cikin harsunanmu daga abin da ya faru
Kuma ku tsayar da sallah tun daga faduwar rana har zuwa faduwar dare da karatun alfijir. Lallai karatun alfijir yana halarta
Ku yi sallah yayin da rana ta kusantowar dare
Kuma ku tsayar da abin da kuke karantawa a cikin Sallar Asuba, domin abin da kuke karantawa a cikin Sallar Asuba na Alqur'ani ya halarta.
Mala'ikun dare da mala'ikun yini sun halarta
Da kuma addu’ar da Manzon Allah Sallallahu Alaihi Wasallama ya yi umurni da a yi a lokacin faduwar rana
Sallar zuhur da la'asar
Sallar da ake yi da magriba ita ce sallar magrib
Kuma ku tsayar da shi daga dare sabõda abin da kuka fi so. Tsammãnin Ubangijinka Ya ɗaukaka ka zuwa ga wani matsayi na gõde
Kuma daga dare, ka tashi bayan barcinka, ya Muhammadu, da Alkur’ani, domin ka bar aikin da aka dora maka.
Lallai ba tare da al'ummarku ba, wato sallar dare
Akwai tsammãnin Ubangijinka Ya ɗauke ka a Rãnar ¡iyãma zuwa wani wuri inda za ka tsaya anã gõdewa da bushãra
Kuma ka ce: "Ubangijĩna!
Kuma ka ce, Ya Muhammadu, Ya Ubangiji, bari in shiga Madina da wata mashiga ta gaskiya, kuma ka fitar da ni daga Makka da fita na gaskiya.
Kuma ka ba ni iko da goyon baya a kan mutanen garin da mutanensu suka kore ni da kuma a kan duk wanda ya yi kama da su
Idan aka ba shi haka, to babu shakka za a ba shi hujja bayyananna
Kuma ka ce: "Gaskiya tã zo, kuma ƙarya ta ɓace." Lalle ne ƙarya ta ɓace
Kuma ka ce, ya Muhammad, ga waxannan mushrikan gaskiya ta zo, kuma shi ne duk abin da Allah yake da naxawa da xa’a a cikinsa.
Ƙarya ta tafi, wanda shine duk abin da ya kasance ba tare da yardar Allah ko biyayya ba. Karya ta tafi
Kuma Munã sassaukar (Alƙur'ãni) daga Alƙur'ãni abin da yake waraka ne da rahama ga mũminai, kuma bã ya ƙãra hasãra fãce ga azzãlumai.
Kuma Mu Muka yi wahayi zuwa gare ka, Ya Muhammadu, daga Alƙur'ãni, abin da yake wani magani ne wanda mutum zai iya warkewa da shi daga jãhilci da ɓata.
Kuma rahama ce ga muminai, saboda haka suna halatta halal kuma suna hani daga haram, kuma suna shigar da su Aljanna, kuma ya kasance rahama a gare su.
Wannan Alkur'ani yana kara halakarwa ne ga wadanda suka kafirta da shi
Kuma idan Muka yi ni'ima ga mutum, sai ya jũya bãya, kuma ya nĩsance kansa, kuma idan sharri ya shãfe shi, sai ya ɓãci.
Kuma idan Muka yi salati ga mutum, Muka tsirar da shi daga bakin ciki. Yanã bijirẽwa daga ambatonMu, kuma Ya kange daga gare Mu
Idan mugunta da damuwa sun taɓa shi, ya zama rashin jin daɗi da ruhi
Ka ce: "Kowa yana aiki a kan tafarkinsa, kuma Ubangijinka Shĩ ne Mafi sani ga wanda yake shiryuwa ga hanya."
Ka ce, ya Muhammadu!
Kuma suna tambayar ka game da rai. Ka ce: "Rũhi daga umurnin Ubangijina yake, kuma ba a bã ku ilmi ba fãce kaɗan."
Kuma waɗanda suka kãfirta da Allah daga Ma'abuta Littafi, suna tambayar ka game da rai. Fada musu
Rai al'amari ne da Allah kadai ya sani ba kai ba
Kuma ba a bai wa ku da ku da dukan mutãne ilmi ba fãce kaɗan daga abin da Allah Ya sani
Idan mun so, za mu tafi da abin da Muka yi wahayi zuwa gare ka, sa’an nan kuma ba za ka sami wakili a kansa ba a kanmu
Kuma da Mun so, da Mun tafi da abin da Muka bã ka ilmi, wanda Muka saukar zuwa gare ka daga wannan Alƙur'ãni, sabõda haka, kada ka sani.
To, ba za ka samu wa kanka ba, saboda abin da muke yi maka, majibincin da zai tsaya maka, ya hana mu yi maka haka.
Sai dai rahamar Ubangijinka. Lalle ne falalarSa a kanku ta kasance mai girma
Kuma da mun so, da mun tafi ya Muhammad da abin da Muka yi wahayi zuwa gare ka, amma ba ya so
Wata rahama daga Ubangijinku da wata ni'ima daga gare Shi a kanku. Lalle ne ni'imarSa ta kasance mai girma a kanku
Ta hanyar zaɓe ka ga sakonSa, kuma Ya saukar da LittafinSa zuwa gare ka
Ka ce: “Da mutane da aljannu sun taru domin su zo da misalin wannan Alkur’ani, ba za su zo da misalinsa ba, ko da sun taimaki juna.
Ka ce, Ya Muhammadu!
Domin mutane da aljanu sun taru domin su samar da wani abu makamancinsa, ba za su taba samar da makamancinsa ba, ko da sun kasance masu taimakon juna ne.
Mun gabatar wa mutane kowane misali a cikin wannan Alqur’ani, amma mafi yawan mutane sun ki, sai dai suna butulci
Mun bayyana wa mutane a cikin wannan Alqur’ani kowane misali a kan dukkan abin da ya tabbata a kansu da kuma tunatar da su gaskiya domin su bi ta, amma mafi yawan mutane sun ki, sai dai kawai su kafirta da ayoyin Allah da hujjarSa.
Kuma suka ce: "Bã zã mu yi ĩmãni sabõda kai ba, sai ka ɓuɓɓugar da wani marmaro daga ƙasa a gare mu."
Kuma mushirikai suka ce: "Ba za mu yi imani ba har sai ka fashe mana daga wannan kasa tamu, wadda za ta azurta mu da ruwa."
Ko kuma ku sami gonar dabino da inabi, sai koramu su ke fita daga cikinsa
Ko kuma ku sami gonar dabino da inabi, sai koguna su bubbuga daga dabino da inabi.
Ko kuwa sama za ta kasance da sutura kamar yadda ka yi da'awa a kanmu, ko kuwa Allah da Mala'iku za su zo gabanmu?
Ko kuwa sama za ta fado mana lalle ne, ko kuwa za ta zo mana da Allah, Ya Muhammadu, da Mala'iku, su zama shaidunmu? Za mu gana da su ido da ido, kuma za mu gan su da kyau.
Ko kuma ka sami wani gida na ado, ko kuma a daukaka ka zuwa sama, kuma ba za mu yi imani da ci gabanka ba, sai ka saukar mana da wani littafi da za mu karanta. Ka ce: “Tsarki ya tabbata ga Ubangijina!
Ko kuma ya Muhammad kana da gidan zinari ko kuma ka hau matakala zuwa sama, kuma ba za mu yarda da kai ba saboda daukakarka zuwa sama har sai ka saukar mana da wani littafi da aka buga domin mu karanta wanda aka umurce mu da mu bi ka, mu yi imani da kai.
Ka ce, Ya Muhammadu, a gare ta akwai mushrikai, waɗanda suke nisantar da kansu daga Allah daga abin da suke siffantã shi da shi. Shin, ni kaɗai ne daga cikin bayinsa? Ta yaya zan yi abin da ka tambaye ni? A'a, ni manzo ne mai isar muku da abin da na aiko zuwa gare ku, kuma abin da kuka neme ni da shi yana hannun Allah, babu mai iya haka.
Kuma a lõkacin da shiriya ta je musu, suka ce: "Allah Yã aiko da bushãra zuwa ga Manzo."
Kuma me ya hana ya Muhammadu mushirikan mutanenka su yi imani da Allah, a lokacin da bayani ya je musu daga Allah da gaskiyar abin da kake kira zuwa gare su face faxinsu bisa jahilci daga wajensu, Allah Ya aiko da bushara da manzo.
Ka ce, Ya Muhammadu, waɗannan akwai waɗanda suka ƙi yin ĩmãni da kai. Ya ku mutane, da akwai mala'iku a cikin kasa suna tafiya cikin natsuwa, da mun saukar da mala'ika da manzo daga sama zuwa gare su, domin kuna ganin mala'iku kamar mala'iku kamarsu, kuma ba a aiko face daga gare su zuwa ga mutane.
Ka ce, Ya Muhammadu! Allah Yã isa zama shaida a tsakãnina da ku, kuma Shĩ ne Mafi cancanta, kuma Mai hukunci. Lallai Allah yana da gogewa da bayinsa da sanin al'amuransu da ayyukansu.
Yana sane da tsare-tsarensu da halayensu yadda Yake so, kuma Shi ne yake daidaita su gaba dayansu da abin da aka gabatar a lokacin da suka zo masa.
Kuma kamar wutar jahannama ce makomarsu. Kuma idan ta lafa, sai Mu ƙãra su a cikin wuta
Idan Allah Ya so Ya yi musu azaba, kuma Ya tara su a matsayin tashin qiyama bayan an watse a cikin kabari a kan fuskokinsu makafi da bebe da kurame, kuma makomarsu ta zama Jahannama, a duk lokacin da ta yi laushi kuma ta nutsu, za mu kara kona wadannan kafirai da qona musu wuta da kona a cikinsu.
Wancan ne sakamakonsu, sabõda kãfircinsu da ãyõyinMu, kuma suka ce: "Shin, a lõkacin da muka kasance ƙasũsuwa da ɓarna, shin, lalle mũ, waɗanda ake tãyarwa ne a wata halitta sãbuwa?"
Wannan shi ne abin da Muka siffanta daga ayyukanmu a Ranar Kiyama ga wadannan mushrikai, sakamakon kafircin da suka yi a wannan duniya na ayoyinMu.
Kuma da maganarsu: "Idan aka umurce mu da mu yi imani da wa'adi, 'Idan mun kasance qasusuwa sun shude, kuma muka kasance turbaya, to, lalle ne mu, wadanda ake tayarwa a bayan wannan, wata halitta sãbuwa ce."
Kammalawa daga tafsirin Al-Tabari