بسم الله الرحمن الرحیم نتیجه از تفسیر طبری دکتر عقیل بن سالم الشمر آن را خلاصه کرد سوره ابراهیم بسم الله الرحمن الرحیم هزار کتاب است که بر تو نازل کردیم تا مردم را از تاریکی ها به سوی نور بیرون آوری به اذن پروردگارشان به راه خدای عزیز و ستوده هزار، نه مادرم این قرآن را بر تو نازل کردیم ای محمد تا آنان را از ظلمات گمراهی و کفر هدایت کند به نور و نور ایمان به لطف پروردگارشان به آنها و لطف او به آنها به صراط مستقیم خدا مقتدر، کسی که بر نعمت هایش ستوده می شود خداوند کسی است که هر چه در آسمانها و آنچه در زمین است از آن اوست و وای بر کافران از عذاب سخت خداوند صاحب هر چه در آسمانها و زمین است سپس جلثانه کسانی را که به او کافر شده بودند تهدید کرد و گفت: دره ای که از چرک اهل جهنم سرازیر می شود برای کسانی که یگانگی او را انکار می کنند و با او دیگران را می پرستند از عذاب سخت خداوند کسانی که زندگی دنیا را بر آخرت ترجیح می دهند و از راه خدا رویگردانند و می خواهند کج باشد اینها خیلی گمراهند کسانی که زندگی دنیا و لذت های آن را انتخاب می کنند و در آن نافرمانی خدا می کنند اطاعت از خدا و آنچه آنها را به رضایت او نزدیک می کند آنها کسانی را که می خواهند به خدا ایمان بیاورند از ایمان به او و پیروی از او باز می دارند و راه خدا را می جویند این دین اوست که رسولش با آن مبعوث شد تحریف و تغییر با دروغ و باطل این کافران از حقیقت دورند و راه عمدا ناعادلانه ما هیچ پیامبری را نفرستادیم مگر به زبان قومش تا برایشان روشن کند پس خداوند هر که را بخواهد گمراه می کند و هر که را بخواهد هدایت می کند او توانا و حکیم است پیش از تو ای محمد، ما هیچ امتی را به رسالت نفرستادیم مگر به زبان و زبان قومی که او را به سوی آن فرستادیم تا بفهمند خداوند در مورد اوامر و نواهی خود چه چیزی برایشان فرستاده است پس هر کس از آنها بخواهد، آنچه را که رسولش به او داده است، نمی پذیرد به هر کس که بخواهد آن را بپذیرد توفیق می دهد اوست مقتدری که از گمراه کردن آنچه می‌خواهد و هدایت هر که می‌خواهد دریغ نمی‌کند. عاقل در موفقیت در ایمان کسی است که او را به آن راهنمائی کند و در گمراهی از او گمراه می شود و از راه های دیگر ما موسی را با آیات خود فرستادیم تا قوم خود را از تاریکی به روشنایی بیرون آوری و روزهای خدا را به آنها یادآوری کن همانا برای هر شکیبا و شکرگزاری نشانه هایی است دشمن آنها غرق شد زمین و خانه و پولشان را به آنها واگذار کرد در روزهای قبل، برکات خود را بر آنان عطا کردم عبرت و عبرت برای هرکسی که در اطاعت خدا صبر دارد از نعمت هایی که به او عطا شده تشکر کرد و هنگامى كه موسى به قوم خود گفت: نعمت خدا را بر خود ياد كنيد. هنگامی که تو را از شر فرعونیان که تو را به عذابی وحشتناک مبتلا می کردند، نجات داد و فرزندان شما را سلاخی می کنند و بگذار زنانت زنده بمانند و در آن آزمایشی بزرگ از جانب پروردگارت است و ای محمد به خاطر بیاور که موسی به بنی اسرائیل گفت: نعمتی را که خداوند به شما ارزانی داشته است به یاد آورید هنگامی که تو را از پیروان دین فرعون و اطاعت از او نجات داد آنها شما را در معرض عذاب شدید قرار می دهند و فرزندان شما را سلاخی می کنند آنها به زنان شما رحم خواهند کرد و از کشتن او خودداری خواهند کرد و انواع عذابی که آل فرعون با تو می کنند امتحان و آزمایشی بزرگ برای شما از جانب پروردگارتان و هنگامى كه پروردگارت فرمود: اگر شكرگزارى كنى، به تو افزون خواهم كرد. و اگر کافر شوید عذاب من سخت است و همچنین به یاد بیاور زمانی که پروردگارت به تو اجازه داد زیرا پروردگارت را با اطاعت از آنچه او تو را امر و نهی کرد شکر کردی برکات او را بر شما زیاد خواهم کرد به خاطر آنچه به شما از نجات خاندان فرعون عطا کرد و نجات از عذاب آنها و ای مردم اگر کافر شوید فضل خداست بنابراین با غفلت از تشکر از او به خاطر او او را گمراه کردید و مخالفت او با اوامر و نواهی او عذاب من سخت است و موسی گفت: اگر شما و همه روی زمین کافر شوید، کافر خواهید شد. زیرا خداوند بس و ستوده است و موسی به قوم خود گفت ای مردم اگر کافر شوید پس منکر نعمت خدا بر خود می شوید تو و همه روی زمین خداوند به همه مخلوقات خود نیازمند است کسی که خلقش را به خاطر آنچه به آنها ارزانی داشته ستایش کند آیا خبر پیشینیان به تو نرسیده است؟ قوم نوح و عاد و ثمود و كسانى كه بعد از آنها هستند جز خدا كسى نمى‏داند فرستادگانشان با دلایل روشن برایشان آمدند دستشان را روی دهانشان می گذارند و گفتند: ما به آنچه تو را مبعوث کرده ای کافریم. ما در مورد آنچه مریم ما را به آن فرا می خواند شک داریم ای قوم من، آیا خبر پیشینیان از قوم نوح و عاد و ثمود به شما نرسیده است؟ هیچ کس جز خدا نمی تواند تعداد آنها را بشمارد این امت ها رسولان خود را با استدلال و دلالت آوردند بر حقیقت معجزاتی که آنها را به آن فراخواندند دستشان را روی دهانشان می گذارند پس با عصبانیت از فرستادگان او را گاز گرفتند و به فرستادگان خود گفتند: ما به آنچه شما را مبعوث کرده اید کافریم. از دعا تا زانو زدن و بت پرستی ما در صحت آنچه ما را در مورد یگانگی خدا به آن فرا می خوانی شک داریم این تردید ما را مشکوک و متهم می کند