Da sunan Allah, Mai rahama, Mai jin kai
Kammalawa daga tafsirin Al-Tabari
Dr. Aqeel bin Salem Al-Shammari ne ya takaita shi
Suratul Baqarah
Da sunan Allah, Mai rahama, Mai jin kai
Ba adalci ba ne ku juyar da fuskokinku wajen gabas da yamma
To, wanda ya yi ĩmãni ne, taƙawa
Kuma wanda ya yi ĩmãni da Allah da Rãnar Lãhira, taƙawa ce
Da Mala'iku da Marubuta da Annabawa
Kuma ku ba da kuɗi don ƙauna ga danginsa da marayu
Da matalauta da matafiya
Da maroka da wuya
Kuma ku yi sallah, ku ba da zakka
Kuma waɗanda suke cika alkawari idan sun yi alkawari
Da masu hakuri a cikin tsanani da tsanani
Kuma a lokacin tsanani, masu gaskiya
Kuma waɗancan sũ ne sãlihai
Wanda ya wuce ka alhali yana tafiya
Da masu neman abinci
Da kuma wajen ‘yanta bayi daga bauta
Ya ci gaba da aiki da addu'a a cikin iyakarsa
Ya ba da zakka ga abin da Allah Ya dora masa
Kuma waɗanda bã su warware alkawarin Allah a bãyan alkawari
Amma sun cika kuma sun cika shi
Da kuma wadanda ke hana kansu a halin da ake ciki na karancin kudi
Da cututtuka a cikin jiki
Kuma idan wahala ta kasance, abin da Allah Ya ke qi gare su ke nan
Wadanda suka kama ta sun yi biyayya ga abin da ya umarce su su yi
Da masu haquri a lokacin tsananin yaqi a cikin yaqi
Wadanda suka yi imani da Allah da imaninsu
Sun cika maganarsu da ayyukansu
Da wadanda suka ji tsoron azabar Allah
Don haka suka guji saba masa
Sun kasance suna jin tsoron alkawarinsa kuma ba su ƙetare iyakokinsa ba
Suna tsoronsa kuma suka yi aikinsa
Yã ku waɗanda suka yi ĩmãni!
An wajabta kisasi a kanku
'Yantacce kuma bawa ga bawa
Kuma mace da mace
Duk wanda aka yafe ba ruwansa da dan uwansa
Don haka ku bi abin da yake daidai
Kuma ku yi shi da kyau
Wancan saukaka ne daga Ubangijinka da rahamarSa
Duk wanda ya zagi bayan haka
Yana da azãba mai raɗaɗi
An wajabta kisasi ga matattu a kanku, ya ku muminai
Don rama wa mai 'yanci da 'yantacce
Kuma bawa ga bawa
Kuma mace da mace
Kada a yi ramuwar gayya ga kowa in ba wanda ya yi kisan kai ko wanda ya yi kisan ba
Duk wanda ya yafe masa hakkin da xan uwansa ke binsa na abinci
Akan kudin jinin da yake karba daga gareshi
Don haka ku bi abin da yake daidai daga wanda ya kaurace wa zubar da jini
Kamar yadda Allah ya yi umarni
Ba tare da kara masa abin da ba shi da alaka da wajibai
Ko kuma akasin haka
Ko kuma ta dora masa abin da Allah bai wajabta masa ba
Kuma wanda ya kashe shi zai ba shi abin da yake binsa da alheri
Ba tare da an raina shi ba
Ko kuma yana buƙatar buƙatu da buƙata
Wannan shi ne abin da na yi hukunci dangane da halaccin yin afuwa na kudin jinin da kuke dauka
Ka sassauta ni gare ka
Wanda na dora wa wasu nauyi ta hanyar hana su
Kuma rahamata zuwa gare ku
Duk wanda ya ketare abin da Allah Ya ba shi bayan ya karbi kudin jinin
Harin da duhu
Yana da azãba mai raɗaɗi, watau kisan kai
Kuma kuna da rai a cikin kisasi, ya ma'abuta hankula, tsammaninku za ku yi takawa
Kuma zuwa gare ku, ya ma'abuta hankali
Kamar yadda aka wajabta muku, kuma aka wajabta wa sãshenku a kan sãshe
Daga ramuwa a cikin rayuka, raunuka da husuma
Me ya hana wasunku kashe wasu?
Don haka aka gaishe ku
A cikin hukunci na, za ku sami rai a tsakaninku
Watakila ku ji tsoron kisasi kuma ku dena kisa
An wajabta a kanku idan mutuwa ta je wa ɗayanku
Idan kuma ya bar dukiya, sai ya yi wasici ga mahaifansa da danginsa a kan abin da ya dace
Lalle ne, a kan mãsu taƙawa
An wajabta wa'azi a kanku, yã ku mũminai
Idan mutuwa ta je wa ɗayanku idan ya bar kuɗi
Wasiyyar ta kasance ga iyaye da ’yan uwa wadanda ba su gada daga gare shi
Abin da Allah Ya halatta kuma Ya halatta a cikin irada
Wanda bai wuce kashi uku ba
Wasiyyi bai yi niyyar zaluntar magadansa ba
Wannan an dora muku
Ya wajabta ta ga masu tsoron Allah
Wa ya canza bayan ya ji?
Laifinsa yana a kan waɗanda suka musanya shi
Kuma Allah Mai ji ne, Masani
Ban da abin da mai wasiyya ya ba da shawarar a cikin wasiyyarsa, ya dace
Laifin canza nufin yana kan wanda ya canza nufinsa
Allah yajikanka
Kuma Shĩ, Masani ne ga abin da ƙirãzanku suke ɓõyẽwa, a cikin karkata zuwa ga gaskiya da ãdalci
Wanda ya ji tsoron cewa mai wasiyya ya yi zalunci ko zunubi
Sai ya yi sulhu a tsakaninsu kuma babu laifi a kansa
Kuma Allah Mai gãfara ne, Mai jin ƙai
Duk wanda ya ji tsoron mai wasiyya ya karkata zuwa ga wanin gaskiya bisa kuskure daga bangarensa
Ko kuma da gangan ya yi zunubi cikin wasiyyarsa
Domin yin wasiyya ga mahaifansa da danginsa waxanda ba sa gadonsa
Fiye da abin da ya halatta a gare shi ya yi musu wasiyya daga dukiyarsa
Babu matsala ga wadanda suka halarta su sasanta wadanda aka ba su shawarar
Da kuma tsakanin magadan mamaci da mamaci
Domin umurci matattu da kyautatawa
Allah mai gafara ne ga mai wasiyya akan duk wani laifi da zunubi da ya jawo wa kansa
Yana jin tausayin mai sulhu tsakanin mai wasiyya da wanda yake son a zalunce shi.
Ko kuma ya yi masa laifi
Yã ku waɗanda suka yi ĩmãni, an wajabta muku azumi kamar yadda aka wajabta shi a kan waɗanda suke a gabãninku, tsammãninku zã ku yi taƙawa
Ya ku wadanda suka yi imani ya wajaba a kanku ku azumci watan Ramadan gaba daya
Kuma an wajabta ta a kan waɗanda suke a gabãninku daga Mutãnen Littãfi
Domin kuwa wadanda suka gabace mu an wajabta musu watan Ramadan
Kamar yadda aka dora mana
An sanya wannan ne domin ku guje wa cin abinci, shan abin sha, ko saduwa da mata yayin azuminku
Kwanaki kadan
Wanda ya kasance majiyyaci daga gare ku, ko kuwa a kan tafiya, sai adadin wasu kwanuka na dabam
Kuma wanda zai iya biya dole ne ya biya fansa ta hanyar ciyar da talaka
Wanda ya yi kyauta, to, shi ne mafi alheri a gare shi
Kuma ku yi azumi shi ne mafi alheri a gare ku, idan kun kasance kuna sani
An wajabta a kan ku, yã ku waɗanda suka yi ĩmãni, ku yi azumi ƙidãyayyu
Wadannan kwanaki ne na Ramadan
Wanda ya kasance mara lafiya daga cikinku, to sai ya yi azumi
Ko kuma yana da lafiya bai da lafiya
Ko kuma yana tafiya ne
Wajibi ne ya azumci wasu kwanaki da ya yi buda baki a wasu kwanakin
Kuma ga masu yin azumi
Ladan ciyar da miskini duk ranar da ya buda baki
Wanda ya yi aikin alheri to ya hada azumi da fansa
Ko karuwa ga miskini ban da hukuncin fansa
Shi ne mafi alheri gare shi
Domin duk wannan yana zuwa ne daga ayyukan alheri na son rai da ayyukan alheri na son rai
Kuma ku azumci abin da aka wajabta muku a cikin watan Ramadan
Yana da kyau a gare ku da ku yi buda baki da yin fansa
An shafe ayar
Da kun san mafi alherin al'amura biyu a gare ku, ya ku wadanda suka yi imani
Watan Ramadan da aka saukar da Alkur'ani a cikinsa
Jagora ga mutane
Shiriya ga mutãne da hujjõji bayyanannu na shiriya da rarrabẽwa
Duk wanda ya halarta a cikinku to ya azumce shi
Duk wanda ba shi da lafiya ko tafiya
Yawan sauran kwanaki
Allah yana son sauƙi a gare ku
Ba ya son wahala a gare ku
Kuma don kammala kit
Kuma ku yi tasbĩhi ga Allah da Ya shiryar da ku
Tsammãninku ku gõde
An wajabta muku watan Ramadan
Wanda ya saukar da Al-Qur'ani daga Alfarmar Kiyaye zuwa sama na duniya
A daren Lailatul kadari
Shiryar da mutane zuwa ga tafarkin gaskiya da manufar hanyar
Ya tabbata daga bayanin da ke nuni da iyakokin Allah da wajibcinsa
Da abin da ya halatta da abin da aka haramta
Da kuma rabuwa tsakanin gaskiya da karya
Wanda ya halarta a cikinku, to ya azumci abin da ya halarta
Duk wanda ya kasance mara lafiya ko yana tafiya a wata, to ya buda baki
Wajibi ne ya azumci adadin kwanakin da ya yi buda baki
Daga kwanakin da ba kwanakin Ramadan ba
Allah Yana son ku, Ya ku Muminai, Ya yi muku izni
Ragewa da sauƙaƙe muku
Ba ya son ku da kunci da wahala
Zai biya maka azumin watan a cikin wadannan yanayi
Lalle ne, haƙĩƙa, dã an nauyaya muku azumi, nauyi mai nauyi
Kuma don cika adadin kwanakin da kuka yi buda-baki a wasu ranaku
Kuma ku yi tasbihi da ambaton Allah a ranar Fitr
Da shiriyar da Ya yi muku
Wanda sauran gajiyayyu suka kasa yi
Wadanda aka wajabta azumin watan Ramadan
Sun fifita shi domin Allah ya batar da su
Ya fifita ku da darajarSa, kuma Ya shiryar da ku zuwa gare Shi
Kuma ka gode wa Allah a kan abin da Ya yi maka
Na shiriya da nasara
Kuma Ya sauƙaƙa muku al'amura, kuma idan Ya so, zã su yi muku tsanani
Kuma idan bayiNa suka tambaye ka game da Ni, Ni makusanci ne
Ina amsa kiran mai addu'a idan ya kira
To, su karɓa Mini, kuma su yi ĩmãni da Ni, tsammãninsu zã su shiryu
Idan kuma ya tambaye ka ya Muhammad Abadi game da ni ina ina?
Ina kusa da su
Ina jin addu’o’insu, ina kuma amsa addu’o’in masu yi musu addu’a
Su amsa mini da biyayya
Kuma su yarda da ni cewa zan amsa musu
Kuma domin su shiryu da ayyukansu, kuma su shiryu
Ya halatta a gare ku a daren azumi ku yi jima'i da matanku
Su tufa ne a gare ku, kuma ku tufafi ne a gare su
Allah ya sani cewa ku kuna yaudarar kanku
Sai Ya karɓi tũbarku, kuma Ya yãfe muku laifi
Don haka yanzu ku ci gaba da neman abin da Allah ya ƙaddara muku
Kuma ku ci kuma ku sha har farin zaren ya bayyana a gare ku
Daga bakin zaren alfijir
Sannan suka ci gaba da yin azumi har dare ya yi
Kuma kada ku yi shirka da su, alhali kuwa kuna masu halartar masallatai
Waɗannan iyãkõkin Allah ne, sabõda haka kada ku kusance su
Kamar wancan ne Allah Yake bayyana ãyõyinSa ga mutãne, tsammãninsu, zã su yi taƙawa
Ina ba ku damar saduwa a daren azumi
Matan ku tufafi ne a gare ku, ku kuma tufafi ne a gare su
Kuma Allah Ya sani, lalle ne ku, kuna yaudararsu
Domin suna ci suna sha
Suna zuwa mata sai dai idan sun yi barci
Idan sun yi barci, sai su daina ci, da sha, da zuwa wurin mata
To Allah ya karbi tubanku ya yafe muku
Yanzu idan na halatta muku ku yi jima'i da matanku
Sun yi jima'i da su a cikin dararen watan Ramadan har gari ya waye
Kuma suka nemi abin da Allah Ya hukunta game da saduwa da ku a cikin ɗiya da zuriya
Ku ci ku sha da daddare a cikin watan azuminku
Kuma ku kusanci matanku, kuna neman abin da Allah Ya rubuta muku na ’ya’ya
Tun daga farkon dare har hasken rana ya fado muku
Alfijir yana fitowa daga duhun dare
Sannan ku cika azumi har zuwa dare
Kuma kada ku yi jima'i da matanku idan kun tsare kanku ga bautar Allah a cikin masallatai
Waɗannan su ne abubuwan da na nuna
Daga ci da sha da jima'i
Kuma na umarce ku da ku guje shi
Kada ku kusanci shi
Don haka ku cancanci hukuncin da wanda ya ketare iyaka ya kama shi
Ya ƙi bin umarnina, ya aikata zunubai
Kuma kamar yadda na bayyana muku jama’a, na dora muku wajibai kamar azumi
Na sanar da ku iyakokinta da lokutanta
Kuma ba dole ba ne ka yi shi lokacin da kake gida, tafiya, ko rashin lafiya
Don haka nake bayanin hukunce-hukunceNa, abin da ya halatta da abin da aka haramta
Ikodina da umarnina da hanina suna a cikin Littafina da wahayiNa
Kuma da harshen Manzona, tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi, ga mutane
Bari ya ji tsoron zunubaina da laifofina
Suna guje wa fushina da fushina
Kuma kada ku ci dũkiyõyinku a tsakãninku da zãlunci
Kuma a kawo wa masu mulki
Don cinye wani kaso na kuɗin mutane da zunubi alhalin kun sani
Kuma kada ku ci dukiyoyin juna da zalunci
Kuma ku yi jayayya da kuɗaɗen ku ga masu mulki
Don cin gungun mutanen da aka haramta
Kuma kuna ci da gangan da kuma sani
Cewa yin haka sabawa Allah ne kuma zunubi ne
Kammalawa daga tafsirin Al-Tabari