Takaitaccen ra'ayi na Ahlus-Sunnah
Ƙimar ɗabi'a suna dawwama
Da'a kafaffen dabi'u ne
Ba ya canzawa tare da canza yanayi, yanayi, lokuta ko wurare
Adalci, alal misali, ƙayyadaddun ƙima ne
Wajibi ne akan kowa a kowane hali
Kamar yadda Sheikh Al-Islam Ibn Taimiyyah ya ce
Akwai kasa kamarsa a gaskiya da rikon amana
Girmama iyaye da dangin dangi
Da sauransu
Da'a tsakanin cikakkiya da ƙuntatawa
Wataƙila ana iya amfani da ɗabi'a tare da ma'ana ta gaba ɗaya
An raba ta zuwa ga halitta tare da Allah, halitta da kai, da halitta tare da mutane
Da'a ta shiga cikin wannan la'akari da suna
A dukkan bangarorin addini
Ana iya sakin ɗa'a
Yana nufin mu'amala da mutane musamman
Wannan shine mafi shaharar ra'ayi da ke zuwa hankali
Wannan shi ne abin da ake nufi a wannan sashe
Dangantaka tsakanin ibada, adalci, da kyawawan halaye
Ibada ce a cikin ma'anarta mai ma'ana kamar yadda Ibn Taimiyya ya siffanta shi
Cikakken suna ga duk abin da Allah yake so kuma yake yarda da shi
Na kalmomi da ayyuka, na bayyane da na boye
Ya san adalci
Sunan ne da aka ba wa dukkan alheri, kyautatawa da nagarta
Ko kuma cikakkiyar kalma ce ga dukkan halayen kirki
Allah madaukakin sarki yace
Ba adalci ba ne ku karkatar da fuskokinku wajen gabas da yamma
Kuma wanda ya yi ĩmãni da Allah da Rãnar Lãhira, taƙawa ce
Da Mala'iku da Marubuta da Annabawa
Ya ba da kuɗi don ƙaunarsa ga dangi da marayu
Talakawa, da matafiyi, da mabarata
Kuma a cikin wuyansa
Ya yi sallah ya fitar da zakka
Kuma waɗanda suke cika alkawari idan sun yi alkawari
Da masu haquri a lokacin tsanani da tsanani da lokacin tsanani
Waɗannan su ne masu gaskiya, kuma waɗannan su ne masu taƙawa
Ya ambaci rukunnan imani da ciyarwa mustahabbai
Addu'a, cika alkawari, da hakuri
Don haka adalci ya haxa imani da ibada da xabi’u
Ta wannan hanyar, adalci ya mamaye ko kuma ya yi daidai da ibada a cikin ma'anarta
Lokacin da aka tambayi Manzon Allah Sallallahu Alaihi Wasallama game da adalci da zunubi
Ya ce: Adalci hali ne mai kyau
Muslim ne ya ruwaito shi
Wannan yana da ma'ana ta musamman
Adalci ya ragu a fagen ɗabi'a
Yana da ƙarin gazawar rhetorical
Yana nufin cewa kyawawan halaye babban ginshiƙi ne na adalci
A'a, duka adalci ne
Wannan shi ne kamar yadda ya ce, Allah Ya kara masa yarda
Hajj Arafa
Abin da yake nufi shi ne babban ginshiƙinsa
Domin aikin Hajji ya takaita a kansa
Don haka ya bayyana da wannan
Kyakkyawar ɗabi'a ita ce babban ginshiƙi na adalci da ibada a cikin ma'anarta
Kamar yadda adalci ya ke yin cudanya da ibada a ma'anarta ta ma'ana
Har ila yau, ya zo tare da taƙawa
Akwai gama gari da keɓancewa a tsakaninsu
Idan aka hada shi da zikiri
Ana karkatar da adalci zuwa ga ayyukan biyayya
Taqwa tana nufin nisantar abubuwan da aka haramta
Idan sun rabu, za su sake haduwa da juna
Gyaran magana
Tabbatar ku kasance masu ladabi a cikin maganganunku a duk yanayin ku
Wallahi tallahi mun kaurace ma ta hanyar tabawa
A cikin ayoyi biyu na hukunce-hukunce
Ko da yake tushen hukunce-hukunce shi ne magana
Kuma Allah Ta’ala ya ce a cikin ayoyi biyu game da taimama
Na farko, ya kamata mata su gamsu
Gaskiyar gaskiya
Gaskiya ya fi fadi kuma ya fi girma fiye da iyakance ga gaskiya a cikin magana
Amma kuma ya hada da
Gaskiya cikin niyya da wasiyya
Da kuma gaskiya a cikin kasuwanci
Larabawa suna cewa:
Sun kaddamar da yakin gaskiya akan makiya
Idan nufinsu ya tabbata kuma ya tabbata
Kuma aka ce
Don haka-da-haka yana da soyayya da kauna ta gaskiya
Kuma soyayya aikin zuciyata ne
Kuma ba kalmomi ba
Ya ce, Allah Ya jikansa da rahama
A cikin hadisi game da zen na idanuwa da kunnuwa
Taimakon ya yi imani ko kafirta wannan
An amince
Waɗannan ayyuka ne
Ba kalmomi ba ne
Abotaka
Wanda ya zo da gaskiya kuma ya yi imani da ita
Allah madaukakin sarki yace
Kuma wanda ya zo da gaskiya kuma ya yi imani da ita
Waɗannan su ne sãlihai
Wanda yazo da gaskiya
Ya zo da gaskiya
Shi ne mai gaskiya a cikin zantukansa, da ayyukansa, da sharuddansa, da wasiyyarsa
Duk wanda yake da waɗannan abubuwa ya cika
Ya kai matsayi koli na gaskiya
Ayyukansa suna magana da gaskiya ga maganarsa
Nufinsa da ikhlasinsa suna tabbatar da maganarsa da ayyukansa
Kuma wannan shine sada zumunci
Wanda aka sani da
Cikakken bin Manzo
Tare da cikakkiyar ikhlasi ga mai aikawa
Kuma abokin
Shi ne wanda ya koyar da gaskiya kuma ya yi aiki da ita
Kuma ka kira mutane zuwa gare shi
Zumunci yafi shahada saboda Allah
Zumunci rayuwa ce domin Allah
Ya fi shahada wahala da daukaka
Don haka Allah Ta’ala ya gabatar da abokanan biyu a gaban shahidai
A lokacin da yake ambaton waxanda ya azurta su
Sai ya ce
Banbancin gaskiya da ikhlasi
Bambancin gaskiya da ikhlasi yana cikin al'amarin imani
Shi ne kishiyar gaskiya ita ce rashin nufin Allah a aikace kwata-kwata
Kamar wanda ya yi imani ko ya yi addu’a ta ƙarya
Wannan munafuncin zuciya ne
Amma ikhlasi
Sabanin haka shi ne rashin nufin Allah da alkiblar mutum ɗaya
Kamar dai ya yi imani kuma ya yi addu'a, yana mai tsarkake shi ga kowa da Allah
Yana kuma banbance tsakanin gaskiya da ikhlasi
Gaskiya ba akan imani bane kawai
Maimakon haka, shi ma a cikin kalmomi kuma shi ne mafi shahara da ayyuka
Don haka, gwargwadon abin da zai kawo daci ga ma'abota imani da ayyukansu
Da fatan sa'ar sa ta tabbata
Har sai da ya kai matsayin sada zumunci
Amma ikhlasi
Aikin zuciyata ce mai ƙauna
Tasirinsa yana bayyana akan gaɓoɓi ne kawai
Duk da haka
Yana yiwuwa tare da fadadawa da sassauci
Bayyanawa ko gaba ɗaya daga cikinsu maimakon ɗaya ko gaba ɗaya
Ana cewa munafiki baya biyayya ga Allah
Kuma ana cewa mushriki maqaryaci ne a cikin imaninsa
Shuwagabanni ya saba wa gaskiya
shubuha da rashin fayyace mu'amala tsakanin musulmi
Daga karshe yana kaiwa ga nisantar gaskiya da fadawa cikin karairayi
Wannan, bi da bi, yana haifar da rarrabuwa da asarar gamsuwar zukata
Da kuma cire ni'ima daga wanda ya yi mu'amala da jahilci
Ya ce, Allah Ya jikansa da rahama
Mahaifina yana fama da cucumbers sai dai idan sun watse
Ko ya ce sai ya watse
Idan gaskiya ne kuma a sarari
Ka albarkace su da sayar da su
Idan suka boye kuma suka yi karya, to, albarkar sayar da su ta lalace
An amince
Kamar yadda wannan ya shafi tallace-tallace, shi ma ya shafi duk sauran bangarorin ma'amaloli
Na haɗin gwiwa, haya da aure
Da sauransu, kuma a hada kai a duk wani aiki na hadin gwiwa, na duniya ko na addini
Wajibi ne a kasance masu gaskiya da bayyananne yayin mu'amala da wasu
In ba haka ba, duk wanda ya so ya boye wani abu
Ba ya mu'amala da wasu dangane da shi
Kuma bari ya sanya shi a cikin kansa, maimakon ya yaudare su da yi musu karya
Haka nan makiya kafirai da munafukai kada su tona asirin musulmi
A bisa hujjar gaskiya
Son alheri ga musulmi
Da kyawawan halaye
Son alheri ga musulmi
Ya ce, Allah Ya jikansa da rahama
Kada dayanku ya yi imani har sai ya so wa dan’uwansa abin da yake so wa kansa
An amince
Kuma yana ba da wannan soyayya
Yana ƙin musu abin da ya ƙi wa kansa
Tsaftar zuciya daga kiyayya da qeta da hassada ga kowane musulmi
Da son haduwa da musulmi
A'a, jama'ar masu wa'azi da mujahidai
Domin hakan yana da matukar fa'ida ga dukkan musulmi
ƙin rashin haƙuri da bangaranci mai banƙyama
Wannan yana daga cikin Ahlus-Sunnah da al'umma
Waɗanda suka yarda a kan ƙa'idodin
A ina suka bambanta a kan wasu rassan batutuwa?
Bambance-bambance a cikin wannan al'amari bai kamata ya haifar da sabani, rarraba, ko gaba ba
Amma ga ma'abuta bidi'a da sha'awa
'Yan bangaranci ne
Mutane ne masu rarraba da sabani
Ahlus-Sunnah sun rabu da su, kuma ba sa goyon bayansu don ɓata addininsu
Da kuma kare kansu daga karkata da bata
Ahlus-Sunnah na iya buqatarsa a lokutan rauni
Don su jibince kansu da ‘yan bidi’a na mutanen alqibla
Yana son ya mamaye kasashen musulmi ya shafe addini
Wannan shi ne ingantaccen fikihu
Gyara guda ɗaya
Yin sulhu tsakanin mutane yana da matukar muhimmanci a fagen kyawawan halaye
Allah madaukakin sarki yace
Suna tambayar ka game da Anfal
Kace Al-Anfal ga Allah da Manzo
Sabõda haka ku bi Allah da taƙawa, kuma ku gyãra a tsakãninku
Kuma ku yi ɗã'a ga Allah da ManzonSa, idan kun kasance mũminai
Umurnin ya zo a cikin ayar don daidaita sabani
Ya biki wani al'amari gaba daya a gabansa da tsoron Allah
Don haka ku bi Allah da takawa da dukkan al'amari a bayansa
Kuma ku yi ɗã'a ga Allah da ManzonSa
Hakan ya biyo bayan zugawar imani a cikin zukatan muminai
Idan kun kasance muminai
Ya sanya sulhu tsakanin mutane sharadin samun imani
Wahalar sulhu da azzalumi da jahili
Yin sulhu da azzalumi da jahili abin so ne da wahala
Azzalumi baya son duk gaskiya
A'a, abin da yake so daga mai gyara ne kawai abin da zai ci moriyar kansa da maslaha
Jahili yana son gaskiya
Amma an yi kuskure kuma an yi amfani da shi
Yana ganin mai kawo gyara a matsayin makiyin gaskiya
Yan'uwantaka cikin Allah
Zukatai ba za su iya haduwa ba face a kan tafarkin Allah Madaukakin Sarki da ‘yan’uwantaka ga Allah
Wanda ke nuna bacin rai na tarihi tare da shi
Ko rikicin kabilanci
Ko buri na kashin kai da tutocin wariyar launin fata
Ni'imar Allah ce ta sanya musulmi 'yan uwan juna
Sun yi riko da igiyar Allah Madaukakin Sarki
Kuma ku yi riko da igiyar Allah gabã ɗaya, kuma kada ku rarraba
Kuma ku ambaci ni'imar Allah a kanku
Idan kun kasance maƙiya, to, ku daidaita zukatanku
Da alherinsa kuka zama 'yan'uwa
Miƙa wuya ga muminai
Babu wulakanci ko kaskanci a cikin sallamawa ga muminai
A'a, 'yan uwantakar Musulunci ne ke kawar da shinge da kawar da shakuwa
Yana sanya mumini ya zama mai tawali’u, ba mai biyayya ga ’yan uwansa ba, ba ya saba masa.
Shi mai saukin kai ne, mai saukin kai, mai amsawa, mai hakuri, da sada zumunci
Wannan ita ce kaskanci ga muminai da Allah Ta’ala Ya yi umarni da su
Allah zai zo da jama'ar da yake so kuma masu son sa
Mai wulakantacce ga muminai, masoyi ga kafirai
Ya ce, Allah Ya jikansa da rahama
Duk wani abu mai laushi da taushi da kusanci da sauki haramun ne ga wuta
Ta'aziyya
Ta'aziyya kofa ce mai daraja ta kyawawan halaye
Mu yi koyi da wasu kuma mu yi yunƙurin rage musu ɓacin rai
Ko da yake muna rayuwa a lokutan wahala
Manzon Allah Sallallahu Alaihi Wasallama ya sha wahalar fakewa da kafirai a cikin kogo.
Ya jajanta wa Abubakar, Allah Ya yarda da shi, ya ce da shi
Kar ku damu, Allah yana tare da mu
Ta'aziyya yana ta hanyar girman kai, daraja, kudi, ilimi, da kyawawan kalmomi
Yaushe ya halatta a ketare haramin musulmi?
Musulunci yana kare alfarmar masu kare alfarma ne kawai
Amma ba ta yarda a yi amfani da tsarkakku a matsayin shinge ga masu keta hurumi ba
Suna cutar da mutanen kirki kuma suna jarabtar muminai
Kuma suna aikata dukkan sharri
Allah madaukakin sarki yace
Kuma Allah ba Ya son a bayyana munanan kalmomi sai a yi wa waɗanda suka yi zalunci
Kuma Allah Mai ji ne, Masani
Nasiha ga musulmi
Nasiha ga musulmi kyakkyawar dabi'a ce
Kuma da shi addini ya cika
Ya ce, Allah Ya jikansa da rahama
Nasihar addini
Muka fada wa
Ya ce da Allah, da littafinSa, da ManzonSa
Ga limaman musulmi da talakawansu
Muslim ne ya ruwaito shi
Nasiha ita ce ikhlasi nasiha
Ya yi nasiha haka-da-haka
Ka shiryar da shi zuwa ga abin da yake daidai
Kuma ka yi masa gargaɗi da cutarwa
Jarir bin Abdullahi Al-Bajli, Allah Ya yarda da shi ya ce
Na yi mubaya'a ga Manzon Allah, tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi
Domin tsayar da sallah da fitar da zakka
Nasiha ga kowane musulmi
An amince
Amma shawara tana da da'a
Daya daga cikin mafi mahimmanci
Don zama a asirce
Kuma ya kasance tare da ilimi, bayani da shaida
Da kuma zama mai kirki da tausasawa
Kuma a lokacin da ya dace da ita
Dole ne mai ba da shawara ya haƙura da duk wata cuta da za ta same shi saboda haka
Banbancin nasiha da tsawatarwa
Nasiha ita ce kyautatawa ga wanda ake yi masa nasiha, wanda ya hada da rahama da jin kai
Yana nufin fuskar Allah madaukaki
Don haka dole ne ya zama sirri da taushi
Amma wanda ya tsawatar da masu yi masa nasiha da bayyana shi a fili
Yana zaginsa da yin haka
Wannan abin zargi ne a gare shi, ba nasiha ba
Zagi, ba mutunci ba
Kuma fallasa maimakon suturta
Wannan na iya kasancewa saboda nasarar da mai ba da shawara ya samu a kan wanda yake da ƙiyayya
Wannan ya zama kamar nasiha da addini
Alamar haka ita ce idan daya daga cikin masoyansa ya aikata wani abu irin wanda ya ce ya yi wa daya nasiha a kai.
Ba a ba da shawarar ba
Maimakon haka, ya nemi uzuri a gare shi maimakon ya fallasa shi da kuma zaginsa
Wajibi ne a yi nasiha a boye
Kada ya kasance tare da wanda ya bayyana fasikancinsa yana kira gare ta
Irin wadannan mutane ana tir da su a fili
A yarda da oda don canza mugunta
Bambanci tsakanin nasiha ga Allah da nasara ga kai
Nasiha ta tabbata ga Allah madaukaki
Ya haɗa da yin fushi da shi da ɗaukaka tsarkakansa
Abinci a cikinsa abinci ne na Allah
Niyya ita ce tasbihi da daukaka tafarkinSa, tsarki ya tabbata a gare shi
Amma wanda ya yi fushi da kansa kuma ya goyi bayansa
Manufarsa ita ce ɗaukaka kansa da neman shugabancinsa keɓantacce
Kalmarsa tana da tasiri ko da ta saba wa umurnin Allah
Kuma ya ƙare a matsayin mai tsarki
Wannan ita ce kariyarsa ga kansa da rashin kasancewarsa
Abu mafi hadari da boye shine
Lokacin da haushi ya sa nasararsa ga kansa
Tufafin nasiha ta Allah ce, kariya ta tabbata a gare shi, tsarki ya tabbata a gare shi
Kamar wanda ya zagi wanda ya musunta shi
Idan wanda ake gyara ya zage shi ya cutar da kansa
Mai ba da shawara ya tayar masa, ya fusata
Suna da'awar cewa suna fushi da Allah don aikata mugunta
Kuma gaskiyar lamarin
Nasarar da ya yi wa kansa a lokacin da aka wulakanta ta
Wannan abin da ake kira shawara yana da sanannen mai karatu
Daya daga cikinsu na farko
Cin mutunci da wulakanta wanda ake yi masa nasiha
Musamman idan wanda ake yi masa nasiha mai ilimi ne kuma adali
Na biyu, zagin wanda aka yi masa nasiha da rashin yi masa adalci
Ya takaita hakkinsa na boye alherinsa da ayyukansa nagari
Na uku, kama kurakurai kuma ku yi farin ciki da su
Karbar jita-jita da rashin tabbatar da lamarin
Na hudu, nisantar rashin yarda
Zargin nufi da manufa ba tare da hujja ko hujja ba
Na biyar: Lalata azzalumai
Yayin da yake kai hari ga masu neman sauyi yana ikirarin nasiha
Na shida: Sunan mai nasara ga karya da rashin tsoron Allah ga kansa ne
Cika alkawari
Cika alkawari shine ingantacciyar dabi'ar Musulunci
Wajibi ne a samar da aminci da kwanciyar hankali a cikin alakar daidaikun mutane da juna
Kazalika dangantakar dake tsakanin kungiyoyi, jihohi da kasashe
Allah madaukakin sarki yace
Kuma waɗanda suke cika alkawari idan sun yi alkawari
Ba tare da cika alkawari ba
Kowa yana rayuwa cikin tsoro da fargabar yaudara
Ba ya dogara ga alkawari, kuma ba ya dogara ga alkawari
Don haka Manzon Allah tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi ya hana ha’inci ya ce:
Ga dukkan mayaudari, za a daga masa tuta ranar kiyama gwargwadon ha'incinsa.
Hakika, babu wani mayaudari da ya fi kwamandan talakawa mayaudara
Muslim ne ya ruwaito shi
Manzon Allah tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi ya ambaci ha’inci a matsayin daya daga cikin sifofin munafiki, sai ya ce:
Idan ya yi alkawari, zai ci amana
Cika alkawarin mutane ya dogara, da farko, akan cika alkawari da Allah
Allah madaukakin sarki yace
Kuma da alkawarin Allah, Ovo
Alkawarin Allah shi ne tauhidi da bin ManzonSa
Da kuma yin biyayya da nisantar zunubai
Duk wanda bai cika alkawarin Allah ba ba zai kasance da aminci ga alkawarinsa da mutane ba
Allah madaukakin sarki ya yi umarni da cika alkawari baki daya
Ko yana tare da shi ko tare da mutane
Ya bayyana cewa kowa zai dauki nauyin hakan a ranar kiyama
Kuma ku cika alkawari
Alkawari ne ke da alhakin
Ma'anar adalci da sassansa
Adalci shine adalci da gaskiya
Da shi aka halicci sammai da ƙasa
Domin shi Allah ya aiko Manzo ya saukar da littattafai
Allah madaukakin sarki yace
Lalle Mũ, Mun aika ManzanninMu da hujjõji bayyanannu
Kuma Muka saukar da Littãfi da sikeli tãre da su
Don mutane su yanke
Adalci ya kasu kashi uku
Na farko, mafi girman adalci
Ita ce tauhidin Allah madaukaki
Don haka ana daukar shirka a matsayin zalunci mai girma da ya saba wa adalci
Allah madaukakin sarki yace
Shirka zalunci ne babba
Kuma madaukakin sarki ya ce
Kuma kafirai su ne azzalumai
Na biyu, adalci da kai
Wannan yana buƙatar ta ta kasance da aminci ga aikin
Mutum yakan sa ta aikata ayyukan alheri da nisantar zunubai
Rashin yin haka zalunci ne ga rai
Domin yana nuna shi ga halaka da hasara a lahira
Allah madaukakin sarki yace
Sa'an nan kuma Muka bai wa Littãfi ga waɗanda Muka zãɓe daga bãyinMu
Wasu daga cikinsu ba su yi wa kansu adalci ba, kuma wasunsu masu taurin kai ne
Wasu daga cikinsu sun yi fice a cikin ayyukan alheri insha Allah
Ya ce game da mai lambun nan biyu
Kuma ya shiga aljannarsa alhali yana zalunci kansa
Allah Ta’ala ya ce game da girmama watanni masu alfarma
Kada ku zalunci kanku a cikinta
Na uku, adalci tare da mutane
Wannan ya shafi duk ma'amaloli tare da su
Adalci da mutane
Adalci tare da mutane yana cikin komai
Tare da kowa da kowa kuma a kowane hali
Adalci yana cikin magana da aiki
Halaye da hukunce-hukunce
Allah madaukakin sarki yace
Zan cika ma'auni da ma'auni da adalci
Ba Mu kallafa wa rai fiye da abin da zai iya ɗauka ba
Idan kun ce haka, ku yi adalci
Ya ambaci adalci a ma'auni da daidaito
Kuma wannan aiki ne
Kamar yadda aka ambata adalci a cikin maganar
Adalci yana tare da kowa
Ko da maƙiyi ne
Allah madaukakin sarki yace
Ya ku wadanda suka yi imani
Ku kasance da ƙarfi don Allah
Shahidai da adalci
Kuma kada kiyayyar wasu ta shafe ku
Amma kada ku canza shi
Ku yi adalci, shi ne mafi kusanci ga taƙawa
Dole ne kuma a yi adalci
Koda hakkinsa na dangi ne
Ko iyaye ko kai
Ya ku wadanda suka yi imani
Ku tabbata a kan adalci
Shahidai don Allah
Ko da kanku
Ko iyaye da dangi
Adalci tare da kafirai
Adalci ma yana tare da kafirai
Wannan shi ne ta hanyar samun dangantaka da su
Bisa sharadinsu
Masu aminci a cikinsu ba su daidaita
Kuma jarumi a magani
Allah madaukakin sarki yace
Allah bã Ya hana ku daga waɗanda suke
Ba su yake ku a kan addini ba
Ba su kore ku daga gidajenku ba
Domin kyautata musu da kyautata musu
Allah yana son masu adalci
Abin sani kawai, Allah Yana hana ku daga waɗanda suke
Sun yaqe ku ne saboda addini
Kuma suka fitar da ku daga gidãjenku
Kuma sun bayyana don fitar da ku
Don kula da su
Kuma wanda ya jibince su, to, waɗannan su ne azzalumai
Rashin aminci ga kafirai
Ba ya buƙatar rashin adalci
Masu aminci a cikinsu
Musamman idan 'yan uwa ne da dangi
Kuma idan kyautata musu ya kasance mustahabbai kuma ya halatta
Yana da mahimmanci a magance su
Ta hanyar ciniki, saye da siyarwa
A fagen ilimin boko
Matukar dai hakan bai shafi karfafawa ba
Jaruman kafirin tattalin arziki
Kuma adalci yana tare da masu aminci daga cikinsu
Ba yana nufin zagi ko son su ba
Ko kuwa ku ji tsoronsu, ku girmama su
Kuma ka gabatar da su ga musulmi
A'a, Mu ne Muke kyautata musu, kuma Mu tausaya musu daga Wuta
Muna gayyatarsu zuwa Musulunci
Muna rokon Allah ya yi musu jagora
Tare da watsi da su da shirkarsu
Adalci a cikin muhawara
Nuna ma’anar kalmomin Allah Ta’ala
Bone ya tabbata ga masu kashewa!
Wanda idan suka dora wa mutane nauyi, za su gamsu
Idan suka auna su ko suka auna su, sun yi hasara
Duk da haka, mutum yana yadda yake so ya cika
Hakkinsa daga mutane
Dole ne ya biya su cikakken hakkinsu
Haka ne a dukkan al'amura
Kudi, ma'amaloli, muhawara da labarai
Ya kamata mai shiga tsakani ya yi hankali
Domin bayyana hujjarsa da hujjojinsa
Don nuna wa mai magana da shi abin da ke aiki
Cewa ta zama uzuri a gare shi idan ya yi sakaci
Suna muhawara cikin rashin son kai, adalci, da gaskiya
Domin sanin gaskiya da sanin gaskiya
Adalci da daidaito a cikin suka da kimantawa
Kalanda ya ƙunshi ma'anoni biyu
Na farko shine bayyana darajar abin
Na biyu shine don gyara tsarin da ba daidai ba
Da shiriya
Mutum ya kamata idan ya so
Don yin wani abu da suka
Domin bin adalci a wannan lamari
Ba a zaluntar mai karya idan ya zarge shi
Domin ya yada dukkan kurakuransa, ya fadada su
Yana raina alherin da ke cikinsa
Yana mugun tunanin shi da niyyarsa
Haka kuma baya wuce gona da iri wajen yabon wadanda suka yarda
Sha'awarsa da yabonsa gareshi
Don haka hakan ya ba shi uzuri kan duk kura-kuransa
Kuma ya yi watsi da shi
Matsayin tsakiya yana da adalci a cikin hakan
Shi ne mutum ya ci wanda ya ga dama
Kimantawa ta mutum ko kungiya
Tare da ingantaccen nazari da daidaito
Ba tare da wuce gona da iri ko rashin tunani ba
A soyayya ko kiyayya
Maimakon haka, ya ambaci abin da ke cikin waɗanda suke sukansa
Na kyawawan halayensa don koyi
Kuma babu nakasu a cikinsa
Don gujewa da gujewa
Ya shawarci masu shi da su yi hakan
A hankali da soyayya
Daya daga cikin abubuwan da ake bukata na adalci tare da mai karya doka
Har sai an samu adalci tare da mai keta
Dole ne a yi riko da waɗannan abubuwan
Na farko
Amincin Allah Madaukakin Sarki wajen sukar wanda ya saba
Niyya ita ce fadin gaskiya
Na biyu
Hukuncin shari'a tare da nau'ikan sabani
Abin da ya halatta da wanda bai halatta ba
Menene a cikin rassan?
Kuma abin da yake a cikin asali
Da sauransu
Na uku
Ka guji ƙara girman gazawar mai keta
Na hudu
Kar a musunta ko sakaci da cancantar wanda ya keta
Don haka ta shaida haqqinsa idan ya yi gaskiya a kan wani abu
Yana la'akari da fifikon kyawawan halaye idan suna da girma da yawa
Domin kurakurai su bace a cikin teku
Na biyar
Bayar da uzuri bisa jahilcinsa, ko kwazonsa, ko rashin fahimtarsa
Ko kuma yana da tuhuma
Kuma babu hujja akansa
Kuma ku yi ƙoƙari don samun fahimtar duk waɗannan
VI
Daidaita fa'ida da cutarwa wajen sukar mai keta
Da kuma riko da hikima da nasiha mai kyau a cikin sukansa da fahimtar gaskiya
Adalci wajen magance kurakurai
Duk wanda ya kai gare shi sai a sanar da shi duk wani kuskure
Don magance wannan bisa ga matakai uku
Na farko
Na farko, wajibi ne a tabbatar da ko kuskuren ya fito ne daga mai kuskure
Na biyu
Idan an tabbatar da kuskuren ya faru
Azzalumi ya tambayi wanda ke da alhakin hakan
Watakila yana da halalcin uzuri na aikata shi
Ko dalilai da yanayin da ke rage laifin kuskure
Maryam Allah ya kara mata yarda ta fada lokacin da ta shiga nakuda
Da ma na mutu kafin wannan kuma an manta da ni
Kalmomin da abokin kirki ya fada cikin lokacin zafi
Ban taba zargin kalmomi a lokuta masu wahala ba
Na uku
Idan an tabbatar da kuskuren ya faru
Babu wani kwakkwaran dalili na aikata shi
Ko kuma gano dalilin
Amma bai isa ya share tasirin kuskuren da laifinsa ba
Ci gaba zuwa mataki na uku
Amsa ne ga kuskure tare da ayyuka nagari
Mai yiyuwa ne a nutsar da shi a cikin tekun kyawawan ayyukansa
Sukar ko hukuncin ya ɓace ko ya ragu
Duk waɗannan matakan an nuna su
A cikin mu'amalar Manzon Allah Sallallahu Alaihi Wasallama
Da aikin Hatib bin Abi Balta’i
A lokacin da aka aiko shi zuwa ga kafiran Makka
Ya gargade su da zuwan Annabi Sallallahu Alaihi Wasallama da rundunarsa
Ya bukace su da su mika wuya gare shi
An tabbatar da faruwar lamarin da wahayi daga Allah Ta’ala
Zuwa ga Manzon Allah tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi
Wannan shine mafi girman matakin tabbatarwa
Sai Manzon Allah Sallallahu Alaihi Wasallama ya tambayi Hatib
Me ya sa ka yi abin da ka yi?
Lokacin da ya gaya masa cewa yana so ya biya hakan
Game da iyalinsa da kuɗinsa
Don samun hannu da su
Domin ba shi da dangi kamar sauran sahabbansa
Yana biya a madadinsu
Sai Manzon Allah Sallallahu Alaihi Wasallama ya ce
Ku kasance masu gaskiya kuma ku faɗi kyawawan abubuwa kawai
Ya ba shi uzuri ya yafe masa hakan
A madadin kasancewa daya daga cikin mutanen Badar
Ya ce da Omar a lokacin da ya so ya zalunce shi
Shin bai daga mutanen Badar ba?
Allah ya jikan mutanen Badar ya ce:
Yi duk abin da kuke so
Aljanna ce makomarku
Ko kuma na yafe maka
An amince
Tsakanin adalci da sadaka
Adalci shine cikar hakkoki
Ko na Allah ne, ko na rai, ko na sauran halittu
Wannan shi ne abin da ake bukata daga wadanda ke da alhakin
Ita kuwa sadaka ita ce falala da daraja fiye da adalci
Ihsani a cikin bautar Allah shi ne ka bauta masa kamar kana ganinsa
Idan baka ganshi ba yana ganinka
Kamar yadda ya zo a hadisin Jibrilu
Da kuma kyautatawa ga halitta
Yana amfanar da su fiye da abin da ya kamata
Adalci farilla ne kuma sadaka alheri ce
Don haka ne Allah ya tara su a cikin lamarin, yana mai cewa:
Allah yayi umarni da adalci da kyautatawa
Kiran mutane da su tashi daga matsayi na wajibi zuwa matsayi na nagarta
Don haka ana kiran mutum da yafe masa wasu hakkokinsa
Musamman tare da dangi
Zukata masu son son kai
Kuma magani ga karayayen zukata
Ana ba da shawarar sadaka gabaɗaya
Musamman tare da dangi
Kuma a cikinsu akwai iyaye
Sai 'ya'ya, 'yan'uwa maza da mata
An tabbatar da bukatar neman agaji a cikin abubuwa guda uku
Na farko
Muna rokon Allah Madaukakin Sarki da Ya yi mana rahama da jin dadinsa, ba da adalcinsa ba
Idan Allah ya yi wa halitta da adalcinsa
Dukan mutane za su mutu
Bautarsu gareshi ba ta gamsar da godiya ta gaskiya ga ni’imominSa, ko ma wasunsu
Na biyu
Alheri ga iyaye
Allah Ta’ala ya yi umurni da haka a kansu, ba wai kawai a yi musu adalci ba
Wannan ya kasance tare da umarnin a haɗa shi cikin bauta
Wanda ke nuni da girman wannan lamari
Allah madaukakin sarki yace
Ubangijinku Ya hukunta kada ku bauta wa kowa face Shi, kuma ku kyautata ga mahaifan ku
Na uku
Kyautatawa a cikin saduwa tsakanin ma'aurata
Mu'amalar da ke tsakaninsu ta ginu ne a kan kyakkyawar mu'amala, ba kawai adalci ba
Idan ma'aurata sun yi wa juna adalci ba tare da lamuni ba
Sun kau da kai daga sadaka
Don ɗaukar kowane ɗayan kansa a kan ɗayan
Wataƙila kwana goma a tsakanin su ya zama ba zai yiwu ba
Wannan ya faru ne kawai saboda tsananin cuɗanya da shubuha a tsakaninsu
Wajibi ne a nuna sassauci da haƙuri a yawancin abubuwa masu sauƙi da maimaitawa
Allah madaukakin sarki yace
Su tufafi ne a gare ku, ku kuma tufafi ne a gare su
Wannan yana wajabta soyayya, natsuwa, da rahama
Kuma gafala, gafala, da afuwa ga juna
Allah madaukakin sarki yace
Kuma akwai daga ãyõyinSa, Ya halitta muku mãtan aure daga kanku, dõmin ku natsu zuwa gare su
Kuma Ya sanya soyayya da rahama a tsakaninku
Gaskiya tana samun tsaro da kwanciyar hankali
Gaskiya halitta ce mai daraja kuma wajibi ne ga zaman lafiyar al'umma
Rayuwar al'ummar musulmi ba ta misaltuwa sai an cika amana da kiyaye alkawari
Sannan duk wani mutum da ke cikinta zai tabbatar da cewa akwai kwanciyar hankali don rayuwa tare a tsakanin al'umma
Amintacciya ta mamaye tsakaninsu da kuma yaduwar tsaro
Allah madaukakin sarki yace
Kuma waɗanda suka yi taƙawa daga amanoninsu da alkawarinsu
Wajibi ne musulmi ya kasance mai gaskiya wajen mu'amala da mutane
Yana da alaƙa da babban amanar da mutum ya ba kansa
Ina nufin amincin wajabcin bauta wa Allah Shi kadai da umarni da niyya
Allah madaukakin sarki yace
Lalle Mũ, Mun bãyar da amana ga sammai da ƙasa da duwãtsu
Muka ki ɗaukar ta, muna jin tsoronta
Kuma mutumin ya dauke shi. Lalle ne shi, ya kasance azzalumi, jahili
Ba abin jin daɗi ba ne kuma ba abu ne kawai na kirki da abin sha'awa ba
A'a, wajibi ne kuma wajibi ne akan kowa
Ɗaga amana a ƙarshen zamani
Ko da yake gaskiya an fara shuka shi a cikin naman kaza
Domin kuwa ya samo asali ne daga amincin farilla da mutum ya dora wa kansa
Sai dai yana daga cikin dabi'un da za su tayar da zukatan mutane a karshen zamani
Kamar yadda Manzon Allah Sallallahu Alaihi Wasallama ya faxa a cikin wani dogon hadisi da ya faxi
Gaskiya ta gangaro cikin tushen zukatan mutane
Sannan ya yi magana kan daukaka amana ya ce:
Mutum yana barci kuma an cire amana daga zuciyarsa
Jama'a sun fara yin mubaya'a, da kyar kowa ya cika amana
Har sai da aka ce a cikin Banu Su-da-su akwai wani mutum amintacce hadisi, an yi ittifaqi a kansa
Duk musulmi ya yi riko da cikar amana
A kiyaye ya kasance cikin wadanda ake magana a kai don ayyukansa
Domin samun falalarta da kuma kuvuta daga nauyin sakaci da ita
Mafarki da buri da ma'anarsu
Hakuri da hakuri halaye biyu ne da Allah da Manzonsa suke so
Kamar yadda Manzon Allah tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi ya ce wa Ashaj Abdul Qais
Suna adawa da dabaran
Kamar yadda yazo a hadisi daga Anas
Jinkiri daga Allah yake, gaugawa daga Shaidan yake
Al-Bayhaqi ne ya ruwaito kuma Albani ya inganta shi
Allah Ta’ala ya haramta gaugawa a cikin littafinsa, yana cewa:
Mutum yana addu'ar sharri kamar yadda yake addu'ar alheri
Mutumin ya yi gaggawa
Me ake nufi da hakuri da juriya
Kada ku yi gaggawar shiga cikin al'amura kafin hankali ya bayyana a cikinsu
Don negativity da mutatis har sai an rasa al'amarin
Don haka ne ma haquri da haquri su kasance tare da qudurin samun balaga bayan ya bayyana
Don kada a rasa wannan balagagge
Wannan ita ce buqatar addu'ar Manzon Allah Sallallahu Alaihi Wasallama
Ya Allah ina rokonka da ka dawwama akan lamarin
Da kuma azamar isa ga balaga
Kamar yadda ya ce, Allah Ya kara masa yarda
Ta so komai ya yi kyau
Sai dai a lahira
Lokacin da fuskar alheri da shiriya a cikin lamarin suka bayyana
Wani ya dauki matakin bai jinkirta ba
Ya shahara akan harsuna
Mafi alherin adalci shine gaggawa
Ma'ana da tushen tawali'u
Ƙirƙiri tawali'u
Ya haɗa da tawali’u ga gaskiya
Da tawali'u ga halitta
Wannan shi ne akasin girman kai a cikin dukkan al'amura guda biyu
Kamar yadda ya ce, Allah Ya kara masa yarda
Girman kai yana karkatar da gaskiya da raina mutane
Muslim ne ya ruwaito shi
Da kuma tawali'u ga gaskiya
Shi ne mika wuya gare shi
Kuma kada ku saba masa da zato ko son rai
Da tawali'u ga halitta
Shin ba ya ganin kansa ya fi su?
Ba ya raina su, ba ya yin fahariya, ko tausasawa gare su
Tawali'u ya samo asali ne daga haɗa ilimin Allah Ta'ala
Kuma muna yabon Mai Martaba
Kuma ku so Shi, kuma ku yi tasbĩhi
Sanin mutum da kansa da cututtuka
Daga wannan ne tawali'u
Wacce karaya ce ga Allah
Ya saukar da fikafikan tawali’u da jin kai ga bayinsa
Halittar da Allah ke bayarwa ga masu sonsa da girmama shi
niyyar tafiya
Allah Ta’ala ya ba da labari game da abin da Lukman ya ce wa dansa a lokacin da yake yi masa nasiha
Kuma nufi a cikin tafiya
Wannan ya bayyana ta hanyar kunyarsa wajen tafiya
Ba tare da raguwa ko mutuwa ba
Niyya ita ce adalci tsakanin bangarorin biyu
A nan ba shi da tawali’u
Matsakaici tsakanin matsananciyar swagger da pretentiousness
Da kuma bakin gajiya da kasala
Watakila kuma ma'anar niyya ce
Cewa mutum ya yi niyya a cikin tafiyarsa don cimma manufa madaidaiciya
Wanda ke tafiya da wata manufa ta musamman
Ba ya shakka ko rage gudu
Ba ya yin riya ko fahariya
Yana tafiya cikin sauƙi da 'yanci
Tsakanin rufewa da rufe zukata
Allah ya shar'anta tufatar sutura da ado
Allah madaukakin sarki yace
Yã ɗiyan Ãdam, Mun sassaukar zuwa gare ku
Tufafin da ke ɓoye muguntarku da gashin fuka-fukan ku
Sannan ya bi ta da cewa:
Kuma tufar takawa ce mafi alheri
Wanda ke nuna alaƙa
Tsakanin tufar jiki da tufar taqawa
Dukansu tufafi ne
Na farko yana rufewa kuma yana ƙawata jiki
Na biyu yana rufe zuciya da wanke ta
Duk wanda zuciyarsa ta lullube da takawa
Yana jin kunyar tsiraici kuma yana ganin abin kyama
Kuma wanda ya kafirta
Yana ƙyale jikinsa ya fito fili kuma ya bayyana muguntarsa
Kuma ya ci gaba da shi
Har sai ya zama daya daga cikin masu wa'azin tona asirin al'aura
Wannan koma bayan yanayi ne
Juriya da gafara
Yi haƙuri
Yana hana girman kai da sha'awa
A cikin saduwa da mugunta da mugunta
Yana kuma yada nutsuwa da kwanciyar hankali
Tsakanin 'yan adawa
Don haka kishiyoyin juna da gaba sun canza
Zuwa yanayin kusanci
Allah madaukakin sarki yace
To menene tsakanin ku da shi?
Kiyayya kamar abokin tarayya ne
Wannan babban ɗabi'a ne
Mai haƙuri da ikonsa ne kaɗai ke iya samunsa
A kan afuwa
Ni'ima ce da falala daga Allah Ta'ala
Akan wanda yake dashi
Allah madaukakin sarki yace
Kuma bãbu mai riskarsa fãce mãsu haƙuri
Sharuddan gafara da afuwa
Ana bukatar afuwa ga wanda ya yi zalunci
Abubuwa uku
Na farko, gafara dole ne a iyakance
A kan lamuran cin zarafin mutum
Domin zalunci ga imani
Kuma muminai suka bijire daga gare ta
Wannan yana buƙatar turawa da juriya
Kowane hoto da aka samu ya halatta
Kar ku canza wannan
Har Allah Ya hukunta wani abu wanda ya kasance yana aiki
Na biyu
Kada ku kasance masu gafartawa a cikin al'amuran mutum
Game da raunin mai gafara
Da kuma rashin cika masa hakkinsa
In ba haka ba, zai zama mara taimako da jin kunya
Babu gafara ko afuwa
Ba za a cimma tasirin da ake so ba
Gafara yana da kyau ninki biyu
Wannan ba zai hana shi maimaita cin zarafi ba
Da kuma zaluncin mai gafara da sauran mutane
Amma idan yafiya ne
Lokacin da zaka iya gafarta munanan ayyuka
Kamar shi
Sannan zai sami nauyi da tasiri
Domin gyara wanda ya zalunce ya yi afuwa
Duka
Kuma zai ga abokin hamayyarsa wanda ya yafe masa
Shi ne mafi girma
Da kuma mai qarfin yafiya
Za a tsarkake ransa kuma ya ƙaru
Sannan ayi afuwa
Yana da kyau ga bangarorin biyu
Na uku, kada ya zama mai zalunci
An ci gaba da zaluntar mutane
Irin wannan afuwa yana kara girman kai da wuce gona da iri
Iko da azaba
Allah madaukakin sarki yace
Kuma sakamakon munanan ayyuka shi ne munanan ayyuka irinsu
Ya kamata ya sani cewa shi ne ya yi nasara
Don kansa ba tare da ƙetare ko ƙeta ba
Yana da izinin yin haka
Babu yadda za a yi a zarge shi ko a zarge shi
Ko hukunci
Kamar yadda Allah Ta’ala ya ce
Ba su da mafita
Amma an wakilta shi don yin afuwa da yafewa
Wannan shine mafi alheri gareshi
Lissafinsa da ladansa suna wurin Allah
Kamar yadda ya zo a ci gaban ayar farko
Wanda ya yafe kuma ya kyautata, to ladansa yana wurin Allah
Ba ya son azzalumai
Kuma yadda mai girma da dadi zai iya zama
lada daga Allah ne Mafi karimci
Abin sani kawai, hani ne da abin hisabi a kan azzãlumai waɗanda suka yi zãlunci a cikin ƙasã bã da wani hakki ba.
Domin rayuwa ba daidai ba ce, kuma akwai azzalumi a cikinta, kuma babu mai hana shi zalunci da zalunci.
Allah madaukakin sarki yace
Lalle ne hanyar tanã a kan waɗanda suke zãluntar mutãne kuma suka yi zãlunci a cikin ƙasa. Suna da azãba mai raɗaɗi.
Ƙarshe ita ce, ayoyin da suka gabata suna samun daidaito da daidaito a tsakanin bangarorin biyu na gafara da ramuwa
Muna da sharuɗɗan afuwa guda uku
Nagarta ita ce gafara idan mutum ya iya
Da kuma adalci, wanda shine mayar da martani ga harin da aka kai
Kuma zalunci shine mayar da martani ga harin da wani abu mafi tsanani
Ayoyin suna da sha'awar kare rai daga ƙiyayya da fushi
rauni ne da wulakanci
Zalunci ne da zalunci
Ruhi ya jingina da neman yardar Allah a kowane hali
Ma'anar hakuri da nau'insa
Asalin hakuri a cikin harshe shine dauri
Duk wanda ya hana wani abu ya rasa hakurinsa
Akwai iri uku
Yi haƙuri da biyayya
Kuma ka yi haƙuri da zunubai
Kuma ka yi haƙuri da hukunce-hukuncen Allah
Don haka hakuri
Shi ne takurewar ruhi ga wajiban Allah da biyayyarsa
Kuma ya nisantar da ita daga hani da saba wa Allah
Kuma ka kiyaye ta daga damuwa, da bacin rai, da gunaguni a kan hukunce-hukuncen Allah
Hakurin zabar da hakurin yanke hukunci
Zabi haƙuri
Shine wanda akwai sirrika da yawa a wurinsa
Duk da haka
Mutum ya zabo shi ya gabatar da shi a matsayin kishiyarsa
Ya haɗa da haƙuri cikin biyayya
Da hakuri daga zunubai
Misalinsa a cikin biyayya
Azumi
Inda mutum ya hana kansa abinci da abin sha bisa ga zabi
Dangane da aiki da sha'awar ladansa
Shi ya sa ake kiran watan Ramadan da watan hakuri
Misalinsa yana cikin zunubai
Yusif (amincin Allah ya tabbata a gare shi) ya yi haquri akan aikata fasiqanci da matar mabuwayi
Duk da dalilai masu yawa
Amma haquri ga tarar
Hakuri ne da kaddara da ke samun mutum ba tare da zabinsa ba
Ba shi da komai sai hakuri da ita
Da misalinsa
Annabi Yusuf (amincin Allah ya tabbata a gare shi) ya hakura da wahalar da ya sha a lokacin da 'yan uwansa suka cutar da shi
Kuma a kurkuku
Haƙuri wajen yin zaɓi ya fi lada fiye da haƙurin zaɓi
Domin ya kasance mai hakuri duk da akwai shagaltuwa daga gare shi
Kuma a cikin dukkan alheri da lada mai girma
Kyakkyawan haƙuri
Allah madaukakin sarki yace
Don haka a yi hakuri
Kuma kyakkyawan haƙuri
Hakuri ne da ba a cakude shi da duk wani abu da ya saba wa gaskiyarsa
Hakuri ne ba tare da gajiyawa ko gajiya ba
Babu wani korafi ga kowa sai Allah
Hakuri ne ba tare da damuwa ko shakka akan ikhlasi na alkawari daga Allah ba
Ka yi hakuri, ka gamsu da yardar Allah
Kuma wanda ya ji hikimarSa, tsarki ya tabbata a gare Shi, daga tsanani
Amincewa da sakamako mai kyau
Da kuma Annabin Allah Yakub, tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi
Ya kasance yana da wannan kyakkyawar haquri a lokacin da aka jarrabe shi da dansa Yusuf, amincin Allah ya tabbata a gare shi
Sai ya ce
Don haka hakuri yana da kyau
Allah ne Mai neman taimako a kan abin da kuke siffantawa
Kuma a lokacin da ya bincika dansa na biyu bayan shekaru masu yawa
Yace
Don haka hakuri yana da kyau
Allah ya kawo min su duka
Shi ne Masani, Mai hikima
Ya tabbatar da hakurinsa da komawa ga Allah Ta’ala
Don tallafa masa a cikin halin da yake ciki
Sai ya ce
Allah ne Mai neman taimako a kan abin da kuke siffantawa
Kyakkyawar haƙurinsa ya sake tabbatarwa
Ta hanyar dagewa ga alkawarin Allah
Kuma sanin hikimarsa, tsarki ya tabbata a gare shi
Sai ya ce
Allah ya kawo min su duka
Shi ne Masani, Mai hikima
Ku yi hakuri ku kai kara ga Allah
Kokarin Allah ba ya warware hakuri
Maimakon haka, bai dace da gunaguni ga halittu ba
Annabin Allah Yakub Amincin Allah ya tabbata a gareshi da kyakykyawan hakurin sa
Yace
Yaya hakuri Yusuf
Kuma a lokacin da aka zarge shi a kan haka aka ce masa
Wallahi za ka ci gaba da ambaton Yusufu har sai ka zama wanda aka kashe ko kuma ka kasance cikin wadanda suka halaka
Yace
Bakin ciki da bacin raina kawai nake yi wa Allah
Kuma na san abin da ba ku sani ba daga Allah
Me taimaka hakuri
Abu mafi mahimmanci da ke taimakawa bawa ya kasance mai haƙuri
Shi ne hakurinsa ya kasance ga Allah, ga Allah, da kuma Allah
Akwai hanyoyin taimakawa da samun haƙuri, mafi mahimmancin su shine:
Na farko
Sanin sunayen Allah Madaukakin Sarki da mafi girman sifofinsa
Da kuma samun imani da shi
Wannan yana haifar da tsayin daka da natsuwa a cikin zuciya
Da kuma hakuri akan fitintinu da musibu
Yaya wanda ya san cewa Ubangijinsa Mai jin ƙai ne, ba zai yi haƙuri ba?
Mai hikima kuma Masani
Hanan Manan
Abota da gafara
Da sauransu
Ya wakilta masa umurninsa
Ya gamsu da abinda Allah ya zaba masa
Kuma yayi hakurin sa don Allah da kuma Allah
Kuma a cikin wani al'amari da Allah Yake son haquri
Na biyu
Shirya rayuka don bala'i kafin su faru
Don sauƙaƙa da sauƙi idan kun faɗi
Kuma mai ɗaci ya kamata ya fake mata da magana
Ga Allah muke kuma zuwa gare Shi za mu koma
Allah madaukakin sarki yace
Lalle ne, za mu jarraba ku da wani abu na tsoro da yunwa da nakasa daga dukiya da rayuka da 'ya'yan itace.
Kuma ka yi bushãra ga mãsu haƙuri
Wanda idan wata musiba ta same su
Suka ce: "Ga Allah muke, kuma zuwa gare Shi makõma take."
Na uku
Hakanan yana ƙarfafa haƙuri
Mai daci ya tabbata cewa abin da ya same shi ko dai kaffarar zunubai ne
Ko don daukaka darajarsa
Ko don samun wata ni'ima wadda ba za a iya samu ba sai ta hanyar gwaji
'Ya'yan itãcen haƙuri da ladan mãsu haƙuri
Haka nan ayoyin da suka gabata na surar Baqarah suna sanyaya rai daga bala'o'i
Ta kira ta a ba ta hakuri
Kun yi bishara ga masu haƙuri
Bishara ce
A kansu akwai albarka da rahama daga Ubangijinsu
Kuma waɗannan su ne shiryayyu
Don haka 'ya'yan itace a duniya
Domin samun rahama da shiriyar Allah Ta'ala
Hakuri babban magani ne mai mayar da wahala ya zama kyauta
Damuwa da firgita sun koma rahama da shiriya
Hakuri kuma yana da manyan 'ya'yan itatuwa a lahira wadanda ba su takaita ga alkawari ba
Allah madaukakin sarki yace
Wadanda suka yi hakuri kawai za a ba su ladarsu ba tare da hisabi ba
Da mutuwa
Ba da wani abu cikakke kuma gaba ɗaya
Kuma lada daga Allah ne
Lada a lahira
Kamar yadda kalmar Alqur'ani take
Ya ce ba tare da ya yi hisabi ba
Wato, ba a ƙarƙashin iyakancewa, iyaka, ko ƙidaya
Lada ne mai girma a lahira, wanda ba a san adadinsa ba
Orbits halitta abin yabo ne da izini
Wani lokaci yana iya zama dole
Banda cin mutuncin da aka haramta
Asalin kewayawa hammoz ne daga kalmar Durr
Wato turawa a hankali
Allah madaukakin sarki yace
Suna nisantar da mummuna da mai kyau
Tafiya tana kyautatawa ma'abucinta har sai ta ciro gaskiya daga gare shi
Ko ka kawar da shi daga karya
Ya bar wani abu daga rayuwarsa ta duniya ko darajarsa
Domin kiyaye addininsa, duniyarsa, ko duka biyun
Amma ga cin mutunci
An yi shi da fenti
Shi ne wanda ke bayyana a kan abu, kuma Ya 6oye abin da yake boye
Wato zagi yana bayyana sabanin abin da ke boye
Ko kuma baƙar magana wani nau'i ne na tawali'u da ladabi
Mai izgili shi ne yake yi masa lallashi
Ya bar wani abin imani ko ya boye don ya faranta masa rai
Yana kyautata masa, bisa karya
Kuma ya bar ta yadda ya ga dama
Yana yin haka ne domin ya kiyaye duniyarsa
Kuma yin haka haramun ne
Kamar yadda Allah Ta’ala ya ce
Kada ku yi ɗã'a ga mãsu ƙaryatãwa
Suna so a shafe su kuma a shafe su
Kuma layin kasa
Dukansu kewayawa da ɓatanci suna ƙarƙashin ƙa'idar toshe ƙiyayya
Ba uzuri ba ne don kare addini da mutanensa
Suna da ikon kewayawa
Watakila ya zama wajibi
Ba uzuri ba ne na rashin addini ko rashi
Haramun ne ba'a, kuma haramun ne
Tabbatar kafin ɗaukar matsayi da yanke hukunci
Tabbaci sahihin halitta ne na kyawawan halaye na Musulunci
Ya nuna abin da ya tabbata a cikin labarai da annabawa
Kamar yadda Allah Ta’ala ya ce
Ya ku wadanda suka yi imani, idan mai zunubi ya zo muku da labari
Sabõda haka ku tabbatar kada ku cũci mutãne a kan jãhilci
Sa'an nan kuma za ku yi nadamar abin da kuka aikata
Kuma a cikin karatu, ka dage
Amma tabbatarwa ba ta iyakance ga wannan kawai ba
Amma yana cikin komai
Labarai da abubuwan mamaki
Kimiyya, sakamako da hukunci
Da sauransu
Kada ku yi hukunci da wani abu da zato
Kamar yadda Allah Ta’ala ya ce
Ya ku wadanda suka yi imani, ku nisanci zato mai yawa
Wasu zato zunubi ne
Mai ɗaukar nauyi ya ginu ne a kan wannan tabbatarwa da gamamminsa a cikin komai
Fadin Allah Madaukakin Sarki ne
Kada ku daina abin da ba ku da iliminsa
Ji, gani, da zuciya duk su ne alhakinsa
Amincin raptors da hankali
Da hankali da zuciya
Shi ne kawai don yin hukunci da abin da kuka sani
Domin ita ce ke da alhakin duk abin da ta fito
Kada harshe ya ce uffan ko ba da labarin wani abin da ya faru
Hankali baya mulki da yanke hukunci
Mutum baya yanke oda ko daukar matsayi
Sai bayan ilimi da tabbatarwa