Da sunan Allah, Mai rahama, Mai jin kai
Ƙungiyar Mawaddah ta ji daɗi
Domin gabatar muku da hotuna na rayuwar Sahabbai
By Abd al-Rahman Rafat al-Basha
Allah yayi masa rahama
Talha bin Khawil Dean Al-Asadi
Allah Ya yarda da shi
A shekara ta tara bayan hijira
Wata tawaga daga Banu Asad ta zo Madina
Shugabansu shi ne Talihu bin Khuwail Din al-Asadi
Lokacin da suka isa masallacin Annabi
Sun bayyana a hannun Manzon Allah, tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi
Sai saurayin nasu ya tashi ya ce
Ya Manzon Allah
Mun shaida cewa Allah shi kadai ne kuma ba shi da abokin tarayya
Mun shaida kai bawanSa ne kuma ManzonSa ne
Kuma Ya aiko ka da addinin shiriya da gaskiya
Ba mu zo muku ba face daga kanmu
Ba ta aiko mana da kowa ba
Don haka ka karbi Musuluncinmu ya Manzon Allah
Manzon Allah tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi ya tarbe su da kyakkyawar tarba
Kuma aika su zuwa gida mafi kyau
Amma Talihu bin Khuwail addini ne
Ba da jimawa ba sai ran Manzon Allah Sallallahu Alaihi Wasallama ya canja
Hassada ta shiga zuciyarsa
Kuma ya duba lamarinsa
Da kuma yadda aka fara ƙarami
Sa'an nan kuma ya ci gaba da girma da girma kowace rana
Har Jazirar Larabawa ta zo masa daga wannan gefe zuwa wancan da aminci da biyayya
Sai aljanin taliha ya fara lallashinsa da yi masa fatan lafiya
Sai ya ce masa
Haba Tuliha, ina Muhammad daga gare ki?
Bai fi ku magana ba
Kai marubuci ne, mawaƙi mai hankali
Kuma abin da ya fi ku karfi shi ne aljani
Kai Balarabe ne mai jaruntaka
Kuma mafi qarfi daga cikinsu
Jama'a ma sun yi maka alkawari dubu idan da gaske kake
Bugu da ƙari, bai fi ku ƙarfi ba
Kai daga kabilar Asad kake
Shi kuma Bin Asad ma’ar yaki ne
Suna da kwãnukan shaida a cikin gonakinta
Da ’yan wuraren ajiye motoci
Lokacin da tawagar ta koma gidajensu
Leha kuwa tana cikin 'ya'yan Asad
Yana da'awar cewa shi Annabi ne da aka aiko daga Allah
Haka suka bishi gaba dayansu
Ko dai ta hanyar imani da shi
Ko kuma yana cikin tashin hankali
Manzon Allah tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi ya aika da runduna
Dirar bin Al-Azwar ne ke jagoranta
Domin yakar Tuliha da mutanensa
Sojojin Bani Asad masu aminci sun gaza
Haɗin gwiwarsu shine babban bala'i
Al'amarin Tuliha ya kusa bace
Da Dirar bai hadu da shi ido da ido ba
Kuma ya buge shi da takobi
In sha Allahu za a cire masa takobi
Kuma kada ku yi tasiri
Don haka taliha ya ci moriyar hakan
Ya yada a cikin jama'arsa cewa Allah zai kare shi ya kare shi
Kuma yankan takubba ba ya aiki a jikinsa
Wadanda suka rabu da shi suka taru a wurinsa
Mutane da yawa sun bi shi
Ya kara masa karfi da karfi
Manzon Allah tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi ya rasu
Larabawa da yawa sun yi ridda daga addinin Allah
Sun bar islamiyya da yawa
Suma suka shige ta da yawa
Al-Siddiq, Allah Ya yarda da shi, da kyar ya bi al’amuran Musulmi
Har sai da ya rike brigadi goma sha daya da kwamandoji goma sha daya
Ya umurce su da su yaqi wadanda suka yi ridda
Tuliha bin Khuwaylid da mutanensa su ne bin Asad
Daga rabon Khalid bn Al-Walid
Sai Saifullah ya nufi Muwatin bin Asad a Najd
Ya aika da wasu kwamandojin musulmi guda biyu a sahun gaba na rundunarsa
Okasha bin Muhsin da Thabit bin Salamah
Legosi a gida
Musulmai suna tsammanin labari
Tulayha ya kama su ya kashe su mummuna kamar yadda ya kashe shi
Lokacin da musulmi suka sami labarin mutuwarsu
Sun yi baƙin ciki sosai a gare su
Sun tilasta wa kansu su rama musu
Komai tsadar sa
Kungiyoyin biyu sun hadu a Bir Buzakha a kasar Najd
Sun gwabza fada mai tsanani
Kungiyoyin biyu sun yi daidai da farko
Shi ne Sayyid bin Fazara
Uyaynah bin Hisn
Ya zo tare da jama'arsa don taimakon taliha
Sojojin musulmi suka fatattake shi
Lokacin da aka riki hannun musulmi sai ya rinjayi hannun mushrikai
Uyaynah ya kalli Talha
Ya same shi ya jingina da gefensa
Kuma nannade da tufafinsa
Ya yi ikirari ga mabiyansa cewa wahayi zai sauka a kansa
Kuma Allah zai azurta shi da Mala'iku
Kuma lokacin zafi ya yi zafi
Nauyin musulmi ya yi nauyi a kan mabiyan Tuliha
Sai Sayyid bin Fazara ya matso kusa da shi ya ce
Sarki ya zo wurinki, Tuliha?
Ya ce, "A'a, Ya Uyaina."
Sai ya koma ya yi yaki
Har sai da nauyi a kansa da mutanensa ya yi nauyi
Tunani taliha yayi yace
Ban damu ba, Jibrilu ya zo gare ka
Yace a'a
Uyaynah ya ce: "Har yaushe."
Wallahi kokarinmu ya kai ko wane adadi
Sai ya koma ya yi yaki mai tsanani
Sannan ya kai hari Tuliha
Ya ce: Shin Jibrilu ya zo maka?
Yace eh
Ya ce: Me ya bayyana muku?
Yace ya fada min
Wata rana za ku same shi
Ba ku da farko
Amma kuna da na ƙarshe
Bayan haka, za ku yi taɗi wanda ba za ku taɓa mantawa da shi ba
Uyaynah ya ce masa
Fuska ku
Na ga wallahi kuna hirar da ba za ku manta ba
Sai ya juya zuwa ga mutanensa ya ce
Ya ku ‘ya’yan Fazara
Wannan makaryaci ne bayyananne
Sai wadanda suke tare da shi suka koma gefe
Musulmi sun ci Banu Asad
Tuliha ta fice a guje
Ya sauka a kan Ghassanid a cikin Levant
Lokaci kaɗan ya wuce daga gidan Talha
Daga cikin Ghassanid
Har sai da ya dawo hayyacinsa
Sannan ya fara cizon kashin nadama
Ga abin da ya wuce gona da iri kuma ya ce
Mahaifiyarka ta yi maka rasuwa, Taliha
Yaya muni
Idan da takobin Dirar bin Al-Azwar
Ya dafe kai
Kun kasance kuna kashe mai ridda daga addininku
Mai shirki zuwa ga Ubangijinka
Kuma makomarku zata zama jahannama
Mahaifiyarka ta yi maka rasuwa, Taliha
Idan wannan sa'a bata wuce ba
Zuwa ga magajin Manzon Allah tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi
Musulmi mai sallamawa
Kuma ka bar shi ya yi maka duk abin da yake so
Wannan ya fi sauƙi a gare ku daga ɗan lokaci na azãba
Za ku sallace ta a cikin Jahannama ranar kiyama
Na rantse da Allah taliha
Idan ya sadar da ku har kun yi fansa zuwa birni
Don sanya wuyanka wanda ya kubuta daga takobin Dirar bin Al-Azwar
Fansa ga addinin Allah
Kariya ga musulmi
Sai ya gangara zuwa wata rijiya
Sai yayi wanka da ruwanta
Ya shaida babu abin bautawa da gaskiya sai Allah Shi kadai, ba shi da abokin tarayya
Kuma Muhammadu bawansa ne, manzonsa ne, magadansa, kuma abokinsa
Tuliha bin Khawil ya kai addinin Al-Asadi
Madina
Kuma ya shiga wajen Amirul Muminina Umar bin Khaddab
Da yake sanar da Musuluntar sa
Al-Farouq yace dashi
Kaitonka!
Ashe, ba kai ne ka kashe salihai biyu ba?
Okasha da Thabeta
Sannan ya kara da cewa:
Wallahi raina ba zai taba jin dadin ku ba
Talha yace
Ya Amirul Muminin!
Me kuke damu da maza biyu?
Sun fi daraja da shahada a hannuna
Kuma na kasance cikin baƙin ciki tare da su
Ina neman gafara a wurin Allah Madaukakin Sarki kuma ina tuba zuwa gare shi
Omar ya amsa masa
Kuma kafin musuluntarsa
Tuliha bin Khuwail ya tuba daga babban kuskurensa
Tuba ta gaskiya da gaskiya
Ya yi wa Allah alkawari cewa zai yi jihadi a tafarkinSa
Babu wani gumi da ya rage a cikinsa
Ya yanke shawarar samar da albarkatu don amsawa
Watakila ya mutu yana shahada saboda Allah
Allah Ta'ala Ya yarda
Musulmai sun taba hawa teku
Don mamaye ƙasashen Rum
Daga cikinsu akwai taliha bin Khuwail Din
Kuma yayin da suke gudu
Wani babban jirgin abokan gaba ya tsaya musu
Tana ɗauke da sojoji fiye da adadinsu
Kuma ya kore su a haye teku
Tuliha ya ce da abokansa
Kawo mana kusa da ita
Sai suka ce masa
Ba za mu yarda ba, Tulayha
Ya ce da su
Wallahi ko dai zaku kusantar da jirgin mu zuwa jirginsu
Ko kuma in sa wannan takobi a wuyanku
Ba su da wata mafita face su yi masa biyayya
Lokacin da jiragen biyu suka yi karo
Tuliha ya ce da wadanda ke tare da shi
Ka ɗaga ni a kan hannayenka
Kuma suka jefa ni a kan jirgin ruwan Romawa
Zan nuna maka abinda zai faranta maka idanuwanka insha Allah
Sai suka yi abin da ya umarce su
Kuma lokaci ne kawai
Har Talha ya sauka akan jirgin makiya
Kuma ya buga waɗanda ke cikinta kamar tsawa
Ya zare takobinsa a wuyansu hagu da dama
Suka yi mamaki
Kuma suka fara tashi a karkashin bugunsa
Kuma kaɗan ne kawai
Har aka kashe wasu daga cikinsu
Kuma wasu daga cikinsu sun nutse
Sauran sun mika wuya
A daren Al-Qadisiya
Saad bin Abi Waqqas directed
Talha bin Quwail Dean Al-Asadi
A cikin mutanensa biyar
Umar bin Maadi Karb ya fito
A wasu biyar
Ya umarce su da su ɓata a cikin duhu
Zuwa sansanonin Farisa
Domin kawo masa labaransu
Da dai kamfanonin biyu suka shiga sansanin
Har zukatan mazajensu suka tsage daga gare ta
Kuma da suka ga lamba da kayan aiki
Da kuma irin wayewar da suka samu
Sai Umar bin Maadi Karb da sahabbansa suka dawo
Mutanen Tulayha biyar suka bi su
Shi kansa Tuliha
Ya ci gaba da burinsa ba tare da tsoro ko fargaba ba
Ya kwana yana zagayawa cikin sansanin
Lokacin da dare ya zo
Baya son komawa
Dauke masa sirrin da ya koya
Maimakon haka, ya tafi tanti mafi girma a sansanin
Sannan a gabanta akwai doki wanda bai taba ganin irinsa ba
Don haka sai ya zare takobinsa ya yanke sandan dokin
Ya hau bayansa ya ruga tsakanin tanti
Sai daya daga cikin jaruman mutanen ya tare shi
Da ya riske shi, sai ya sa mashinsa ya soka masa
Ka yi tunani game da shi, Talha
Ya daba masa wuka ya kashe shi
Wani jarumi ya zo masa
Haka ya yi masa kamar yadda ya yi wa abokinsa
Sai jarumi na uku ya taso masa
Ka yi tunani game da shi, Talha
Lokacin da jarumin ya san cewa ba makawa za a kashe shi
Mika masa
Tuliha ta umarce shi da ya ruga a gabansa
Sannan suka ci gaba har suka isa sansanin musulmi
Lokacin da musulmi suka gansu
Suna ta murna suna ihu da karfi
Saad bin Abi Waqqas ya gayyaci mai fassara mu
Sai ya tambayi fursuna labarin mutanensa da sojojinsu
Sai ya ce
Ina so in fara ba ku labarin wannan abokin naku
Sai suka tambaye ni duk abin da kuke so
Suka ce, Ka ba ni abin da kake da shi.
Sai ya ce
Na yi yaƙi kuma na yi yaƙi
Na ga kuma na hadu da jarumai tun ina yaro
Har sai kun isa abin da kuke gani
Ban ji labarin wani mutum ya shiga wani sansani a can ba
Mayaka dubu saba'in
Kowane mayaƙin na hidimar maza biyar ko fiye
Ba ya so ya bar sansanin
Har sai da na kai hari ga rigar kwamanda
An ruguza rufin alfarwarsa
Kuma ya dauki dokinsa
Sai wani jarumi wanda ya kai dubu daya ya hade shi
Don haka ya kashe shi
Sai wani mutum ba karamin jarumta yayi ba ya riske shi
Don haka ya makala masa
Sai na gane shi
Ba na tunanin cewa na bar kowa a baya ya zama daidai da ni
Kuma ina so in rama musu
'Yan uwana ne
Lokacin da na ga mutuwa a idona
Na mika wuya gareshi
Wadannan ba duka ba ne jarumtakar Talha bin Khawil Dean Al-Asadi
Wannan ba duk gwagwarmayar sa ne don Allah ba
Ya ci gaba da gwagwarmaya a karkashin tutar Alkur'ani
Har sai da ya fadi yana shahada a yakin Nahavand
Talha bin Khawil Dean Al-Asadi
Masana tarihi sun kirga dubunnan jarumai