Da sunan Allah, Mai rahama, Mai jin kai
Kammalawa daga tafsirin Al-Tabari
Dr. Aqeel bin Salem Al-Shammari ne ya takaita shi
Suratul Kahf
Da sunan Allah, Mai rahama, Mai jin kai
Ya ce: "Shin ban gaya muku ba, ba za ku iya yin haƙuri da ni ba?"
Ya ce: "Idan na tambaye ka wani abu daga bãyan wancan, kada ka bĩ ni. Na karɓi uzuri daga gare ni."
Malamin ya ce wa Musa: “Shin ban gaya maka ba za ka iya hakuri da ni a kan ayyukan da ka ga da ban sani ba?
Mũsã ya ce masa: "Idan na tambaye ka game da wani abu a bãyan wannan lokaci, kuma ka bar ni, to, kada ka yi tarayya da ni, kuma na kai ga uzuri a cikin al'amura na."
Sai Musa da Masanin suka yi tafiya har a lõkacin da suka je wa mutãnen wata alƙarya, mutãnenta sunã nẽman abinci da kansu, amma ba su ciyar da su ba. Sun karbe su, amma sun ki karbar su.
Sai suka tarar da wata katanga a kauyen tana son fadowa, sai suka gyara gangar jikinta har ya koma daidai
Musa ya ce wa sahabinsa, “Idan ka so, ba za ka tsare ta daga biyayyar mutane ba, sai sun ba ka ladan zamanka.”
Ya ce: "Wannan rabuwa ce a tsakanina da ku, inã ba ku labari game da fakewa da kanku ga abin da ba ku iya yin haƙuri."
Sahabin Musa ya ce: Da ka so, da ka karbi lada a gare shi da za a raba tsakanina da kai. Zan gaya maka abin da zai faɗa masa game da sakamakon abin da ka aikata, amma ba ka iya haƙura ka dena tambaya a kansu.
Shi kuwa jirgin na talakawa ne da ke aiki a teku, don haka na so in lalata shi. Akwai wani sarki a bayansu wanda ya kwace kowane jirgi da karfi
Amma abin da na yi wa jirgin, domin na matalauta ne da ke aiki a teku, don haka na so in lalata shi da tsumma. Akwai wani sarki a gabansu wanda ya kwashi kowane jirgi mai lafiya da karfi ya bar kowane mai lahani.
Amma yaron iyayensa muminai ne, sai muka ji tsoron ya kai su ga tawaye da kafirci
Don haka muka so Ubangijinsu Ya musanya su da wani abu mafi kyau na tsarki kuma mafi kusanci ga tausayi
Shi kuwa yaron, an haife shi yana kafirci ranar da aka haife shi, kuma iyayensa sun kasance muminai, don haka mun san cewa ya lullube su da zalunci da girman kai ga Allah da kafircinsa.
Don haka sai muka so Ubangijinsu Ya musanya su da wani abin da ya fi yaron nan, mafi adalci da takawa, kuma mafi rahama ga mahaifansa, kuma mafi tausayi a gare su fiye da yaron da aka kashe.
Amma ga bangon, ya kasance na wasu marayu biyu ne a cikin birnin, kuma a ƙarƙashinsa akwai wata taska tasu, kuma ubansu sãlihai ne, sabõda haka Ubangijinka Ya yi nufin su kai ga balaga, kuma su fitar da taskinsu, dõmin rahama daga Ubangijinka.
Kuma abin da kuka yi game da al'amari na shi ne fassarar abin da ba ku yi haƙuri da shi ba
Amma garun da na gina, na wasu marayu biyu ne na birnin, kuma a ƙarƙashinsa akwai wasu kuɗi na ɓoye, mahaifinsu kuwa adali ne.
Sabõda haka Ubangijinka Ya yi nufin Ya hankalta, kuma Ya isa ga ƙarfinsu da ƙarfinsu, sa'an nan Ya fitar da dũkiyõyinsu, bõye a ƙarƙashin bangon da kuka gina.
Kun aikata wannan da bango domin rahama daga Ubangijinku ga marayu
Kuma ban yi ba, ya Musa, duk abin da ka ga na yi a raina, da kaina
Amma na yi kamar yadda Allah ya umarce ni da in yi
Wannan shi ne abin da na ambata muku daga cikin dalilan da suka sa na aikata ayyukan da kuka la'anta daga gare ni
A zahiri yana da lafiya
Kuma yana kaiwa ga sakamako mai kyau
Wanene bai iya yin haƙuri ya yi watsi da tambayarka da ƙaryata ta ba
Kuma suna tambayar ka game da Zul-Qarnaini
Ka ce: "Zan karanta muku ambatonsa."
Lalle Mũ, Mun tabbatar da shi a cikin ƙasã, kuma Muka bã shi wani arziki ga kõme
Don haka ina bin dalili
Har a lokacin da ya isa mafadar rana, sai ya same ta tana faduwa a cikin wani marmaro mai laka
Kuma ya sami mutane a wurin
Muka ce: Ya Zul-Qarnaini, ko dai a yi maka azaba ko kuma ka riki mutane a cikinta
Har Zul-Qarnain ya kai ga faduwar rana, sai ya same ta tana faɗuwa a cikin wani maɓuɓɓugar ruwa mai zafi da laka
Kuma ya sami mutane a wurin
Muka ce ya Zul-Qarnaini, ko dai ku kashe su, domin ba su shiga tauhidin Allah ba.
Ko kuma ka kama su ka koya musu shiriya kuma ka haskaka su
Ya ce: “Kuma wanda ya yi zalunci, za mu azabta shi, sa’an nan a mayar da shi zuwa ga Ubangijinsa, kuma Ya azabta shi da azaba mai tsanani.
To, amma wanda ya yi ĩmãni, kuma ya aikata aiki na ƙwarai, yana da sakamakon ayyukan ƙwarai
Za mu gaya masa cewa al'amuranmu za su yi sauki
Ya ce: “Kuma wanda ya kafirta, to, za mu kashe shi, sa’an nan ya koma ga Allah, kuma Ya azabta shi da azaba mai girma.
Waccan ita ce azãbar Jahannama
Amma wadanda suka yi imani da Allah Shi kadai, kuma suka yi biyayya gare Shi
Yana da ayyukan alheri daga Allah a matsayin lada ga imaninsa
Za mu koya masa abin da ya sauwaƙa a gare mu a duniya, wanda zai kusantar da shi zuwa ga Allah
Ya tausasa kalamansa
Sai ka bi dalili
Har a lõkacin da ya isa ga mafitar rãnã, ya sãme ta tanã fita a kan wasu mutãne waɗanda ba Mu ba su wani tsari ba, fãce ita.
Har ila yau, an sanar da mu abin da yake da shi
Sai Zul-Qarnain ya yi tafiya ya ɗauki hanyoyi da gidaje a cikin ƙasa
Ko da ya kai ga fitowar rana
Zul-Qarnaini ya sãmi rãnã tana fitowa a kan wasu mutãne waɗanda ba Mu sanya musu wata mayafi ba, fãce ita
Domin kuwa ƙasarsu ba ta da duwatsu ko itace
Ba zai iya ɗaukar gini ba, don haka suna zaune a cikin gidaje
Maimakon haka, suna nutsewa cikin ruwa ko kuma suna zube cikin ruwa
Sannan ya bi hanya har ya kai ga fitowar rana
Shima ya bi hanya ya isa mafadar rana
Mun lura da abin da ke faruwa sa’ad da rana ta fito
Ba ya ɓoye mana abin da ke tsakanin mutane, da yanayinsu, da sanadinsu
Kuma ba komai
Sa'an nan kuma ya bi hanya, har a lõkacin da ya isa a tsakãnin madatsun ruwa biyu, ya sãmi wasu mutãne a bãyansu, bã zã a aminta da maganarsu ba.
Sa'an nan kuma ya yi tafiya a kan hanyoyi da hanyoyi, har sai da ya isa duwatsu biyu da dam a tsakanin su
Ya samu, ban da iyayengiji biyu, mutanen da ba su fahimci maganar wani mai magana ba sai nasu
Suka ce: “Ya Zul-Qarnaini, Yajuju da Majuju suna yin barna a bayan kasa. Shin, za mu ba ka haraji a kan ka sanya wani shamaki a tsakaninmu da su?
Suka ce: “Ya Zul-Qarnaini, Yajuju da Majuju, al’ummai biyu ne bayan dam din, za su yada fasadi a bayan kasa. Shin, mu sanya maka wani shamaki, har ka sanya katanga tsakaninmu da Yajuju da Majuju, wanda zai toshe mu da su, ya hana su fitowa gare mu?
Ya ce: "Abin da Ubangijĩna Ya bã ni ƙarfi da shi, to, to, lalle ne mai kyau, to, ku taimake ni da ƙarfi, kuma in sanya wata gãfara a tsakãninku da su."
Zul-Qarnaini ya ce: “Wanda ya ba ni ikon aikata abin da ka roke ni, kuma in yi sulhu tsakaninka da wadannan mutane, Ubangijina, kuma ka yi mini salati a gare shi, da karfina a kansa, shi ne mafi alheri daga sanya ka, da sakamakon da ka ba ni na gina wancan.”
Amma ku naɗa mini masu sana'a waɗanda za su iya yin gini da aiki da kyau. Zan sa tsakaninka da Yajuju da Majuju katanga mafi ƙarfi da ƙarfi fiye da dam.
Zul-Qarnain ya ce: "Ku busa ni da gutsutsutsu har sai da ya daidaita duwatsun biyu da sandunan karfen da ya sanya a tsakaninsu, sai ya ce wa ma'aikatan: "Ku hura wuta a kan wadannan sandunan na karfe." Ya ce: ‘Ka ba ni in zuba masa tagulla.
Yajuju da Majuju ba su sami damar hawa kan tarkacen da Zul-Qarnaini ya sanya shi ya zama shamaki a tsakaninsu da mutanen da ke karkashinsu ba, kuma ba za su iya hako shi daga kasa ba.
Yayin da Zul-Qarnaini ya ga cewa Yajuju da Majuju ba su iya bayyana abin da muka gina na rugujewa ba, kuma ba su iya hako shi ba, sai ya ce: “Wannan shi ne abin da na gina kuma na daidaita shi domin rahama daga Ubangijina. Ya ji tausayinta ba tare da rugujewar mutane ba, don haka Ya taimake ni da rahamarSa a gare su har na gina ta na daidaita ta.”
To, idan wa'adin Ubangijina, wanda Ya yi a matsayin lokacin bullowar wannan al'umma da bullowarta ya zo, sai Ya cika ta da kasa, Ya ba shi. Kuma wa'adin Ubangijina, wanda Ya yi wa'adi ga halittarSa, gaskiya ne a cikin halakar wannan kasa da fitowar ta. Ya ku mutanen mutane, ba zai warware alkawarinsa ba.