Da sunan Allah, Mai rahama, Mai jin kai
Kammalawa daga tafsirin Al-Tabari
Dr. Aqeel bin Salem Al-Shammari ne ya takaita shi
Suratul Zumar
Da sunan Allah, Mai rahama, Mai jin kai
Ka ce: Ya ku bayiNa waxanda suka yi zalunci a kansu, kada ku yanke tsammani daga rahamar Allah
Allah yana gafarta zunubai baki daya. Shĩ ne Mai gãfara, Mai jin ƙai
Ya ku bayina ma'abota imani da shirka wadanda suka yi zalunci a kansu
Bai ware wani abin kashewa ba tare da kashe kudi ba
Kada ku yanke kauna daga rahamar Allah
Allah yana rufe dukkan zunubai da yafewa wadanda suka aikata su idan sun tuba
Kuma Shĩ ne Mai gãfara, Mai jin ƙai a gare su, dõmin Ya yi musu azãba da shi a bãyan tũbansu
Kuma ku tũba zuwa ga Ubangijinku, kuma ku sallama Masa a gabãnin azãba ta zo muku, sa'an nan kuma bã zã a taimake ku ba
Kuma ku bi mafi kyaun abin da aka saukar zuwa gare ku daga Ubangijinku, a gabãnin azãba ta zo muku bisa ga abke, alhãli kuwa ba ku sani ba.
Kuma ku zo, ya ku mutane, zuwa ga Ubangijinku, kuna tuba, kuma ku yi tawali'u a gare Shi
Kafin azãba ta zo muku daga gare Shi, sabõda kãfircinku da Shi, to, bãbu wani mataimaki da zai taimake ku, kuma ya tsĩrar da ku daga azãbarSa.
Kuma ku bi abin da Ubangijinku Ya umurce ku da ku, a cikin wahayinsa
Kuma ku nisanci abin da Ya hane ku daga aikatawa
Wannan shi ne mafi alherin abin da aka saukar zuwa gare mu daga Ubangijinmu
Kafin azãbar Allah ta zo muku kwatsam, kuma ba ku sani ba, sai Ya rufe ku
Kada ka ce wa kanka: “Ya kai nadamar abin da ka watse a wurin Allah, ko da kana cikin masu izgili”.
Kuma ku tuba zuwa ga Ubangijinku, kada wani rai ya ce:
Yadda na yi nadamar abin da na bata wajen yin abin da Allah Ya umarce ni da in yi
Kuma idan kun kasance daga waɗanda suke yin izgili ga umurnin Allah, da LittafinSa, da ManzonSa, da waɗanda suka yi ĩmãni da Shi
Ko kun ce da Allah Ya shiryar da ni, da na kasance cikin masu takawa?
Ko kuma ku ce idan kun ga azãba: "Dã na sami dama, da na kasance daga mãsu kyautatãwa."
Kuma kada wani rai ya ce: "Da Allah Ya shiryar da ni zuwa ga gaskiya, kuma Ya shiryar da ni, da na kasance daga masu takawa."
Ko kuma kada ku fadi wani abu idan kun ga azabar Allah kuma kuka shaida
Idan na koma duniya, da na kasance daga masu kyautatawa wadanda suka kyautata wajen yin biyayya ga Ubangijinsu.
Lalle ne ãyõyiNa sun je maka, sai ka ƙaryata su, kuma ka yi girman kai, kuma ka kasance daga kafirai.
Me zaku ce?
Lallai Hujjjojina sun zo muku a kan wani manzo da Na aiko muku da wani littafi wanda Na saukar da shi domin karanta shi zuwa gare ku.
Sabõda haka kuka ƙaryata game da ãyõyiNa, kuma kuka kangara, ku karɓe su, kuma ku bi su
Na kasance cikin wadanda suka yi aikin kafirai kuma suka bi tafarkinsu
Kuma a Rãnar ¡iyãma zã ka ga waɗanda suka yi ƙarya ga Allah, fuskõkinsu sun yi baƙi. Ashe a cikin Jahannama bãbu wurin hutãwa ga mãsu girman kai?
Kuma a Rãnar ¡iyãma, zã ka ga waɗanda suka yi wa Allah ƙarya, kuma suka yi iƙirarin cẽwa lalle ne, haƙĩƙa, yana da ɗa, kuma yana da abokin tarayya, fuskõkinsu sun yi baƙi.
Shin, a cikin Jahannama bãbu mafaka ga waɗanda suka yi girman kai a wurin Allah?
Kuma Allah zai tsĩrar da waɗanda suka yi taƙawa, kuma bã zã su yi baƙin ciki ba
Kuma Allah zai tseratar da wadanda suka ji tsoronsa daga wuta da azabarta, ya kuma kare mu daga sabawarsa da nasararsu. Babu wani abu da zai shafi masu tsoron Allah daga cutarwar Jahannama, kuma ba za su yi bakin ciki ba a kan abin da suka rasa na jin dadin duniya.
Kuma da sammai da ƙasa da waɗanda suka kãfirta da ãyõyin Allah, waɗannan sũ ne mãsu hasãra
Allah, wanda yake da allantaka, shi ne mahaliccin komai kuma yana kan kowane abu ta hanyar kiyayewa da kamala
A gare Shi mabuɗan taskokin sammai da ƙasã ne. Yana buda su ga wanda ya so, kuma yana hana su ga wanda yake so daga cikin halittun sa. Kuma waɗanda suka kãfirta da hujjõji na Allah, kuma suka ƙaryata su, kuma suka ƙaryata su, to, waɗannan sũ ne waɗanda ake yaudara.
Ka ce: "Shin, kunã umurce ni da in bauta wa wanin Allah, yã ku jãhilai?"
Ka ce: Ya Muhammadu! Kai jahili, ka umarce ni da in bautawa, kuma ibada bata dace da komai ba sai shi.
Haƙĩƙa an yi wahayi zuwa gare ku, kuma zuwa ga waɗanda suke a gabãninku: Idan kuka yi shirki, to, aikinku ya ɓãci, kuma kũ kuna a cikin mãsu hasãra.
Kuma lalle ne Ubangijinka Ya yi wahayi zuwa gare ka, Yã Muhammadu, kuma zuwa ga waɗanda suke a gabãninka, daga Manzanni: "Idan ka yi shirki da Shi, to, aikinka ya ɓãci, kuma kana cikin waɗanda ake halakar da shirka da Allah."
Kada ka bauta wa abin da wadannan mushrikai daga mutanenka suka umarce ka da shi, ya Muhammad, face Allah, don haka ka bauta kuma ka kasance cikin masu godiya ga Allah a kan ni'imominSa.
Domin dunkulewar sa a ranar kiyama ce kuma sammai sun dunkule a hannun damansa. Tsarki ya tabbata a gare Shi, kuma Mafi ɗaukaka daga abin da suke yi na shirka
Sai ya yi busa a jikin bango, duk wanda ke cikin sammai da wanda ke cikin kasa ya gigice, sai wanda Allah Ya so. Sai ya sake busa ta, sai ga su a tsaye suna kallo.
Sai dai wanda Allah ya so, in banda shahidai yana nufin kuma cikin gigita Jibrilu da Mala'ikan Mutuwa da wadanda ke dauke da Al'arshi, banda haka yana nufin shahidai, kuma da aka sake busa katanga sai aka ce akwai shekara arba'in a tsakaninsu, sai su tashi daga kaburburansu da wurarensu a doron kasa suna raye kamar yadda suke gabanin mutuwarsu, suna kallon umurnin Allah.
Kuma ƙasa ta yi haske da hasken Ubangijinta, kuma aka daidaita Littafi, kuma aka zo da annabawa da shahidai, kuma aka yi hukunci a tsakaninsu da adalci, kuma ba za a zalunce su ba.
Sai kasa ta haskaka da hasken Ubangijinta, kuma a lokacin ne Mai rahama ya bayyana ya yanke hukunci a tsakanin halittunsa kuma ya kafa littafin ayyukansu domin ya yi musu hisabi kuma ya saka musu. An zo da annabawa ne don su tambayi Ubangijinsu game da abin da al'ummarsu suka amsa musu da shi, aka kawo shahidai, kuma su al'ummar Muhammadu ne tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi.
An yi hukunci tsakanin annabawa da al'ummarta da gaskiya cewa kada a dora wa wani laifin wani, kuma kada a azabtar da wani rai face da abin da ya tsirfanta.
Kuma an saka wa kowane rai da abin da ya aikata, kuma Shi ne Mafi sani ga abin da suke aikatãwa
Sa'an nan kuma Allah zai saka wa kowane rai da abin da ya aikata na alheri da na sharri, kuma Shi ne Mafi sani ga abin da suke aikatawa a duniya, na xa'a ko sava, kuma Ya saka musu da shi ranar qiyama.
Kuma ma'abutanta suka ce musu: "Shin, manzanni daga gare ku ba su je muku ba, sunã karanta ãyõyin Ubangijinku a kanku, kuma sunã yi muku gargaɗin haɗuwa da wannan yininku?" Suka ce: "Na'am, kuma amma kalmar azãba ta kasance a kan kãfirai."
Kuma aka tara waɗanda suka kafirta da Allah a cikin wutarSa, wadda Ya yi musu tanadi, ƙungiya-ƙungiya, har a lokacin da suka je mata, aka buɗe kofofinta bakwai, kuma Ya ba su labarin ƙarfinta.
Shin, manzanni daga gare ku ba su je muku ba, suna karanta muku Littafin Allah da Ya saukar zuwa ga manzanninSa, da ayoyinSa waɗanda Ya aiko da ManzanninSa da su, kuma suna yi muku gargaɗin abin da za ku haɗu da ku a wannan rana taku?
Suka ce: "Na'am, Manzanni daga cikinmu sun je mana, kuma sun yi mana gargaɗi game da haɗuwa da mu a wannan yini," kuma kalmar Allah ta wajabta cẽwa lalle ne azãbarSa ta kasance a kan waɗanda suka kãfirta da Shi.
Aka ce: "Ku shiga kofofin Jahannama, kuna madawwama a cikinta, kuma tir da mazaunin masu girman kai."
Sai ma'abuta Wuta su ce wa wadanda suka kafirta, sa'an nan ku shiga kofofi bakwai na Jahannama gwargwadon matsayinku a cikinsu, kuma ku dakata a cikinta, kuma tir gidan wadanda suka yi girman kai a wurin Allah, Jahannama a Ranar Kiyama.
Kuma aka shiryar da waɗanda suka bi Ubangijinsu ƙungiya-ƙungiya zuwa Aljanna, har a lõkacin da suka je mata, aka buɗe ƙõfõfinta, kuma ma'abutanta suka ce musu: "Aminci ya tabbata a gare ku. An albarkace ku, sai ku shige ta, kunã madawwama."
Kuma waɗanda suka bi Ubangijinsu da taƙawa, suka aikata ayyukanSa, kuma aka tattara su zuwa Aljanna ƙungiya-ƙungiya, har a lõkacin da suka je, aka buɗe ƙõfõfinta, kuma ma'abutanta suka ce musu: "Lalle ne amintattu daga Allah, kada wata masĩfa ta same ku, kõ wata cũta ta same ku.
Suka ce, “Godiya ta tabbata ga Allah, wanda ya cika mana alkawari, ya ba mu gadon duniya. Za mu iya zama a Aljanna a duk inda muke so, don lada mai ban sha’awa ga waɗanda suka yi aiki.
Kuma waɗanda suka jagoranci ƙungiyoyi kuma suka shige ta suka ce: "Na gode wa Allah wanda Ya cika mana wa'adinSa, wanda Ya yi mana wa'adi a cikin dũniya, kuma Ya sanya Aljannar Firdausi ta kasance ta 'yan Jahannama, kuma dã sun yi ɗã'a ga Allah a cikin dũniya, dã sun shige ta a gadonmu."
Muna sanya Aljannah ce gida da zama a cikinta a duk inda muke so da sha'awa, to me albarka ne sakamakon wanda ya yi biyayya ga Allah kuma ya yi masa aiki a duniya.
Kuma za ka ga malã'iku suna kewaye da Al'arshi, suna yin tasbĩhi ga Ubangijinsu, kuma aka yi hukunci a tsakãninsu da ãdalci, kuma aka ce: "Gõdiya ta tabbata ga Allah Ubangijin tãlikai."
Kuma ka ga ya Muhammadu, Mala’iku suna kallo daga kewayen Al’arshin Rahma, ma’ana da Al’arshi, watau gado, suna addu’a a kewayen Al’arshin Ubangiji suna godiya gare shi.
Kuma Allah ya yi hukunci tsakanin annabawan da aka zo da su da shahidai da al’ummarta da adalci, kuma aka kammala hukunci a tsakaninsu da godiya ga wanda ya fara halittarsu, wanda Ubangijinsa ne.
Shi ne yake mulkin dukkan halittun da ke cikin sammai da kasa, har da mala'iku da aljanu da mutane da sauran nau'ikan halitta
Kammalawa daga tafsirin Al-Tabari