Da sunan Allah, Mai rahama, Mai jin kai
Kammalawa daga tafsirin Al-Tabari
Dr. Aqeel bin Salem Al-Shammari ne ya takaita shi
Suratul Hijir
Da sunan Allah, Mai rahama, Mai jin kai
Dubu, ba mahaifiyata ba
Waɗancan ãyõyin Littãfi ne da Alƙur'ãni bayyananne
Akwai tsammãnin waɗanda suka kãfirta sun yi gũrin da su kasance Musulmi
Dubu, ba mahaifiyata ba
Waɗannan ayoyin littattafai ne da suka wanzu kafin Kur’ani
Kamar Attaura da Injila
Da ayoyin Alqur’ani da suke nuna duk wanda ya yi tunani kuma ya yi tunani a kan shiriyarsa da shiriyarsa
Wataƙila waɗanda suka kafirta da Allah kuma suka ƙaryata game da kadaitakarSa su so
Da sun kasance musulmi a duniya
Su ci kuma su ji daɗi, kuma a yi musu wahayi, kuma za su sani
Ka bar Ya Muhammadu wadannan mushrikan nan suna cin abinci a duniya
Suna jin dadinsa da sha'awarsu a cikinsa
Domin ajalinsu da na jinkirta musu
Fata yana shagaltar da su daga daukar rabonsu na biyayya ga Allah a cikinsa
Gobe idan suka amsa masa za su san cewa sun kasance cikin hasara da halaka
Ba Mu halakar da wata alƙarya ba fãce tana da wani littãfi sananne
Wata al'umma ba ta gabãtar ajalinta, kuma bã ta jinkirta mata
Ya Muhammadu ba mu halaka ko daya daga cikin mutanen daya daga cikin kauyukan da muka lalata a baya ba
Sai dai yana da ajali na wucin gadi da sanannen lokaci
Haka mutanen kauyen ku
Ba za mu halakar da mushirikan mutanenta ba face a bayan ajalinsu ya cika
Abin da ke gabanin halakar da al'umma kafin ajalinta
Ba za a jinkirta halakar da shi ba fiye da ƙayyadaddun lokacin da aka kayyade mata
Sai suka ce: Ya kai wanda aka saukar da sako, kai mahaukaci ne
Kuma dã ba ka zo mana da malã'iku ba, lalle ne kã kasance daga mãsu gaskiya
Wadannan mushrikai suka ce
Ya kai wanda aka saukar da Alkur’ani gare shi
Wanda ya tunatar da Allah hudubobin da ke kunshe a cikin halittarsa
Kai mahaukaci ne a cikin addu'o'inka mu bi ka, mu bar gumakanmu
Shin, ba ku zo mana da mala'iku su shaida gaskiyar abin da kuke faɗa ba?
Idan kun kasance masu gaskiya Allah Ta'ala ya aiko ku a matsayin manzo zuwa gare mu
Ba Mu saukar da mala'iku ba face da gaskiya, kuma su ba su kasance masu hasashe ba
Ba Mu saukar da Mala'ikunmu ba face da gaskiya ta hanyar isar da sako zuwa ga manzanninmu
Ko kuma ta hanyar azabtar da wanda muke so mu azabtar da shi
Kuma dã Mun aika wata ãyã zuwa ga waɗannan mushirikai, kuma dã sun kãfirta
Ba su duba ba, kuma aka jinkirtar da su da azaba
Ã'a, sun yi gaggãwa da shi kamar yadda Muka yi wa al'ummai a gabãninsu, a lõkacin da suka yi tambaya ga ãyõyi
Sai suka kãfirta a lõkacin da ãyõyi suka je musu, sai Muka yi gaggawar azãba a kansu
Mũ ne Muka saukar da Ambato, kuma lalle Mũ, Mãsu tsare shi ne
Lalle Mũ ne Muka saukar da Alƙur'ãni, kuma lalle mũ, haƙĩƙa, majiɓintan Alƙur'ãni ne.
Daga kara masa karyar abin da ba nasa ba
Ko kuma abin da ya bace daga gare ta shi ne hukunce-hukuncensa, da iyakokinsa, da wajibansa
An aiko mu a cikin ƙungiyõyin mutãnen farko a gabãninka
Babu wani Manzo da zai je musu face suna yin izgili da shi
Ya Muhammadu! Lalle ne, Mun aika manzanni a gabaninka a cikin al'ummomi na farko
Kuma abin da ya zo na biyun farko, manzon Allah ne
Sai dai sun kasance suna izgili da Manzanni
Muna kuma sanya shi a cikin zukatan masu laifi
Ba su yi imani da shi ba, kuma shekarar farko ta wuce
Kamar yadda Muka sanya kafirci a cikin zukatan mutanen farko, ta hanyar yin izgili da Manzanni
Wannan shi ne abin da muke aikatawa a cikin zukatan wadanda suka aikata laifuka cikin kafirci da Allah
Mutanenka, waɗanda zukatansu suka ɗauki tafarkin ƙaryatawa, ba su yi imani da wannan Alƙur’ani ba
Har sai sun ga azãba mai raɗaɗi
Sun karvi sunnar magabatansu daga mushrikan da suka gabace su
Daga al'ummar da suka karyata Manzonsu
Ba ta yi imani da abin da ya zo mata daga Allah ba
Har sai da fushin Allah ya same ta, ta halaka
Kuma dã Mun bũɗe wata ƙõfa daga sama a kansu, dã sun ci gaba da hawanta a cikinta
Da sun ce: "Idanunmu sun makanta." A'a, mu mutane ne masu sihiri
Ya Muhammadu, da mun bude kofa daga sama ga wadannan mushrikan
Sai suka zauna a cikinta, suna tashi da tashi
Aka ce Mala'iku suna ta hawa kan ta, suna ganinsu da idanunsu
Da waɗannan mushrikai sun ce: "Wannan ba gaskiya ba ne."
Sai ya dauki ganinmu ya sihirce shi
Kada ku ga abu kamar yadda yake
Kuma Muka sanya taurari a cikin sama, kuma Muka ƙawata su ga masu kallo
Kuma Muka sanya matsuguni a cikin sama, ga rãnã da watã
Mun ƙawata sararin sama da taurari ga waɗanda suka kalle su suka gan su
Kuma Muka tsare ta daga dukan shaiɗan tsinannu
Sai dai wanda ya yi kunnen uwar shegu, kuma tauraro mai harbin gaske ya bi shi
Mun kare kasa daga dukkan shaidan da Allah ya jefe shi ya tsine masa
Amma shaidanu suna iya jin abin da ke faruwa a sama
Sai wani tauraro mai harbi daga Wuta ya bi shi yana nuna tasirinta a kansa
Ko dai ta hanyar lalata shi ko ta hanyar kona shi
Muka shimfiɗa ƙasa, kuma Muka sanya duwãtsu a cikinta, kuma Muka tsirar da ta
Kuma Muka tsirar, a cikinta, kõwane abu, a cikin daidaitacce
Kuma Muka shimfiɗa ƙasa, kuma Muka shimfiɗa ta, kuma Muka sanya tabbatattun duwãtsu a kan bãyayyakinta
Kuma Muka tsirar da kõwane abu a cikin ƙasa da ƙayyadaddun ƙayyadaddun abu sananne
Kuma Muka azurta ku, a cikinta, da wanda bã ku da arzikinsa
Kuma Ka sanya mu zama a gare ku, Ya ku mutane, a cikin ƙasa
Kuma Ka sanya mu a cikinta, waɗanda ba ku zama mãsu ciyarwa gare su ba
Na bayi, da bayi mata, da dabbobi, da dabbobi
Bãbu kõme fãce a wurinMu, taskõkinsa, kuma ba Mu saukar da shi ba fãce da gwargwado sananne
Bãbu ruwan sama fãce ma'ajiyarSa a wurinMu, kuma ba Mu saukar da shi ba, fãce gwargwadon gwargwadon kõwace ƙasa, Mun san iyakarta da adadinsa.
Kuma Muka aika iskõki mãsu ƙyãma, kuma Muka saukar da ruwa daga sama, sa'an nan Muka shayar da ku ruwa, alhãli kuwa kũ ba ku zama majiɓinta ba.
Kuma Muka aika iskõki su yi taki, kuma suna taki, kuma ruwa ya ɗauke su.
Kuma Ya sanya shi a cikinsa, ƙaƙƙarfan girgije da itãce, kuma Muka saukar da ruwa daga sama
Sai muka ba ku ruwan sama, ku sha domin ƙasarku da dabbobinku
Ba kai ne ma'ajiyar ruwan da Muka saukar ba, sai ka hana shi ya shayar da ni
Domin wannan yana hannuna, zan iya ba wanda nake so
Lalle ne Mũ, Munã rãyar da wanda ya mutu idan Mun so, kuma Muka kashe wanda yake raye idan Mun so
Muna gadon kasa da wanda ke cikinta ta hanyar kashe su gaba daya, ba wanda ya bar kowa sai mu
Lalle ne Mũ, Mun san waɗanda suka gabãta a cikinku, kuma Mun san mãsu kõmãwa
Lalle ne Ubangijinka ne ke tãra su. Lalle Shĩ, Mai hikima ne, Masani
Mun riga mun san cewa matattu a cikinku, ya ’ya’yan Adamu, sun kusa mutuwa
Mun samu labarin wadanda suka rasu aka yi jinkiri
Kuma lalle ne Ubangijinka, Ya Muhammadu, zai tara dukkan na farkon da na qarshe a wurinsa a Ranar qiyama.
Ubangijinka Mai hikima ne a cikin tafiyar da halittarSa, Masani ga adadinsu da ayyukansu
Rayayye daga cikinsu, da matattu, da na farko, da matattu
Lalle Mũ, Mun halitta mutum daga lãka daga lãka sãshe
Kuma lalle ne, haƙĩƙa, Mun halitta Ãdam daga busasshen yumɓu wadda wutã ba ta shãfe ta
Da na danna shi, sai ya yi addu'a, sai na ji wani kukan yumbu ya koma baki
Mun halicci aljani a gabani daga wutar guba
Mun halicci Shaidan kafin Adamu daga wutar guba mai zafi mai kashewa
Kuma a lõkacin da Ubangijinka Ya ce wa malã'iku, "Lalle ne ni, ni mai halitta mutãne ne daga lãka da narkakkar lãka."
Sa'an nan idan Na daidaita shi, kuma Na hura daga RũhiNa a cikinsa, to, ku fãɗi, kuma ku yi sujada a gare shi
Kuma ka tuna, ya Muhammadu, a lokacin da Allah Ya ce, “Lalle ne, ni mai halitta mutane ne daga busasshiyar laka, ta canza zuwa baki.”
Idan na halicce shi to ku yi masa sujada
To, na halicce shi, na siffata shi, sa'an nan na gyara siffarsa
Na hura Ruhuna a cikinsa, ya zama mutum mai rai
Sun yi masa sujada don gaisuwa da girmamawa, ba sujadar ibada ba
Sai malã'iku suka yi sujada, gabã ɗaya
Fãce Shaiɗan, wanda ya ƙi zama tãre da mãsu yin sujada
Lokacin da Allah ya halicci wannan mutum kuma ya hura rai a cikinsa
Mala'iku duka sun yi sujada tare
Sai dai Shaidan, domin ya ki ya kasance tare da masu yin sujada
Bai yi sujada gare shi tare da su ba saboda girman kai da hassada da zalunci
Ya ce: “Ya Shaiɗan, don me ba za ka kasance tare da masu yin sujada ba?
Ya ce: "Bã zan yi sujada ga wani mutum wanda Na halitta shi daga lãka daga lãka sõshe ba."
Allah ya ce: “Me ya hana ka zama tare da masu yin sujada?
Shaidan ya ce: “Ba zan yi sujada ga mutum wanda na halicce shi daga laka ba, kuma ni ina daga wuta
Kuma wuta tana cin yumbu
Ya ce: "Ku fita daga cikinsa, lalle ne ku, an kore ku."
Kuma ana tsine muku har zuwa ranar sakamako
Allah ya ce, ku fito daga cikinta, gama la’ananne ne ku
Kuma idan Allah Ya yi fushi da ku, Ya tafiyar da ku daga sama, kuma Ya fitar da ku daga gare su
Har zuwa ranar sakamako kuma wannan shine ranar kiyama
Ya ce: "Ya Ubangijĩna!
Sai ya ce: "Kana daga cikin masu ilimin tauhidi."
Har zuwa ranar da aka ayyana
Shaidan ya ce: "Ya Ubangijina, idan ka fitar da ni daga sama, kuma ka la'ance ni."
To, ka jinkirtar da ni har zuwa ranar da za ka tayar da halittarka daga kaburburansu
Sabõda haka ku tãra su zuwa ga Makõma
Allah ya ce masa: “Kana cikin wadanda suka jinkirta halakar da kai.
Har zuwa ranar ƙayyadaddun lokaci don halakar da dukan halittata
Ubangijĩna Ya ce: "Saboda Ka batar da ni, lalle ne Mu, Mun ƙawãta su a cikin ƙasa."
Kuma zan yaudare su duka
Sai bayinKa salihai daga cikinsu
Shaidan ya ce, "Ubangijina, ka jarrabe ni."
Idan sun kyautata musu, da sun saba muku
Kuma za mu so shi a duniya
Kuma zan ɓatar da su daga tafarkin shiriya
Sai dai wanda Ka tseratar da shi da falalarka, kuma ka shiryar da shi
Wannan wani abu ne da ba ni da iko a kai kuma ba ni da iko a kai
Ya ce: Wannan ita ce tafarki madaidaici a gare ni
Bayina, ba ku da wani iko a kansu face wadanda suka bi ku daga batattu
Allah yace wannan ita ce hanyar komawa gareni
Don haka zan saka wa kowa da abin da ya aikata
Bayina, ba ku da wata hujja a kansu
Fãce waɗanda suka bi ka a cikin ɓatar da ka kira su zuwa gare su, waɗanda suka ɓace kuma aka halaka su.
Kuma Jahannama ita ce wa'adi ga dukansu
Yana da kofofi guda bakwai, kowanne daga cikinsu yana da kashi kashi
Lalle ne Jahannama ta zama mabuwãyi ga wanda ya bĩ ka
Jahannama tana da abinci guda bakwai
Ga kowane tasa na mabiyan Shaidan, akwai kaso da rabo
Masu taƙawa suna a cikin gidãjen Aljanna da marẽmari
Shigar da shi lafiya da aminci
Kuma Muka kuranye cũta daga ƙirãzansu, yã ́yan´uwa
Yan'uwa a gadaje suna fuskantar juna
Wata musiba ba za ta shafe su a cikinta ba, kuma ba za su zama mabuwayi ba daga gare ta
Masu tsoron Allah ta hanyar yi masa da'a kuma suke tsoronsa
A cikin lambuna da idanu
An ce musu su shige ta da aminci, amintattu daga azabar Allah
Mun fitar da kiyayya da kyama a zukatan wadannan salihai ga junansu
Yan'uwa suna fuskantar juna
Bai juyo ba ya kalli bayansa
Su wadannan salihai gajiya ba ta taba su
Kuma babu fita biyu daga Aljanna da ni'imarta
Kammalawa daga tafsirin Al-Tabari