Da sunan Allah, Mai rahama, Mai jin kai
Da alkaluma na kewa da tawada na soyayya
Muna rubuta ambulaf mafi daraja fiye da zinariya
A wajen siffanta Jagoran Halittu, Allah Ya jikansa da rahama
Shamail Muhammad
Babin abin da aka ambata dangane da halayen Manzon Allah tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi
An kar~o daga Umar bn Al-Asir Allah Ya yarda da shi ya ce
Manzon Allah tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi ya kasance yana karba da fuskarsa da maganarsa mafi sharrin mutane.
Ya kunshi su
Ya kasance yana karbar fuskarsa da maganar da yake min
Har na dauka ni ne mafi kyawun mutane
Sai na ce ya Manzon Allah
Ni ne Khair ko Abubakar
Abubakar yace
Sai na ce ya Manzon Allah
Na fi ko girma
Umar yace
Sai na ce ya Manzon Allah
Ni ne Khair ko Othman
Othman yace
Da na tambayi Manzon Allah tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi sai ya gaskata ni
Na tarar ban tambaye shi ba
A cikin wannan hadisin
Cewa Annabi Sallallahu Alaihi Wasallama
A duk lokacin da ya zo taronsa, ya kasance mai rashin kunya
An san shi da cin zarafi da zalunci
Allah ya jikansa da rahama ya gana da shi cikin fara'a da kyakkyawar alaka
Sai kuma Allah ya kara masa yarda ya fuskanci fuskarsa
Ya yarda da zancen
Wannan kuwa saboda cikar hikimarsa, da karimcin halayensa, da kyakkyawar zamantakewa
Sai ya ce
Ya kan gaishe ni da fuska da kalamai
Har na dauka ni ne mafi kyawun mutane
Yana nufin Annabi Sallallahu Alaihi Wasallama ne
Ya hadu da mutane
Ya yarda da zancen
Har ma ya dauka shine mafificin sahabbai
Domin ya kalleni sosai
Sai ya ce
Sai na ce ya Manzon Allah
Ni ne Khair ko Abubakar
Sannan ya tambaye shi labarin Umar
Sannan a kan sayyidina Usman
Wannan yana nuni da cewa an zartar a cikin zukatan dukkan Sahabbai
Mafi alherin su duka shi ne Abubakar
Sai Umar
Sai Othman
Allah Ya yarda da su baki daya
Don haka sai ya ware su
Ya fara da mafi kyawu, sannan na kwarai
Sai ya ce
Da na tambayi Manzon Allah tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi sai ya gaskata ni
Wato ya amsa min tambayata da gaskiya da gaskiya
Ba tare da la'akari da kewayar halitta ba
Wannan yana daya daga cikin hanyoyin magance cututtukan ruhi kafin su tabbata
Yin maganin wahalhalun zukata kafin su yi tsanani
Ta hanyar tsayar da numfashi a iyakarsa
Kuma ayyana shi da yawa
Sai ya ce
Da ma ban tambaye shi ba
Wato ina so da fatan ban tambaye shi don kunya ba
Domin kuskuren hasashe ya bayyana
Cewa ina son mutane a gare shi
An ambaci wannan hadisi a taqaice a cikin Sahihai biyu
Da kuma furuci
An kar~o daga Umar bn Al-Aas Allah Ya yarda da shi
Cewa Annabi Sallallahu Alaihi Wasallama
Ya aika da shi zuwa ga rundunar Dhat Al-Silsil
Yace
Sai na zo wurinsa na ce
Wadanne mutane nake son ku
Aisha tace
Sai na ce daga maza
Mahaifinta yace
Nace to waye
Yace
Sai Umar bin Khaddabi
Don haka ya kirga maza
An kar~o daga Anas bn Malik Allah Ya yarda da shi ya ce:
Na bautawa Manzon Allah tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi tsawon shekaru goma
Bai taba ce min komai ba
Kuma bai gaya mani komai na yi don abin da na yi ba
Haka kuma ga wani abu da na bari a lokacin da na bar shi
Manzon Allah ne (saww).
Daya daga cikin mafi kyawun halitta mutane
Ban taba zare ko siliki ba
Babu wani abu da ya fi tausasa mana kamar hannun Manzon Allah tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi
Ban taba jin warin miski ko turare ba
Ya fi zufin Annabi Sallallahu Alaihi Wasallama
A cikin wannan hadisin
Anas Allah ya kara masa yarda ya fada mana
Ya bautawa Annabi Sallallahu Alaihi Wasallama na tsawon shekaru goma
Wannan shi ne share fage ga abin da zai ce
Domin shekaru goma na hidima ya bayyana a fili ga bawa
Ya halicci bawansa
Sai ya ce
Bai taba ce min komai ba
Ko da yake kurakurai da kurakurai dole ne su faru
Musamman da aka ba da tsawon lokaci
Duk da haka
Annabi Sallallahu Alaihi Wasallama bai tava ce masa ba
Kuma bai ce da wani abu da na yi ba, ga abin da na yi
Haka kuma ga wani abu da na bari a lokacin da na bar shi
Wato Annabi Sallallahu Alaihi Wasallama
Bai zarge shi da wani abu da ya aikata ba
Ba don komai aka umarce shi da ya yi ba sai ya bar shi
Wannan ya shafi hidima da da'a
Ba game da farashin doka ba
Wannan kuma ya kunshi yabo ga Anas, Allah ya kara masa yarda
Kuma bai aikata wani abu da Manzon Allah Sallallahu Alaihi Wasallama ya yi masa ba
Rashin amincewa da wannan tsayin lokaci
Sai ya ce
Manzon Allah ne (saww).
Daya daga cikin mafi kyawun halitta mutane
Wannan taƙaitaccen bayani ne
Manzon Allah Sallallahu Alaihi Wasallama ya kasance daga cikin mafifitan mutane
A cikin kalmominsa, ayyuka, da'a da mu'amalarsa
Sai ya ce
Ban taba wani zare, siliki, ko wani abu ba
Ya fi kusa da mu fiye da hannun Manzon Allah tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi
Prick nau'in zane ne
An yi shi da siliki da sauran abubuwa
Tafukan sa, Allah ya jiqansa, ya yi laushi
Maimakon haka, ya fi auduga da siliki laushi
Shi kuwa komai ya yi laushi da tausasawa Anas, Allah Ya yarda da shi
Sai ya ce
Ya fi zufin Annabi Sallallahu Alaihi Wasallama
Allah ya jikansa da rahama. Yayi kamshi mai kyau
Wannan shi ne abin da Allah Ta’ala ya girmama shi da shi
An kar~o daga Anas bn Malik Allah Ya yarda da shi
An ruwaito daga Manzon Allah tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi
Yana da wani mutum mai launin rawaya
Sai ya ce: Manzon Allah ne, mai tsira da amincin Allah
Da kyar ya fuskanci kowa da abin da ya tsana
Da ya tashi ya ce wa mutane
Idan ka ce masa ya kira wannan bile
A cikin wannan hadisin, Manzon Allah Sallallahu Alaihi Wasallama ya ce
Ya ga wani mutum mai alamar rawaya
Wannan rawaya na iya kasancewa daga saffron ko daga wani abu dabam
Sanya a kan tufafi don ado
Kuma ya ce: ‚Kuma shi Manzon Allah ne.
Ba ya fuskantar kowa da abin da ya ƙi
Wannan yana daga cikin kamalar kyawawan halayensa, Allah Ya kara masa yarda
Ya ba da umarni a ina, nasiha da koyarwa
Ba tare da fuskantar kowa da abin da ya ƙi ba
Sai dai in an buƙata ta hanyar sha'awa
Da ya tashi ya ce
Ya ce da mutane
Wato Manzon Allah Sallallahu Alaihi Wasallama ya ce
Zuwa ga masu ita da ke cikin majalisar
Idan ka ce masa ya kira wannan bile
Wato ku bar shi
Shi kuma Allah Ya jikansa bai fuskanci haka ba
Amma ya umarci wasu mutane da su faɗakar da shi
Wannan hadisi mai rauni ne
Amma ma'anarsa daidai ne
Sunan Abu Dawud
An kar~o daga Aisha – Allah Ya yarda da ita ta ce
Shi ne Annabi Sallallahu Alaihi Wasallama
Idan ya ji wani abu game da mutumin
Bai fadi me-da-wani yake fada ba
Amma shi mai tsira da amincin Allah yana cewa:
Me ke damun mutanen da suke faɗin haka?
Wato bai bayyana sunansa ba
Amma ya ce
Me ke damun mutanen da suke faɗin haka?
Don guje wa fuskantar cutarwa
Tare da cimma manufar ba tare da shi ba
An kar~o daga Aisha – Allah Ya yarda da ita ta ce
Ba Manzon Allah ba ne
Batsa ko batsa
Babu hayaniya a kasuwanni
Ba ya ladabtar da mummuna
Amma ya yafe kuma ya yafe
Batsa
Shi ne duk lokacin da ya wuce kimarsa
Har sai ya zama mummuna
Kuma batsa wanda ya aikata hakan da gangan
Ya yi yawa kuma yana da tsada
Kuma a cikin wannan hadisin
A’isha ta karyata Annabi Sallallahu Alaihi Wasallama
Dauke batsa
Kuma faxinsa, ba shakka, tasiri ne
Kuma ka ce
Babu hayaniya a kasuwanni
Wato surutu kuma a sarari
Mai kara shine wanda yake daga murya
Abin zargi ne
Musamman a kasuwanni
Wanda taron mutane ne na kowane jinsi
Kuma ka ce
Ba a saka masa da munanan ayyuka
Wato idan wani ya bata masa rai
Ba ya rama sharrinsa
Kamar yadda mummuna
Ko da yake hakan ya halatta
Kamar yadda Allah Ta’ala ya ce
Kuma ladan mummuna ma haka yake
Kuma ka ce
Amma ya yafe kuma ya yafe
Wato yana yin aiki mafi kyau kuma mafi cikar aiki
Wanda shine afuwa da afuwa
Gafartawa ita ce kallon azzalumai
Kuma ba a hukunta shi ba
Gafara shine barin zargi
Ya fi yin magana fiye da gafara
Mutum na iya gafartawa ko kuma ya ƙi yafewa
Allah madaukakin sarki yace
Don haka ya yafe masu ya yafe musu
Allah yana son masu kyautatawa
An kar~o daga Aisha – Allah Ya yarda da ita ta ce
Abin da Manzon Allah tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi ya buge
Bai taba samun komai a hannunsa ba
Sai dai idan ya yi jihadi saboda Allah
Bai mari bawa ko mace ba
A cikin wannan hadisin
Uwar Muminai A’isha, Allah Ya yarda da ita ta ce
Abin da Manzon Allah tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi ya buge
Bai taba samun komai a hannunsa ba
Wato ba mutum ko wani abu ba
Sai dai idan ya yi jihadi saboda Allah
Ba wai ana nufin mamaye kafirai ne kawai ba
Maimakon haka, ya haɗa da hukunci, hukunci, da sauran abubuwa
Kuma ka ce
Bai mari bawa ko mace ba
Wannan keɓancewa ne bayan gama-gari
Domin yana cikin abin da ya zo a gabansa
Amma sai ya kebance bawa da matar
damuwa da su
Ko kuma saboda yawanci ana bugun su akai-akai
Ya yi nadamar yafe musu
Sabanin sa da ruhi da kuma danne fushi
An kar~o daga Aisha – Allah Ya yarda da ita ta ce
Ban ga Manzon Allah tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi ba
Mai nasara daga duhun da bai taɓa zalunta ba
Sai dai idan an keta haddin abin da Allah ya haramta
Idan aka keta wani abu na haramcin Allah Ta’ala
Yana daga cikin masu fusatansu
Babu alheri tsakanin abubuwa biyu
Zaɓi hagu kawai
Sai dai idan yayi laifi
A cikin wannan hadisin
Uwar Muminai A’isha, Allah Ya yarda da ita ta ce:
Ban ga Manzon Allah tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi ba
Nasara
Wato mai daukar fansa
Duk wanda aka zalunta ba a zalunce shi ba
mene ne, Allah Ya jikansa da rahama?
Yakan yi fushi da kansa ko ya kare kansa
Kuma ka ce
Sai dai idan an keta haddin abin da Allah Ta’ala ya haramta
Wato abin da bai aikata daga abin da Allah Ta’ala ya haramta wa bayinsa ba
Idan aka keta wani abu na haramcin Allah Ta’ala
Yana daga cikin masu fusatansu
Wato duk wanda ya fi fushi da Allah Ta’ala
Wannan yana nuna cewa kishi, fushi, da ƙin yarda ya zama dole
Idan kun keta hani daga Allah
Ba ya halatta a yi shiru game da wannan
Kuma ka ce
Ba a ba shi zabi tsakanin al'amura biyu ba sai dai ya zabi mafi sauki daga cikin biyun
Sai dai idan zunubi ne
Wato idan ya kasance yana da zabi tsakanin abubuwa biyu ya yi daya daga cikinsu
Allah ya jiqansa ya zavi mafi sauqi daga cikin biyun
Sai dai idan yana daga cikin abubuwan da ake tsammani da sunan
Abubuwan da aka ambata a cikin sunan
Manzon Allah tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi ya nisance ta, ya kuma gargade shi
An kar~o daga Aisha – Allah Ya yarda da ita ta ce
Wani mutum ya nemi izinin zuwa wurin Manzon Allah tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi alhalin ina tare da shi
Sai ya ce
Tir da dan gidan nan
Ko dan uwan dangi
Sannan ku ba shi izini
Lokacin da ya shiga
Yanzu yana da cewa
Lokacin da ya fito
Na ce ya Manzon Allah
Na ce abin da na ce
Sai na ce masa me zai ce
Sai ya ce
Ya Aisha
Shi ne mafi sharrin mutane
Wanda mutane suka bari
Ko mutane suka yi bankwana da shi
Ka guji batsa
A cikin wannan hadisin
Aisha Allah ya kara mata yarda tace
Wani mutum ya nemi izinin zuwa wurin Manzon Allah tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi alhalin ina tare da shi
Aka ce
Wannan mutumin Uyaynah Ibn Hisn ne
Shi ba musulmi ba ne a lokacin
Ko da ya nuna Musulunci
Ya nemi izinin shiga Manzon Allah Sallallahu Alaihi Wasallama a gidansa
Manzon Allah Sallallahu Alaihi Wasallama ya ce
Tir da dan gidan nan
Ko dan uwan dangi
Kabila ce
Yaya wannan mutumin daga wannan kabila ya yi baƙin ciki
Wannan gargadi ne
Abin kunya wannan mutumin
Sannan aka ba shi izinin shiga
Lokacin da ya shiga
Yanzu yana da cewa
Wato shi Allah ya jikansa da rahama
Ya fara min magana da kalmomi
Sun saba da shi da irinsa a Musulunci
Kuma ka ce
Na ce ya Manzon Allah
Na ce abin da na ce
Sai na ce masa me zai ce
Kamar ta yi mamakin yanayin mutumin
Wanda Manzon Allah tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi ya siffanta shi
Sai na ce masa
Kuma ku haɗu da shi da farin ciki
Da kyawun fuska
Kuma barka da zuwa
Lokacin da na tambaye shi game da hakan
Yace
Ya Aisha
Yana daga cikin mafi sharrin mutane
Wanda mutane suka bari
Ko mutane suka yi bankwana da shi
Ka guji batsa
Wato saboda kalamansa da ayyukansa munana ne
Don haka kamar wannan
Idan ya karba ba tare da sassauci ba
Manyan abubuwa da abin zargi sun zo daga gare shi
Na farko
Don saduwa da alheri
Biya da abin da ya fi kyau
Da kuma kariya daga sharrinta
An karbo daga Muhammad bin Al-Mankadri ya ce:
Na ji Jabir Ibn Abdullah, Allah Ya yarda da shi yana fadin abin da ya ce
Manzon Allah tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi bai tava tambayar komai ba
Sai ya ce a'a
A cikin wannan hadisin
Bayanin karamcin Manzon Allah Sallallahu Alaihi Wasallama
Ba a tambaye shi komai ba
Sai ya ce a'a
Wato ban ba shi ba
Maimakon haka
Ko dai yana bayarwa
Ko kayi hakuri da addu'a
Ko kuma a ba shi abin da yake so
An kar~o daga Anas bn Malik Allah Ya yarda da shi ya ce:
Manzon Allah tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi ya kasance mai rahama
Kuma ba wanda ya zo masa
Sai dai wa'adinSa da cikarSa a gare Shi idan yana da shi
Kuma anyi sallah
Wani Badawiyya ya zo masa
Sai ya dauki rigarsa
Sai ya ce
Bukatata kawai ta rage
Kuma ina tsoron mantawa da ita
Don haka ya tsaya tare da shi
Har sai da ya gama bukatarsa
Sai na fara addu'a
An kar~o daga Ibn Abbas Allah Ya yarda da su duka, ya ce
Manzon Allah ne (saww).
Mutane mafi karimci
Shi ne mafifici a cikin watan Ramadan
Har sai ya karanta
Sai Jibrilu ya zo masa
Yana nuna masa Alqur'ani
Lokacin da Jibrilu ya same shi
Manzon Allah ne (saww).
Mafi karimci tare da alheri fiye da iska mai kadawa
A cikin wannan hadisin
Bayanin falalar Annabi sallal Lahu alayhi wa alihi wa sallam
Da kokarinsa da ciyarwa
Ya kasance, Allah Ya jikansa da rahama
Mutane mafi karimci
Wato mutanen da suka fi kowa kyauta da kyauta
Sai ya ce
Shi ne mafifici a cikin watan Ramadan
Wato zai kasance mai yawan kyauta da kyauta a cikin Ramadan
Game da sauran watanni da kwanaki
Wannan shi ne saboda kyawun lokaci
Sai ya ce
Sai Jibrilu ya zo masa ya nuna masa Alkur’ani
Jibrilu Sallallahu Alaihi Wasallama ne
Yana zuwa a cikin Ramadan
Sai Annabi Sallallahu Alaihi Wasallama ya nuna masa Alqur’ani
Gabatarwa tana karantawa daga ƙwaƙwalwar ajiya
Ana maimaita wannan a kowane Ramadan
Don haka yana da kyau mai haddar ya gabatar da haddarsa ga wasu don tabbatar da shi
Musamman a watan Ramadan, watan Alqur'ani
A wata ruwaya, ya yi karatun Alkur’ani tare da shi
Makarantar tana da mu'amala daga bangarorin biyu
Ya ruwaito cewa kowannensu yana karantawa yana sauraren ɗayan
Sai ya ce
Lokacin da Jibrilu ya same shi
Manzon Allah ne (saww).
Mafi karimci tare da alheri fiye da iska mai kadawa
Iska tana aika alheri
Kuma a aika da ita da azãba
Me ake nufi da iska a nan
Wato wanda Allah Ta’ala ya aiko da alheri
Ruwa ne
Idan iska ta aika, alheri zai yi nasara
Da ma'anar da aka nufa
Shi Sallallahu Alaihi Wasallama ya fi ta saurin karimci
An kar~o daga Anas bn Malik Allah Ya yarda da shi ya ce:
Annabi Sallallahu Alaihi Wasallama bai ajiye komai na gobe ba
A cikin wannan hadisin
Cewa Annabi Sallallahu Alaihi Wasallama
Bai ajiye ma kansa komai ba
Wannan kuwa saboda karamcinsa da dogaro ga Ubangijinsa
Sai dai ya zama abin arziqi ga iyalansa da ‘ya’yansa
Daga nan sai Manzon Allah Sallallahu Alaihi Wasallama ya fito daga gare shi
Wanda hakan ke nuni da cewa ya na ceton iyalansa ne domin sunnarsu
An kar~o daga Umar Allah Ya yarda da shi
Cewa Annabi Sallallahu Alaihi Wasallama
Yana sayar da dabino ga Ibn al-Nazir
Yana rike wa iyalansa guzurin sunnarsu
An kar~o daga Aisha – Allah Ya yarda da ita
Cewa Annabi Sallallahu Alaihi Wasallama
Yana karbar kyautar
Kuma yana saka mata
A cikin wannan hadisin
Sanarwa Annabi Sallallahu Alaihi Wasallama
Zai karbi kyautar ba zai mayar da ita ba
Karɓar kyautar wani nau'i ne na karimci
Da kuma babin kyawawan halaye
Ya ƙunshi zukata
Kuma yana fadin haka ya saka mata
Wato ya bai wa wanda aka ba shi madadinsa
Abin da ake nufi da lada shi ne lada
Mafi ƙarancin daidai yake da ƙimar kyautar
Sauran maganar insha Allah
Kuma Allah ne Mafi sani
Tsira da amincin Allah su tabbata ga Annabinmu Muhammadu
Da kuma ga dukkan iyalansa da sahabbansa baki daya