Da sunan Allah, Mai rahama, Mai jin kai
Taskokin biography
Hijira zuwa Abyssinia
Yana daga cikin kulawar Manzon Allah Sallallahu Alaihi Wasallama ga sahabbansa
Lokacin da yaga fitina mai yawa
Ya umarce su da su yi hijira zuwa Abisiniya
Sarkin Abisiniya a lokacin ana kiransa Asahmah
An ambaci shi daidai
Manzon Allah Sallallahu Alaihi Wasallama ya ce da wasu musulmi
Akwai wani sarki a ƙasar Abisiniya wanda ba ya zaluntar kowa
Don haka ku shiga kasarsa har sai Allah Ya ba ku sauki da mafita daga abin da kuke ciki
Hijira ta farko ita ce shekara ta biyar ta Annabi
Mun yi hijira da maza goma da mata hudu
Shugabansu shi ne Othman bin Affan
Tare da shi akwai ‘yar Manzon Allah Sallallahu Alaihi Wasallama, Ruqayya, Allah Ya yarda da ita.
A wannan shekarar ne a cikin Ramadan
Manzon Allah Sallallahu Alaihi Wasallama ya fita zuwa Harami
Akwai gagarumin taron Quraishawa a kulakensu kamar yadda suka saba
Sai ya mike a cikinsu ya fara karanta suratul Najm
Kuma tauraro idan ya kasance
Abokinku bai ɓace ko ya ɓace ba
Kuma baya maganar iska
Bã kõme ba ne fãce wahayi ne da aka saukar
Iliminsa yana da ƙarfi
Wannan sura ta kunshi ma'anoni da kalmomi masu ban mamaki
Ba su taɓa jin wani abu makamancinsa ba
Lokacin da ya riski wannan ayar, Allah ya kara masa yarda
Don haka ku yi sujada ga Allah kuma ku bauta
Ya yi Sujjada, Allah Ya jikansa da rahama
Bãbu kõwa daga cikinsu da ya iya mallakar kansa har sai sun faɗi sunã mãsu sujada
Duk mutanen Makka sun yi sujada
Domin kuwa girman wadannan ayoyin ya dauki hankulansu
Wasu mutane sun yi imani da su
Kuma suka bi Annabi Sallallahu Alaihi Wasallama
Labarin ya isa ga mutanen Abisiniya
Duk kuraishawa sun musulunta
A wannan shekarar ne suka dawo Makka a Shawwal
Lokacin da suka isa
Nuna musu cewa ba haka lamarin yake ba
Kuma ita ce sujada
Maimakon haka, ya faru ne a matsayin ikirari da yarda daga cikin ruhinsu
Ingancin siffanta wannan Alqur'ani ga Allah mai albarka da daukaka
Don bin Annabi Sallallahu Alaihi Wasallama
Masu hijira zuwa Abyssinia
Jaafar bin Abi Talib
Othman bin Afam
Khaled bin Saeed bin Al-Aas
Abdullahi bin Ja'afar
An haife shi a Abyssinia
Abu Salamah bin Abdul Assad
Hatib bin Al-Harith
Abdullahi bin Shihab bin Abdullah bin Al-Harith
Mu'ammar bin Abdullah
Daga Bani Adi
Al-Muttalib bin Azhar
Sufyan bin Mu'ammar
Sharhabeel bin Hasna
Umar bin Saeed bin Al-Aas
Ubaid Allah bin Jahsh
Masu hijira zuwa Abyssinia
Asma'u bin Amis
Ruqayyah bin Annabi Sallallahu Alaihi Wasallama
Hamina bin Takhaled
Umma bin Khaled bin Saeed
Ummu Salamah
Ummu Habiba bint Abi Sufyan
Tarihi taskoki
Labarin cranes
Allah ya ce a cikin Suratul Najm
Shin kun ga Al-Lat da Al-Uzza?
Dayan manat na uku
Wadannan ayoyi sun sauka ne a kan Annabinmu, tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi
Ya karanta wa musulmi da mushrikai
Sun yi da'awar cewa Shaidan ya yi wa Annabi Sallallahu Alaihi Wasallama wahayi
Bayan kun karanta ayoyi biyu
Yace
Waɗannan cranes suna da tsayi
Cetonsu ana fata
Kuma da ya ji labarin wannan Annabi, tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi
Kunya a gare shi
Sai Allah Ta’ala ya bayyana
Ba Mu aika ba a gabãninka, kuma ba Mu aika wani Manzo kõ Annabi ba
Sai dai idan ya so, zai jefa Shaiɗan a cikin gine-ginensa
Don haka Allah yana soke abin da Shaiɗan yake karɓa
Sai Allah Ya hukunta ãyõyinSa
Kuma Allah Masani ne, Mai hikima
Domin sanya abin da Shaidan ya fuskanta ya zama fitina ga wadanda ke cikin zukatansu
Marasa lafiya kuma suka taurare zukatansu
Lalle ne azzalumai suna cikin sabani mai girman gaske
Yayin da Ibnul Arabi Rahimahullah yake tafsirin wannan ayar ya ambaci matsayi goma
Haka yake
Na farko
Idan Annabi Sallallahu Alaihi Wasallama ya aika da sarki zuwa gare shi da wahayinsa
Yana haifar masa da ilimi
Har sai an tabbatar da cewa shi manzo ne daga gare Shi
Ko da Annabi, lokacin da sarki ya gan shi da wahayi
Bai sani ba kai mutum ne ko a'a
Ko hoto daban da ire-iren wadannan da suka yi magana da shi?
Sai na isar masa da wata magana
Ba daidai ba ne ya ce daga Allah ne
Ba a tabbatar mana da cewa umurnin Allah ne ba
Ko da Shaidan ya kuskura ya yi koyi da shi
Ko kuma koyi da shi
Abin da muke fata alama
Ba mu san karya daga gaskiya ba
Na biyu
Allah ya kare manzonsa daga kafirci
Kuma ka tsare shi daga shirka
Wannan ya tabbata a cikin addinin musulmi bisa ijma’insu a kansa da riko da shi
Duk wanda ya ce halas ne to ya kafirta da Allah
Ko shakkar shi ga kiftawar ido
Ya cire wuyan Musulunci daga wuyansa
Na uku
Kuma Allah Ya san ManzonSa, kuma Ya ga HujjojinSa
Kuma ya nuna masa mulkin sammai da ƙasa
Ya san al'adun 'yan uwansa da suka gabace shi
Ba a ɓoye masa ba game da umurnin Allah, abin da muka sani a yau
Yana da hatsari a gare shi ya yi haka
Yana daga cikin masu tafiya suna fuskantar kasa
Bai san Annabin sa ba ko Ubangijinsa
Na hudu
Ta yaya aka boye wannan kafircin ga Annabi Sallallahu Alaihi Wasallama?
Wanda ba zai iya zuwa daga Allah ba
Da wani ya fadi haka, da kowa ya garzaya ya karyata shi, ya hana shi
Da kuma bata suna da batanci
An ba da wannan labari tare da hujjoji marasa tabbas
Babu wata hanya face an ruwaito ta da sako, ko matsala, ko kage
Ko an haɗa wannan ko an cire shi
An ruwaito wannan hadisin da isnadi mai isarwa ga Annabi
An ruwaito daga mursal kuma an haɗa shi
Har Al-Hafiz Ibn Hajar Allah Ya yi masa rahama ya ce
Hanyoyi da yawa sun nuna cewa labarin yana da asali
Sai dai mafi rinjayen malaman tafsiri da malaman hadisi
Suka ci gaba da musanta sahihancinsa
Fiye da malami daya ne suka bi diddigin sa
Amsar wannan labari ita ce kamar haka
Na farko, daga gefen rubutu
Ya fada cikin rudani a cikin mahallinsa da kalmominsa
Abin da ke sa rai ya ji daɗin karɓar wannan labarin
An tambayi limamin Imamai Ibn Khuzaymah dangane da haka, sai ya ce:
Wannan shi ne matsayin ‘yan bidi’a
Na biyu
Kuma ya sava wa ingantacciyar ruwayar da Bukhari ya rawaito a cikin sahihinsa
Annabi Sallallahu Alaihi Wasallama ya karanta suratul Najm sannan ya yi sujada
Musulmi da mushrikai da mutane da aljanu sun yi sujada
Babu maganar cranes
Na uku
Ya ci karo da ayoyin Alkur’ani karara
Wanda yake cewa Allah bai baiwa Shaidan iko akan Annabi mai tsira da amincin Allah ba
Kamar yadda Allah Ta’ala ya ce
Bayina, ba ku da wani iko a kansu
Kuma Allah Ta’ala ya ce
Kuma bã ya da wani dalĩli a kan waɗanda suka yi ĩmãni kuma suka dõgara ga Ubangijinsu
Abin sani kawai, ikonsa yana a kan waɗanda suka bi shi da waɗanda suka yi shirka da shi
Wane dalili ne ya fi na Shaidan da harshen manzonsa, tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi?
Wannan magana ce ta shirka karara
Kuma ya saba wa fayyace ayoyi
Aikin shi ne kiyaye zikiri da kare shi daga gurgujewa da canjawa
Kuma karuwa da raguwa, kamar yadda ya ce
Mũ ne Muka saukar da Ambato, kuma lalle Mũ, Mãsu tsare shi ne
Littafi ne mai daraja
Qarya ba ta zuwa masa daga gaba gare shi ko a bayansa
Download daga Hakim Hameed
Kuma madaukakin sarki ya ce
Na hudu
An kafa tabbataccen hujja
An yi ijma'i a kan ma'asumin Annabi (Sallallahu Alaihi Wasallam).
Daga kwararar kafirci a cikin zuciyarsa ko harshensa
Ba da gangan ko da gangan ba
Ko kuma fadin Allah da gangan ko da gangan abin da ba a saukar masa ba
Allah madaukakin sarki yace
Na biyar
Maganar ayoyin sun fito ne daga suratun Najm
Akwai tabbataccen shaida cewa wannan labarin karya ne
Kuma muna buguwa yana da mace
Wannan shine rabon Diza
Maganar da ta ke tozarta gumakan mushrikai cikin ayoyi hudu masu jere ba daidai ba ne
Sannan yabi bayanta
Wannan ya wuce maganar mutane
To yaya maganar Allah Ta’ala wacce ita ce mafi fa’ida da fayyace magana?
VI
An san cewa mushrikan Quraishawa
Su ne suka fi kowa kishin kare Annabcinsa, tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi
Karyata hujjarsa da tambayar sakonsa
Da kuma neman kowace kofar da za su shiga
Idan wannan labarin gaskiya ne
Da kun goya musu baya don su jarabci da yawa daga cikin waxanda suka musulunta
Na bakwai
Karbi wannan labari
Yana buqatar muminai su karvi shirka daga Manzon Allah Sallallahu Alaihi Wasallama
Bayan ya kira su zuwa ga tauhidi
Kamar ya keta kiransa ne
Kuma ku guji hakan
Na takwas
Kungiyar malamai ta musanta wannan labari
Kamar Ibn Hazm da Alkali Iyad
Ibn Kathir, Al-Shawkani da sauransu
Tambayar ta kasance
Me ya sa musulmi da mushrikai su ma suka yi sujada?
Amma sujjadar musulmi
Misalin Annabinsu ne
Amma sujjadar mushrikai
Mai yiyuwa ne sun yi sujada saboda mamaki
Kuma tsoro ya kama su a lokacin da suka ji sura
Lokacin da bakin haure daga Abyssinia suka dawo Makka
Sun ga gaskiya da tsayuwar lamarin
Shi ne kafiran Makka ba su musulunta ba
Kuma wannan jita-jita ce
Sun sake yin hijira zuwa Abisiniya
Wasu daga cikinsu sun zauna
Kamar Othman, Allah Ya yarda da shi
Matarsa Ruqayya ‘yar Manzon Allah Sallallahu Alaihi Wasallama ce
Wasu daga cikinsu sun sake yin hijira
Wasu kuma suka biyo baya
Shi ne hijira ta biyu
Akwai maza tamanin da uku a cikinta
Daya daga cikin sahabban manzon Allah s.a.w
Da mata takwas ko goma sha tara
Sarakunan kuraishawa sun tafi wajen Abu Talib baffan Manzo, tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi
Sake
Sai suka ce masa
Ya Abu Talib
Kuna da shekaru, girma, da matsayi a cikinmu
Mun haramta ka daga dan uwanka, amma ba ka haramta ba
Wallahi ba za mu iya hakuri da wannan ba
Ya zo yana karanta Alkur’ani a cikinmu
Wannan shi ne abin da ba za mu taba jurewa ba
Wanda ya zagi iyayenmu ya wulakanta mafarkinmu
Ku kunyata allolinmu
Har sai kun hana mana shi
Ko kuma mu yi fada da shi da ku game da hakan
Har sai da daya daga cikin kungiyoyin biyu ya halaka
Wannan babbar barazana ce daga kuraishawa
Abu Talib baffan Manzon Allah tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi
Da Abu Talib ya ga wannan al'amari ya tsananta
An aika shi zuwa ga Manzon Allah tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi
Kuma ya gaya masa
Dan uwana
Jama'arka sun zo gare ni
To, ka ambata masa abin da suka ce
Don haka ka kiyaye ni da kanka
Kuma kada ka dora ni da abin da ba zan iya jurewa ba
Manzon Allah tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi ya yi tsammanin baffansa zai kyale shi
Kuma ya kasance mai rauni a cikin goyon bayansa
Ya ce, Allah Ya jikansa da rahama
Kawu
Wallahi idan ya sanya rana a damana, wata a hagu na
Dole ne in bar wannan al'amari har sai Allah ya bayyana ko na halaka ba tare da Shi ba
Abin da kuka bari
Daga nan sai Allah ya jikansa ya yi ta kuka
Ya mik'e ya bar baffansa Abu Talib yana jin kunyar maganar da ya ce, Allah Ya jikansa da rahama.
Wannan ruwaya ko da ba ta inganta ba, ita ce tawa
Fadin Manzon Allah Sallallahu Alaihi Wasallama ne
Wallahi idan ya sanya rana a damana, wata a hagu na
da dai sauransu
Kamar yadda malamai suka ambata
Duk da haka, an yarda da tarihin rayuwa
Babu laifi a ambace shi
Domin kuwa Annabi Sallallahu Alaihi Wasallama ya tabbatar da cewa bai yi sulhu ba
Amma shi da kansa ya fadi wannan kalmar ko kuma ya fadi wani abu?
Ilimi yana wurin Allah madaukaki
Lokacin da Annabi Sallallahu Alaihi Wasallama ya yi tafiya
Ya bar Abu Dalib shi kadai
Ka kula, Abu Talib
Sannan ya kira Annabi Sallallahu Alaihi Wasallama
Don haka sai ya koma gare shi, Allah Ya jikansa da rahama
Abu Talib ya ce masa
Tafi, ɗan uwana, ka faɗi abin da kake so
Wallahi bazan taba mika maka komai ba
Ya ambaci ayoyi masu kyau
A cikinsa yana nuna ikhlasinsa ga Manzon Allah tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi
Kuma shi ne mai goyon bayansa
Ba zai taba mika shi ga kafiran Makka ba
Yace
Wallahi ba za su riske ka da su gaba daya ba
Har sai an binne mu a cikin datti
Ci gaba, kada ku damu
Kuma ku yi bushara kuma ku yarda da hakan da idanunku
Kun gayyace ni, na sami labarin cewa kai ne jagorana
Kun fadi gaskiya kuma kun kasance a gabani amintattu
Na ba da addinin da na san gaskiya ne
Yana daya daga cikin mafi kyawun addinai na jeji
Idan ba don laifi ba ko ku kiyayi la'ana
Idan kun same ni, zan bari hakan ya fito fili
Kuma a cikin wadannan ayoyi
Abu Talib ya nuna ba zai bar Annabi mai tsira da amincin Allah ba
Amma kuma ya ki ya musulunta
Wataƙila yin hakan yana da hikima
Idan ya musulunta
Da kafiran Makka su yi masa jajircewa kamar yadda suka yi gaba da wasu
Amma ya kasance a cikin addininsu kuma ba su kuskura su yi haka ba
Yace wadannan ayoyin
Sai Annabi Sallallahu Alaihi Wasallama ya tafi
Ya yi murna da ayoyin da ya ji
Da kuma kalaman da suka zafafa zuciyarsa daga bakin baffansa Abu Talib
Lokacin da Kuraishawa suka ga Abu Talib...
Wanda ya ki yarda da Annabi Sallallahu Alaihi Wasallama
Kuma ya yi ijma’i a kan rabuwarsu
Suka je wajen Amara bin Al-Walid bin Al-Mughira
Suka gaya masa
Ya Amarya
Muna baka Abu Dalib
Don haka za ta zama ɗansa
Za mu dauki Muhammadu maimakon ku, sannan mu kashe shi
Suka zo wajen Abu Talib suka ce:
Ya Abu Talib
Wannan fatawa ce
Wato Amara bin Al-Walid bin Al-Mughirah
Mafi kyawun saurayi a cikin Kuraishawa
Cinyarsa
Kuna da hankalinsa da nasararsa
Ka ɗauke shi ɗa, shi kuwa naka ne
Kuma an ba da ɗan'uwanka a hannunmu
Wannan shi ne wanda ya saba wa addininku da addinin ubanninku
Ya raba jama'ar ku, ya sa mafarkinsu ya zama wauta
Don haka muka kashe shi
Mutum ne ga mutum
Abu Talib yace
Wallahi abin da kuke yi min shi ne bakin ciki
Za ka ba ni danka, zan ciyar da shi a gare ka
Zan ba ku ɗana, ku kashe shi
Wannan wallahi ba zai taba faruwa ba
Abin lura shi ne matsayin Abu Talib ga Annabi, tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi
Kuma daga kafiran Makka
Yayi mamaki
Yaya Abu Talib bai musulunta ba?
Annabi Sallallahu Alaihi Wasallama bai bi ba
Idan muka tsaya da abin da Abu Talib ya ce
Idan ba don zargi ba, ko kiyayi zagi
Idan kun same ni, zan bari hakan ya fito fili
Wannan shi ne ya hana Abu Talib bin Annabi Sallallahu Alaihi Wasallama
Ya san Annabi Sallallahu Alaihi Wasallama gaskiya ne
Don haka ne Allah Ta’ala ya ce:
Wataƙila mu san cewa abin da suke faɗa yana ba ku baƙin ciki
Ba za su yi maka ƙarya ba
Kuma azzãlumai sun ƙaryata game da ãyõyin Allah
Sun san gaskiya
Sun san cewa abin da Annabi Sallallahu Alaihi Wasallama ya zo da shi gaskiya ne
Kuma shi manzo ne daga Allah
Kuma abin da ake karantawa ba waka ba ne, ko sihiri, ko duba ba
Amma girman kai ne, Allah Ta’ala ya tsare mu