Da sunan Allah, Mai rahama, Mai jin kai
Kammalawa daga tafsirin Al-Tabari
Dr. Aqeel bin Salem Al-Shammari ne ya takaita shi
Suratul Dukhan
Da sunan Allah, Mai rahama, Mai jin kai
Lalle ne Mun fitini mutanen Fir'auna a gabaninsu
Wani manzo mai karimci ya je musu
Don kai ga bayin Allah
Ni manzo ne zuwa gare ku, amintacce
An jarrabe mu, ya Muhammadu, a gaban mushrikan mutanenka
Mutanen Fir'auna 'yan Koftik ne
Wani manzo da Allah ya girmama ya zo musu
Shi ne Musa bn Imrana, tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi
Ta biya ni, aika tare da ni ka bi
Lalle ne nĩ, a gare ku, yã ku mutãne, amintacce manzo
Akan wahayinsa da sakonsa
Kuma kada ku tashi sama da Allah
Nã zo muku da wani dalĩli bayyananne
Kuma kada ka yi riya ga Ubangijinka
Ina kawo muku hujjar gaskiyar abin da nake kiran ku zuwa gare shi
Lalle ne, haƙĩƙa, ga waɗanda suke tunãni kuma suka yi tunãni
Kuma hujjata ce cewa abin da nake gaya muku daidai ne
Kuma ina neman tsari da Ubangijina da Ubangijinku, domin kada a jefe ku
Kuma idan ba ku yi imani da ni ba, to, ku kau da kai daga gare ni
Kuma na yi riko da Ubangijina da Ubangijinku
Cewa a jefe ku da zagin baki
Ko jifa da duwatsu da hannu
Ko da ku mutane ba ku gaskata ni ba
Domin abin da na zo muku daga Ubangijina
Don haka bari in tafi ba tare da harshen ya hana ni ba
Ba da hannu ba
Don haka sai ya roki Ubangijinsa cewa wadannan mutane ne masu laifi
Sai Mũsã ya kira Ubangijinsa
Sun yi masa karya suna so su kashe shi
Cewa Fir'auna da mutanensa
Sai ka riki bayiNa da dare. Za a biyo ku
Kuma ku bar teku
Sojoji ne suke nutsewa
Ubangijinsa Ya karba masa
Sabõda haka ku yarda da bãyiNa, waɗanda suka yi ĩmãni da ku a gabãnin safiya
Fir'auna da mutanensa suna biye da ku
Jama'arsa za su bi ka, kuma idan kai da abokan tafiyarka suka haye teku, ka bar shi a halin da ka shiga.
An ce Allah ya gaya wa Musa haka bayan ya yanke teku ga Bani Isra’ila, don haka an bar maganar kuma ta kasance.
Sai Musa ya yi tafiya tare da bayiNa wata dare, ya yanke teku da su. Muka ce masa: “Bayan ya yanke shi, sai ya so ya mayar da teku zuwa ga yadda yake a cikinsa a gabanin ya rabu.
Ku bar shi kawai. Lalle ne Fir'auna da mutãnensa, rundunar Allah ne, sai Ya nutsar da su a cikin tẽku
Da yawa lambuna da marmaro da shũka da shũka, da wani matsayi na karimci, da wata ni'ima a cikinta, kuma suka dũba a cikinta, kuma Muka bar su ga mutãne na dabam.
Shin nawa ne gonakin noma da itatuwa da maremari da amfanin gona da suke tsaye a cikin gonakinsu Fir'auna da mutanensa suka bari bayan sun halaka su kuma Allah ya nutsar da su?
Kuma wurin da suka kasance yana da daraja, kuma an fitar da su daga wata ni'ima wadda a cikinta suke da hayayyafa, da hankali da santsi.
To, kamar yadda na kwatanta muku, ya ku mutane, mun aikata ga wadanda na ba ku labarin al'amarinsu, kuma muka yi wasiyya da gonakinsu da ganinsu da wurarensu ga wasu mutane, kuma muka kula da su a cikin bani Isra'ila.
Amma sammai da ƙasa ba su yi musu kuka ba, kuma ba su waiwaya ba
Sama da kasa ba su yi kuka a kan wadannan mutane ba, kuma ba su jinkiri da azabar da ta same su ba, sai suka gaggauta ta, kamar yadda suka fusata Ubangijinsu Madaukakin Sarki a kansu.
Kuma Muka tsĩrar da Banĩ Isrã'ĩla daga azãba mai wulãkantãwa daga Fir'auna. Lalle shĩ, yã kasance daga mãsu ɓarna
Kuma Muka tsĩrar da Banĩ Isrã'ĩla daga azãba mai wulãkantãwa wadda Fir'auna da mutãnensa suka kasance sunã azabtar da su da shi
Lalle ne shi, ya kasance mai girman kai ga Ubangijinsa, kuma ya kasance daga masu qetare haddi a cikin abin da ba su da hakki.
Kuma Muka zãɓe su da ilmi a kan tãlikai, kuma Muka sanya musu ãyõyi, a cikin baƙin ciki bayyananne
Kuma lalle ne, haƙĩƙa, Mun zãɓe Banĩ Isrã'ĩla da sanin Mu game da su a kan sanin mutãnen zamaninsu a Rãnar ¡iyãma.
Mun ba su darussa da hudubobin da ke dauke da jarrabawa da za ta bayyana wa masu tunani cewa jarrabawa ce da Allah Ya jarrabe su da ita.
Waɗannan mutane suna cewa, “Mutuwarmu ta farko ce kaɗai, kuma ba za a tashe mu ba.”
To, ku zo da ubanninmu idan kun kasance mãsu gaskiya
Waɗannan mushirikai daga mutãnenka, Yã Muhammadu, sunã cẽwa, "Wannan ita ce mutuwarmu ta farko, kuma lalle ne mu, mãsu mutuwa ne, kuma ba a tãyar da mu."
To, ku zo da ubanninmu waɗanda suka mutu, idan kun kasance mãsu gaskiya. Hakika Allah ya raya mu bayan mutuwar mu
Mafi girman alhairi ita ce uwar mutanen Tabi’i da waxanda Muka halakar da su a gabaninsu. Lallai sun kasance masu laifi
Ya Muhammadu, shin wadannan mushrikan sun fi mutanenka, ko kuwa mutanen Tabi’ul-Himyari, kuma wadanda suke a gabaninsu suna cikin al’ummomin da suka kafirta da Ubangijinsu?
Wadannan ba su fi wadannan ba, sai muka gafarta musu, kuma su kafirai ne ga Allah. Lalle ne, ba Mu halaka su ba fãce sabõda laifinsu da kãfircinsu da Ubangijinsu.
Kuma ba Mu halitta sammai da ƙasa da abin da ke a tsakãninsu da wãsa ba
Ba Mu halitta su ba fãce da gaskiya, kuma amma mafi yawansu ba su sani ba
Ba Mu halitta sammai da ƙasa da dukan halitta abin wasa ba
Ba mu halicci sammai da ƙasa ba face da gaskiya, wanda ba tare da shi ba gudanar da shi bai inganta ba
Ba mu halicci halitta a banza ba, ta hanyar yin magana da su, da rayar da su, sa’an nan kuma mu halaka su ba tare da an gwada su ta hanyar xa’a da umarni da hani ba.
Amma mafi yawan wadannan mushrikan ba su san cewa Allah ne ya halicce su ba
Ba su jin tsoron azãba kuma ba sa fatan samun lada ga kafirci a Ranar Kiyama
Ranar da Allah zai yanke hukunci tsakanin halittunsa da alheri ko sharrin da suka aikata a baya, shi ne lokacin haduwar su baki daya.
Ranar da dan uwa ba zai biya wa dan uwansa ba, kuma aboki ba zai biya wa abokinsa ba, duk wani azabar Allah da ya same su daga Allah.
Ba su tsare junansu daga azabar Allah
Kuma ya isa ya yi masa cẽto a wurin Ubangijinsa. Lallai Allah ne Mabuwayi a kan daukar fansa a kan makiyansa
Mai rahama ga abokansa da masu yi masa biyayya
Itace Zaqum ita ce abincin kafiri a cikin Jahannama, kamar dalma ko azurfa ko duk wani abu da aka narka da wuta, sai zafinta ya gushe.
Wannan yana tafasa a cikin cikkunan wadannan miyagu kamar tafasasshen ruwan zafi da aka hura har sai tsananin zafinsa ya gushe.
Ku ɗauke shi ku kai shi wuta
Sai azaba mai tsanani ta zuba a kansa
Ka ɗauki wannan mai zunubi, ka tura shi, ka kore shi cikin tsakiyar wuta
Sai aka zuba azabar ruwan zafi a kan wannan mai zunubi
To, lalle Kai, Shĩ ne Mabuwãyi, Mafi karimci. Lalle ne, wannan shi ne abin da kuke fata
A ce wa mai zunubi, "Ku ɗanɗani wannan azãba wadda ake yi masa a yau."
Kai masoyi ne ga mutanenka, kana masu karimci
Wannan azaba ita ce azabar da kuka yi shakka a cikin duniya
salihai suna a amintacce
A cikin lambuna da idanu
Sundus suka saka da Istabraq suna fuskantar juna
Wadanda suka ji tsoron Allah ta hanyar yi masa da’a ana jarabce su da rashin biyayyarsa
A wurin zama, ya tsira daga abin da yake tsoro a matsayin duniya
Na wahala, cututtuka, bala'o'i, da bakin ciki
A cikin gonaki da maɓuɓɓugan ruwa
Waɗannan salihan mutane suna sanye da siriri da kauri
Fuskantar juna a cikin Aljanna a fuskoki
Mun kuma aurar da su zuwa tekun ido
Mun kuma baiwa wadannan salihai daraja
Haka nan kuma Muka aurar da su da matan Huri
Su ne fararen fata zalla
Suna yin addu'a a cikinta saboda kowane 'ya'yan itace amintattu
Ba za su ɗanɗana mutuwa ba face mutuwar farko
Kuma Ka tsare su daga azabar Jahannama
Madalla daga Ubangijinka
Wannan babbar nasara ce
Wadannan salihai za su yi addu'a a cikin Aljanna ga kowane nau'in 'ya'yan itacen Aljanna da suke so
Mun tsira daga wannan katsalandan da su
Kuma daga karshen cutarwarsa da musibarsa
Daga mutuwa, cututtuka, da shaidan
Wadannan salihai a Aljanna ba za su dandani mutuwa ba bayan mutuwar farko da suka dandana a duniya
Waɗanda suka bi Ubangijinsu da taƙawa za a tsare su daga azãbar Wuta a rãnar nan
Ka yi falala, ya Muhammadu, daga Ubangijinka a kansu
Wannan shi ne abin da muka ba wa wadannan salihai
Ita ce babbar rigar
Mun sauƙaƙa shi da harshenku
Wataƙila sun tuna
Don haka jira, suna jira
Mun sauƙaƙa muku karanta wannan Alƙur’ani da harshenku
Su kuma wadannan mushrikai su tuna da hujjojinsa
Za su koma ga biyayya ga Ubangijinsu
Don haka ya Muhammadu ka dakata ga nasara daga Ubangijinka
Kuma nasara a kan waɗannan mushrikai daga mutãnenka
Suna jiran kansu su ci nasara da ku
Kammalawa daga tafsirin Al-Tabari