خلاصه مفاهیم اهل سنت
افراط و تفریط صوفیان در افعال دلها
پیشینیان صالح رضی الله عنه نیز مراقب دلها و اعمال و احوال آنها بودند.
صوفیان نیز به این امر رسیدگی می کردند
ولى در بيان و تفصيل اعمال دلها بيش از حدود قرآن و سنت غلو كردند.
لذا در آن میدان گمراه شدند و از جایی که هدایت طلبیدند منحرف شدند
به سختی می توانی هیچ یک از اعمال دل ها را بیابی که خطا و انحراف در آنها نباشد
اولاً آنها به سمت قناعت گمراه می شوند
جایی که در راضی بودن به اراده و تقدیر الهی از حد فراتر رفتند
آنها اراده جهانی خدا را با اراده قانونی او اشتباه گرفتند
آنان معتقد بودند که باید کفر و فسق و نافرمانی را پذیرفت
به این بهانه که اگر رضایت به آن لازم نبود در عالم هستی رخ نمی داد.
بنابراین، آنها تحت پوشش اظهارات مبهم و گرانبها در این زمینه به جبر محض افتادند
مانند گواهان حقیقت جهانی و بینش راز خداوند در سرنوشت
ثانیاً گمراهی آنها در حب خدا
تمجید آنها از آن به تحقیر ترس و امید منجر شد
منظورم ترس از خداوند متعال و عذاب او و امید به بهشت و پاداش اوست
آنها این را ضعیف ترین موقعیت برای خداجویان می دانستند
آنها ادعا می کردند که عبادت خدا فقط برای خودش است
نه از روی طمع بهشت او و نه از ترس دوزخ او
اوج عشق را نابودی معشوق ساختند
از نظر ایشان فقط مخصوص اولیاء الله است
مقام و منزلت آنان در میان آنان بالاتر از مقام پیامبران است
پیشینیان به سبب این گمراهی در عشق، درباره آنان گفتند
هر که خدا را تنها با عشق عبادت کند بدعت گذار است
کار صحیح این است که خدا را با عشق و ترس و امید عبادت کنیم
ثالثاً گمراهی آنها در توکل بر خدا
جایی که اعتماد را تبدیل به امانت ارزان و التماس کردند
آنها عمداً به خود آسیب رساندند
با ترک آنها به دلایل مشروع و دعا
که بزرگترین و هسته اصلی عبادت است
علاوه بر غفلت آنها از بالاترین سطوح اعتماد
توکل بر خدا برای اقامه دین و تلاش در راه اوست
و مقاومت در برابر کفر و فساد
همانطور که امانت انبیاء علیهم السلام بود
رابعاً گمراهی آنان در زهد
جایی که آن را از یک کار مثبت قلبی دور کردند
به ظاهری منفی که رزق و روزی را از زنان خوب سلب می کند
طلب علم را هم نهی کردند
آنها مدعی شدند که هرکس به آن دست بزند مشمول شرع است
در مورد آنها، آنها حقیقت را دارند
زیرا علم مردم را به قدردانی از دنیا سوق می دهد
و از مجلس خدا منحرف می شود
این با زهد منافات دارد
پس زهد را فقر و جهل ساختند
خود را فقیر نامیدند