Riyad Salehin daga fadar shugaban manzanni sallallahu alaihi wa sallam
Babin cika alkawari da cika alkawari
Allah Ta’ala ya ce, kuma ya cika alkawarin da aka yi wa alkawari
Kuma Allah Ta’ala ya ce: “Ku cika alkawarin Allah idan kun yi alkawari”.
Kuma Allah Ta’ala ya ce: Ya ku waxanda suka yi imani ku cika kwangilolinku
Kuma Allah Ta’ala ya ce: “Ya ku waxanda suka yi imani, don me kuke fadin abin da ba ku aikatawa?
Abin ƙyama ne ga Allah ku faɗi abin da ba ku aikatawa ba
An kar~o daga Abu Hurairah, Allah Ya yarda da shi, ya ce: Manzon Allah Sallallahu Alaihi Wasallama ya ce.
Alamomin munafiki guda uku ne: idan ya yi karya, idan kuma ya yi alkawari sai ya warware ta.
Kuma idan sun zo daga wanda ya ci amanarsa kuma ya yarda da shi
Ya kara da cewa a cikin ruwayar musulmi, ko da ya yi azumi da salla, kuma ya yi da’awar cewa shi musulmi ne
An kar~o daga Abdullahi bn Umar bn Al-Aas Allah Ya yarda da su baki ]aya, cewa Manzon Allah Sallallahu Alaihi Wasallama ya ce.
Hudu: Duk wanda yake a cikinsa ya kasance munafiki tsantsa
Duk wanda yake da daya daga cikin wadannan dabi'u yana da sifa ta munafunci a cikinsa har sai ya bar ta
Idan sun zo daga mai ha'inci, kuma idan ya yi qarya, kuma idan ya yi alkawari, to, ya kasance mayaudara.
Idan kuma ya kebanta da abin da ke fitowa, an yi ijma’i a kansa
Siffar ha’inci, watau karya abin da aka yi yarjejeniya a kai
Alfijir na duk wanda ya wuce gona da iri a cikin husuma ya kauce daga gaskiya
Daga cikin fa'idojin hadisin da ya gabata a hadisin da ya gabata akwai sifofi guda uku
Akwai hudu daga cikin waɗannan, kuma adadin bai ƙare ba
Babu sabani a tsakaninsu
Daya daga cikin sifofin munafiki shine fasikanci a cikin sabani
An kar~o daga Jabir Allah Ya yarda da shi ya ce:
Annabi Sallallahu Alaihi Wasallama ya gaya mani
Idan kudin Bahrain ya zo, zan ba ku haka da irin wannan da makamantansu
Kudaden Bahrain ba su zo ba sai da Manzon Allah Sallallahu Alaihi Wasallama ya mallake su
Lokacin da kudi daga Bahrain ya zo, sai Abubakar, Allah Ya yarda da shi, ya yi umurni, ya kirawo
Duk wanda Manzon Allah tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi yana da lokacin jira ko bashi
Bari ya zo wurinmu, sai na zo wurinsa na gaya masa
Sai Annabi Sallallahu Alaihi Wasallama ya ce min irin wannan
Don haka ya roƙe ni in yi haka, na ƙidaya su
Idan ɗari biyar ne, sai ya ce mini, “Ɗauki ninki biyu.” An amince da shi
Da haka da sauransu
Alamar yadda ake ɗaukar uku
Duk wani mamaci ya karɓi kaya don duk abin da ya yi masa alkawari
Don haka ya ba ni kudi masu yawa da hannunsa
Daya daga cikin amfanin magana
Shawarar cika alkawari da aiwatar da alkawari
Kamar yadda Abubakar Allah Ya yarda da shi ya yi
Lokacin da ya riki matsayin Annabi Sallallahu Alaihi Wasallama
Ya kula da duk wani aiki ko aikin sa kai da yake da shi
Don haka, a cikin dukkan abin da yake binsa, addu’ar Allah da amincinsa su tabbata a gare shi, na addini ko adadi
Manzon Allah tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi yana son cika alkawari da cika alkawari
Ɗayan bayani shine hujja a ciki da kanta
Don haka sai abokin ya dauki matakin baiwa Jabir
Dangane da gogewarsa da imani da shi
Kofar kiyaye alherin da ya saba
Allah madaukakin sarki yace
Kuma Allah ba Ya canja abin da yake ga mutane sai Ya musanya abin da yake cikin zukatansu
Kuma madaukakin sarki ya ce
Kuma kada ku kasance kamar wadda ta warware zaren ta bayan qarfin Ankatha
Al-Ankath shine jam'in "Nakath", wanda shine zaren ƙirƙira
Kuma madaukakin sarki ya ce
Kuma kada su kasance kamar waɗanda aka bai wa Littãfi daga gabãni
Sai ajali mai tsawo ya shũɗe a kansu, kuma zukãtansu suka ƙẽƙashe
Kuma madaukakin sarki ya ce
Ba su kula da shi da hakkin kula da shi ba
An kar~o daga Abdullahi bn Umar bn Al-Asir Allah Ya yarda da su duka, ya ce
Manzon Allah tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi ya ce da ni
Ya Abdullahi
Kada ku zama kamar su-da-haka
Ya kasance yana kwana
Don haka ya bar sallar isha'i
An amince
Babi: Yana da kyau a yi magana mai kyau da kuma samun kyakkyawar fuska yayin saduwa
Allah madaukakin sarki yace
Kuma ka sassauta fikafikanka zuwa ga muminai
Kuma madaukakin sarki ya ce
Kuma da ka kasance mai karimci kuma mai kaurin zuciya, da na kusa da kai ba za su yi rauni ba
An kar~o daga Adi bn Hatem Allah Ya yarda da shi ya ce
Manzon Allah tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi ya ce
Ku kiyayi wuta, koda rabin dabino ne
Duk wanda bai same shi ba
Da kalma mai dadi
An amince
An kar~o daga Abu Hurairah, Allah Ya yarda da shi
Cewa Manzon Allah Sallallahu Alaihi Wasallama ya ce
Kalma mai kyau ita ce sadaka
An amince
An kar~o daga Abu Zarr Allah Ya yarda da shi ya ce
Manzon Allah tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi ya ce da ni
Kada ku raina kowane alheri
Ko da kun hadu da dan uwanku da fara'a
Muslim ne ya ruwaito shi
Babin wajibcin bayanin magana da bayyana shi ga mai magana
Da kuma maimaita shi don a gane idan ba a gane ba
An kar~o daga Anas, Allah Ya yarda da shi
Cewa Annabi Sallallahu Alaihi Wasallama
Idan yayi magana
Ya maimaita sau uku don ta fahimce shi
Kuma idan ya je wa wasu mutane, to, ka yi musu sallama
Ya gaishe su har sau uku
Bukhari ne ya ruwaito shi
Daya daga cikin amfanin magana
Maimaita gaisuwa da kalamai
Lokacin da akwai tsoron kada a ji ko fahimta
Yana da kyawawa
Maimaita sau uku
Wannan shi ne sau da yawa magana
Bayyana salon zance da magana cikin koyarwa da magana
An kar~o daga A’isha, Allah Ya yarda da ita, ta ce
Fadin Manzon Allah Sallallahu Alaihi Wasallama ne
Cikakken magana
Duk wanda ya ji ya gane shi
Abu Dawuda ya ruwaito
A babi
Wato a sarari yake
Daya daga cikin amfanin magana
Bukatar tsabtar magana
Babu shubuha a cikinsa
Bayanin makasudin tattaunawar
Kuma kada ku yi shakka a faɗi gaskiyar da yake faɗa
Ya kamata masu sauraron zamani su fahimci mai magana
Don kada a boye ga juna
Ji da isar da muryar gwargwadon iko ga kowane mai sauraro
Domin amfana da halarta
Mai kira zuwa ga Allah ya kamata
Domin yin duk mai yiwuwa don ganin maganarsa ta isa ga duk mai son Samaa
Dole ne mai wa'azi ya kasance mai jinƙai ga waɗanda aka gayyata
A wajen isar musu da hakki
Kula da su
Kuma yana kula da lamuransu fiye da nasa
Babi a kan mai reno yana sauraren zance na renon sa, wanda bai haramta ba
Malami kuma mai wa’azi ya saurari wadanda suka halarci taron nasa
An kar~o daga Jarir xan Abdullahi Allah Ya yarda da shi ya ce
Manzon Allah tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi ya ce da ni a lokacin aikin Hajjin bankwana
Jama'a sun saurare
Sannan yace
Kada ku koma ga kafirai da dukan wuyan juna
An amince
Daya daga cikin amfanin magana
Ya halatta ga malami ya nemi mutane su saurare shi
Kuma a nada wanda zai sanar da su hakan
Ko wa zai iya rufe su
Sauraron malamai ya zama dole ga xalibai
Domin malamai sune magada annabawa
Kimiyya ta farko ita ce saurare
Sai ku saurara
Sannan ajiyewa
Sannan aiki
Sannan buga
Manzon Allah tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi ya haramta al'ummarsa
Game da komawa ga abin da yake a zamanin jahiliyya
Daga zubar da jinin juna
Mutanen Musulunci suna fada da juna
kama da mutanen kafirai
Wadanda Allah ya umarce mu da mu guji kamanceceniya da su a kowane hali
Kuma a rarrabe da su a cikin komai
Domin mu kasance mafi kyawun al'umma da aka taɓa halitta wa ɗan adam
Hadisi yana daga cikin alamomin annabta
Ya qunshi ambato daga Manzon Allah Sallallahu Alaihi Wasallama
Cewa wannan al'umma za ta sanya takobi a kanta
Kuma yana goge ganyenta da kanta
Ya hana su yin haka
Babin bayarwa da adana shi
Allah madaukakin sarki yace
Ka yi kira zuwa ga tafarkin Ubangijinka da hikima da wa'azi mai kyau
Daga Abu Wa’il
Shaqiq bin Salamah yace
Ibn Masud, Allah Ya yarda da shi, ya kasance yana tunatar da mu duk ranar Alhamis
Wani mutum ya ce masa
Ya Abu Abdulrahman
Ina fata za ku tuna mana kowace rana
Sai ya ce
Abin da ya hana ni yin hakan shi ne, na ƙi raina ku
Ina ba ku gargaɗi
Kamar yadda Manzon Allah tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi ya kasance yana ba mu amana
Tsoron gundura akanmu
An amince
Ya ba mu iko
Ya yi mana alkawari
Rashin gajiya
Wato gajiya da ennui
Daya daga cikin amfanin magana
Shawarar samun izini don cizo
Tsoron gajiya
Da yake bayanin cewa mafi soyuwar ayyuka a wurin Allah su ne wadanda suke dawwama, koda kuwa kadan ne
Ana son mai wa'azi ya sanya wa'azin nasa dadi
Don mutane su saurare shi
Wannan ba za a iya samu ba sai da ilimin da ke tare da aikin
Mutum ba ya amsa duk abin da aka tambaye shi
Maimakon haka, ya kimanta nawa ne ya dace a kowane lamari
Domin yana duban sanin iliminsa
Mutane suna aiki ne a kan motsin motsin zuciyarsu
An kar~o daga Abu Al-Yaqzan Ammar bn Yasser Allah Ya yarda da su duka, ya ce
Na ji Manzon Allah tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi yana cewa
Addu'ar mutum tana da tsawo kuma hudubarsa gajeru ce
Daukaka ta fiqihu
Don haka suka jinkirta sallah suka rage huduba
Muslim ne ya ruwaito shi
Alamar da ke nuna fikihu
Daya daga cikin amfanin magana
Sallar juma'a yakamata ta wuce hudubar
Kada tsawon ya kasance yana haifar da wahala ga masu ibada
Yana nisantar raunana da mabuqata
Bawa abubuwa haƙƙoƙinsu da sanya su cikin hangen nesa
Kuma yana fitowa daga kofarta da Allah Ya shar’anta
Ba a samu ba sai ta hanyar fikihu a addini
An kar~o daga Muawiyah bn Al-Hakam Al-Sulami Allah Ya yarda da shi ya ce:
Yayin da nake addu'a tare da Manzon Allah, tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi
Daya daga cikin mutanen ya yi atishawa
Sai na ce
Allah yayi muku rahama
Hana mutane ganinsu
Sai na ce
Ni jahili ne
Me yasa kuke kallona?
Suka fara dukan cinyoyinsu da hannayensu
Da na gansu sai suka yi min shiru
Amma na yi shiru
Lokacin da Manzon Allah tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi ya yi sallah
Ka sa a sadaukar da mahaifina da mahaifiyata dominsa
Ban taba ganin malami kafinsa ko bayansa wanda ya fi shi ilimi ba
Wallahi bai fusata ni ba, ya buge ni, ko ya zage ni
Yace
A cikin wannan addu'a, babu abin da mutane suka ce da ya dace
Ita ce tasbihi da tasbihi
Da karatun Alqur'ani
Ko kuma kamar yadda Manzon Allah tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi ya ce
Na ce, ya Manzon Allah
Ni sabon jahilci ne
Allah ya kawo musulunci
Kuma a cikinmu akwai mazaje masu zuwa wajen bokaye
Yace
Kada ku zo musu
Na ce
A cikin mu akwai maza masu tashi
Yace
Wannan shi ne abin da suke samu a cikin ƙirzan su
Kuma kada ku tunkude su
Muslim ne ya ruwaito shi
Bakin ciki, bala'i da bakin ciki
Abin da ya ƙarfafa ni, wato, abin da bai ji daɗi ba
Daya daga cikin amfanin magana
Ya halatta a yi kadan a lokacin sallah saboda wata bukata
Rashin ingancin sallah da motsi bai takaitu ga motsi uku ba
Bayanin abin da Manzon Allah tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi ya ke
Wanda Allah Ta’ala ya shaida masa
Manzon Allah Sallallahu Alaihi Wasallama ya kasance mai tausasawa ga jahilai
Tausayinsa ga al'ummarsa da tausayin su
Haramcin magana yayin sallah
Ko don wata bukata ce ko don wani abu daban
Ko don fa'idar sallah ko wani abu daban
jahili yayi magana akan wata buqata acikin sallah baya bata ta
Idan kadan ne
Bai cire ta daga zama addu'a a cikin maganarsa ba
Haramun ne a rufe mai yin atishawa yayin sallah
Yana daga cikin maganganun mutane da aka haramta a cikin sallah
Za a lalace idan ya zo da shi da gangan da gangan
Haramcin zuwa wurin bokaye
Wancan, dõmin lalle sũ sun faɗa a cikin ilmin gaibi
Wanda Allah Ta’ala kadai ya sani
Tafiya zuwa duba haramun ne ta hanyar ijma'i
Duk wanda ya je wurinsu, ba za a karbi sallarsa ba har tsawon kwana arba'in
Duk wanda ya tambaye su ya gaskata su
Ya kafirta da abin da aka saukar wa Muhammadu, tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi
Kada Tira ta hana musulmi
Duk wanda ya yi aikin da ya yi
An kar~o daga Al-Irbad bn Sariyah, Allah Ya yarda da shi ya ce
Manzon Allah tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi ya yi mana huduba
Zukata sun girgiza da ita idanunsu na zubar da hawaye
Ya ambaci hadisi
A baya an kammala shi a babin umarnin kiyaye Sunnah
Riyadh Al-Salehin