شرح حال ائمه که کتابهای شش گانه را نوشته اند | قسمت (3) | امام ابوداود رحمه الله

◉ 2515 بازدید ⏱ 16:45 صدای ترجمه‌شده — فارسی
0:000:00

متن کامل

ترجمهٔ ماشینی — ممکن است خطا داشته باشد
0:00 بسم الله الرحمن الرحیم
0:03 ای کسی که قول پیامبر (ﷺ) و آنچه را که بیان کرده، با صدای زیبایت به هدایت تلاوت می‌کنی، چه نیکوست
0:09 «ای» صدای تو در راه هدایت...
0:15 سیر اعلام النبلاء؛ (بخش) کتاب‌های شش‌گانه
0:18 «سیر» شش‌گانه‌ای پر از زیبایی و شکوه
0:23 با دقت از کتاب گرانقدر و بزرگ خلاصه شده است
0:29 «السیر» از نبلاء برتر است
0:32 تألیف امام ذهبی رحمه‌الله
0:37 به قلم شیخ محمد المهنی حفظه‌الله
0:53 امام ابوداود رحمه‌الله
0:57 امام، شیخ اهل سنت، مقدّم حافظان
1:03 ابوداود سلیمان بن اشعث ازدی سجستانی
1:08 محدّث بصره
1:10 در سال ۲۰۰ متولد شد
1:14 و سفر کرد، گرد آورد و تصنیف نمود
1:17 و در این دانش برجسته شد
1:19 در مکه از قعنبی و سلیمان بن حرب حدیث شنید
1:23 و از مسلم بن ابراهیم شنید
1:26 و عبدالله بن رجاء
1:28 و ابوالولید طیالسی شنید
1:31 و طبقه‌ی آنان را در بصره
1:33 سپس در کوفه از حسن بن ربیع بورانی شنید
1:37 و احمد بن یونس یربوعی
1:40 و گروهی
1:42 و از صفوان بن صالح شنید
1:44 و هشام بن عمار در دمشق
1:47 و از اسحاق بن راهویه
1:49 و طبقه‌ی او در خراسان
1:52 و از احمد بن حنبل شنید
1:54 و طبقه‌ی او در بغداد
1:56 و از قتیبة بن سعید در بلخ
1:59 و از احمد بن صالح
2:01 و گروهی در مصر
2:03 و از عمرو بن مدینی شنید
2:06 و سعید بن منصور
2:08 و سهل بن بکار
2:10 و علی بن جعد
2:12 و محمد بن منهال ضریر
2:14 و مسدّد بن مسرهد
2:16 و یحیی بن معین
2:18 و گروه‌های دیگری
2:20 ابوعیسی در جامع خود از او روایت کرده است
2:23 و نسائی، چنان‌که گفته شده
2:26 و ابوالطیب اشنانی
2:28 راوی سنن از او
2:30 و ابوبکر نجاد
2:32 و ابوعمر احمد بن بصری
2:35 راوی سنن از او
2:37 و ابوبکر احمد بن محمد
2:40 خلّال فقیه
2:42 و حرب بن اسماعیل کرمانی
2:45 و پسرش ابوبکر بن ابی داود
2:48 و ابوبکر بن ابی الدنیا
2:50 و ابوعلی
2:52 محمد بن احمد لؤلؤی
2:54 راوی سنن
2:56 و محمد بن بکر بن داسه تمار
2:59 از راویان سنن
3:01 پس از هلاکت آن خبیث
3:05 سرکش زنج، در بصره ساکن شد
3:07 و در آنجا علم را نشر داد
3:09 و به بغداد رفت و آمد می‌کرد
3:12 خطیب ابوبکر گفته است
3:14 گفته می‌شود که او کتاب سنن خود را در گذشته تصنیف کرد
3:18 و آن را بر احمد بن حنبل عرضه داشت
3:21 پس او آن را نیکو شمرد و پسندید
3:24 ابوبکر خلّال گفت:
3:26 ابوداود
3:28 امام مقدّم در زمان خود بود
3:31 مردی که کسی در شناخت او بر او پیشی نگرفت
3:34 در استخراج علوم و بینش
3:36 نسبت به جایگاه‌های آن، کسی در زمان او همتا نبود
3:39 مردی پرهیزگار و مقدّم
3:42 احمد بن حنبل از او حدیثی شنید
3:44 یک حدیث
3:46 ابوداود او را یاد می‌کرد
3:49 و احمد بن محمد بن یاسین گفت
3:52 ابوداود از حافظان اسلام بود
3:55 در حدیث رسول الله صلی‌الله‌علیه‌وسلم
3:59 و در علم آن و علل و اسناد آن
4:02 در بالاترین درجه‌ی پارسایی و عفاف
4:05 و صلاح و پرهیزگاری
4:07 و از سواران میدان حدیث بود
4:11 و چون ابوداود کتاب سنن را تصنیف کرد
4:14 ابوبکر
4:16 محمد بن اسحاق صاغانی گفت
4:18 و ابراهیم حربی
4:20 حدیث برای ابوداود نرم شد
4:23 همان‌گونه که آهن برای داوود علیه‌السلام نرم شد
4:27 محمد بن مخلد گفت
4:30 چون ابوداود کتاب سنن را تصنیف کرد
4:33 و آن را بر مردم خواند
4:35 کتابش برای اهل حدیث
4:37 همچون مصحف شد
4:39 از آن پیروی می‌کردند و با آن مخالفت نمی‌ورزیدند
4:42 و اهل زمانش
4:44 حفظ و تقدّم او در این دانش را پذیرفتند
4:46 و حافظ موسی بن هارون گفت
4:49 ابوداود در دنیا برای حدیث آفریده شد
4:52 و در آخرت برای بهشت
4:55 ابوحاتم بن حبان گفته است:
4:58 ابوداوود از پیشوایان دنیا است
5:01 در فقه و دانش و حفظ
5:03 و در عبادت و پرهیزگاری و اتقان
5:06 گردآورنده و مصنف بود، و دندان‌های (نیزه‌های) سنان را (در بیان حدیث) درهم شکست.
5:09 حافظ ابوعبدالله بن مَنده گفته است:
5:13 کسانی که (احادیث را) بیرون آوردند و ثابت را از معلول
5:16 و خطا را از صواب جدا کردند،
5:19 چهار نفرند: بخاری و مسلم،
5:22 سپس ابوداوود و نسائی.
5:25 ابوعبدالله حاکم گفته است:
5:28 ابوداوود امام اهل حدیث است
5:31 در عصر خود، بی‌هیچ مدافعه‌ای.
5:34 موسی بن هارون گفته است:
5:36 ندیدم کسی را برتر از ابوداوود.
5:39 ابوبکر بن داسه گفته است:
5:42 از ابوداوود شنیدم که می‌گفت:
5:45 از رسول الله (ﷺ) نوشتم
5:48 پانصد هزار حدیث،
5:51 از میان آنها آنچه را در این کتاب گرد آوردم برگزیدم،
5:54 یعنی کتاب السنن.
5:57 در آن چهار هزار حدیث گرد آوردم
6:00 و هشتصد حدیث.
6:03 صحیح و آنچه شبیه آن و نزدیک به آن است را ذکر کردم،
6:06 و برای دین انسان از آن کفایت می‌کند
6:09 چهار حدیث.
6:11 گفته او، گفته پیامبر (ﷺ) است:
6:14 «اعمال به نیت‌ها است».
6:17 و دومی از نیکویی اسلام مرد است:
6:20 «ترک آنچه به او مربوط نیست».
6:23 و سومی گفته او است: «مؤمن مؤمن نمی‌شود
6:26 تا برای برادرش بپسندد
6:29 آنچه برای خود می‌پسندد».
6:32 و چهارمی: «حلال آشکار است».
6:35 گفتم: گفته او «برای دین انسان کفایت می‌کند»
6:38 بلکه مسلمان به شمار زیادی
6:41 از سنت‌های صحیح همراه با قرآن نیاز دارد.
6:44 و ابن داسه گفته است:
6:47 از ابوداوود شنیدم که می‌گفت:
6:50 آنچه را در السنن صحیح و نزدیک به آن ذکر کردم،
6:53 و اگر در آن ضعف شدیدی باشد، آن را بیان کردم.
6:56 گفتم: به راستی وفا کرد
6:59 خدا او را بیامرزد، بر حسب اجتهادش.
7:02 و آنچه ضعفش شدید است را بیان کرده،
7:05 و سستی‌اش غیرقابل تحمل است،
7:08 و آنچه ضعفش خفیف و قابل تحمل است، (بیان کرده است)،
7:11 پس از سکوتش در این حالت
7:14 درباره حدیث لازم نمی‌آید
7:17 که نزد او حسن باشد،
7:20 به‌ویژه اگر بر اساس حدّ حسن قضاوت کنیم
7:23 با اصطلاح حادث متأخر (مولّد)
7:26 که در عرف سلف
7:29 به قسمی از اقسام صحیح بازمی‌گردد،
7:33 یا به آنچه ابوعبدالله بخاری از آن روی‌گردان است
7:36 و مسلم آن را می‌پذیرد،
7:39 و برعکس، پس آن داخل است
7:42 در پایین‌ترین مراتب صحت.
7:45 زیرا اگر از آن پایین‌تر آید،
7:48 از حجیت خارج می‌شود
7:51 و میان ضعف و حسن در کشاکش می‌ماند.
7:54 پس بالاترین (بخش) کتاب ابوداوود
7:57 از ثابت آن است که شیخان تخریج کرده‌اند
8:00 از نیمه کتاب.
8:03 سپس پس از آن آنچه یکی از دو شیخ تخریج کرده
8:06 و دیگری از آن روی‌گردان بوده است،
8:09 سپس پس از آن آنچه از آن روی‌گردان بوده
8:12 و اسنادش نیکو و سالم از علت و شذوذ بوده است،
8:15 سپس پس از آن آنچه اسنادش صالح بوده
8:18 و علما آن را پذیرفته‌اند،
8:21 به سبب آمدنش از دو وجه لین (ضعیف‌ولی‌قابل‌اعتماد) یا بیشتر،
8:24 که هر اسناد از آن دو، دیگری را تقویت می‌کند.
8:27 سپس پس از آن آنچه اسنادش به سبب نقص حفظ راویش ضعیف شده است،
8:30 پس چنین حدیثی را ابوداوود (در کتاب) می‌آورد
8:33 و غالباً از آن سکوت می‌کند.
8:36 سپس پس از آن آنچه ضعفش آشکار از جهت راویش است،
8:39 پس از این سکوت نمی‌کند،
8:42 بلکه غالباً آن را سست می‌شمارد.
8:45 و گاهی بسته به شهرت و نکارتش از آن سکوت می‌کند.
8:48 و خدا داناتر است.
8:51 حافظ زکریا ساجی گفته است:
8:54 کتاب خدا اصل اسلام است
8:57 و کتاب ابوداوود عهد اسلام است.
9:00 گفتم: ابوداوود
9:03 با امامتش در حدیث و فنون آن،
9:06 از بزرگان فقها بود،
9:09 و کتابش بر این دلالت دارد.
9:12 او از نجیبان اصحاب امام احمد است،
9:15 مدتی ملازم مجلس او بود
9:18 و از دقایق مسائل در فروع و اصول از او می‌پرسید.
9:21 و بر مذهب سلف در پیروی از سنت
9:24 و تسلیم در برابر آن بود،
9:27 و ترک فرو رفتن در مضایق کلام.
9:30 اعمش از ابراهیم از علقمه روایت کرده که گفت:
9:33 عبدالله بن مسعود
9:36 در هدی و سمت (رفتار و سیرت) به پیامبر (ﷺ) شبیه بود،
9:39 و علقمه در این امر به عبدالله شبیه بود.
9:42 جریر بن عبدالحمید گفته است:
9:45 و ابراهیم نخعی در این امر به علقمه شبیه بود،
9:49 و منصور به ابراهیم شبیه بود.
9:52 (…)
9:55 و گفته شده است
9:58 سفیان ثوری را به منصور تشبیه می‌کردند.
10:01 وکیع به سفیان شباهت داشت.
10:04 و احمد [بن حنبل] را به وکیع تشبیه می‌کردند.
10:07 و ابوداوود را به احمد تشبیه می‌کردند.
10:10 ابوبکر بن جابر گفت
10:13 خادم ابوداوود رحمه‌الله
10:17 با پدرم ابوداوود در بغداد بودم.
10:20 نماز مغرب را خواندیم
10:23 امیر ابو احمد موفق نزد او آمد
10:26 یعنی ولیعهد
10:29 سپس وارد شد و ابوداوود رو به او کرد.
10:32 گفت: «چه چیزی تو را در چنین وقتی به سوی امیر آورده است؟»
10:35 او گفت: سه‌تا (اجزای جمله) با من آمد
10:38 گفت: «و آن چیست؟»
10:41 گفت: (به) بصره منتقل شد.
10:44 و آن را وطن خود قرار دهی
10:47 طلاب علم به سوی تو سفر می‌کنند.
10:50 پس (شهر/سرزمین) به واسطهٔ تو آباد می‌شود، زیرا آن قطعاً ویران شده است.
10:53 و مردم از آن قطع شدند.
10:56 از آنچه بر آن‌ها از محنت زنج گذشت
10:59 فرمود: این یکی است.
11:02 و [او] می‌گوید: و به فرزندانم سنت‌ها را روایت کن
11:05 گفت: آری، سومی را بیاور.
11:09 و [او] برای ایشان مجلسی جداگانه [ویژه] قرار داد.
11:12 زیرا فرزندان خلفا با عامه‌مردم نمی‌نشستند
11:15 ابو داوود گفت
11:18 اما این یکی، راهی به سوی آن نیست.
11:21 زیرا مردم در علم برابرند.
11:24 ابن جابر گفت
11:27 و آنان حاضر می‌شدند و در پوششی (پنهانی) می‌نشستند
11:30 هر جای پوشیده
11:33 و [آنان] همراه با عامه [مردم] می‌شنوند.
11:36 ابن داسه گفت
11:40 از او در این باره پرسیده شد
11:43 الواسع (خداوند) فرمود: برای کتاب‌ها
11:46 و آن دیگری به آن نیازی ندارد
11:49 ابوبکر بن ابی داوود گفت
11:52 از پدرم شنیدم که می‌گفت
11:55 بهترین سخن آن است که بی‌اجازه به گوش درآید.
11:58 گفت: و شنیدم که می‌گوید
12:01 من از اهل حدیث، کسانی را درک کردم که درک کردم.
12:04 در میان آنان هیچ‌کس در حفظ حدیث از او بیشتر نبود.
12:07 و هیچ‌کس از او بیشتر برای جمع‌آوری حدیث نکرده است، جز ابن معین.
12:10 و پارساتر و داناتر (از او) نیست.
12:13 با فقه الحدیث از احمد
12:16 داناترین ایشان به علل حدیث، علی بن مدینی بود.
12:19 و دیدم اسحاق را بر حفظ او (از آن کسی که...)
12:22 معرفت او بر امام احمد بن حنبل مقدّم است
12:25 و به آن اعتراف می‌کند
12:28 ابوداوود در سنن خود گفته است
12:31 یک وجب (طول) خیار را در مصر دیدم، سیزده وجب.
12:34 و دیدم که یک ترنج بر شتری بود.
12:37 و آن را دو پاره کرد.
12:40 و (عمل) مانند عمل دو عادل انجام دادم
12:45 سخن درباره سیستان
12:48 اما سیستان
12:51 اقلیمی که امام ابوداوود از آن است
12:54 این سرزمین کوچک و جدا (منفرد) است
12:57 هم‌مرز با ناحیه‌ی سند
13:00 هَرَوی (هراتی) غریب‌ترین شهر
13:04 و شرقی‌اش بیابانی بی‌آب و علف است
13:07 و بیابانی که میان آن و مکران است
13:10 که پایه و اساس سند است
13:13 و تمام این حدّ شرقی
13:16 شهرهای ملتان
13:19 و شمالش نخستین (آغاز) هند است.
13:23 سرزمین سیستان بسیار نخل‌خیز و شنزار است.
13:26 و آن از اقلیم سوم از هفت اقلیم است.
13:29 و مرکز سیستان شهر زرنج است.
13:32 و عرض آن سی‌ودو درجه است
13:35 و زرنج بر سیستان اطلاق می‌شود
13:38 و آن (بیت‌المقدس) را حصاری است و در آن مسجدی بزرگ است.
13:41 و بر آن رودخانه‌ای بزرگ است
13:44 و طول آن از جزایر خالدات است
13:47 نود و نه درجه
13:50 و نسبت به آن نیز «سجزی»
13:53 و همین‌گونه ابو عوانه نسبت می‌دهد
13:56 ابوداوود اسفراینی
14:00 و به آن نسبت داده می‌شود
14:03 مسندالوقت ابوالوقت سجزی
14:06 و گفته شده است، و این سخن چیزی نیست.
14:09 ابوداوود اهل سجستان است
14:12 قریه‌ای از توابع بصره
14:15 قاضی شمس‌الدین آن را در «وفیات الأعیان» یاد کرده است.
14:18 ابوداوود، نخستین بار که وارد شد
14:21 از شهرها وارد بغداد شد
14:24 او هجده ساله بود.
14:27 پیش از آن‌که بصره را ببیند
14:30 سپس از بغداد به بصره کوچ کرد.
14:33 ابو عبیدۀ آجری گفت
14:36 ابوداوود در شانزدهم شوال درگذشت.
14:39 سال ۲۷۵ و دویست
14:42 گفتم برادرش بود
14:45 محمد بن الأشعث اندکی از او مسن‌تر بود.
14:48 و او در سفر همراه او بود.
14:51 و او در میانه‌سالی پیش از ابوداوود درگذشت
14:54 صاحبان کتب ستّه
15:28 روستایی از توابع بصره
15:31 قاضی شمس‌الدین آن را ذکر کرده است
15:34 ابوداوود در شانزدهم شوال
15:37 سال ۲۷۵ و دویست
15:40 گفتم برادرش
15:44 محمد بن اشعث اندکی از او بزرگ‌تر بود
15:47 و اندکی همراه و هم‌صحبت او بود
15:50 و او در میان‌سالی پیش از ابوداوود درگذشت
15:53 (او از) سیار، از اصحاب کتب ششگانه است
15:56 (که) به حدیث و اهلش دلبسته بود
15:59 پس صحاح تو را بگشا
16:02 و با عنعنه‌ها مرا سیراب کن
16:05 و بگو «قال» (گفت)
16:08 و به حدیث ما پناه ببر
16:11 «ثنا» و جوامع (کلم)
16:14 کلمات فصیح و پاک‌شده
16:17 پس به سخن او
16:20 نماز و درود بر او با هیبت (باد)
16:23 و به گفته‌اش
16:26 برتر از سخن، سلقنه (است)
16:29 و بر او نوری است
16:32 درخشان با آرامش
16:35 پس در جانم جاری شد
16:38 و پس از آن آشکار شد