از مجموعهٔ تصاویری از زندگی صحابیات (مجموعه کامل شد)
· درس 7 از 8
تصاویری از زندگی اصحاب زن - قسمت (7) - الغمیسه بنت میلهن رضی الله عنه
صوت ترجمهشده برای این درس هنوز در دسترس نیست — ضبط اصلی عربی پخش میشود. متن زیر بهطور کامل ترجمه شده است.
0:000:00
متن کامل
ترجمهٔ ماشینی — ممکن است خطا داشته باشد
0:00
بسم الله الرحمن الرحیم
0:15
جمعیت مودت خرسند است که
0:17
برای شما تقدیم کند
0:19
نمونههایی از زندگی صحابیات
0:23
نوشته دکتر عبدالرحمن رأفت باشا
0:27
رحمهالله
0:31
الغمیصاء بنت ملحان رضیاللهعنها
0:49
غمیصاء دختر ملحان بود.
0:56
هنگامی که اهل اسلام با نور آن بر زمین
0:59
به نیمهای از عمرش گام مینهاد که به چهل سالگی نزدیک میشد
1:03
و شوهرش مالک بن نضر بود
1:05
که از سایهسار گستردهی محبت و مهر خود بر او میبخشید
1:09
و زندگیاش را از نگاه و نعمت آکنده میساخت
1:12
و مردم یثرب به آن شوهر خوشبخت غبطه میخوردند
1:16
به خاطر آنچه همسرش از خردمندی
1:20
و ژرفنگری و نیکویی در همسرداری داشت
1:23
و در روزی از روزهای خجستهی الهی
1:26
مصعب بن عمیر، مبلّغ مکی، با خود به یثرب
1:32
نخستین پرتو از پرتوهای هدایت محمدی را برد
1:36
و دل غمیصاء برای آن گشوده شد
1:39
چنانکه گلهای باغ با سپیدهدم شکفته میشوند
1:43
و چیزی نگذشت که اسلام خود را اعلام کرد
1:46
در روزگاری که مسلمانان در مدینه را میشد با انگشتان شمرد
1:50
سپس آن همسر وفادار شوهر محبوب خود را فراخواند
1:54
تا با او از این سرچشمهی الهی گوارا و پاک بنوشد
1:59
و از سعادت ایمان بهره گیرد، همانگونه که خود بهره یافته بود
2:03
اما مالک بن نضر
2:05
سینهاش را برای این دین نو گشاده نکرد
2:08
و جانش به آن خرسند نشد
2:11
بلکه در مقابل از همسرش خواست که از اسلام بازگردد
2:15
و به دین پدران و نیاکان خود بازگردد
2:19
و هر یک از دو همسر بر موضع خود پافشاری کرد
2:22
غمیصاء ناخوش میداشت که پس از ایمان به کفر بازگردد
2:27
و کسی که آتشافکنده شدن را ناخوش دارد، کفر را برنمیگزیند
2:30
و مالک با لجاجت از دین پدران و نیاکان جانبداری میکرد
2:35
و غمیصاء
2:37
از نیروی برهان چنان برخوردار بود که شوهرش را با آن مبهوت میساخت
2:41
و در دعوتش از نور حق چنان بهرهای بود
2:44
که باطل سست و فروریختهاش را آشکار میکرد
2:48
و مالک بتی چوبین داشت
2:51
که آن را به جای الله میپرستید
2:53
پس او در این کار با وی محاجّه میکرد و میگفت:
2:56
آیا تنه درختی را میپرستی که در زمینی روییده که با پاهایت بر آن مینهی
3:01
و فضولات خود را در آن میریزی؟
3:04
آیا جز الله، چوبی را میخوانی که حبشیای از صنعتگران مدینه برایت تراشیده است؟
3:10
و چون شوهر از حجتهای کوبندهی همسرش به تنگنا افتاد
3:14
مدینه را ترک کرد
3:16
و سرگشتهوار به سوی شام رهسپار شد
3:21
و در آنجا جز اندکی درنگ نکرد تا بر شرک خود مُرد
3:26
و چون خبر بیوه شدن غمیصاء در مدینه پیچید
3:30
بسیاری از مردان مشتاق ازدواج با او شدند
3:34
جز آنکه میترسیدند ناامید بازگردند
3:38
به سبب اختلاف دینی که میان او و آنان بود
3:42
اما زید بن سهل که به ابوطلحه کنیه داشت
3:46
به سبب پیوندهای خویشاوندی نزدیکی که میان آن دو بود، به رضایت او امیدوار شد
3:51
زیرا هر دو از بنی نجار بودند
3:54
ابوطلحه به خانهی غمیصاء رفت
3:57
و او را به کنیهاش خطاب کرد و گفت:
4:00
ای ام سلیم، من برای خواستگاری به نزد تو آمدهام
4:04
امیدوارم ناامیدم بازنگردانی
4:07
گفت: به خدا سوگند کسی چون تو رد نمیشود، ای ابوطلحه
4:12
اما تو مردی کافری و من زنی مسلمانم
4:16
و ازدواج با تو برای من روا نیست
4:19
پس اگر مسلمان شوی، همان مهر من است
4:22
و از تو مهری جز اسلام نمیخواهم
4:25
گفت: مرا مهلت ده تا در کارم بیندیشم و رفت
4:30
و چون فردا شد، نزد او بازگشت و گفت:
4:34
گواهی میدهم که معبودی جز الله نیست، یگانه است و شریکی ندارد
4:39
و گواهی میدهم که محمد بنده و فرستادهی اوست
4:43
گفت: اکنون که اسلام آوردهای
4:47
تو را به شوهری پذیرفتم
4:49
مردم میگفتند:
4:52
هرگز نشنیدهایم زنی
4:54
گرامیمهرتر از ام سلیم باشد
4:57
زیرا مهر او اسلام بود
5:00
ابوطلحه نیز به سبب آنچه ام سلیم از خصلتهای نیکو و سجایای والا داشت
5:04
از کریمالشمائل و نبیلالخصائل (از کسی که خصلتهایش نیکو و نجیبانه است)
5:07
سپس بر خوشبختی او افزود که برایش فرزندی آورد
5:11
پسری که روشنی چشم و شادی دل او شد
5:15
اما هنگامی که او برای یکی از سفرهایش آماده میشد
5:19
کودک خردسال از بیماریای که به او رسیده بود شکایت کرد
5:23
ابوطلحه سخت بیتاب شد
5:26
تا جایی که نزدیک بود او را از سفر بازدارد
5:28
و در غیبت کوتاهش، آن شاخهی بیهمتا پژمرد
5:32
سپس او را به خاک سپردند
5:34
ام سلیم به خانوادهاش گفت:
5:37
ابوطلحه را از مرگ پسرش خبر ندهید
5:40
تا خودم او را آگاه کنم
5:42
ابوطلحه از سفرش بازگشت
5:45
ام سلیم با خوشرویی و شادمانی به استقبالش آمد
5:48
با دلی شاد و چهرهای گشاده
5:50
او نیز بیدرنگ از پسر پرسید
5:53
گفت: رهایش کن
5:55
که اکنون آرامترین حالتی است که او را دیدهای
5:58
سپس شام را برایش آورد
6:01
و با گفتوگو او را آرامش داد و شادی را به دلش بازگرداند
6:05
و چون دید که سیر شده و آسوده گشته است
6:08
به او گفت:
6:09
ای ابوطلحه،
6:11
به نظرت اگر گروهی عاریهای را که به دیگران داده بودند، پس بگیرند، آیا…
6:16
آیا حق آنان است که او بر ایشان گام نهد و آن را از ایشان بازدارند؟
6:20
گفت: نه.
6:22
گفت: همانا الله آنچه را که بخشیده بود از تو بازپس گرفت.
6:26
پس پسرت را نزد او به حساب آور (و بر آن صبر کن).
6:28
ابوطلحه قضای الله را با رضا و تسلیم پذیرفت.
6:33
و چون صبح شد،
6:36
نزد رسول الله (صلیاللهعلیهوسلم) رفت،
6:39
و آنچه را از امسلیم رخ داده بود، برای او بازگو کرد.
6:42
پیامبر (ﷺ) برای او و همسرش دعا کرد که الله به جای آنچه از دست دادهاند، چیزی بهتر به ایشان عطا کند،
6:47
و در آن عوض برکت دهد.
6:50
پس الله جل و عز دعای پیامبرش (ﷺ) را اجابت کرد.
6:55
و امسلیم باردار شد.
6:57
و چون دوران حاملگیاش به پایان رسید،
6:59
او و همسرش از سفری به مدینه بازمیگشتند،
7:02
با رسول الله (صلیاللهعلیهوسلم).
7:06
چون به یثرب نزدیک شدند،
7:08
درد زایمان به سراغ او آمد.
7:10
ابوطلحه نزد او توقف کرد،
7:13
و پیامبر کریم (ﷺ) رفت
7:17
تا پیش از فرا رسیدن شب به مدینه درآید.
7:21
ابوطلحه نگاه خود را به آسمان بلند کرد و گفت:
7:26
«پروردگارا! تو خود میدانی،
7:28
که مرا خوش میآید همراه پیامبرت بیرون روم، آنگاه که او بیرون میرود،
7:33
و همراه او وارد شوم، آنگاه که او وارد میشود؛
7:36
و اکنون آنچه میبینی، مرا از آن بازداشته است.»
7:39
امسلیم به او گفت:
7:41
«ای ابوطلحه!
7:43
به خدا سوگند، من از درد زایمان این نوزاد،
7:47
آنچه را پیش از این مییافتم، نمییابم.
7:49
پس با ما برو،
7:51
و از همراهی رسول الله (صلیاللهعلیهوسلم) عقب مانی.»
7:56
پس روان شد تا به مدینه رسید و بار خود را به زمین نهاد.
8:01
پس ناگاه آن نوزاد پسری بود.
8:03
به اطرافیانش گفت:
8:05
«پیش از آنکه او را نزد رسول الله (صلیاللهعلیهوسلم) ببرید، هیچکس او را شیر ندهد.»
8:11
و چون صبح شد،
8:13
برادرش انس بن مالک او را نزد پیامبر آورد.
8:16
چون پیامبر (ﷺ) او را در حال آمدن دید،
8:20
فرمود: «گویا امسلیم زایمان کرده است.»
8:23
گفت: «آری، ای رسول الله.»
8:26
و کودک را بر دامن پیامبر نهاد.
8:28
پیامبر (ﷺ) خرمای عجوهای از خرماهای مدینه خواست،
8:31
آن را در دهان شریف خود جوید تا آب شد،
8:34
و در دهان کودک نهاد.
8:37
کودک شروع به مکیدن آن کرد.
8:39
سپس پیامبر (ﷺ) دست کریم خود را بر صورت او کشید،
8:42
و او را عبدالله نام نهاد.
8:44
از صلب او ده تن از علمای اخیار اسلام به وجود آمدند.
8:49
و از شأن امسلیم این بود
8:52
که رسول الله (صلواتاللهوسلامهعلیه) را دوست میداشت،
8:56
دوستیای که با گوشت و استخوان او درآمیخته بود،
8:59
و در حبهی قلبش جای گرفته بود.
9:02
و دوستی او نسبت به پیامبر به حدی رسیده بود
9:04
که پسرش انس رضیاللهعنه از آن خبر داد و گفت:
9:08
«رسول الله (صلیاللهعلیهوسلم)
9:11
روزی در خانه ما در وسط روز خوابیده بود،
9:14
و گرما شدید بود،
9:16
پس عرق از پیشانیاش جاری شد.
9:19
مادرم شیشهای آورد
9:21
و شروع کرد عرق را در آن بگیرد.
9:24
پیامبر (علیهالصلاةوالسلام) بیدار شد
9:27
و فرمود: «ای امسلیم، این چیست که انجام میدهی؟»
9:31
گفت: «این عرق توست.
9:34
آن را جمع میکنم و در عطر خود میریزم،
9:37
تا بهترین عطرها شود.»
9:39
و از شواهد دوستی او نسبت به رسول الله (صلواتاللهوسلامهعلیه)،
9:44
که بسیار و فراوان است،
9:46
این بود که پسرش انس، موی بلندی داشت که بر پیشانیاش فرو میریخت،
9:51
و شوهرش از او خواست که آن را پس از بلند شدنش کوتاه کند،
9:55
اما او این کار را نپذیرفت،
9:57
زیرا پیامبر (صلواتاللهوسلامهعلیه)
10:01
هرگاه انس به سوی او میآمد،
10:03
دست بر سر او میکشید
10:05
و موی آویختهی بر پیشانیاش را لمس میکرد.
10:09
و خصلتهای امسلیم
10:12
تنها به این محدود نمیشد که مؤمنی استوار در ایمان بود،
10:16
خردمندی بسیار عاقل،
10:18
و همسر و مادری از بهترین نوع بود.
10:21
بلکه افزون بر همهی اینها،
10:24
او مجاهدهای در راه الله بود.
10:27
ریههایش از غبار معرکهها که به عطر بهشت معطر بود پر میشد،
10:33
و انگشتانش از زخمهای مجاهدان رنگین میشد،
10:37
در حالی که آنها را با دستهای خود پاک میکرد و بر آنها پانسمان میبست.
10:41
و چه بسیار آب در حلق تشنگان ریخت،
10:44
در حالی که آنان جان خود را در راه الله فدا میکردند.
10:48
و توشه برای ایشان میآورد و تیرها را آماده میکرد.
10:52
او و شوهرش ابوطلحه، در احد همراه رسول الله (صلیاللهعلیهوسلم) حضور داشتند.
10:59
و او و عایشه رضواناللهعلیهما
11:03
بر پشت خود مشکهای آب را حمل میکردند
11:06
و آن را در دهان مردم میریختند.
11:09
همچنین در حنین نیز حضور داشت،
11:12
و در آن روز برای خود خنجری برگرفته و آن را به کمر بسته بود.
11:16
چون شوهرش ابوطلحه آن را دید،
11:19
گفت: «ای رسول الله، این امسلیم است که خنجری با خود دارد.»
11:24
پیامبر (علیهالصلاةوالسلام) به او فرمود:
11:27
«این چیست، ای امسلیم؟»
11:30
گفت: «خنجری است که برای خود برگرفتهام،
11:33
تا اگر یکی از مشرکان به من نزدیک شود،
11:36
شکم او را با آن بدرم.»
11:38
پس رسول الله (صلیاللهعلیهوسلم) شروع کرد...
11:41
از شدت شادی میخندید به خاطر آنچه گفت
11:44
و پس از آن، آیا گمان میکنی که بر روی زمین
11:47
زنی خوشبختتر و درخشانتر در سرانجام (آخرت) هست
11:51
جز ام سلیم؟
11:53
پس از آنکه پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) دربارهٔ او فرمود:
11:57
«من وارد بهشت شدم،
11:59
و در آن (بهشت) صدای حرکتی شنیدم،
12:02
پس گفتم: این کیست؟»
12:04
گفتند:
12:14
«ما هرگز زنی را نشنیدهایم
12:16
که مهریهاش گرامیتر از ام سلیم باشد،
12:19
زیرا مهریهٔ او اسلام بود.»
12:23
(این سخن) اهل مدینه است.