ریاض الصالحین | قسمت (9) | فصل صبر (4)

◉ 679 بازدید ⏱ 15:44 صدای اصلی (عربی)
صوت ترجمه‌شده برای این درس هنوز در دسترس نیست — ضبط اصلی عربی پخش می‌شود. متن زیر به‌طور کامل ترجمه شده است.
0:000:00

متن کامل

ترجمهٔ ماشینی — ممکن است خطا داشته باشد
0:00 ریاض الصالحین از سخنان سید المرسلین صلی‌الله‌علیه‌وسلم
0:09 باب الصبر
0:15 و از ابن مسعود رضی‌الله‌عنه روایت است که گفت:
0:18 هنگامی که روز حنین بود،
0:21 رسول الله صلی‌الله‌علیه‌وسلم برخی از مردم را در تقسیم [غنائم] برتری داد،
0:26 پس به اقرع بن حابس صد شتر داد،
0:30 و به عیینه بن حصن نیز همانند آن را داد،
0:33 و به گروهی از اشراف عرب بخشید و آنان در آن روز در تقسیم [غنائم] جایگاه برتری داشتند.
0:39 پس مردی گفت:
0:41 «به خدا سوگند، این تقسیمی است که در آن عدالت رعایت نشده است،
0:45 و در آن رضای الله مورد نظر نبوده است.»
0:48 پس گفتم: «به خدا سوگند، حتماً این سخن را به رسول الله صلی‌الله‌علیه‌وسلم خبر می‌دهم.»
0:54 پس نزد ایشان آمدم و آنچه را گفته بود به ایشان خبر دادم.
0:57 پس چهره‌ی ایشان دگرگون شد، تا آن‌که گویی [چهره‌اش] مانند زعفران [زرد] شد.
1:01 سپس فرمود: «اگر الله و رسولش عدالت نورزند، پس چه کسی عدالت خواهد ورزید؟»
1:07 سپس فرمود: «الله موسی را رحمت کند،
1:11 که به بیش از این آزار دیده شد و صبر کرد.»
1:15 پس گفتم: «بی‌گمان، دیگر پس از این، سخنی به ایشان نخواهم رساند.»
1:21 متفق علیه.
1:23 و سخن او «کالصرف»
1:25 به معنای رنگ سرخ است.
1:27 حنین:
1:30 دره‌ای میان مکه و طائف است.
1:33 «ناساً» یعنی از مؤلفةالقلوب و طلقاء و سران عرب، که [پیامبر] آنان را با [بخشش] به خود نزدیک می‌کرد.
1:41 «القسمة» یعنی تقسیم غنائم قبیله‌ی هوازن.
1:46 «آثرهم» یعنی به ایشان عطایای نفیس داد.
1:52 «لا جرم» یعنی یقیناً.
1:55 از فوائد حدیث:
1:58 جواز اختصاص دادن گروهی به بخشش، بدون گروه دیگر،
2:02 هنگامی که امام، مصلحت راجح در آن ببیند.
2:06 از سیاست شرعی در دعوت به سوی الله است:
2:11 نرم کردن دل‌های اشراف و صاحبان جاه، با آنچه از مال که دوست می‌دارند.
2:16 در هر عصری، دشمنانی برای پیامبران و پیروان ایشان وجود دارد
2:20 که آنان را طعنه می‌زنند و سخنانشان را رد می‌کنند،
2:24 و در امر ایشان شک و تردید می‌افکنند.
2:27 وجوب خیرخواهی برای الله و رسولش و مؤمنان.
2:31 زیرا عبدالله بن مسعود سخن کسانی را که پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وسلم را طعنه زده بودند، به ایشان نقل کرد.
2:39 گذشت از لغزش‌های فرومایگان، سنتی دیرین در [سیره‌ی] پیامبران است.
2:45 زیرا موسی علیه‌السلام آزار دید و صبر کرد،
2:48 و محمد صلی‌الله‌علیه‌وسلم آزار دید و گذشت نمود.
2:53 اقتدای رسول صلی‌الله‌علیه‌وسلم به برادرانش، پیامبران [پیشین]،
2:58 در تحقق بخشیدن به سخن الله تعالی: «پس به هدایت آنان اقتدا کن».
3:03 رسول بشری است که همان‌گونه که بشر تأثیر می‌پذیرد، او نیز تأثیر می‌پذیرد.
3:09 پس هرگاه چیزی را ناپسند می‌شمرد، یا از چیزی خشمگین می‌شد، یا به امری شاد می‌گشت، این [حالت] در چهره‌اش نمایان می‌شد.
3:17 بزرگ‌ترین مردم از جهت عدالت، و سخت‌ترین ایشان در ترس از الله، و داناترین ایشان به الله،
3:23 همانا رسولان و پیامبران، که درود و سلام الله بر ایشان باد، هستند.
3:28 و از انس رضی‌الله‌عنه روایت است که گفت:
3:33 رسول الله صلی‌الله‌علیه‌وسلم فرمود:
3:37 «هرگاه الله خیر بنده‌ای را بخواهد، کیفرش را در دنیا برایش شتاب می‌بخشد،
3:43 و هرگاه الله شر بنده‌ای را بخواهد، به سبب گناهش، آن [کیفر] را از او باز می‌دارد تا آن‌که روز قیامت با آن گناه روبه‌رو شود.»
3:52 و پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وسلم فرمود: «همانا بزرگی پاداش با بزرگی بلا همراه است،
4:00 و همانا الله تعالی چون قومی را دوست بدارد، ایشان را می‌آزماید،
4:05 پس هر که خشنود شود، برای او خشنودی [الهی] است، و هر که خشم گیرد، برای او خشم [الهی] است.»
4:10 ترمذی آن را روایت کرده و گفته است: حدیثی حسن است.
4:15 «یوافی» یعنی آن‌که با گناهش در حالی بیاید که آن را بر دوش خود حمل می‌کند.
4:21 از فوائد حدیث:
4:24 شتاب در کیفر در دنیا، نشانه‌ی خیری است که الله برای بنده‌اش اراده کرده است،
4:31 زیرا آن کفاره‌ی گناهان و سبب زوال آن‌هاست.
4:36 عذاب آخرت سخت‌تر و دردناک‌تر است.
4:39 پس کسی که الله خیر او را نخواهد، کیفرش را تا روز قیامت به تأخیر می‌اندازد تا آن‌که در آن روز به رسوایی دچار شود.
4:47 مردم بر حسب دینشان آزموده می‌شوند.
4:51 صبر بر مصیبت‌ها و بیماری‌ها، پاک‌کننده‌ی گناهان است.
4:56 مؤمن باید به آنچه بدان آزموده شده، خشنود باشد،
5:01 و نومید نشود و بر آن خشم نگیرد.
5:04 و از انس رضی‌الله‌عنه روایت است که گفت:
5:07 پسری از ابوطلحه رضی‌الله‌عنه بیمار بود.
5:12 پس ابوطلحه بیرون رفت و کودک [در غیابش] درگذشت.
5:16 چون ابوطلحه بازگشت، گفت:
5:19 «پسرم چه کرد؟»
5:21 ام سلیم، که مادر کودک بود، گفت:
5:24 «آرام‌ترین حالت خود را داشت.»
5:27 پس شام را برایش آوردند و خورد.
5:30 سپس با او [همبستر] شد.
5:32 چون فارغ شد، [ام سلیم] گفت: «کودک را پنهان کن.»
5:36 چون صبح شد، ابوطلحه
5:39 نزد رسول الله صلی‌الله‌علیه‌وسلم آمد و ماجرا را به ایشان خبر داد.
5:43 پس فرمود: «امشب با هم همبستر شدید؟»
5:47 گفت: «آری.»
5:49 فرمود: «خدایا، برای آن دو برکت بده.»
5:52 پس [ام سلیم] پسری زایید.
5:54 ابوطلحه به من گفت:
5:57 «او را ببر تا نزد پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وسلم بیاوری.»
6:02 و همراه او چند خرما فرستاد.
6:04 [پیامبر] فرمود: «آیا چیزی همراهش است؟»
6:07 گفت: «آری، چند خرما.»
6:10 پس پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وسلم آن‌ها را گرفت،
6:13 و آن‌ها را جوید،
6:15 سپس از دهانش بیرون آورد،
6:17 و آن را در دهان کودک گذاشت،
6:19 سپس او را تحنیک کرد و نامش را عبدالله نهاد.
6:23 متفق علیه.
6:25 و در روایتی از بخاری آمده است:
6:27 ابن عیینه گفت:
6:29 «مردی از انصار گفت:
6:32 من نُه فرزند دیدم که همگی قرآن خوانده بودند،
6:37 یعنی از فرزندان همان عبدالله که متولد شد.»
6:42 و در روایتی از مسلم آمده است:
6:44 پسری از ابوطلحه از ام سلیم درگذشت.
6:48 پس [ام سلیم] به خانواده‌اش گفت:
6:50 «به ابوطلحه از پسرش خبری ندهید تا آن‌که خودم او را خبر دهم.»
6:56 آمد.
6:57 شام نزدش آوردند و خورد و نوشید.
7:01 سپس خود را برایش آراست، همان‌گونه که پیش از آن می‌آراست.
7:06 با او همبستر شد.
7:08 چون دید که سیر شده و از او بهره برده است،
7:12 گفت:
7:13 ای ابو طلحه!
7:15 به من بگو: اگر گروهی، عاریه‌هایشان را به خانواده‌ای عاریه داده باشند،
7:20 و سپس آن عاریه‌ها را مطالبه کنند،
7:22 آیا آن خانواده حق دارد از بازپس دادنشان خودداری کند؟
7:24 گفت: نه.
7:26 گفت:
7:27 پس بر مرگ پسرت صبر و اجر بجوی.
7:29 گفت:
7:30 خشمگین شد.
7:31 سپس گفت:
7:33 مرا رها کردی تا آنگاه که آلوده شدم،
7:36 آنگاه مرا از پسرم خبر دادی؟
7:38 پس رفت تا نزد رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) آمد،
7:43 و آنچه را که رخ داده بود به او خبر داد.
7:46 رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) فرمود:
7:50 الله در آن شب شما دو تن را برکت دهد.
7:54 گفت:
7:55 پس (ام سلیم) باردار شد.
7:56 گفت:
7:57 و رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) در سفری بود و ام سلیم با او بود.
8:03 و رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) هرگاه از سفر به مدینه می‌آمد، شبانه و ناگهانی وارد آن نمی‌شد.
8:11 به مدینه نزدیک شدند.
8:13 درد زایمان او را فرا گرفت.
8:15 ابو طلحه در کنار او توقف کرد.
8:18 و رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) به راه خود ادامه داد.
8:22 گفت:
8:23 ابو طلحه می‌گوید:
8:25 ای پروردگار، تو خود می‌دانی
8:28 که مرا خوش می‌آید هرگاه رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) بیرون می‌رود، با او بیرون بروم،
8:34 و هرگاه وارد می‌شود، با او وارد شوم.
8:37 و اکنون، چنان‌که می‌بینی، من بازمانده‌ام.
8:40 ام سلیم می‌گوید:
8:42 ای ابو طلحه!
8:43 آنچه را که پیش‌تر احساس می‌کردم، اکنون احساس نمی‌کنم.
8:46 برو.
8:47 پس رفتیم.
8:49 و چون (به مدینه) رسیدیم، درد زایمان او را گرفت.
8:52 پس پسری زاد.
8:54 مادرم به من گفت:
8:56 ای انس!
8:57 او را هیچ‌کس شیر ندهد
8:59 تا آنکه صبحگاه او را نزد رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) ببری.
9:04 چون صبح شد،
9:06 او را برداشتم و نزد رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) بردم.
9:12 (راوی) تمام حدیث را ذکر کرده است.
9:15 «لیشتکی» یعنی: رنج می‌برد، یعنی از بیماری در رنج است، و مراد این نیست که از او شکایتی صادر شده باشد.
9:17 یعنی: در رنج است.
9:19 و مراد این نیست که از او شکایتی صادر شده باشد.
9:23 پسر ابو طلحه.
9:25 او ابو عمیر است،
9:27 که رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) با او شوخی می‌کرد و می‌فرمود:
9:32 ای ابو عمیر!
9:34 بلبل چه کرد؟
9:36 یعنی: آرام‌ترین حالتش را داشت،
9:38 یعنی: با مرگ آرام گرفت،
9:40 پس از آنکه پیش‌تر ناآرام و آشفته بود.
9:44 سپس با او همبستر شد.
9:47 کنایه از جماع است.
9:49 «تصنعت له» یعنی:
9:51 با نیکو کردن هیئت به زیور و مانند آن خود را آراست.
9:55 «وقع بها» یعنی: با او همبستر شد.
9:56 «أرأیت» یعنی: به من خبر ده.
9:58 «أرأیت»
9:59 یعنی: به من خبر ده.
10:01 «احتسب ابنک» یعنی: پاداش مصیبتت را در پسرت از الله تعالی بجوی.
10:03 «تلطخت» یعنی: با همبستری آلوده شدم.
10:08 «تلطخت»
10:09 یعنی: با همبستری آلوده شدم.
10:12 «لا یطرقها طروقا» یعنی: شبانه به آنجا نمی‌آمد.
10:14 یعنی: شبانه به نزد آنان نمی‌آمد،
10:17 تا آنچه را که از خانواده‌اش خوش نمی‌دارد نبیند.
10:20 «ضربها المخاض» یعنی:
10:23 درد زایمان او را گرفت.
10:26 از فواید حدیث:
10:28 در این حدیث نمونه‌ای واقعی از زن مسلمان و همسر شایسته آمده است،
10:34 با خرد بزرگ و هوش تیزش.
10:38 صبر ام سلیم بر مرگ فرزندش.
10:41 الگویی است که زنان باید از آن پیروی کنند.
10:44 ملایمت در خبر دادن از مرگ یا مصیبت.
10:48 ترجیح دادن خشنودی همسر بر اندوه خویش.
10:52 و این از وفاداری زن به همسرش است.
10:56 عشق اصحاب به پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم).
11:00 و حرص بر ملازمت او و مشورت خواستن از او.
11:03 و تبرک جستن به همنشینی با او.
11:06 بر زن و شوهر است که هر یک، مصیبت دیگری را سبک کند،
11:11 و برای یکدیگر آراسته شوند،
11:13 برای پایداری معاشرت و استوار شدن دوستی.
11:17 هر که چیزی را برای الله ترک کند، الله بهتر از آن را به او عوض دهد.
11:21 جواز سخنان دوپهلو و کنایه‌آمیز،
11:25 آنگاه که ضرورت ایجاب کند،
11:28 و اینکه این کار دروغ شمرده نمی‌شود.
11:31 کوشش زن در انجام مصلحت‌های همسرش،
11:35 و ایستادگی در خدمت به او،
11:37 همان‌گونه که ام سلیم کرد.
11:39 شام را برای او نزدیک آوردند، پس شام خورد
11:43 پاسخ به دعوت پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم)
11:47 و خداوند در فرزندی که از آن شب برای آن دو متولد شد، برکت قرار داد.
11:51 و نسلش فراوان شد و (نسلش) صالح گشت
11:54 استحباب تسلی دادن به مصیبت‌دیده هنگام رسیدن مصیبت
11:58 همان‌گونه که ام سلیم با ابوطلحه کرد
12:02 وقتی برای او مثال زدم به امانت‌گذاری (ودیعه)
12:07 و از ابوهریره رضی‌الله‌عنه
12:10 اینکه رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) فرمود
12:14 قوی و نیرومند کسی نیست که در کشتی بر دیگران پیروز شود.
12:18 نیرومند واقعی کسی است که در هنگام خشم بر نفس خود مسلط باشد.
12:23 متفق علیه
12:25 «والصرعة» در اصل نزد عرب به کسی گفته می‌شود که مردم را بسیار بر زمین می‌زند.
12:30 از فواید حدیث
12:34 تغییر اسلام نسبت به مفهوم قدرتِ جاهلی
12:38 به اخلاق کریمه‌ای که شخصیتی مسلمان و متمایز می‌سازد.
12:43 پس سخت‌ترین مردم از نظر نیرو
12:46 او کسی است که زمام نفس خود را در دست گرفت و آن را از شهواتش بازداشت.
12:50 مجاهده نفس و تسلط بر زمام آن
12:54 سخت‌تر از جهاد با دشمن
12:58 لزوم دوری جستن از خشم
13:01 به‌سبب زیان‌های جسمی، روانی و اجتماعی‌ای که در آن است
13:06 خشم، صفتی بشری است.
13:09 از چیزهایی که انسان با آن‌ها از خود دور می‌شود، نگه‌داشتن نفس است.
13:13 حرمت تجاوز و ستم به دیگران
13:16 در حالت خشم و جز آن
13:20 و از سلیمان بن صُرَد رضی‌الله‌عنه روایت شده که گفت
13:24 آیا با پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) همنشین بودی؟
13:27 و دو مرد که یکدیگر را دشنام می‌دهند.
13:30 یکی از آن دو چهره‌اش سرخ شده و رگ‌های گردنش برآمده است.
13:34 فرمود رسول الله (ﷺ):
13:38 همانا کلمه‌ای را می‌دانم که اگر آن را بگوید، آنچه (از اندوه و رنج) می‌یابد از او دور خواهد شد.
13:44 اگر کسی بگوید: «أعوذ بالله من الشیطان الرجیم»
13:49 از او آنچه می‌یافت (یا: آنچه را می‌جست) زایل شد.
13:51 به او گفتند
13:53 پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) فرمود:
13:57 از شر شیطان رانده‌شده به الله پناه می‌برم.
14:02 متفق علیه
14:04 آشکار می‌شود
14:06 هر یک از آن دو، دیگری را دشنام می‌دهد.
14:09 رگ‌های گردن او
14:11 آنچه از رگ‌های گردن را که ذبح‌کننده می‌برد، در بر می‌گیرد.
14:17 کلمه
14:18 این جمله‌ی مفید است
14:20 پناه می‌برم
14:21 یعنی پناه می‌برم و خود را نگه می‌دارم
14:24 از فواید حدیث
14:27 این حدیث برگرفته از فرموده الله سبحانه و تعالی است
14:31 «و اگر از سوی شیطان وسوسه‌ای به تو رسد» (این بخش از آیه است؛ ادامه آن در خط بعد نیامده است).
14:35 پس به الله پناه ببر
14:37 همانا او شنوای داناست
14:40 خشم را شیطان برمی‌انگیزد.
14:42 به‌سبب آنچه از زیان در دین و دنیا بر آن مترتب می‌شود
14:46 و از همین رو، قطع کردن سبب آن (بود).
14:49 این وسوسهٔ شیطان است، پس با پناه بردن (به الله) از آن دوری کن.
14:52 صحابه بشر بودند.
14:55 از ایشان نیز آنچه بر عموم مردم عارض می‌شود، مانند خشم، صادر می‌گردد.
15:00 جز این که آنان به سرعت در پاسخ‌گویی متمایز بودند
15:03 برای یادآوری پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم)
15:07 و پافشاری نکردن در باطل
15:10 حکمت پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم)
15:13 در دعوت به سوی الله
15:15 یادآوری الله و خیرخواهی برای مسلمانان
15:18 و این به آن سبب است که کسی که انتظار دارد
15:21 اینکه (کسی) به نصیحت پاسخ مثبت ندهد
15:23 به او مستقیماً توجه نکن
15:26 استحباب نصیحت کردن دیگران
15:28 و اگر آن را طلب نکنند
15:30 جواز نقل اندرز برای کسی که آن را نشنیده است
15:34 تا از آن‌ها بهره‌مند شود
15:37 ریاض الصالحین