از مجموعهٔ در ماه رمضان اتفاق افتاد (سریال تمام شد)
· درس 2 از 10
رویداد ماه رمضان | د عبدالرحمن رأفت الباشا | h (2) | بزرگترین کنفرانس شورا در تاریخ اسلام
0:000:00
متن کامل
ترجمهٔ ماشینی — ممکن است خطا داشته باشد
0:00
بسم الله الرحمن الرحیم
0:04
جمعیت مودت تقدیم میکند
0:09
در رمدة، برای عدّ الرحمان رأفة الباشی، رخ داد
0:16
بزرگترین کنگرهای که تاریخ اسلام به خود دیده است
0:21
در سال دوم هجرت
0:25
و در ماه مبارک رمضان
0:28
رسول الله (ﷺ) کنگرهای برگزار کرد
0:31
خطرناکترین کنگرهای که تاریخ مسلمانان به خود دیده است
0:36
و برای این کنگرهٔ تاریخی بزرگ
0:39
داستانی است که حافظهٔ زمان آن را فراموش نمیکند
0:43
پس در آغاز پاییز سال دوم هجرت
0:47
رسول الله (ﷺ) و اصحابش دانستند
0:51
که ابوسفیان بن حرب از مکه به سوی شام خارج شده است
0:55
برای تجارتی بزرگ
0:58
پس پیامبر (ﷺ)، صلوات الله و سلامه علیه، شتابان
1:01
با دویست جنگجو از اصحابش
1:04
برای ممانعت از کاروان حرکت کرد
1:06
اما ابوسفیان توانست نجات یابد
1:09
و راه خود را به سوی شام ادامه داد
1:12
مسلمانان همچنان چشمبهراه بازگشت کاروان بودند
1:16
با دلهایی بیدار و چشمانی باز
1:19
تا آنکه خبر یقین به آنان رسید
1:22
مبنی بر بازگشت ابوسفیان از شام
1:25
در رأس کاروانی که هزار شتر داشت
1:28
و شترها با گرانبهاترین نفایس شام بار شده بودند
1:32
از آنچه قریش دوست دارد و بر آن مقدم میدارد
1:35
این فرصتی طلایی و پیشآمده است
1:39
که به مسلمانان امکان میدهد اموال مهاجران را بازستانند
1:43
که کافران قریش پس از هجرت مصادره کرده بودند
1:47
و به آنچه معادل ثروتهاست دست یابند
1:50
ثروتهایی که هنگام خروج از دیارشان در مکه بر جای نهادند
1:54
و با دین خود به سوی الله و رسولش گریختند
1:58
و این امر به آنان امکان میدهد که ضربهای
2:01
به اردوگاه شرک بزنند، ضربهای اقتصادی و کوبنده
2:05
اموال این کاروان وقف
2:08
ثروتمندان به تنهایی نبود، بلکه برای همهٔ مردم بود
2:11
و چیز اندکی نبود
2:15
بلکه هزار شتر بار شده بود
2:18
با بهترین کالاهایی که حجاز از شام وارد میکرد
2:21
و همراه این کاروان بزرگ
2:25
جز چهل مرد که مسئول حفظ آن بودند نبود
2:29
و از آن پاسداری میکردند
2:31
پیامبر (ﷺ)، صلوات الله و سلامه علیه، سایر اصحابش را بسیج نکرد
2:35
و آنان را به خروج با خود ملزم نساخت
2:39
بلکه ندای او به آنان بیشتر به ترغیب نزدیک بود
2:43
و به استحسان نزدیکتر
2:45
و جز این نگفت که به ایشان فرمود
2:48
این کاروان قریش است که اموالشان در آن است
2:52
به سوی آن بیرون روید، شاید خداوند آن را به غنیمت شما دهد
2:56
پس از رسول الله (ﷺ)، صلوات الله و سلامه علیه،
3:00
هر که تخلف ورزید تخلف ورزید و هر که پیروی کرد پیروی کرد
3:04
بیآنکه بر متخلفان خرده گرفته شود
3:07
تصرف کاروان قریش
3:10
به لشکری فراوان و جمعیتی انبوه نیاز نداشت
3:13
پیامبر (ﷺ) بیرون آمد
3:16
با سیصد و هفده مرد از اصحابش
3:20
که از آن میان دویست و سی و یک مرد از انصار
3:24
و هشتاد و شش مرد از مهاجران بودند
3:28
و با آنان هفتاد شتر و دو اسب بود
3:32
که هر سه یا چهار نفر یک شتر را به نوبت سوار میشدند
3:37
و رسول الله (ﷺ)، صلوات الله و سلامه علیه،
3:40
با مرثد بن ابی مرثد
3:45
و علی بن ابی طالب، رضیاللهعنهما، به نوبت بر یک شتر سوار میشد
3:49
پس شریک رسول کریم (ﷺ) رغبت نشان داد
3:53
که سهم خود را در سوار شدن بر شتر به او واگذارند
3:57
و گفت: ای رسول الله، ما پیاده کنار تو راه میرویم
4:01
پس فرمود، صلوات الله و سلامه علیه:
4:05
شما از من نیرومندتر نیستید
4:08
و من هم از شما بینیازتر به پاداش نیستم
4:11
و جز این نپذیرفت که سهم او در سوار شدن بر شتر
4:15
همانند سهم هر یک از آن دو باشد
4:19
ابوسفیان دریافت که محمد و اصحابش برای او بیرون آمدهاند
4:23
پس فرستادهای به مکه فرستاد و از آنان یاری خواست
4:27
و ایشان را فراخواند تا کاروان را نجات دهند و از افتادنش به دست مسلمانان جلوگیری کنند
4:34
و همین که فرستادهٔ ابوسفیان به مکه رسید
4:37
بر فراز بلندیهای بطحای آن بر پشت شترش ایستاد
4:41
در حالی که بارش را واژگون کرده و ردایش را دریده بود
4:44
و با صدای بلند فریاد میزد
4:47
ای گروه قریش، لطیمه، لطیمه!
4:51
اموال شما با ابوسفیان است
4:54
محمد و اصحابش سر راه آن را گرفتهاند
4:57
گمان نمیکنم به آن برسید
4:59
شتاب، شتاب! و فریاد رسی، فریاد رسی!
5:04
همهٔ قبایل قریش برای یاری ابوسفیان برخاستند
5:08
و مشرکان این را فرصتی مناسب برای نابودی محمد و دین محمد یافتند
5:15
پس برای رویارویی با رسول الله (ﷺ) آماده شدند
5:19
لشکری بزرگ که بزرگان قریش و سروران آن را در بر داشت
5:24
و بر صنادید مکه و دلاورانش پرچم برافراشته شد
5:27
و توانگران در تجهیز آن شرکت کردند
5:30
و تنگدستان نیز مردان خود را برای آن فرستادند
5:33
سپس لشکر بزرگ حرکت کرد و روی به سوی بدر نهاد
5:38
تا کاروان را از دست محمد برهاند
5:41
و اسلام را نابود کند و به مسلمانان آسیب رساند
5:45
ابوسفیان به بدر بسیار نزدیک شد
5:49
و لشکر مسلمانان در آن اردو زده بود
5:53
و در حالی که با پای خود به سوی مرگ خویش میرفت
5:56
ناگاه مردی به نام مجدی بن عمرو با او روبهرو شد
5:59
از او دربارهٔ لشکر محمد پرسید
6:02
مجدی به ابوسفیان گفت
6:05
من در این سرزمین چیزی ندیدم که آن را ناشناس بدانم
6:09
اما من دیدم که دو مرد
6:11
شترهای خود را کنار این تپه خوابانیدهاند
6:15
سپس از آب آن نوشیدند
6:17
و در این راه به راه افتادند
6:20
ابوسفیان به سوی جای خوابیدن دو شتر شتافت
6:23
و از سرگین آن دو، چند تکه برداشت
6:26
و سرگینها را با دستانش خرد کرد
6:29
و در آن هستههای خرما یافت
6:31
گفت: این علوفهٔ یثرب است، به پروردگار کعبه سوگند
6:36
و برای او یقین شد که آن دو مرد از یاران محمد هستند
6:40
در این هنگام ابوسفیان کاروان را
6:44
از راه پیامبر (ﷺ)
6:47
و یارانش منحرف ساخت
6:49
و به تندی به راه ادامه داد
6:51
تا آنکه از منطقهٔ خطر گذشت
6:54
و به جایی رسید که دست محمد و یارانش به آن نمیرسید
6:59
سپس ابوسفیان به سوی قریش فرستاد
7:02
و آنان را از رهایی کاروان آگاه ساخت
7:04
و ایشان را به بازگشت از همان جایی که آمده بودند توصیه کرد
7:07
و به پرهیز از رویارویی با جنگ مسلمانان
7:10
اما ابوجهل، که خداوند او را خوار گرداند
7:14
از پذیرفتن نصیحت ابوسفیان سرباز زد
7:17
و بر ادامهٔ حرکت پافشاری کرد
7:19
تا آنکه با محمد و یارانش روبهرو شود
7:22
پیامبر (صلواتاللهوسلامهعلیه) دریافت
7:25
که کاروان ابوسفیان نجات یافته است
7:28
و خبری به او رسید که خطرناکتر از آن بود
7:31
به او خبر رسید که لشکر مکه به فرماندهی ابوجهل
7:35
مصمم به رویارویی با مسلمانان است
7:38
و برای جنگ با آنان عزم کرده است
7:40
و اینکه نجات کاروان
7:42
او را از ادامهٔ پیشروی
7:44
به سوی بدر و سرکوب مسلمانان باز نخواهد داشت
7:47
پیامبر (ﷺ) خود را
7:50
ناگزیر از تصمیمی قاطع یافت
7:53
که یا با یارانش به یثرب بازگردد
7:57
کسانی که شمارشان
7:59
از سیصد نفر تجاوز نمیکرد، جز اندکی
8:02
و لشکر مشرکان را رها کند تا در دیارها بچرخد
8:06
و نیروی خود را در برابر قبیلههای پراکنده
8:09
میان مکه و مدینه به نمایش بگذارد
8:11
و یا با لشکر کوچک خود به جنگ لشکر بزرگ مشرکان برود
8:14
بزرگ با لشکر کوچکش
8:16
اما اتخاذ چنین تصمیم خطیری
8:19
ناگزیر نیازمند مشورتی بزرگ بود
8:22
که در آن لشکر و فرماندهانش شرکت کنند
8:25
زیرا مسلمانان با پیامبر (ﷺ) بیرون نیامده بودند
8:29
مگر برای تصرف کاروانی
8:32
که شمار نگهبانانش از چهل مرد تجاوز نمیکرد
8:36
سپس ناگهان امر دگرگون شد
8:39
و به رویارویی با لشکری انبوه بدل گشت که لجاجت آن را رهبری میکند
8:43
و کینهها آن را برمیانگیزد
8:45
و چالش آن را به حرکت درمیآورد
8:47
و احتمالاً در نیمهٔ رمضان
8:51
آنگاه که بر شنزارهای گسترده
8:54
بر کنارهٔ وادی ذفران تشکیل شد
8:56
بزرگترین مجلس مشورت را که تاریخ اسلام به خود دیده است
9:00
تا در امری بسیار بزرگ که در سپیدهٔ دعوت پیش روی مسلمانان قرار گرفته بود، تصمیم گیرد
9:05
نخستین سخنران در این مجلس خطیر
9:09
ابوبکر صدیق رضیاللهعنه بود
9:12
پس سخن گفت و نیکو سخن گفت
9:14
سپس فاروق عمر بن خطاب رضیاللهعنه پس از او سخن گفت
9:18
پس سخن گفت و نیکو بیان کرد
9:20
سپس مقداد بن عمر رضیاللهعنه به دنبال آن دو آمد
9:24
و گفت: ای رسول خدا
9:27
آنچه را که خداوند به تو نشان داده است، پیش ببر
9:29
ما با تو هستیم
9:31
به خدا سوگند، ما همچون بنیاسرائیل به موسی نمیگوییم
9:35
«برو تو و پروردگارت، پس جنگ کن»
9:38
ما همینجا نشستهایم
9:40
بلکه میگوییم
9:42
«برو تو و پروردگارت، پس جنگ کن»
9:45
ما هم با شما میجنگیم
9:48
پیامبر کریم (ﷺ) از سخن او خشنود شد
9:53
اما همچنان میخواست که از دیگران نیز بشنود
9:56
زیرا در میان همهٔ کسانی که سخن گفتند، یک نفر از انصار نبود
10:01
و پیامبر (ﷺ) نمیخواست در این امر بدون ایشان تصمیم بگیرد
10:07
زیرا اکثریت لشکرش از ایشان بود
10:11
و ایشان بودند که بار جنگ را بر دوش خواهند کشید
10:16
سپس آنان هنگامی که در بیعت عقبهٔ دوم با پیامبر (ﷺ) بیعت کردند
10:22
به او تعهد دادند که او را از آنچه خود و فرزندان و خانوادهشان را از آن حفظ میکنند، حمایت کنند
10:28
و به او وعدهٔ جنگ با او بیرون از دیارشان را ندادند
10:32
انصار دریافتند که پیامبر (صلواتاللهوسلامهعلیه) مشتاق رویارویی با مشرکان است
10:39
و اینکه نمیخواهد در این امر جز با نظر آنان تصمیم بگیرد
10:43
پس سرورشان سعد بن معاذ برخاست و با سخنانی قاطع و استوار اعلام کرد
10:49
که انصار تصمیم دارند با پیامبرشان به جنگ بروند
10:53
پس خطاب به من فرمود پیامبر (صلواتاللهوسلامهعلیه)
10:58
ای رسول خدا، به تو ایمان آوردیم و تو را تصدیق کردیم
11:02
و گواهی دادیم که آنچه آوردهای حق است
11:06
و پیمان و میثاق خود را بر شنیدن و فرمانبرداری به تو دادیم
11:11
پس ای رسول خدا، برای آنچه اراده کردهای پیش برو
11:14
سوگند به آن کس که تو را به حق برانگیخت
11:16
اگر این دریا را پیش روی ما بگشایی و در آن فرو روی، ما نیز با تو فرو خواهیم رفت
11:20
و حتی یک مرد از ما عقب نخواهد ماند
11:23
و ما از اینکه فردا با دشمنمان روبهرو شویم، کراهت نداریم
11:27
ای رسول خدا، ما در جنگ شکیباییم
11:30
و در هنگام رویارویی راستگو هستیم
11:32
و امید است خداوند از ما چیزی به تو نشان دهد که چشمت به آن روشن شود
11:36
پس با برکت خداوند ما را همراه خود ببر
11:39
این سخنان قاطع و استوار، امر را یکسره کرد
11:43
و در چهرهٔ پیامبر کریم (صلیاللهعلیهوسلم) آثار شادی و بشاشت نمایان شد
11:47
شادمانی و خوشحالی
11:49
و لشکر اسلام را فرمان داد که به سوی رویارویی با دشمن خدا و دشمن خویش روانه شوند
11:54
سپس خطاب به مسلمانان فرمود
11:57
حرکت کنید و مژده باد شما را
11:59
زیرا الله تعالی به من وعدهٔ یکی از دو گروه را داده است
12:03
به الله سوگند، گویی هماکنون به افتادن کشتههای آن قوم مینگرم
12:07
و لشکر به سوی بدر به حرکت درآمد
12:11
و در آنجا دو گروه با یکدیگر روبهرو شدند
12:14
گروهی که از نظر شمار اندک بود، و از نظر عدّه و ساز و برگ نیز کمشمار
12:17
اما از نظر ایمان و یقین، فراوان و پرتوان بود
12:20
و گروهی انبوه که از نظر شمار و تجهیزات بسیار و فراوان بود
12:24
اما از نظر کفر و انکار، ناچیز و اندک بود
12:27
و میان دو گروه، آسیاب جنگ سخت به گردش درآمد
12:31
مؤمنان در آن نبرد از ایمان خویش دفاع کردند
12:34
و مشرکان در آن نبرد برای کفر خویش مبارزه کردند
12:37
تا آنکه الله پیروزی و غنیمت را برای لشکر خویش مقرر فرمود
12:41
و برای لشکریان الله، و عزّی، شکست و ناکامی را رقم زد
12:44
ـ
12:47
«و قطعاً الله کسی را که او را یاری کند، یاری خواهد داد»
12:50
«همانا الله نیرومند و شکستناپذیر است»