از مجموعهٔ داستان ملکه سبا (سریال کامل شد)
· درس 8 از 15
داستان ملکه سبا | قسمت (8) | پیام به ملکه سبا می رسد
0:000:00
متن کامل
ترجمهٔ ماشینی — ممکن است خطا داشته باشد
0:00
داستان ملکه سبا
0:05
رسیدن نامه به دست ملکه سبا
0:13
هدهد آنچه را که نبیالله سلیمان علیهالسلام از او خواسته بود انجام داد
0:18
و نامه را به یمن برد
0:20
و آن را به ملکه سبا افکند
0:23
پس چون ملکه سبا آن را خواند
0:26
تحت تأثیر آن قرار گرفت
0:28
پس بزرگان قوم خود را گرد آورد و به ایشان گفت
0:31
ای گروه بزرگان! به راستی نامهای ارجمند به سوی من افکنده شده است.
0:37
بیگمان آن از سوی سلیمان است و آن این است: «به نام الله، بخشایندهٔ مهربان».
0:43
که بر من برتری مجویید و تسلیمشده نزد من آیید
0:47
با نگریستن در شیوهی برخورد ملکه سبا با نامه
0:53
درمییابیم که این زن تا چه اندازه خردمند است
0:56
و چگونه تحت تأثیر منطق مرد قدرتمند قرار گرفته است
0:59
و در برابر او تسلیم شده است
1:01
هرچند که این را آشکارا پنهان کرده باشد
1:03
و اینکه چگونه قوم خود را به تدریج به تسلیم در برابر او متقاعد ساخت
1:08
پس با نامه چگونه برخورد کرد؟
1:11
نخست، اشراف قوم خود را فرا خواند تا نامه را بر آنان عرضه کند
1:16
و همانهاست که با گفتار خود «ای بزرگان» قصد ایشان را داشت
1:19
ای بزرگان قوم
1:21
و راز اختصاص دادن ایشان به مشورت، بدون دیگر افراد قوم خود،
1:26
یعنی بدون دیگر مردم عامه،
1:28
این است که ایشان سروران قوم و اشراف آناند
1:31
و معمولاً این گروه
1:34
خردمندترین مردماند
1:36
و در دیگر افراد قوم بیش از همه تأثیرگذارند
1:40
و ایشان سروران پیرو در میان قوم خود هستند
1:43
اگر بر امری اجماع کنند، مردم با آنان مخالفت نمیکنند
1:47
و اگر ملکه سبا
1:49
رأیی را بدون ایشان اتخاذ میکرد و ایشان با آن مخالفت میورزیدند،
1:53
مردم اطراف او به سخنش پاسخ نمیدادند
1:56
پس ترجیح داد که با ایشان آغاز کند
1:58
زیرا بقیه مردم تابع ایشاناند
2:01
و این حکمتی است که امروز در هر جامعهای گم شده است،
2:05
آنجا که آنچه را که «اندیشهی دموکراتیک» مینامند پذیرفته میشود،
2:09
زیرا در حقیقت نظر فرد نادان را با نظر عالم توانمند در دانش خویش
2:12
که چیزی نمیفهمد،
2:14
برابر میداند،
2:17
عالم حکیم در رفتارهایش است،
2:20
پس در اندیشهی دموکراتیک هر دوی آنان
2:22
یک صدا را نمایندگی میکنند،
2:25
و نه دانش عالم ارزشی دارد و نه نادانی نادان،
2:29
و در این، تحقیر دانش است
2:31
و بازداشتن از آن به شیوهای غیرمستقیم است.
2:35
و بزرگان قوم بیش از همه با دعوت پیامبران مخالفت کرده و با آن میستیزند،
2:40
چنانکه خداوند در قرآن کریم از ایشان خبر داده است.
2:44
پس نبیالله نوح را بزرگان قومش مخالفت کردند،
2:48
چنانکه تعالی فرمود:
2:50
بزرگانِ قومِ او گفتند:
2:53
«به راستی ما تو را در گمراهیِ آشکار میبینیم».
2:56
و نبیالله هود را
2:59
بزرگان قومش مخالفت کردند،
3:01
تعالی فرمود:
3:03
بزرگانِ کسانی از قومش که کافر شدند گفتند:
3:06
«به راستی ما تو را در سبکمغزی میبینیم».
3:09
«و به راستی گمان میبریم تو از دروغگویانی».
3:14
و نبیالله صالح را
3:16
بزرگان قومش مخالفت کردند.
3:18
7- بزرگانِ کسانی از قومش که تکبر ورزیدند، به کسانی که ضعیف شمرده میشدند از میان آنان که ایمان آورده بودند گفتند: «آیا میدانید که صالح فرستادهای از سوی پروردگارش است؟» گفتند: «به راستی ما به آنچه با آن فرستاده شده، ایمانآورندگانیم».
3:45
8- کسانی که تکبر ورزیدند گفتند: «به راستی ما به آنچه شما بدان ایمان آوردهاید، منکریم».
3:57
و نبیالله شعیب را بزرگان قومش مخالفت کردند، تعالی فرمود:
4:03
9- بزرگانِ کسانی از قومش که تکبر ورزیدند گفتند: «ای شعیب! قطعاً تو و کسانی را که با تو ایمان آوردهاند، از شهر خود بیرون خواهیم کرد، یا باید به آیین ما بازگردید». گفت: «آیا اگرچه ناخوشایند باشد؟»
4:29
۱۰- و بزرگان همانهایند که در برابر دعوت موسی ایستادند و فرعون را بر کشتن او و کشتن کسانی که با او ایمان آورده بودند برانگیختند، تعالی فرمود:
4:39
۱۱- «گفتند بزرگان قوم فرعون: همانا این ساحری داناست که میخواهد شما را از سرزمینتان بیرون کند؛ پس چه فرمان میدهید؟»
4:55
۱۲- «گفت: او و برادرش را مهلت ده، و در شهرها گردآورندگان بفرست تا هر ساحر دانایی را نزد تو آورند».
5:12
۱۳- و سبحانه فرمود:
5:13
14- و بزرگانِ قومِ فرعون گفتند: «آیا موسی و قومش را رها میکنی تا در زمین فساد کنند و تو و خدایانت را واگذارند؟» گفت: «پسرانشان را خواهیم کشت و زنانشان را زنده نگه خواهیم داشت، و ما بر آنان چیرهایم».
5:39
۱۵- و پیامبر ما محمد (ﷺ) در برابر دعوت او بزرگان ایستادند، تعالی فرمود:
5:48
۱۶- «ص، سوگند به قرآن دارای یاد (و پندِ بسیار)؛ بلکه کافران در تکبر و ستیزند».
6:02
17- چه بسیار نسلهایی را پیش از آنان نابود کردیم؛ پس فریاد زدند، و حال آنکه دیگر جای گریز نبود.
6:13
18- و از اینکه بیمدهندهای به سویشان آمد، شگفتزده شدند، و کافران گفتند: «این جادوگری دروغگوست».
6:28
۱۹- «آیا خدایان را یک خدا کرده است؟ همانا این چیزی شگفت است».
7:02
۲۰- «این جز بافتهای نیست؛ آیا ذکر (قرآن) از میان ما بر او نازل شده است؟ بلکه ایشان در تردید از یاد مناند، بلکه هنوز عذاب مرا نچشیدهاند».
7:23
۲۱- پس بزرگان، که اشراف مردم و سالخوردگان و بزرگان ایشان در جامعهها هستند و هماناند که عوام مردم را رهبری میکنند،
7:34
۲۲- پس هرکس از ایشان ایمان آورد، قومش نیز بر ایمان از او پیروی کردند، و هرکس مخالفت کرد و کفر ورزید، قومش نیز بر کفر از او پیروی کردند، مگر کسی را که خدا رحمت کند.
7:45
۲۳- و این حقیقت را در هر زمانی مییابیم؛ کسانی که امروز با دعوت اسلام میستیزند، بزرگان هر جامعهاند، مگر کسی را که خدا رحمت کند.
7:58
۲۴- پس ملکه سبا به سوی بزرگان قومش روی آورد تا با ایشان گفتگو کند و رأی ایشان را دربارهی نامهی نبیالله سلیمان علیهالسلام بداند، و در این، حکمتی در برخورد با ملتها و سیاست آنان است.
8:12
۲۵- دوم، ملکه سبا بر بزرگان قومش القا کرد تا آن برداشتی را که میخواست در جانهایشان جای گیرد، تا راه متقاعد ساختن ایشان را به آنچه میخواهد برای خود هموار کند.
8:26
۲۶- پس گفت: «همانا نامهای کریم به سوی من افکنده شده است»، پس پیش از آنکه محتوایش را بشنوند، وصفی به ایشان داد، تا پس از آن هیچکس بر خلاف وصف او سخنی نگوید.
8:39
۲۷- و این فنی از فنون گفتگو و شیوهای از شیوههای اقناع پنهان است که ایشان را به تدریج، بدون برخورد در گفتگو، وادار کرد که اندیشهای را که او میخواهد به خود بگیرند.
8:53
۲۸- و در این، هشداری است بر خطای برخی کسانی که با مردم گفتگو میکنند یا اندیشهی خود را بر مردم عرضه میدارند؛ آنان با عباراتی آغاز میکنند که پیش از آنکه شنونده به سخنشان گوش دهد، در دلش مخالفت با اندیشه یا رأی را میافکند،
9:09
۲۹- مانند اینکه بگویند: «من میدانم که شما با من مخالفت خواهید کرد، یا رأیی شوکهکننده به شما خواهم داد که شاید بیشترتان آن را نپذیرید»، برخلاف گفتهی آن کس که میگوید: «این رأیی است که همهی خردمندان بر آن اتفاق دارند»، یا «گمان میکنم این رأی تو را خوش خواهد آمد».
9:30
۳۰- سوم، ملکه سبا کتاب را به «کرم» وصف کرد، واژهای که عرب آن را خوب میشناسد، زیرا از کریم جز خیر فراوان برنمیآید.
9:43
۳۱- پس گفت: «همانا نامهای کریم به سوی من افکنده شده است»، و مردم کریم را دوست دارند، پس ناگزیر این کتاب دوست داشتنی است و به آن امید میتوان بست؛ این وصف به کرم در محتوا و مضمون سخن اشاره دارد. پس چه چیزی او را چنان تحت تأثیر قرار داد که این وصف بزرگ را بر زبان آورد؟
10:05
۳۲- «همانا نامهای کریم به سوی من افکنده شده است»؛ آن عبارتی که در جانش نفوذ کرد تا با کتاب به این شکل واکنش نشان دهد کجاست؟ ناگزیر در میان سخن آن موجود است و ناگزیر دلالتش آشکار است تا ملکه به سرعت تحت تأثیر آن قرار گیرد.
10:27
۳۳- ناگزیر به ژرفای دلش رسیده است تا این وصف را بر زبان آورد؛ بلکه درون پنهانش را آشکار کرد آنگاه که فرستنده را بزرگ داشت و گفت: «همانا از سلیمان است»؛ سلیمان، ای بزرگان، سلیمان، اینگونه با افتخار و عزتی پنهان.
10:48
۳۴- او مردی نیرومند است؛ در عباراتش نیرومند است، در وجودش نیرومند است، و ناگزیر او را نیروی مادی عظیمی است. روان و احساسات زن کاملاً با احساسات مرد متفاوت است؛ او سخن و عبارت را میچشد و در ژرفا و دلالتهایش فرو میرود و بیتوجه از کنار آن نمیگذرد.
11:15
۳۵- ای بزرگان، سخن برای زن تأثیر خود را دارد، هرچند ملکهی مردان باشد؛ سخنی که هر غرور پادشاهی را از میان میبرد و از حصارها و دیوارها و سپاهیان میگذرد تا به دل زن درآید و در آن تأثیر کند.
11:33
۳۶- و این چیزی است که بزرگان درک نمیکنند، زیرا سرگرم تجملاند، به نیروی توهمی خود مغرورند و در شهوات تن غرقاند؛ پس احساس روانی ظریفی که نزد زن است، نزد ایشان نیست.
11:50
«همانا از سلیمان است»؛ آن را چنان یاد میکند که گویی از زمانی دراز او را میشناسد، گویی زیر سایهی او و در پناه او زیسته است. «همانا از سلیمان است».
12:03
این همان حقیقتی است که هر زنی آن را میشناسد: افتخار به مرد نیرومند.
12:11
۴- این شیوهای که ملکهی سبأ با بزرگان قومش در پیش گرفت را در داستان زن عزیز با یوسف مییابیم، و در داستان دو دختر مرد صالح با موسی نیز مییابیم.
12:26
پس چون زن عزیز، سرورش را نزد در غافلگیر شد، گفت:
12:32
گفت:
12:40
پس یاد زندان را پیش انداخت تا در عقل سرورش نقش بندد، و یاد عذاب دردناک را به تأخیر انداخت تا آن را از سرش دور کند، زیرا او یوسف را دوست میداشت و نمیخواست آسیبی به او برسد.
12:54
و اما داستان دو دختر مرد صالح، پس دختر چون دید آنچه را دید از نیرومندی و امانتداری موسی، به پدرش به آنچه در فطرتش ثابت بود اشاره کرد.
13:07
پس گفت:
13:14
همانا او کار کردن بیرون از خانه را ناخوش میدارد و از دیدن مرد نیرومندی که این رنج را از او کفایت کند شادمان میشود.
13:22
و با وجود نیرومندیاش، امانت را یادآور شد.
13:25
او به زیباییهای جوان در هر دختری، یعنی قدرت و امانتداری، اشاره میکند.
13:33
و آن مربّی بزرگ که این دو دختر در دامان او پرورش یافتند، این معانی پنهان را درمییابد.
13:41
پس به موسی میگوید:
13:43
«من میخواهم یکی از این دو دخترم را به همسری تو درآورم.»
13:48
پنجم:
13:50
ملکه سبأ، هرچند قومش او را برگزیدند و بر خویش سرور ساختند،
13:56
اما فطرت او جز این است.
13:59
پس در نخستین فرصتی که اشارهای در آن باشد،
14:02
بلکه آشکارا، او را از مقام پادشاهی به جایگاهی که برای آن آفریده شده است فرود میآورد.
14:09
ملکه سبأ با اشاره، شتابان از مقام خود کناره میگیرد،
14:14
تا رهبری به دست مردی بیفتد،
14:16
و آن هم هر مردی نه،
14:18
او سلیمان است،
14:20
صاحب کتاب کریم.
14:23
اما چگونه اشراف، نامه نبی الله سلیمان را خواندند؟
14:30
در دیداری دیگر، انشاءالله ادامه میدهیم.
14:34
و ستایش از آنِ الله، پروردگار جهانیان است.
14:38
داستان ملکه سبأ با نبی الله سلیمان علیهالسلام.