از مجموعهٔ رنج زنان (سریال کامل)
· درس 14 از 18
رنج زنان در زمان موسی علیه السلام | قسمت (14) | رنج زنانی که بیرون از خانه کار می کنند
0:000:00
متن کامل
ترجمهٔ ماشینی — ممکن است خطا داشته باشد
0:00
داستان رنج زن در زمان موسی علیهالسلام
0:06
رنج زن در کار بیرون از خانه
0:14
وقتی موسی صحنهٔ آن دو دختر را دید که از آبدادن در کنار مردم دوری میکنند
0:22
به سوی آن دو رفت، پرسان و شگفتزده از کار آنها
0:27
پس گفت: «کارتان چیست؟»
0:30
ابن جریر طبری رحمهالله گفته است:
0:33
موسی به آن دو زن گفت:
0:35
«موضوع و کار شما چیست که گوسفندانتان را از مردم بازمیدارید؟»
0:40
«آیا آنها را همراه گوسفندان مردم آب نمیدهید؟»
0:44
و طاهر ابن عاشور رحمهالله گفته است:
0:47
وقتی موسی دید که آن دو زن، دامهایشان را از نوشیدن آب بازمیدارند،
0:52
از آنها پرسید: «کارتان چیست؟»
0:55
و این پرسشی است دربارهٔ داستان و وضعیت آن دو.
0:58
زمانی که آب حاضر بود،
1:00
و آنچه بر عهدهٔ او بود برای آبدادن گوسفندانشان را نداشت،
1:04
و پاسخ بزرگ همین بود
1:07
و همان پاسخ، برای هر دختری امروز که بخواهد بیرون از خانه کار کند، درس و عبرت دارد.
1:13
گفتند: «آب نمیدهیم تا چوپانان بازگردند،
1:17
و پدرمان پیرمردی سالخورده است.»
1:20
ابن کثیر رحمهالله گفته است:
1:23
یعنی آب دادن برای ما جز پس از فراغت اینها حاصل نمیشود.
1:28
و آلوسی رحمهالله تعالی گفته است:
1:31
گویی آن دو گفتند:
1:33
«ما دو زن ناتوان و پوشیدهایم،
1:37
توان همآوردی با مردان و ازدحام با آنها را نداریم،
1:41
و برای ما مردی نیست که این کار را انجام دهد،
1:44
و پدرمان پیرمرد سالخوردهای است
1:47
که پیری او را ناتوان کرده است.
1:49
پس ناچاریم آب دادن را تا زمانی که مردم یا چارپایانشان از آب سیراب شوند به تأخیر اندازیم.»
1:56
آن دو سبب دوری از آبدادن را بیان کردند:
2:00
یعنی بیمیلی به ازدحام با مردان و آمیختن با آنان.
2:05
سپس عذری را که آنان را به کار بیرون از خانه کشانده بود بیان کردند،
2:11
و گفتند: «و پدرمان پیرمرد سالخورده است.»
2:16
ابن کثیر رحمهالله گفته است:
2:18
یعنی این وضعیت، ما را به آنچه میبینی ناچار کرده است.
2:23
و طاهر ابن عاشور رحمهالله گفته است:
2:26
گفتهٔ آن دو که «و پدرمان پیرمرد سالخورده است»
2:30
عذرخواهی از حضورشان برای آبدادن در میان مردان بود،
2:34
به سبب نیافتن مردی که برایشان آب بکشد،
2:38
زیرا تنها مرد آنان پدرشان است
2:42
و او پیرمردی سالخورده است
2:44
که بهسبب ناتوانی از ازدحام، نمیتواند آب را برای آنان بکشد.
2:48
و شعراوی رحمهالله گفته است:
2:51
پس در این داستان سه حکم داریم:
2:55
ما آبها را نمینوشانیم تا چوپانان (آبها را) بیرون ببرند.
2:58
این حکم اول است.
3:00
«و پدرمان پیرمرد سالخورده است»
3:03
این حکم دوم است.
3:05
«پس [موسی] برای آن دو آب داد»
3:07
این حکم سوم است.
3:09
و این سه حکم
3:12
مسئلهٔ کار زن را برای جامعهٔ مسلمان تنظیم میکند،
3:16
و آنچه بر ما واجب است هنگامی که زن ناچار به کار میشود.
3:20
از حکم اول
3:22
میدانیم که آبدادن دامها از کار مردان است،
3:26
و از حکم دوم
3:28
میدانیم که زن جز برای ضرورت بیرون نمیرود،
3:33
و وظیفهٔ مردان را انجام نمیدهد،
3:35
مگر آنگاه که مرد از انجام این وظیفه ناتوان باشد.
3:39
«و پدرمان پیرمرد سالخورده است.»
3:42
و اما حکم سوم،
3:44
جامعهٔ مسلمان، یا حتی جامعهٔ انسانی، را آگاه میکند
3:48
که وقتی زنی را ببیند که برای کار بیرون آمده است،
3:51
حتماً مردی ندارد که این وظیفه را انجام دهد،
3:55
پس بر اوست که به او یاری رساند و کارش را برایش آسان کند.
4:00
و یادم هست که وقتی به عربستان سفر کردم،
4:04
در سال هزار و نهصد و پنجاه،
4:07
با یکی از همکارانم در ماشینش سوار شدم،
4:10
و در راه دیدم که از ماشینش پیاده شد
4:14
و به یکی از خانهها رفت.
4:16
و جلویش میزی چوبی بود
4:19
که با تکهای پارچه پوشیده شده بود.
4:22
آن را برداشت و در ماشین گذاشت،
4:25
سپس حرکت کردیم.
4:27
از او پرسیدم چه کار میکند،
4:29
گفت:
4:30
«از عادات ماست که وقتی چنین میزی را کنار در خانه ببینی،
4:35
یعنی صاحب خانه نیست،
4:39
و بانوی خانه خمیر آماده کرده
4:43
و میخواهد کسی آن را نان کند.
4:45
پس هر یک از ما که بگذرد، آن را برمیدارد و نان میپزد،
4:49
سپس میز را به جایش بازمیگرداند.»
4:52
و در فرمودهٔ خداوند متعال:
4:55
ما آبها را نمینوشانیم تا چوپانان (آبها را) بیرون ببرند.
4:58
اشارهای است به اینکه زن هرگاه ناچار به بیرون رفتن برای کار شود
5:03
و این ضرورت برایش فراهم گردد،
5:06
باید به اندازهٔ ضرورت عمل کند،
5:09
پس با مردان نیامیزد،
5:12
و خود را از ازدحام با آنان و احتکاک با ایشان دور نگه دارد.
5:16
و معنای آنکه ضرورت، زن را به انجام کار مردان کشانده،
5:21
این نیست که او مانند آنان شده،
5:24
تا برای خود آمیختن با ایشان را روا بدارد.
5:27
رنجی که زن در شهر
5:32
هنگام بیرون رفتن از خانه برای کار متحمل میشود،
5:35
در دو چیز نمود مییابد:
5:38
نخست:
5:39
رنج آمیختن با مردان.
5:42
دوم:
5:43
رنج ماهیت کاری که به انجام آن بیرون آمده است.
5:47
اما رنج نخست
5:49
آمیختگی با مردان است
5:52
زیرا متون قرآن و سنت دلالت دارند
5:55
بر حرمت آمیختن زنان با مردان در کارها
5:59
از جمله این دلایل
6:01
داستان آن دو دختر است
6:03
که با وجود نیازشان به آب دادن (گوسفندان)
6:06
اما به مردان نزدیک نشدند
6:10
و آشکارا کنار کشیدند
6:12
تا آنکه این امر توجه پیامبر الله موسی (علیهالصلاةوالسلام) را جلب کرد
6:18
و از جمله آن، فرموده متعال است:
6:21
«و در خانههای خود بمانید،
6:23
و خودآرایی نکنید همچون خودآرایی دوران جاهلیت نخست.
6:27
پس سبحانه و تعالی به ماندن در خانهها امر فرمود
6:30
زیرا در این کار صیانت زن نهفته است
6:33
و دور کردن او از اسباب فساد
6:36
و زنی که در خانهاش قرار نگیرد
6:40
در معرض آمیختن با مردان قرار دارد
6:42
به سبب بسیاری بیرون رفتنش
6:45
پس الله برای او برگزید که در خانه بماند
6:48
تا برخورد او با مردان کم شود
6:51
و از این رو امر به ماندن در خانهها را به
6:54
نهی از خودنمایی پیوند داد
6:56
زیرا بسیار بیرون رفتن از خانه
6:59
زن را به خودنمایی میکشاند
7:02
و از جمله آن، فرموده متعال است:
7:04
«ای پیامبر!
7:09
به همسرانت و دخترانت و زنان مؤمنان بگو
7:12
که
7:15
چادرهای خود را بر خود فرو اندازند
7:21
این (کار) به شناخته شدنشان نزدیکتر است.
7:26
تا آزار نبینند
7:29
و الله همواره آمرزنده و مهربان بوده است.
7:33
پس الله عز و جل به زنان مؤمنان امر فرمود
7:36
که چادرها را بر خود فرو افکنند
7:39
هنگامی که ارادهی بیرون رفتن کنند
7:41
و هدف از این کار آشکار است
7:43
و آن پوشاندنشان از چشم مردان است
7:46
پس اگر ما با پوشش، آنان را از دیدگان مردان پوشاندهایم
7:48
چگونه شایسته است که با مردان در
7:50
فعالیتهای عمومی جامعه آمیخته شوند
7:53
که از
7:55
آشکار شدن آنان خالی نیست
7:58
و نگاه کردن مردان به زنان
8:01
و افتادن در فتنهی آنان
8:04
و از جمله آن، فرموده سبحانه است:
8:08
به مؤمنان بگو که چشمان خود را فرو نهند.
8:12
و شرمگاههای خود را حفظ کنند
8:15
این برای آنان پاکیزهتر است
8:18
همانا الله به آنچه انجام میدهند آگاه است.
8:24
«و به زنان مؤمن بگو که چشمان خود را فرو نهند
8:28
و از نگاههای ناروا بپرهیزند
8:30
و شرمگاههای خود را حفظ کنند
8:33
و زینتهای خود را آشکار نکنند
8:36
مگر آنچه از آن آشکار است.
8:39
پس الله به زنان مؤمن امر فرمود
8:41
به همان چیزی که به مردان مؤمن امر فرمود
8:43
از فرو نهادن نگاه و حفظ شرمگاه
8:45
و آغاز کرد با امر به فرو نهادن نگاه
8:48
زیرا آن وسیلهای است که به
8:50
حفظ شرمگاه منتهی میشود
8:52
پس آن کس که نگاهش را فرو نهد
8:54
به حفظ شرمگاهش سزاوارتر است
8:56
و آن کس که نگاهش را رها کند
8:58
خود را برای افتادن در گناه بزرگ آماده کرده است
9:01
و هیچ خردمندی شک ندارد که میدانهای آمیخته
9:05
انسان در آنها از
9:07
نگاه کردن به طرف مقابل در امان نیست
9:09
و آنها بیشترین میدانهایی هستند
9:11
که گناه زنا در آنها رخ میدهد
9:14
پس این آیه به مفهوم خود
9:17
بر حرمت آمیختگی دلالت دارد
9:20
و از جمله آن، فرموده متعال است:
9:22
«و چون از ایشان متاعی خواستید،
9:25
پس از پشت پرده از ایشان (زنان) بخواهید (چیزی را).
9:29
این (روش) برای پاکی دلهای شما و دلهای ایشان بهتر است.
9:33
ابن کثیر رحمهالله فرموده است:
9:36
یعنی این که به شما امر کردم
9:38
و از حجاب برای شما مقرر داشتم
9:40
پاکیزهتر و پاکدامنتر است
9:43
از این مطلب فهمیده میشود
9:45
که آمیختگی برای دلهای مردان و زنان پاکیزهتر نیست
9:49
بلکه آن برای دلهای همهی ایشان تباهکنندهتر است
9:52
پس کار آمیخته
9:55
برای زن از چند جهت رنج بزرگی در بر دارد
9:59
از جمله:
10:01
رنج در فرو نهادن نگاهش
10:04
و رنج در مهار احساساتش
10:07
و رنج در نگاه داشتن پاکی دلش
10:11
و رنج در ندادن فساد به دل مرد
10:15
و رنج در پایبندی به پوشش شرعی که پروردگارش را خشنود سازد
10:21
و رنج در مهار سخن و شیوهی گفتارش
10:25
آیا زن شاغل در میدانهای مردان توانسته است
10:29
از این رنج بگذرد؟
10:33
در جلسهی آینده، إن شاء الله، ادامه خواهیم داد
10:36
و ستایش از آنِ الله، پروردگار جهانیان است.
10:40
داستان رنج زن در زمان موسی (علیهالسلام)