گزیدهها
گزیدههای روشن
خدمت عبید الله بن عبدالله بن عتبه رسیدم تا اینکه غلامش بیرون آمد و پرسید: کیست بر در؟ کنیز می گفت: «بنده تو اعامش است» و تو فکر می کنی که بنده هستم، اگر چه خدمتش بروم تا برایش آب بکشم تا وضو بگیرد.
خدمت عبيد الله بن عبد الله بن عتبة حتى إن خادمه ليخرج فيقول من بالباب فتقول الجارية غلامك الأعيمش فتظن أني غلام وإن كنت لأخدمه حتى لأستقي له وضوء
و با اهل کتاب جز به بهترین نحو مجادله مکن، مگر با ستمکاران.
ولا تجادلوا أهل الكتاب إلا بالتي هي أحسن إلا الذين ظلموا منهم
بهترین حدیث، کتاب خدا، بهترین راهنما، هدایت محمد، بدترین امور، اموری است که تازه اختراع شده است، و هر بدعتی گمراهی است.
فإن خير الحديث كتاب الله وخير الهدى هدى محمد وشر الأمور محدثاتها وكل بدعة ضلالة
بهترین امت من نسل من است، سپس پیروان آنها و سپس پیروان آنها
خير أمتي قرني ثم الذين يلونهم ثم الذين يلونهم
اصحابم را به شما توصیه می کنم، سپس پیروانشان و سپس پیروانشان. تو را به اصحابم توصیه می کنم، سپس پیروانشان و سپس پیروانشان.
أوصيكم بأصحابي ثم الذين يلونهم ثم الذين يلونهم أوصيكم بأصحابي ثم الذين يلونهم ثم الذين يلونهم
ای پسرعموهای من، به اسبهای خود چنگ بزنید، زیرا من به غیر از شما روی میآورم. زیرا حاجت ها گرم است و شب مهتابی است و آمده ام کوه هایم را جمع کنم و بروم. و در زمین مکانی است برای آن بزرگوار که از آسیب دوری کند و در آن برای کسانی که از فقر می ترسند برای جان خود خلوت کنند. کسی که پنهانی اراده کند یا راهب در حالی که عاقل است در روی زمین سختی ندارد.
أقيموا بني عمي صدور مطيكم فإني إلى أهل سواكم لأميل فقد حمت الحاجات والليل مقمر وزمت لطيات مطايا وأرحل وفي الأرض منأل للكريم عن الأذا وفيها لمن خاف القلا متعزل لعمرك ما في الأرض ضيق على مرئ سرى راغبا أو راهبا وهو يعقل
در پی شکوه و سفر از وطن خود دوری کنید. برای سفر پنج فایده است که غم و اندوه را از بین میبرد، رزق و روزی به دست میآورد، علم، آداب معاشرت و همنشینی انسان مغرور است. اگر از سفر و ذلت و مصیبت و بریدن عفت و تحمل سختیهایم گفته شود، مردن جوان برای او بهتر است از نشستن در خانهی آبروی بین فحشا و حسود.
تغرب عن الأوطان في طلب العلا وسافر ففي الأسفار خمس فوائد تفرج هم واكتساب معيشة وعلم وأداب وصحبة ماجدي فإن قيل في الأسفار ذل ومحنة وقطع فياف واحتمال شدائدي فموت الفتى خير له من قعوده بدار هوان بين واش وحاسدي
چهار نفر بودند، یعنی پسرم، پس یکی را گرفتم و سه تا را نگه داشتم، اما چهار نفر بود یعنی دست و پای او، پس یکی را گرفتم و سه را نگه داشتم، چون گرفتم، سه را نگه داشتم و چون گرفتار شدم، شفا یافتم.
كانوا أربعة يعني بني فأخذت واحدا وأبقيت ثلاثة وكن أربعة يعني يديه ورجلي فأخذت واحدة وأبقيت ثلاثة لأن كنت أخذت لقد أبقيت ولأن كنت ابتليت لقد عافيت
هر کس، چه مرد باشد و چه زن، کار شایسته کند و مؤمن باشد، به او حیات طیبه می دهیم
من عمل صالحا من ذكر أو أنثى وهو مؤمن فلنحيينه حياة طيبة
ثروت، فراوانی ثروت نیست، بلکه ثروت، ثروت روح است
ليس الغنى عن كثرة العرض ولكن الغنى غنى النفس
من قناعت را سر مال می دیدم، اما به آن چنگ زدم، زیرا نه کسی مرا در خانه اش دید و نه مرا غرق در آن دید. پس ثروتمند شدم، بدون درهم، فرمانی بر مردمی شبیه سلطنت.
رأيت القناعة رأس الغنى فصرت بأذيا لها ممتسك فلا ذا يراني على بابه ولا ذا يراني به منهمك فصرت غنيا بلا درهم أمر على الناس شبه الملك
انسان از دین دوست خود پیروی می کند، پس هر یک از شما ببیند که فکر می کند کیست
المرء على دين خليله فلينظر أحدكم من يخالل
و خدا می داند که با وجود تنگی زندگی، برعکس عیش و نوش و یا حتی برعکس آن، و زندان و تهدید و فرسودگی که تجربه کرد، هیچ کس را بهتر از او ندیدم. و با این حال، او یکی از مهربان ترین افراد در زندگی است، دل بازترین، در قلب قوی ترین و در روح جذاب ترین. ظاهر سعادت در چهره اش نمایان می شود. وقتی ترس شدید شد، تردیدها بر ما بد شد و زمین بر ما تنگ شد، می آییم. فقط برای ماست که او را ببینیم و سخنانش را بشنویم و همه اینها از بین می رود و به وضوح و قدرت و یقین تبدیل می شود. و اطمینان خاطر
وعلم الله ما رأيت أحدا أطيب عيشا منه قط معما كان فيه من ضيق العيش وخلاف الرفاهية والنعيم بل ضدها ومعما كان فيه من الحبس والتهديد والإرهاق وهو مع ذلك من أطيب الناس عيشا وأشرحهم صدرا وأقواهم قلبا وأسرهم نفسا تلوح نظرة النعيم على وجهه وكنا إذا اشتد بنا الخوف وساءت منا الظنون وضاقت بنا الأرض أتينا فما هو إلا أن نراه ونسمع كلامه فيذهب ذلك كله وينقلب شراحا وقوة ويقين وطمأنين
زندگی همه در پرستار بچه سرگرم کننده
العيش كله في الجليس الممتع
و من افرادی را دارم که امیدوارم با آنها صحبت کنم. آنها چه در ظاهر و چه در ظاهر مهربان و قابل اعتماد هستند. اگر جامعه ما، گفتگوی خوب آنها به دفع نگرانی و حمایت کمک می کند. با کسانی که اگر به آنها سر بزنید افسرده و غمگین هستند ننشین. شما با آنها آرامش می خواهید. آنها شما را به سرچشمه خود باز می گردانند، حتی بیشتر افسرده و غمگین، و اگر پیش آنها نمی آمدید در بهترین حالت خود بودید. گویی تنها مأموریتشان این بود که غمها را باد کنند و بر فشار پریشانی بیفزایند تا نفسی برای آرامش پیدا نکند.
ولي جلساء ما أمل حديثهم ألباء مأمونون غيبا ومشهدا إذا مجتمعنا كان حسن حديثهم معينا على دفع الهموم مؤيدا ولا تجالس من إذا زرتهم كئيبا حزينا تريد السلوة عندهم ردوك إلى مصدرك أكثر كآبة وحزنا وقد كنت في أحسن حاليك لو لم تأتهم فكأن مهمتهم فقط هي النفخ في الأحزان وزيادة شد وكاء الضيق حتى لا تجد النفس نفسا يريحها
همنشین خوب مثل چراغ روشن است و همنشین بد برای انسان رسوا است. نشستن با اشکال نیاز به هماهنگی دارد و نشستن با اضداد، کبد را آب می کند.
الجليس الصالح كالسراج اللائح والجليس الطالح للمرء فاضح مجالسة الأشكال تدعو إلى الوصال ومجالسة الأضداد تذيب الأكباد
تنهایی بهتر از یک هم خانه بد است
الوحدة خير من جليس السوء
ابراهیم التیمی گفت: من خود را در بهشت نشان دادم که از میوه های آن می خوردم و از نهرهایش می نوشیدم. سپس خود را در جهنم نمايش دادم و از تفاله آن مي خوردم و از چرک آن مي نوشيدم و زنجير و غل و زنجير آن را معالجه مي كردم. پس با خود گفتم: جانم، چه می خواهی؟ گفت: من می خواهم به دنیا بازگردم و کار نیک انجام دهم. گفتی: تو در آرزو هستی، پس انجامش بده.
قال إبراهيم التيمي مثلت نفسي في الجنة آكل من ثمارها وأشرب من أنهارها ثم مثلت نفسي في النار آكل من زقومها وأشرب من صديدها وأعالج سلاسلها وأغلالها فقلت لنفسي يا نفس أي شيء تريدين فقالت أريد أن أرد إلى الدنيا فأعمل صالحا قلت أنت في الأمنية فعملي
و نیکی کن تا موفق شوی
وافعلوا الخير لعلكم تفلحون
هیچ کار نیکی را تحقیر نکنید. اگر آن را نیافتی، مردم به تو نزدیک می شوند و رویت به روی آنها باز می شود
لا تحقرن من المعروف شيئا فإن لم تجد فلاين الناس ووجهك إليهم منبسط
اگر آبگوشت درست کردید، آب بیشتری اضافه کنید و مقداری از آن را به همسایه هایتان بریزید
إذا صنعت مرقة فأكثر ماءها واغرف لجيرانك منه
هیچ مهربانی را تحقیر مکن، حتی اگر سطل خود را در آبخوری خالی کنی، حتی اگر با برادرت رو به روی او صحبت کنی.
لا تحقرن من المعروف شيئا ولو أن تفرغ من دلوك في إناء المستسقي ولو أن تكلم أخاك ووجهك إليه منبسط
هیچ مهربانی را تحقیر مکن، حتی اگر به طناب کراوات بدهی، حتی اگر پهنای صندل را بدهی، حتی اگر سطل خود را در آبپاش بیرون بیاوری، حتی اگر چیزی را از سر راه مردم حرکت دهی تا اذیتشان کند، حتی اگر با برادرت روبرو شوی، حتی اگر برادرت را ببینی و به او سلام کنی، هر چند روی زمین دو حیوان راحت باشی.
لا تحقرن من المعروف شيئا ولو أن تعطي صلة الحبل ولو أن تعطي شسع النعل ولو أن تنزع من دلوك في إناء المستسقي ولو أن تنحي الشيء من طريق الناس يؤذيهم ولو أن تلقى أخاك ووجهك إليه منطلق ولو أن تلقى أخاك فتسلم عليه ولو أن تؤنس الوحشان في الأرض
محبوبترین مردم نزد خداوند، سودبخشترین کارها نزد خداوند متعال، شادیای است که برای مسلمان به ارمغان میآورد و غم و اندوه را از او میزداید، قرضش را میپردازد یا گرسنگی را از او دور میسازد. و راه رفتن من با برادر حاجتمند نزد من محبوبتر از این است که یک ماه در این مسجد، یعنی مسجد مدینه، خلوت کنم.
أحب الناس إلى الله أنفعهم للناس وأحب الأعمال إلى الله عز وجل سرور تدخله على مسلم تكشف عنه كربة أو تقضي عنه دينا أو تطرد عنه جوع ولأن أمشي مع أخ في حاجة أحب إلي من أن أعتكف في هذا المسجد شهرا يعني مسجد المدينة
هیچ بنده ای در هنگام غم و اندوه نگفته است: خدایا بنده تو هستم، پسر کنیزت، پسر کنیز تو هستم، پیشانی من در دست توست، به قضاوت تو ادامه میدهم، عدالت در حکم توست، از تو میخواهم به هر نامی که مال خودت است یا در کتابت به هرکسی که از مخلوقت محفوظ است یا به نامی که از مخلوقت بر او نازل کردهای. علم غیب با تو که قرآن را بهار دل من و رفع غم و غم و غم و غصه ام گردانی مگر اینکه خداوند غم او را برطرف کند و شادی غمش را جایگزین کند. گفتند یا رسول الله باید یاد بگیریم. این سخنان را گفت آری هر که شنید باید یاد بگیرد
ما قال عبد قط إذا أصابه هم أو حزن اللهم إني عبدك ابن عبدك ابن أمتك ناصيتي بيدك ماض في حكمك عدل في قضاؤك أسألك بكل اسم هو لك سميت به نفسك أو أنزلته في كتابك أو علمته أحدا من خلقك أو استأثرت به في علم الغيب عندك أن تجعل القرآن ربيع قلبي وجلاء حزني وذهاب همي إلا أذهب الله همه وأبدله مكان حزنه فرحا قالوا يا رسول الله ينبغي لنا أن نتعلم هذه الكلمات قال أجل ينبغي لمن سمعهن أن يتعلمهن
به بنده ای در حاجتی که مستلزم بزرگ ترین تضرع به درگاه پروردگارش باشد، نعمت داده شده است، هر چه باشد.
لقد بورك لعبد في حاجة أكثر فيها دعاء ربه كائنة ما كانت
ضعیف و غمگین نباش
ولا تهنوا ولا تحزنوا
وقتی به دوستش می گوید: غمگین مباش.
إذ يقول لصاحبه لا تحزن
و برای آنها ناراحت نباشید
ولا تحزن عليهم
و از آنچه می اندیشند مضطرب مباش
ولا تكن في ضيق مما يمكرون
و به مادر موسی وحی کردیم که او را شیر دهد و اگر بر او می ترسی او را در دریا بینداز و نترس و اندوهگین مباش.
وأوحينا إلى أم موسى أن أرضعيه فإذا خفت عليه فألقيه في اليم ولا تخافي ولا تحزني
از زیرش صداش زد: غمگین نباش.
فناداها من تحتها ألا تحزني
کسانی که گفتند: «پروردگار ما خداست» و سپس برپا ماندند، فرشتگان بر آنان نازل میشوند تا نترسند و اندوهگین نشوند.
إن الذين قالوا ربنا الله ثم استقاموا تتنزل عليهم الملائكة ألا تخافوا ولا تحزنوا
ما هیچ پیامبری را در هیچ شهری نفرستادیم مگر اینکه اهل آن را به سختی و سختی گرفتار کردیم تا فروتنی کنند.
وما أرسلنا في قرية من نبي إلا أخذنا أهلها بالبأساء والضراء لعلهم يضرعون
حمد و ستایش مخصوص خداوندی است که مرگ را ناگزیر بر بندگانش واجب کرد، پس قوی و ضعیف و بالا و پایین را در آن مساوی کرد.
الحمد لله الذي جعل الموت حتما واجبا على عباده فسوى فيه بين قويهم وضعيفهم ورفيعهم ودنيهم
هر روحی طعم مرگ را خواهد چشید
كل نفس ذائقة الموت
چشم ها اشک می ریزد و دل ها غمگین می شود و ما تنها چیزی را می گوییم که پروردگارمان را خشنود می کند و از فراق تو غمگینیم ای ابراهیم
إن العين تدمع والقلب يحزن ولا نقول إلا ما يرضي ربنا وإنا بفراقك يا إبراهيم لماحزون
اگر فرزند بندهای بمیرد، خداوند به فرشتگانش میگوید: «فرزند بنده من را اسیر کردید» و میگویند: «بله». او میگوید: «میوه قلبش را به چنگ آوردهای». آنها می گویند: "بله." می گوید: بنده من چه گفت؟ می گویند: الحمدلله و پس بگیر. سپس خداوند می فرماید: برای بنده ام در بهشت خانه ای بساز و آن را خانه حمد بنام.
إذا مات ولد العبد قال الله لملائكته قبضتم ولد عبدي فيقولون نعم فيقول قبضتم ثمرة فؤاده فيقولون نعم فيقول ماذا قال عبدي فيقولون حمدك واسترجع فيقول الله أبنوا لعبدي بيتا في الجنة وسموه بيت الحمد
هر نفسی طعم مرگ را خواهد چشید، سپس به سوی ما بازگردانده می شوید
كل نفس ذائقة الموت ثم إلينا ترجعون
أما بعد فإن هذا أمر كنا نعرفه فلما وقع لم ننكره والسلام
وبشر الصابرين الذين إذا أصابتهم مصيبة قالوا إنا لله وإنا إليه راجعون
خداوند متعال می فرماید: «اگر بنده مؤمن نزد من، بهترین دوستش را از اهل دنیا بردارم و او جز بهشت به آن امیدوار باشد، پاداشی ندارد».
يقول الله تعالى ما لعبد المؤمن عندي جزاء إذا قبضت صفيه من أهل الدنيا ثم احتسبه إلا الجنة
إن المؤمن يفجأه الشيء ويعجبه يقول والله إني لأشتهيك وإنك لمن حاجتي ولكن والله ما من صلة إليك هيهات حيل بيني وبينك
ومن يتوكل على الله فهو حسبه إن الله بالغ أمره قد جعل الله لكل شيء قدرا
إذا أصبحت عندي قوت يومي فخل الهم عني يا سعيد ولا تخطر هموم غد ببالي فإن غدا له رزق جديد
واتقوا الله واعلموا أن الله مع المتقين
يا أبا بكر ما ظنك بثنين الله ثالثهما
أسكت يا أبا بكر اثنان الله ثالثهما
معناه أن من حفظ حدود الله وراعى حقوقه وجد الله معه في كل أحواله حيث توجه يحوطه وينصره ويحفظه ويوفقه ويسدده
ظلم اشکالی ندارد انشاالله
لا بأس قهور إن شاء الله
ما لك يا أم السائب أو يا أم المسيب تزفزفين
لا تسب الحما أنها تذهب خطايا بني آدم كما يذهب الكير خبث الحديد
الله أكبر أعطيت فارس والله إني لأبصر قصر المدائن الأبيض الآن
كان الرجل في من قبلكم يحفر له في الأرض فيجعل فيه يساء بالمنشار فيوضع على رأسه فيشق بثنتين وما يصده ذلك عن دينه ويمشط بأمشاط الحديد ما دون لحمه من عظم أو عصب وما يصده ذلك عن دينه والله ليتمن هذا الأمر حتى يسير الراكب من صنعاء إلى حضر موت لا يخاف إلا الله أو الذئب على غنمه لكنكم تستعجلون
در جستجوی شانس با سکوت بیشتر از جستجو با کلمات مراقب باشید، زیرا مصیبت با منطق سپرده شده است.
كن على التماس الحظ بالسكوت أحرص منك على التماس بالكلام إن البلاء موكل بالمنطق
إن البلاء موكل بالمنطق
المذبوح والله أنت ولأنظرنا إلى أين يبلغ دمك
إنما نطعمكم لوجه الله لا نريد منكم جزاء ولا شكور
هذا والله من كرمهم يأتوننا في حال القوة بنا عليهم ويتركوننا في حال الضعف بنا عنهم
وقتی می بخشیدم و از کسی کینه نداشتم، خود را از دشمنی راحت می کردم
لما عفوت ولم أحقد على أحد أرحت نفسي من هم العداوات