از مجموعهٔ داستان مریم علیها السلام (مجموعه کامل شد)
· درس 15 از 21
داستان مریم سلام الله علیها | قسمت (15) | ناراحت نباش مریم
0:000:00
متن کامل
ترجمهٔ ماشینی — ممکن است خطا داشته باشد
0:00
به نام الله بخشنده مهربان
0:04
داستان مریم دختر عِمران
0:07
علیها السلام
0:10
غمگین مشو ای مریم
0:15
همانا عنایت الله به مریم
0:21
به انتخاب محلّ زایمان محدود نشد
0:25
بلکه از هر سو او را دربر گرفته بود
0:28
پس آنگاه که مریم گفت
0:31
ای کاش پیش از این مرده بودم
0:33
و فراموششدهای فراموششده میبودم
0:37
الله سخنی را که مرا دلداری دهد برمن جاری کند
0:40
پس کسی از زیر پای او او را ندا داد
0:42
غمگین مباش
0:44
پروردگارت زیر پای تو جویباری قرار داده است.
0:48
ابن جریر طبری رحمه الله گفت
0:51
و به نظر ما درستترین دو قول در این باره
0:53
گفته کسی است که گفت
0:55
آنکه او را ندا داد پسرش عیسی بود
0:59
و این به سبب آن است که ضمیرِ بازگشت به نزدیکترین مرجع
1:01
از آن است که به جبرئیل بازگردد
1:04
پس بازگرداندن آن به آنچه نزدیکتر است
1:07
از بازگرداندن آن به آنچه دورتر است، سزاوارتر است
1:11
و شنقیطی رحمه الله گفت
1:14
به نظر من روشنترین دو قول
1:16
آن است که آنکه او را ندا داد پسرش عیسی بود
1:20
و بر این امر دو قرینه دلالت دارد
1:23
نخست
1:24
آنکه ضمیر به نزدیکترین مذکور بازمیگردد
1:28
مگر با دلیلی که از آن بازدارد
1:30
که بازگشت به آن واجب است
1:33
و نزدیکترین مذکور در آیه
1:35
عیسی است نه جبرئیل
1:37
زیرا الله فرموده است
1:39
«پس او را حمل کرد»
1:40
یعنی عیسی را
1:42
«پس با او به جایی دوردست رفت»
1:44
یعنی با عیسی
1:46
سپس پس از آن فرموده است
1:48
«پس او را ندا داد»
1:49
و آنچه از سیاق کلام آشکار و متبادر است
1:52
این است که مقصود عیسی است
1:54
و قرینه دوم
1:56
آن است که چون او را نزد قومش آورد و حمل میکرد
2:00
و آنان به او گفتند آنچه گفتند
2:02
به عیسی اشاره کرد تا با او سخن گویند
2:05
چنانکه خداوند متعال دربارهٔ او فرموده است
2:08
«پس به او اشاره کرد»
2:10
گفتند: چگونه با کسی سخن بگوییم که در گهواره کودکی است؟
2:15
و اشارهٔ او به وی برای سخن گفتن با او
2:18
قرینهای است بر آنکه پیش از آن دانسته بود
2:21
که او سخن میگوید
2:22
از راه خرق عادت
2:24
به سبب ندای او به وی هنگامی که زاییده شد
2:28
و گروهی دیگر از علما
2:30
بر آن رفتهاند که آنکه او را ندا داد جبرئیل علیه السلام بود
2:35
و هر کدام از دو قول که درست باشد
2:38
عبرت آن حادثه همان مقصود ما از داستان است
2:42
پس کسی که از زیر پای او ندایش داد، او را از غم بازداشت
2:46
و غم
2:47
عبارت است از آنچه بر اثر وقوع امر ناخوشایندی
2:51
یا از دست رفتن چیز محبوبی در گذشته پدید میآید
2:54
و غم مریم از نوع نخست است
2:57
یعنی ترسش از آنچه دربارهاش گفته خواهد شد
2:59
هنگامی که با قومش روبهرو شود
3:01
در حالی که فرزندش را حمل میکند
3:04
اما
3:05
چرا او را از غم بازداشت
3:08
و آیا توان آن را داشت که غم نخورد؟
3:11
وضع روانی که مریم علیها السلام در آن بود
3:15
امر سهلی نبود
3:18
با این همه او را از غم بازداشت
3:21
که این بدان معناست که زن میتواند از اندوههایی که بر او عارض میشود عبور کند
3:27
به سبب دردهایی که در زندگی با آنها روبهرو میشود
3:31
زیرا اگر او توان عبور از مرحلهٔ اندوه را نداشت
3:36
به آن امر نمیکرد
3:38
با آنکه غم امری طبیعی است که در نفس پدید میآید
3:42
اما میتوان آن را درمان کرد
3:45
محمد رشید رضا رحمه الله گفت
3:48
اگر گفته شود
3:50
غم دردی طبیعی است که هنگام از دست دادن چیزی که انسان دوست دارد برای او عارض میشود
3:55
و امری اختیاری نیست
3:58
پس چگونه خداوند متعال از آن نهی کرده است؟
4:01
پاسخ میدهیم
4:02
نهی از غم
4:04
مقصود نهی از لوازم آن است که بسیاری از مردم با اختیار خود انجام میدهند
4:10
پس آن لوازم محرّک آن درد میشوند
4:14
و آن را تازه نگه میدارند و زمان تسلی را دور میکنند
4:18
و امر به ضد آن، پرداختن به کارهایی است که نفس را مشغول میکند
4:23
و آن را از یاد و اندیشه در آنچه به سبب آن غمگین شده بازمیدارد
4:27
به امید پاداش و خشنودی از جانب الله متعال
4:31
و این کارها گاه بدنی و روانیاند
4:35
و گاه تنها روانیاند
4:37
یا تنها بدنیاند
4:40
و تکیه کردن بر غم
4:42
ممکن است به اموری دیگر بینجامد که در آنها از حدود الله عز وجل تجاوز میشود
4:48
و بازماندن از عمل صالح
4:51
و مشغول شدن فکر به انتظارات بد که بر دل چیره میشود
4:56
و بر غم میافزاید
4:58
و این موجب میشود که اندیشه برای یافتن راه رهایی از دردی که زن غمگین در آن زندگی میکند متوقف شود
5:05
و از این رو شریعت هرگز غم را ستایش نکرده است
5:09
بلکه آن را (بهصراحت) نهی کرده است.
5:11
شریعت، طبیعت بشری را در تأثرش از دردها و اندوههایش رعایت کرده است.
5:18
پس به زن اجازه داده شده که بر مردهای از خویشاوندانش تنها سه روز سوگ بدارد.
5:25
تا پس از آن به زندگی عادی خود بازگردد،
5:28
و آنچه را که از نظر شرعی بر او واجب است، انجام دهد.
5:32
و خالی کردن دل از اندوهی که مانع کار شایسته میشود.
5:37
و بسیاری از اندوههایی که زن به آن مبتلا میشود،
5:41
میتواند با نگریستن به جنبههای روشن پیرامونش از آن بگذرد،
5:46
از آنچه الله برای او ارزانی داشته است.
5:49
الله تعالی میفرماید:
5:51
پس از زیر پای او ندا داد که غمگین مباش.
5:55
پروردگارت زیر پای تو جویباری قرار داده است.
5:59
بیگمان آن کس که از زیر پای او ندایش داد و او را از اندوه بازداشت،
6:03
توجه او را به نعمتهای الله بر وی جلب کرد.
6:07
پس به او گفت:
6:09
پروردگارت زیر پای تو جویباری قرار داده است.
6:12
طاهر بن عاشور رحمهالله فرموده است:
6:15
یعنی حال تو حالی است که سزاوار شادمانی است نه اندوه،
6:21
به سبب کرامت الهی که در آن است.
6:24
و از این کرامت الهی برای مریم است
6:28
این نهری که در پیش روی او جاری است.
6:32
شنقیطی رحمهالله فرموده است:
6:35
به نظر من راجحترین دو قول این است
6:37
که «سری» در آیه همان نهر کوچک است.
6:41
و دلیل بر این امر دو چیز است.
6:44
یکی از آنها قرینهای از قرآن است:
6:48
پس فرموده تعالی:
6:50
«پس بخور و بنوش»
6:51
قرینهای است بر اینکه آن خوراکی و نوشیدنی
6:55
همان چیزی است که پیشتر در گفتار [الهی] منت آن گذاشته شده است:
6:59
پروردگارت زیر پای تو جویباری قرار داده است.
7:02
و فرموده: «خرمای تازه بر تو فرو میریزد.»
7:07
و همچنین فرموده تعالی:
7:10
و آن دو را به تپهای بلند با قرارگاه و چشمهای جاری پناه دادیم.
7:15
زیرا «معین» آب جاری است،
7:18
و ظاهر آن است که آن همان جویباری است که با «سری» از آن تعبیر شده است
7:22
در این آیه.
7:24
و الله تعالی داناتر است.
7:27
و در این نکتهای ظریف،
7:29
اشارهای است به هر زنی که به اندوه مبتلا میشود،
7:33
که به نعمتهای الهی که او را فراگرفته توجه کند،
7:36
در همان مصیبتی که او را اندوهگین کرده است.
7:40
زیرا بسیاری از ما به سفیدی
7:43
در میان سیاهیای که بر او فرود آمده توجه نمیکند.
7:46
همانا اشاره ابتدا به وجود آب
7:49
پیرامون مریم علیهاالسلام است،
7:51
بلکه در پیش روی اوست،
7:53
اشارهای به اهمیت آب برای اوست،
7:57
و اینکه این اهمیت منحصر به نوشیدن از آن نیست.
8:02
نیاز مردم به آب
8:04
بسیار بیشتر از نیاز آنان به غذاست،
8:08
بهویژه در وضعیتی همچون وضعیت مریم علیهاالسلام،
8:12
که او در حالت نفاس پس از زایمان است،
8:15
و پیوسته نیازمند شستن خود با آب است.
8:19
و همچنین نیازمند شستن نوزادش با آب است،
8:24
چنانکه برای نوشیدن و سیراب کردن جانش به آن نیاز دارد،
8:28
و برای خنک کردن خود و نوزادش از گرمای خورشید.
8:33
و دیگر نیازهای مردم به آب.
8:37
و این تنها نعمتی نیست که [آیه] به آن اشاره کرده است
8:41
از آن کس که از زیر پای او ندایش داد.
8:44
بلکه با مهمترین آنها آغاز کرده است،
8:46
سپس نعمتهای دیگری را به دنبال آن آورده است.
8:50
در دیداری دیگر، إنشاءالله، ادامه میدهیم.
8:53
و ستایش از آنِ الله، پروردگار جهانیان است.