از مجموعهٔ عشره مبشره — ده تن بشارتدادهشده به بهشت (مجموعه کامل شد)
· درس 19 از 30
آن ده وعده بهشت را دادند | قسمت (19) | علی بن ابی طالب رضی الله عنه (قسمت پنجم) جنگ معروف شتر
صوت ترجمهشده برای این درس هنوز در دسترس نیست — ضبط اصلی عربی پخش میشود. متن زیر بهطور کامل ترجمه شده است.
0:000:00
متن کامل
ترجمهٔ ماشینی — ممکن است خطا داشته باشد
0:00
بسم الله الرحمن الرحیم
0:03
جمعیت مودّت
0:05
پیشرفت
0:07
ده تن مژدهیافته به بهشت
0:10
علی بن ابی طالب
0:15
رضیاللهعنه
0:17
دوستی با صحابه و خویشاوندان، سنت است؛ اوّل
0:22
«آنچه پروردگارم بدان مرا دیدار کند، چون زنده شوم»
0:26
دوستی با صحابه و خویشاوندان
0:31
پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) بر
0:34
یکی از برجهای مدینه اشراف یافت
0:36
و به یارانش فرمود:
0:38
«آیا آنچه من میبینم، میبینید؟»
0:40
گفتند: «نه، ای رسول الله»
0:42
فرمود، درود و سلام بر او:
0:45
«همانا فتنهها را میبینم که میان خانههای شما فرود میآید، چون فرود آمدن باران»
0:50
یعنی فتنهها مدینه را فرا خواهد گرفت
0:53
و در آن منتشر خواهد شد، چنانکه باران پراکنده میشود
0:56
بر خانهها و راهها
0:58
و در این، اشارهای است به فتنههایی که رخ خواهد داد
1:03
و ذکر ویژه مدینه،
1:05
از آن روست که کشته شدن عثمان رضیاللهعنه در آن بود
1:09
سپس فتنهها پس از آن در شهرها گسترش یافت
1:13
و آنچه پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) از آن خبر داده بود، واقع شد
1:18
پس از کشته شدن امیرالمؤمنین عثمان بن عفان رضیاللهعنه
1:23
صحابه رضیاللهعنهم
1:26
در کار او به چهار دسته تقسیم شدند
1:28
گروهی بر آن بودند که در کار قاتلان درنگ شود
1:32
و قصاص به تأخیر افتد تا امور آرام گیرد و جانها آرامش یابد
1:37
و بزرگان امت گرد آیند
1:40
و در رأس این گروه
1:42
امیرالمؤمنین علی بن ابی طالب
1:45
و کسانی که با او بودند، چون عمار بن یاسر و دیگران، رضیاللهعنهم
1:50
و گروه دیگر
1:52
با امیرالمؤمنین علی بن ابی طالب رضیاللهعنه بیعت کردند
1:57
امّا از او خواستند که در قصاص قاتلان عثمان شتاب کند و آغاز نماید
2:03
و در رأس این گروه
2:05
طلحه و زبیر
2:07
و امالمؤمنین عایشه رضیاللهعنهم اجمعین بودند
2:12
و گروه سوم
2:14
از امیرالمؤمنین علی بن ابی طالب رضیاللهعنه
2:18
نخست قصاص از قاتلان عثمان را خواستند
2:21
و آن را شرط بیعت با او قرار دادند
2:24
و در رأس این گروه
2:27
معاویه بن ابی سفیان
2:29
و عمرو بن عاص رضیاللهعنهما بودند
2:32
و همراه ایشان اهل شام بودند
2:34
امّا گروه چهارم
2:36
که اکثریت بودند،
2:38
با امیرالمؤمنین
2:40
علی بن ابی طالب رضیاللهعنه بیعت کردند
2:43
امّا خود را کنار کشیدند
2:45
و از این فتنه دوری گزیدند
2:47
و در جنگ شرکت نکردند
2:50
و در رأس ایشان سعد بن ابی وقاص بود
2:53
و محمد بن مسلمه
2:55
و اسامه بن زید
2:57
و گروه بسیاری از صحابه رضیاللهعنهم اجمعین
3:03
اختلاف و تفرقه صحابه چنین نبود
3:06
و حتی جنگی که میان ایشان رخ داد
3:09
از روی حرص بر دنیا نبود
3:11
و نه از سر چشمداشت به امارت
3:13
بلکه همه معتقد بودند که علی بن ابی طالب رضیاللهعنه به خلافت سزاوارتر است
3:20
امّا آنان تأویلکننده و اجتهادکننده بودند
3:23
و این امر ایشان را از عدالت بیرون نمیبرد، رضیاللهعنهم و ارضاهم
3:29
پس علی بن ابی طالب رضیاللهعنه
3:32
برای حفظ خون مسلمانان از آنکه بیحق ریخته شود، به خلافت رضایت داد
3:38
و برای پاسداری از وحدت مسلمانان در میان آن فتنهها
3:42
و اهل شام خواستند که قاتلان عثمان رضیاللهعنه به ایشان تحویل داده شوند
3:48
و سرداران ایشان پیش از بیعت، (قاتلان را) در اختیار گرفتند
3:51
و از معاویه رضیاللهعنه پرسیده شد
3:54
«تو با علی در خلافت نزاع میکنی؟»
3:57
گفت: «نه، و من میدانم که او از من برتر و به این امر سزاوارتر است
4:03
امّا آیا شما نمیدانید که عثمان رضیاللهعنه کشته شد،
4:08
و من پسرعموی او و ولی او هستم و خون او را میطلبم»
4:13
علی رضیاللهعنه به اهل شام فرمود:
4:16
«وارد بیعت شوید و حق را بطلبید تا به آن برسید»
4:20
گفتند: «بیعت سزاوار نیست، در حالی که تو خود عثمان رضیاللهعنه را کشتهای»
4:26
«ما ایشان را صبح و شام میبینیم»
4:29
پس رأی علی رضیاللهعنه در این امر استوارتر و سخنش درستتر بود
4:35
زیرا اگر علی رضیاللهعنه بیدلیل و بیمحاکمه، قصاص را از ایشان آغاز میکرد
4:41
و بیعت کامل برای او منعقد نمیشد،
4:44
قبیلههای ایشان به تعصب برمیخاستند و جنگ دیگری پدید میآمد
4:49
پس او تا زمانی که امر برایش استوار شود و بیعت عمومی منعقد گردد، صبر کرد
4:55
و درخواست از اولیای خون در مجلس قضا انجام شود
4:59
و هر کس به جرم خود مؤاخذه گردد
5:02
امّا برخی از صحابه، از جمله طلحه و زبیر
5:06
و امالمؤمنین عایشه رضیاللهعنهم اجمعین
5:11
چنین دیدند که آنان را از آنچه در آن افتادهاند، یعنی کوتاهی در یاری عثمان رضیاللهعنه، نجات نمیدهد
5:18
مگر آنکه در طلب خون او برخیزند و انتقام او را از قاتلانش بگیرند
5:24
و اگر چنین نکنند، مستوجب خشم و عقاب خداوند خواهند شد
5:30
پس نزد علی بن ابی طالب رضیاللهعنه آمدند
5:34
و از او خواستند که حدود را اجرا کند
5:37
او عذر آورد که این گروه را یاریدهندگان و یاورانی است
5:43
و اکنون برای او ممکن نیست
5:46
امّا آن را به زمانی که توانایی یابد، به تأخیر میاندازد
5:50
چهار ماه از بیعت امیرالمؤمنین علی بن ابی طالب رضیاللهعنه گذشت
5:58
بیآنکه قصاص قاتلان عثمان رضیاللهعنه اجرا شود
6:03
پس طلحه و زبیر از امیرالمؤمنین علی بن ابی طالب اجازه خواستند که به مکه بروند
6:09
و او به ایشان اجازه داد
6:11
و آنجا با امالمؤمنین عایشه رضیاللهعنها دیدار کرد.
6:16
مردم پیرامون آنان جمع شدند
6:19
و به امالمؤمنین عایشه رضیاللهعنها متوسل شدند
6:23
و نزد او شکایت کردند از آنچه به آن دچار شده بودند از فتنهای بزرگ و درهمریختگی و آشوبطلبی مردم
6:29
و از برکت آن در اصلاح امید داشته باشید.
6:32
و طمع کردند که مردم از آن شرم خواهند کرد
6:35
هرگاه نزد آنان بایستی و از ایشان درخواست صلح کنی
6:39
و او این را گمان کرد.
6:41
پس تصمیم قاطع گرفتم که به سوی بصره بیرون بروم.
6:44
و همراه او طلحه و زبیر رضیاللهعنهما
6:48
و سه هزار مرد به امید اصلاح
6:52
در حالی که این سخن خداوند را بهیاد داشتند: «بیایید»
6:54
و در مسیر لشکر امالمؤمنین عایشه رضیاللهعنها
7:29
شب را بر آبهای بنی عامر فرود آمدند
7:32
صدای پارس سگها را شنیدند
7:35
گفت: «این چه آبی است؟»
7:38
گفتند: آب حوأب.
7:41
گفت: گمان نمیکنم جز این باشد که بازگشتنی هستم.
7:45
برخی از کسانی که با او بودند گفتند
7:48
بلکه پیشقدم میشوی تا مسلمانان تو را ببینند
7:51
و الله میان آنان صلح برقرار میکند
7:54
پس گفت: «همانا رسول الله (صلیاللهعلیهوسلم)...
7:58
روزی به همسرانش فرمود:
8:01
چگونه است که یکی از آنها (زنان) را سگهای حَوأب پارس خواهند کرد
8:05
ای تکن صاحبة الجمل الأدبب
8:08
کشتههای بسیاری پیرامون آن کشته میشوند
8:11
و نجات مییابد پس از آنکه نزدیک بود
8:15
لشکر را حکیم بن جبلة العبدی به چالش کشید
8:19
او یکی از کسانی بود که در کشتن عثمان رضیاللهعنه شرکت کردند
8:23
پس با آنان جنگید، در حالی که هفتصد مرد همراه او بود.
8:27
و اصحاب امالمؤمنین عایشه رضیاللهعنها را قرار ده
8:30
دستهایشان را از آنان باز میدارند
8:33
و از جنگ خودداری میکنند
8:36
ابن جبلة بر آنان هجوم برد.
8:39
وقتی دیدند که ناگزیر از جنگاند
8:42
با آنان بجنگید؛ پس حکیم بن جبله کشته شد
8:45
و شمار کسانی که با او بودند
8:48
و بقیهی (لشکریان) گریختند.
8:51
تعداد زیادی از آنان به لشکر امالمؤمنین رضیاللهعنها پیوستند
8:55
امیرالمؤمنین علی بن ابی طالب رضیاللهعنه را درک کرد
8:58
خطر موقعیت در بصره
9:01
و آنچه که اختلاف ممکن است به آن بکشاند
9:04
از تمزیق دولت اسلامی
9:07
پس تصمیم گرفت به سوی بصره بیرون رود
9:10
و از مردم خواست که همراه او بیرون بیایند
9:13
با او هفتصد مرد از مدینه بیرون آمدند
9:16
و چون به بصره رسید
9:19
تعداد کسانی که با او بودند به [آنجا] رسیده بود
9:23
پس از آن، شمار زیادی به او پیوستند
9:26
از مردم کوفه و بصره
9:29
و از قبیلههایی که در مسیرش از آنها گذشت
9:32
علی بن ابی طالب رضیاللهعنه فرستاد
9:35
قعقاع بن عمرو
9:38
به اردوگاه لشکر امالمؤمنین عایشه رضیاللهعنها
9:41
تا از او بشنود و آنان از او بشنوند
9:44
او بر ایشان وارد شد و با عائشه (رضیاللهعنها) گرد هم آمد.
9:47
و طلحه و زبیر
9:50
و از ایشان دربارهٔ علت آمدنشان پرسید.
9:53
عایشه رضیاللهعنها فرمود:
9:56
ای پسرم، میان مردم صلح و اصلاح برقرار کن.
9:59
طلحه و زبیر رضیاللهعنهما گفتند
10:02
ما دنبالکنندهی آن هستیم
10:05
قعقاع رضیاللهعنه سخن گفت
10:08
و (آنان) گفتگو کردند تا سرانجام بر فرود آمدن (آن) توافق کردند.
10:11
بنا بر نظر علی بن ابی طالب رضیاللهعنه
10:14
و به درگیری دو گروه (با یکدیگر) پایبند باشید.
10:17
و تفرقه را کنار گذاشته، از آنان دوری میکنیم
10:20
قعقاع نزد علی رضیاللهعنهما بازگشت
10:23
او را از آنچه بر سر آن به صلح توافق کردند، آگاه کرد.
10:26
و این کار او را خوشایند آمد
10:29
علی به سوی لشکر امالمؤمنین عایشه رضیاللهعنها حرکت کرد
10:32
با من همراه او
10:35
و دو لشکر با یکدیگر روبهرو شدند
10:38
و مردم شاد شدند
10:41
و دلها آرام گرفت و جانها سکون یافت
10:45
اما این موضوع برای قاتلان عثمان رضیاللهعنه خوشایند نبود.
10:48
و شب را بدترین شب گذراندند
10:51
و آنان در کار خود به مشورت پرداختند
10:54
و میگویند: اگر این امر تحقق یابد
10:57
میان دو اردوگاه
11:00
در آن (آیه) هلاکت ایشان است و از ایشان قصاص گرفتند.
11:03
و (ایشان) بر این اتفاق کردند که در وقت سحر جنگ را برانگیزند.
11:06
پس گروهی از این مجرمان پنهانی (از میدان) بیرون رفتند.
11:09
به سوی لشکر امالمؤمنین عایشه رضیاللهعنها
11:12
و این در آرامش شب و در غفلت مردم بود.
11:15
و عدهای از آنان را کشتند
11:18
مردم بر صدای کشتار برخاستند
11:21
خائنان به سپاه علی رضیاللهعنه پیوستند.
11:24
گفت: کسی که در لشکر امالمؤمنین است
11:27
سپاه علی ما را شبانگاه فرا گرفت
11:30
و به سلاحهایشان هجوم بردند.
11:33
و زره جنگ را پوشیدند
11:36
و سوار بر اسبها شدند
11:39
و بر لشکر علی هجوم آوردند
11:42
لشکر دیگر به دفاع از خود برخاست
11:45
جنگ با تمام توان و شدت برپا شد.
11:48
و نبرد آغاز شد
11:51
و فرمان الله همواره تقدیری حتمی و معین بوده است.
11:55
علی با طلحه رضیاللهعنهما دیدار کرد.
11:58
در جریان نبرد
12:01
علی او را موعظه کرد و طلحه از جنگ دست کشید،
12:04
و در صفوف عقب کشید
12:08
به سوی بندگان خدا.
12:11
پس تیری به زانویش اصابت کرد،
12:14
در همان جایی که در روز احد به آن آسیب دیده بود،
12:17
در حالی که در برابر رسول الله (ﷺ) دفاع میکرد،
12:20
(صلیاللهعلیهوسلم).
12:23
پس خونش جاری شد تا آنکه درگذشت، رضیاللهعنه.
12:26
و علی رضیاللهعنه بر بالینش ایستاد،
12:29
و شروع کرد به پاک کردن خاک از چهرهاش،
12:32
در حالی که میگفت:
12:35
«رحمت خدا بر تو باد ای ابو محمد!
12:38
برایم سخت است که تو را در زیر ستارگان آسمان افتاده ببینم.»
12:41
سپس گفت:
12:44
«به خدا شکایت میبرم از این ناله و آن نالهام!»
12:47
«به خدا سوگند دوست داشتم که پیش از این روز، بیست سال مرده بودم.»
12:50
(این سخن را گفت.)
12:54
اما زبیر رضیاللهعنه،
12:57
قصد جنگ نداشت
13:00
و برای جنگ بیرون نیامده بود.
13:04
او از میدان بیرون رفت و نجنگید،
13:07
پس به درهای فرود آمد که به آن «وادی السباع» میگویند.
13:10
عمر بن جرموز او را دنبال کرد،
13:13
خدا او را زشت گرداند،
13:16
و چون زبیر خوابیده بود، پنهانی او را کشت.
13:19
سپس با شتاب به سوی علی بن ابی طالب بازگشت
13:22
تا او را مژده دهد.
13:25
علی رضیاللهعنه فرمود:
13:28
«قاتل پسر صفیه را به آتش دوزخ مژده ده!
13:31
امیدوارم که من
13:34
و طلحه و زبیر و عثمان
13:37
از کسانی باشیم که خداوند دربارهشان فرموده است...
13:51
اما امالمؤمنین عایشه رضیاللهعنها،
13:54
بر هودج خود سوار شد
13:57
و میان مردم بر شترش داخل شد،
14:00
و کوشید که آنان را آرام کند و از جنگ بازدارد،
14:03
اما موفق نشد.
14:06
جنگ شدت گرفت و افراد بسیاری کشته شدند
14:09
در اطراف شتری که او بر آن بود،
14:12
از جمله هفتاد نفر که همگی قرآن را جمع کرده بودند.
14:15
عبدالله بن بدیل نزد او آمد،
14:18
در حالی که عایشه در هودج بود،
14:21
و برادرش محمد بن ابی بکر، رضیاللهعنهما، همراهش بود.
14:24
آن دو به مردم گفتند:
14:28
«پس شتر را پی کردند و هودج را برداشتند»،
14:31
تا آنکه هودج را در برابر علی رضیاللهعنه گذاشتند.
14:34
علی دستور داد
14:37
که آن را به خانه عبدالله بن بدیل رضیاللهعنه ببرند.
14:40
و بدینگونه خداوند سبحانه و تعالی
14:43
امالمؤمنین را نجات داد پس از آنکه
14:46
نزدیک بود آسیب شری به او برسد،
14:49
چنانکه رسول الله (ﷺ) فرموده بود،
14:52
«در اطرافش کشتههای بسیاری خواهند افتاد»،
14:55
و او نجات یافت پس از آنکه نزدیک بود (به هلاکت برسد).
14:58
علی بن ابی طالب رضیاللهعنه میان مردم ندا داد:
15:02
«زخمی را تمام نکنید،
15:05
یعنی او را از پا درنیاورید،
15:08
و فراری را نکشید،
15:11
و هر که در خانهاش را ببندد و سلاح بیفکند، در امان است.»
15:14
علی رضیاللهعنه از جنگ غنیمتی نگرفت،
15:17
و مردم به او گفتند:
15:20
«چگونه با آنان بجنگیم و از ایشان غنیمت نگیریم؟»
15:23
علی رضیاللهعنه فرمود:
15:26
«کدامیک از شما عایشه رضیاللهعنها را در سهم خود میخواهد؟»
15:29
پس همه سکوت کردند.
15:32
مردی از لشکرش به او گفت:
15:35
«این گروه میگویند:
15:38
ای انتقامگیرندگان خون عثمان!»
15:41
علی رضیاللهعنه دستانش را بلند کرد
15:44
و گفت: «خدایا، آنان که عثمان را کشتند را امروز بر رویشان نگونسار کن.»
15:47
(این دعا را کرد.)
15:51
وقتی امالمؤمنین عایشه رضیاللهعنها خواست
15:54
از بصره خارج شود
15:57
و به مکه بازگردد،
16:00
علی رضیاللهعنه هر آنچه را که شایسته بود برای او فرستاد،
16:03
از مرکب و توشه و کالا و غیر آن.
16:06
و به کسانی از همراهانش که نجات یافته بودند اجازه داد
16:09
که اگر خواستند بازگردند.
16:12
برای او چهل زن
16:15
از زنان بصره برگزید تا همراهش باشند،
16:18
و برادرش محمد بن ابی بکر رضیاللهعنه را نیز با او همراه کرد.
16:21
چون زمان حرکتش فرا رسید،
16:24
علی رضیاللهعنه آمد
16:27
و بر در ایستاد،
16:30
و مردم حضور یافتند.
16:33
او از خانه در هودج بیرون آمد،
16:36
و با مردم وداع کرد و برایشان دعا نمود و گفت:
16:39
«ای فرزندان، برخی از ما بر برخی دیگر عتاب نکنیم.
16:42
به خدا سوگند میان من و علی
16:45
رضیاللهعنه در گذشته
16:48
جز آنچه میان زن و خویشاوندان همسرش پیش میآید، چیزی نبود،
16:51
و او بر آنچه از من عتاب کرده،
16:54
از نیکان است.»
16:57
علی رضیاللهعنه فرمود:
17:00
«راست گفتی، به خدا سوگند میان من و او جز همین نبود،
17:03
و او همسر پیامبرتان است
17:06
(صلیاللهعلیهوسلم) در دنیا
17:09
و آخرت.» و علی رضیالله
17:12
رضیاللهعنه همراهش رفت،
17:15
با وداع و بدرقه، میلها.
17:18
و فرزندانش را همراه او تا پایان همان روز بازگرداند.
17:21
و شکی نیست که امّالمؤمنین
17:25
عایشه رضیاللهعنها
17:28
از رفتن خود به بصره پشیمان شد،
17:31
و از حضور در نبرد جمل.
17:34
و او هرگاه آن روز را یاد میکرد،
17:37
آنقدر میگریست که روسریاش از اشکهایش خیس میشد.
17:40
و همینگونه بیشتر پیشگامان
17:43
از آنچه در جنگ به آن درآمده بودند، پشیمان شدند.
17:46
و طلحه و زبیر و علی
17:49
رضیاللهعنهم اجمعین (پشیمان شدند).
17:52
و جنگ جمل برای اینان
17:55
قصد جنگیدن نبود،
17:58
بلکه جنگ بدون اختیار ایشان رخ داد.
18:01
رضیاللهعنهم و ارضاهم.
18:14
در بهشت جاودان (هستند).
18:17
دو تن را که شرفشان را افزون کرد:
18:20
طلحه،
18:23
و ابن عوف،
18:26
و زبیر، و
18:29
ابو عبیده،
18:32
و سعدان و خلفا.