آن ده وعده بهشت را دادند | قسمت (28) | ابوعبیده بن الجراح رضی الله عنه (قسمت دوم)

◉ 3563 بازدید ⏱ 20:02 صدای اصلی (عربی)
صوت ترجمه‌شده برای این درس هنوز در دسترس نیست — ضبط اصلی عربی پخش می‌شود. متن زیر به‌طور کامل ترجمه شده است.
0:000:00

متن کامل

ترجمهٔ ماشینی — ممکن است خطا داشته باشد
0:00 بسم الله الرحمن الرحیم
0:04 جمعیت «مودّت» ده نفری را که به بهشت مژده داده شده‌اند معرفی می‌کند
0:12 ابو عبیده بن جراح رضی‌الله‌عنه
0:18 دوستی یاران و خویشاوندی (پیامبر) دو سنت است
0:23 پروردگارم آن را به من عطا کرد هنگامی که ما را زنده گرداند
0:28 دوستی یاران
0:29 عمر بن خطاب رضی‌الله‌عنه روزی با یارانش نشسته بود
0:37 و سخنان نغز و دلپذیر با یکدیگر می‌گفتند
0:40 و در همان حال بودند
0:42 که عمر اندکی از ایشان دور شد و در اندیشه فرو رفت
0:46 گفتند: ای امیرالمؤمنین، تو را چه شده است؟
0:50 گفت: آرزو کنید
0:53 یکی از ایشان گفت: آرزو دارم این خانه پر از درهم باشد تا آن را در راه الله انفاق کنم
0:58 (هر چه را که آرزو کرد)
1:01 عمر گفت: باز هم آرزو کنید
1:04 دیگری گفت: آرزو دارم این خانه پر از طلا باشد
1:10 تا آن را در راه الله انفاق کنم
1:13 عمر گفت:
1:15 اما من آرزو دارم این خانه پر از مردانی باشد
1:20 همچون ابو عبیده بن جراح
1:23 تا آنان را در طاعت الله به کار گیرم
1:25 ابو عبیده بن جراح رضی‌الله‌عنه چنین بود
1:31 مردی برای کارهای دشوار
1:34 و موقعیت‌های مهم
1:36 که هر فرمانده‌ای در میان صفوف سپاه خود آرزوی او را دارد
1:40 و در پیشاپیش سپاهیانش
1:42 و چه مرد نیکویی بود
1:45 از هیچ غزوه‌ای که رسول الله صلی‌الله‌علیه‌وسلم در آن جنگید، تخلف نکرد
1:51 در هر سریه‌ای که پیامبر او را بدان می‌فرستاد، شتابان حاضر می‌شد
1:53 یا (در سریه‌هایی که) دو یار پس از ایشان، درود و سلام بر او باد، می‌فرستادند
1:58 و او در این راه موقعیت‌های والایی داشت
2:02 که گواه شجاعت و فداکاری اوست
2:05 از آن جمله است آنچه ابوبکر صدیق رضی‌الله‌عنه در جنگ احد روایت کرده است
2:12 صدیق می‌گوید:
2:14 آن‌گاه که روز احد بود
2:16 و (تیری) به چهره رسول الله صلی‌الله‌علیه‌وسلم اصابت کرد
2:20 تا آنجا که دو حلقه از زره‌ی خود (مِغْفَر) به گونه‌های ایشان فرو رفت
2:25 من به سوی رسول الله صلی‌الله‌علیه‌وسلم شتافتم
2:30 و مردی از جانب مشرق به سرعت، گویی پرواز می‌کرد، پیش آمد
2:35 تا آنکه به رسول الله صلی‌الله‌علیه‌وسلم رسیدیم
2:40 ناگهان دیدیم که او ابو عبیده بن جراح رضی‌الله‌عنه است
2:45 او بر من پیشی گرفت و گفت:
2:47 ای ابوبکر، تو را به الله سوگند می‌دهم
2:50 که مرا واگذاری تا آن دو حلقه را از گونه‌ی رسول الله صلی‌الله‌علیه‌وسلم بیرون آورم
2:57 من او را واگذاشتم
2:59 پس ابو عبیده یکی از دو حلقه‌ی مِغْفَر را با دندان پیشین خود گرفت
3:04 و آن را با شدت بیرون کشید تا آنکه (خود ابو عبیده) به پشت افتاد
3:08 و دندان پیشین او رضی‌الله‌عنه شکست
3:11 سپس حلقه‌ی دیگر را با دندان پیشین دیگرش گرفت
3:15 و آن نیز افتاد
3:16 پس ابو عبیده رضی‌الله‌عنه در میان مردم، خوش‌قیافه‌ترین بود
3:21 یعنی دو دندان پیشین او افتاده بود
3:25 و به خاطر رسول الله صلی‌الله‌علیه‌وسلم متألم شد
3:30 اما با از دست رفتن آن دو دندان، لبخندش زیباتر شد
3:34 تا آنجا که گفته شد:
3:36 هرگز دیده نشد که کسی دندان‌های افتاده‌اش زیباتر از ابو عبیده باشد
3:40 و در سال هشتم هجری
3:44 پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وسلم سریه‌ای به سوی ساحل فرستاد
3:49 حدود سیصد مرد
3:52 و ابو عبیده بن جراح رضی‌الله‌عنه را بر ایشان امیر کرد
3:57 چون در بخشی از راه بودند، توشه‌شان رو به پایان نهاد
4:02 امیر امین با این موقعیت دشوار چگونه برخورد کرد؟
4:07 بیایید به سخن جابر بن عبدالله رضی‌الله‌عنهما گوش دهیم
4:11 که در آن سریه با ایشان بود
4:15 و آن حادثه‌ی شگفت را برای ما وصف می‌کند
4:19 جابر گفت: ابو عبیده رضی‌الله‌عنه دستور داد توشه‌های سپاه را گرد آورند
4:25 پس آن‌ها را جمع کرد
4:27 و هر روز به ما اندکی از خوراک‌مان را می‌داد، اندک اندک
4:31 تا آنکه سرانجام هر روز تنها یک خرما به ما می‌داد
4:37 کسی که از جابر شنید، گفت:
4:38 یک خرما شما را چه بی‌نیاز می‌کرد؟
4:41 جابر گفت:
4:43 آن را می‌مکیدیم، چنان‌که کودک پستان را می‌مکد
4:47 سپس روی آن آب می‌نوشیدیم
4:49 و همان ما را تا شب کفایت می‌کرد
4:52 و بر همین حال بودیم تا آنکه خرما تمام شد
4:56 پس گرسنگی سختی به ما رسید، تا آنجا که برگ درختان (خَبَط) را خوردیم
5:01 و آن برگ‌هایی است که از درختان می‌ریزد
5:04 از این رو آن سپاه، «سپاه خَبَط» نامیده شد
5:07 سپس به دریا رسیدیم
5:10 ناگهان ماهی بزرگی همچون کوه کوچکی دیدیم
5:13 و نیم ماه از آن خوردیم
5:16 و از چربی آن بر بدن‌هایمان مالیدیم
5:18 تا آنکه جان و توان به بدن‌هایمان بازگشت
5:21 آن‌گاه ابو عبیده سیزده مرد را گرفت
5:25 و ایشان را در حفره‌ی چشم آن ماهی نشاند
5:27 تا بزرگی این ماهی را ببینند
5:30 و یکی از دنده‌های آن را گرفت و آن را برپا داشت
5:33 سپس بزرگ‌ترین شتری را که با ما بود آوردند
5:36 و از زیر آن گذشت
5:38 و از گوشت آن قدید (گوشت خشک‌شده) ساختیم
5:41 و آن را با خود برداشتیم
5:43 چون به مدینه رسیدیم
5:45 نزد رسول الله صلی‌الله‌علیه‌وسلم آمدیم
5:49 و آن ماجرا را برای ایشان یاد کردیم
5:51 فرمود: آن روزی بود که الله برای شما بیرون آورد
5:55 آیا از گوشت آن چیزی با خود دارید تا ما را هم بخورانید؟
5:59 ما (مقداری) نزد رسول الله صلی‌الله‌علیه‌وسلم فرستادیم
6:03 ایشان از آن گرفت و خورد
6:06 و در ایام پربرکت خلافت صدیق
6:10 ابوعبیده با لشکریان مسلمانان در شرق و غرب جزیرة‌العرب جنگید
6:13 (ادامه) تا اینکه اهالی آن‌جا را به آغوش اسلام بازگرداندند
6:16 تا آنکه اهل آن را به آغوش اسلام بازگرداندند
6:20 سپس صدیق عزم کرد با رومیان بجنگد
6:23 و سرزمین شام را فتح کند
6:25 پس به چهار قهرمان از فرماندهان مسلمانان پیام فرستاد
6:29 آنان ابوعبیده بن الجراح بودند
6:32 و معاذ بن جبل
6:34 و شرحبیل بن حسنه
6:36 و یزید بن ابی‌سفیان
6:38 نزد او آمدند
6:40 او به ایشان گفت
6:42 من شما را در این جبهه، یعنی شام، اعزام می‌کنم
6:45 (یعنی شام)
6:47 و شما را بر این سپاهیان امیر می‌گردانم
6:49 و من با هر یک از شما هر مقدار از مردان را که توان داشته‌ام همراه می‌کنم
6:55 پس چون به شهر رسیدید و با سپاهیان روبه‌رو شدید
6:59 و برای جنگ با ایشان گرد آمدید
7:01 پس امیر شما ابوعبیده بن الجراح است
7:05 و صدیق ابوعبیده را فراخواند
7:09 و او را سفارش کرد
7:11 (بشنو) شنیدنِ کسی که می‌خواهد آنچه به او گفته می‌شود را بفهمد
7:15 سپس به آنچه به آن فرمان داده شده عمل کند
7:18 تو با بزرگان مردم و خانواده‌های اصیل عرب بیرون می‌روی
7:22 و نیکوکاران مسلمانان و شوالیه‌های دوران جاهلیت
7:26 که آنان در آن زمان بر پایه تعصب می‌جنگیدند
7:29 و امروز بر پایه ثواب‌جویی و نیت نیکو می‌جنگند
7:34 با هر کس که همراهت کرده‌ام نیکو همراهی کن
7:37 و باید مردم نزد تو در حق برابر باشند
7:41 و از الله یاری بجوی
7:43 و الله برای یاری‌دهندگی کافی است
7:45 چهار لشکر به سوی شام حرکت کردند
7:50 و هر لشکری راهی غیر از راه لشکر دیگر برگزید
7:55 از هیچ روستایی نمی‌گذشتند مگر آنکه آن را فتح می‌کردند یا با اهلش صلح می‌کردند
8:00 تا آنکه در سرزمین شام به یکدیگر رسیدند
8:03 و هرقل پادشاه روم به انطاکیه گریخت
8:07 که در دورترین نقطه سرزمین شام است
8:09 و آن را مقر خود قرار داد
8:11 و به روم پیام فرستاد و لشکریان ایشان را طلب کرد
8:14 پس از آن‌ها شمار انبوهی نزد او آمد
8:17 و آنان آماده‌شدن برای جنگ با مسلمانان را آغاز کردند
8:21 خلیفه ابوبکر صدیق رضی‌الله‌عنه تصمیم گرفت
8:25 که لشکر خالد بن ولید را در عراق به لشکرهای شام بپیوندد
8:30 پس به او نوشت
8:32 هرگاه این نامه من به دستت رسید
8:34 عراق را رها کن
8:36 و با افراد نیرومند از یارانت سبک‌بار حرکت کن تا به شام برسی
8:42 و با ابوعبیده بن الجراح و مسلمانانی که با اویند دیدار کنی
8:47 آن‌گاه خالد به مسلمانان شام نوشت
8:52 نامه خلیفة رسول الله صلی‌الله‌علیه‌وسلم
8:57 به من رسید که به من فرمان می‌دهد به سوی شما حرکت کنم
9:00 و من آماده شدم و شتاب کردم
9:02 گویی سواران من با مردان خود بر شما وارد شده‌اند
9:06 پس به تحقق وعده الله و پاداش نیکوی او مژده باد
9:10 و نامه دیگری به ابوعبیده بن الجراح رضی‌الله‌عنه نوشت
9:16 که در آن می‌گوید
9:18 نامه خلیفة رسول الله صلی‌الله‌علیه‌وسلم به من رسید
9:23 که به من فرمان می‌دهد به سوی شام حرکت کنم
9:26 و در میان سپاهیانش بمانم و امور آن را بر عهده گیرم
9:30 و به الله سوگند که من این را نخواسته و نخواسته‌ام و درباره‌اش به او ننوشته‌ام
9:36 و تو، الله تو را رحمت کند، در همان جایگاهی که داری
9:40 فرمانت نافرمانی نمی‌شود و رأیت مخالفت نمی‌شود
9:44 و هیچ کاری بدون تو قطع نمی‌شود
9:46 زیرا تو از بزرگان مسلمانانی
9:49 فضیلتت انکار نمی‌شود و از رأیت بی‌نیاز نمی‌توان بود
9:55 و با ورود خالد رضی‌الله‌عنه به شام
9:58 فرماندهی لشکر را بر عهده گرفت
10:01 و پیوسته در هر کاری با ابوعبیده رضی‌الله‌عنه مشورت می‌کرد
10:07 و الله به دست ایشان شهر بصری و سایر سرزمین‌های شام را گشود
10:13 و در حالی که آنان چنین بودند و شهری پس از شهری را می‌گشودند
10:17 ناگهان خبرها رسید که لشکر روم به سوی شهر بصری رهسپار شده است
10:22 تا آن را از دست مسلمانان بازپس گیرد
10:25 و لشکر ابوعبیده و خالد را از بقیه لشکرها جدا کرد
10:30 و خبر دیگری به ایشان رسید که می‌گفت
10:34 لشکر بزرگ دیگری از روم
10:37 در أجنادین، از جنوب فلسطین فرود آمده است
10:40 پس ابوعبیده و خالد رضی‌الله‌عنهما دیدار کردند
10:45 و درباره آن مشورت کردند
10:47 و رأی بر این قرار گرفت که به سوی أجنادین روی آورند
10:51 (یعنی) لشکر بزرگ رومی
10:53 و به لشکرهای دیگر نامه بنویسند
10:56 تا در آن مکان گرد آیند
10:58 و بر این توافق شد
11:00 و دیداری میان لشکر روم رخ داد
11:03 که شمارشان به حدود صد هزار نفر می‌رسید
11:07 و لشکر مسلمانان که شمارشان به حدود سی هزار نفر بود
11:13 پس مسلمانان پیروز شدند
11:15 و رومیان به بدترین شکست گرفتار شدند
11:18 و در نتیجه آن پیروزی
11:19 تمام فلسطین در برابر مسلمانان آشکار شد
11:24 اما هرقل هنوز تسلیم نشده بود
11:28 و می‌پنداشت که توانایی شکست دادن مسلمانان را دارد
11:33 پس گروه‌های بی‌شماری گرد آورد
11:36 و دوباره به سوی جنوب شام روی آوردند
11:40 فرماندهان لشکرهای اسلامی گرد آمدند
11:43 و مشورت کردند
11:45 و بر این توافق کردند که در جابیه گرد آیند
11:47 و از آن‌جا به سوی یرموک روی آورند
11:50 و در این میان
11:52 نامه‌ای از مدینه، پایتخت خلافت اسلامی، می‌رسد
11:57 در آن خبر وفات خلیفهٔ مسلمانان ابوبکر رضی‌الله‌عنه آمده است
12:03 و نصب عمر بن الخطاب رضی‌الله‌عنه به خلافت مسلمانان
12:08 و در آن خبر دیگری نیز هست که ممکن است لشکر را متزلزل کند
12:12 و آن برکناری خالد بن الولید رضی‌الله‌عنه از فرماندهی لشکر شام است
12:19 و گماشتن ابوعبیده بر لشکر و بر تمام شام یکجا
12:24 چون این خبر به خالد بن الولید رضی‌الله‌عنه رسید
12:30 به مردم گفت
12:32 امین این امت بر شما گماشته شده است
12:35 من از رسول الله صلی‌الله‌علیه‌وسلم شنیدم که می‌فرمود
12:39 امین این امت ابوعبیده است
12:43 پسر الجراح
12:45 ابوعبیده رضی‌الله‌عنه گفت
12:48 من از رسول الله صلی‌الله‌علیه‌وسلم شنیدم که می‌فرمود
12:53 خالد شمشیری از شمشیرهای الله و جوانمرد قبیله است
12:58 پس سخن لشکر بر ابوعبیده رضی‌الله‌عنه یک‌صدا شد
13:03 و چون مسلمانان به جابیه رسیدند
13:07 و از نیروی لشکر روم آگاه شدند
13:10 و از شمار و ساز و برگی که برای ایشان آماده کرده بودند
13:12 میان ایشان آرا اختلاف افتاد
13:16 گروهی از ایشان خواستار بازگشت به مرزهای عقبه بودند
13:20 و گروهی خواستار ماندن در همان جا بودند
13:23 خالد بن الولید رضی‌الله‌عنه گفت
13:27 به نظر من اگر ما با شمار و نیرو می‌جنگیم
13:31 ایشان از ما بیشترند و بر ما برترند
13:34 و ما را توان مقابله با ایشان نیست
13:37 و اگر ما تنها برای الله و به خاطر الله با ایشان می‌جنگیم
13:40 پس به نظر من گرد آمدن ایشان، هرچند تمام اهل زمین باشند، هیچ سودی برایشان ندارد
13:48 سپس سخن خود را رو به ابوعبیده کرد و گفت
13:52 کار پشت دروازه‌ات را به من واگذار و مرا با آن قوم رها کن
13:56 زیرا امیدوارم که الله مرا بر ایشان یاری دهد
14:00 ابوعبیده گفت انجام دادم
14:03 پس ابوعبیده خالد را به‌جای خود در فرماندهی کل
14:07 بر لشکرهای مسلمانان در شام گمارد
14:10 و خالد با ایشان کارهای شگفت کرد
14:13 و نبرد با شکست سخت رومیان پایان یافت
14:17 و با پیروزی درخشان مسلمانان
14:20 و این بزرگ‌ترین فاجعه‌ای بود که بر امپراتوری بیزانس فرود آمد
14:26 و رقل از انطاکیه کوچ کرد در حالی که می‌گفت
14:30 وداعی ای سوریه، وداع کسی که دیگر به سوی تو باز نمی‌گردد
14:35 بیت‌المقدس از آخرین پایگاه‌هایی بود که رومیان پشت دیوارهایش خود را حفظ می‌کردند
14:44 چون ابوعبیده از فتح شمال شام فارغ شد
14:48 به فلسطین بازگشت
14:50 و عمر بن العاص رضی‌الله‌عنه بیت‌المقدس را محاصره کرده بود
14:54 چون ابوعبیده رضی‌الله‌عنه رسید
14:58 اهل قدس خواستند که با ایشان مانند صلح اهل شام صلح شود
15:02 و اینکه عقد صلح را عمر بن الخطاب رضی‌الله‌عنه بر عهده داشته باشد
15:09 پس ابوعبیده به عمر بن الخطاب نوشت که اهل بیت‌المقدس چنین خواسته‌ای دارند
15:15 عمر اجابت کرد و به شام آمد
15:18 و فتح قدس تحقق یافت
15:20 و بدین‌گونه پس از سفری طولانی ابوعبیده رضی‌الله‌عنه در جهاد و رباط
15:29 سرنوشت حتمی به سراغش آمد
15:31 هر نفسی چشندهٔ مرگ است، هرچند اسباب آن متعدد باشد
15:37 در شام بیماری‌ای به نام طاعون عمواس رخ داد
15:42 خلق بسیاری از آن مردند
15:45 چون این خبر به عمر بن الخطاب رضی‌الله‌عنه رسید
15:49 نامه‌ای به ابوعبیده فرستاد تا او را از بیماری طاعون بیرون آورد
15:55 در آن نوشت سلام بر تو باد
15:58 اما بعد
16:00 نیازی برایم پیش آمده که می‌خواهم آن را با تو در میان بگذارم
16:05 پس تو را سوگند می‌دهم که چون نامهٔ مرا خواندی
16:09 آن را از دست ننهی تا نزد من آیی
16:13 ابوعبیده مقصود عمر را دریافت
16:16 و دانست که او تنها خواسته او را از بیماری بیرون آورد
16:20 گفت الله امیرالمؤمنین را بیامرزد
16:24 سپس به او نوشت
16:26 ای امیرالمؤمنین
16:28 من نیاز تو به خودم را دریافتم
16:31 و من در میان لشکری از مسلمانان هستم
16:34 و هیچ میل جدایی از ایشان در خود نمی‌یابم
16:37 پس نمی‌خواهم از ایشان جدا شوم تا الله درباره من و ایشان فرمان و حکم خود را جاری کند
16:44 پس ای امیرالمؤمنین مرا از سوگند خود آزاد کن
16:48 و مرا در میان لشکرم رها کن
16:50 چون عمر نامه را خواند و به پایان برد
16:54 مردم گفتند
16:56 ای امیرالمؤمنین، آیا ابوعبیده مرده است؟
17:00 گفت نه
17:02 اما او از مرگ دور نیست
17:05 و چون بیماری، یعنی طاعون، شعله‌ور شد
17:09 ابوعبیده میان مردم برخاست و خطبه خواند و گفت
17:13 ای مردم
17:15 این بیماری برای شما رحمتی است
17:18 و دعای پیامبرتان است
17:20 و مرگ صالحان پیش از شما نیز چنین بوده است
17:22 و ابوعبیده از الله می‌خواهد که بهره‌ای از آن را برایش مقرر کند
17:28 پس زیاد طول نکشید که بیماری به او رسید
17:31 به معاذ بن جبل رضی‌الله‌عنه گفت
17:35 با مردم نماز بگزار
17:37 پس معاذ با ایشان نماز گزارد
17:39 تا آنکه ابوعبیده رضی‌الله‌عنه جان سپرد
17:43 و عمرش پنجاه و هشت سال بود
17:46 معاذ برخاست
17:49 و در میان مردم به تسلیت خطبه خواند و گفت
17:51 ای مردم
17:53 شما به مرگ مردی داغدار شدید
17:56 که هرگز از بندگان الله کسی را ندیدم
18:00 کم‌کینه‌تر و پاک‌دل‌تر از او نباشد
18:03 و کم‌فریب‌تر و باحیاتر از او نباشد
18:07 و خیرخواه‌تر از او برای عموم نباشد
18:10 و او ابوعبیده بن الجراح است
18:13 پس بر او رحمت فرستید، رضی‌الله‌عنه
18:17 مردم گرد آمدند.
18:18 و ابوعبیده به صحرا بیرون رفت.
18:22 و معاذ بن جبل رضی‌الله‌عنه پیش آمد
18:26 و بر او نماز گزارد.
18:28 سپس با عمر بن العاص
18:31 و ضحاک بن قیس رضی‌الله‌عنهم به قبر او داخل شد.
18:34 چون او را در لحد نهادند و بیرون آمدند،
18:38 خاک را بر او ریختند.
18:40 آنگاه معاذ بن جبل رضی‌الله‌عنه گفت:
18:44 ای ابا عبیده!
18:45 تو را ستایش نمی‌کنم و سخن باطل نمی‌گویم،
18:49 می‌ترسم که به‌سبب آن (کار)، خشمی از جانب الله به من برسد.
18:53 به خدا سوگند، تو از ذاکران بسیار یاد الله بودی،
18:57 و از کسانی بودی که با فروتنی بر زمین راه می‌روند،
19:01 و چون نادانان ایشان را خطاب کنند، می‌گویند: «سلام»
19:05 و از کسانی‌اند که چون انفاق کنند، اسراف نمی‌کنند و تنگ‌گیری نمی‌کنند
19:10 و میان این دو، حدِّ اعتدال است
19:12 و به خدا سوگند، تو از فروتنان و متواضعان بودی،
19:17 همان کسانی که به یتیم و بینوا مهر می‌ورزند،
19:21 و خیانت‌پیشگان و متکبران را دشمن می‌دارند.
19:25 برای مصطفی، بهترین یار و خیرخواه بود؛ آنان (یاران) مرده‌اند،
19:36 در باغ‌های جاودان؛ توشهٔ ایشان شرف است،
19:42 اینان طلحه و ابن عوف و زبیر هستند،
19:51 و ابوعبیده و سعدان و خلفی.