از مجموعهٔ عشره مبشره — ده تن بشارتدادهشده به بهشت (مجموعه کامل شد)
· درس 9 از 30
آن ده وعده بهشت را دادند | قسمت (9) | عمر بن الخطاب رضی الله عنه (قسمت پنجم)
0:000:00
متن کامل
ترجمهٔ ماشینی — ممکن است خطا داشته باشد
0:00
بسم الله الرحمن الرحیم
0:04
جمعیت مودّه
0:06
تقدیم
0:07
ده تن که به بهشت مژده داده شدهاند
0:10
عمر بن خطاب
0:15
رضیاللهعنه
0:17
دوستی با صحابه و خویشاوندی (پیامبر) سنت است
0:22
(خداوند) با آن نزد پروردگارم برسم، آنگاه که مرا زنده کند
0:27
دوستی با صحابه و خویشاوندی (پیامبر) سنت است
0:29
این شهر، مدینهٔ نبوی است
0:32
پایتخت دولت اسلام
0:34
و مقر خلافت راشده است
0:37
هیئتها از هر جا به آن روی میآورند
0:40
روز آن جنبوجوش و نشاط است
0:43
و شب آن ذکر و امان است
0:46
و در شامی
0:48
کاروانی از بازرگانان به مدینه آمد
0:51
پس در مصلّی فرود آمد
0:53
پس عمر به عبدالرحمن بن عوف گفت
0:55
رضیاللهعنهما
0:57
آیا میخواهی امشب از ایشان نگهبانی کنیم؟
1:00
گفت: آری
1:02
پس شب را به نگهبانی ایشان و نماز گذراندند
1:06
آنگاه عمر گریهٔ کودکی را شنید
1:08
پس به سوی او روی آورد
1:10
و به مادرش گفت
1:12
از خدای تعالی پروا کن
1:13
و با فرزندت نیکی کن
1:16
سپس به جای خود بازگشت
1:18
باز گریهٔ او را شنید
1:21
پس دوباره نزد مادرش آمد
1:23
و همان را به او گفت
1:25
سپس به جای خود بازگشت
1:28
چون پاسی از شب گذشت
1:30
گریهٔ کودک را شنید
1:32
پس نزد مادرش آمد و به او گفت
1:35
وای بر تو، تو مادر بدی هستی
1:38
چرا کودکت از امشب از گریه آرام نمیگیرد؟
1:42
او گفت
1:43
ای بندهٔ خدا
1:45
من او را از شیر خوردن بازمیدارم
1:47
و او از آن سرباز میزند
1:49
گفت: و چرا؟
1:51
گفت
1:52
زیرا عمر جز برای کودک از شیر گرفته (مقرری) تعیین نمیکند
1:56
گفت
1:57
فرزندت چند ساله است؟
2:00
چنین و چنان ماه
2:02
پس گفت
2:03
وای بر تو
2:04
او را از شیر گرفتن شتاب مده
2:07
چون نماز صبح را گزارد
2:09
و مردم از گریهٔ (کودک) قرائتش را به سختی میشنیدند
2:13
گفت
2:14
وای بر عمر
2:16
چه بسیار از فرزندان مسلمانان را کشته است!
2:20
سپس منادیاش را فرمان داد و او ندا داد
2:22
کودکان خود را پیش از وقت از شیر نگیرید
2:25
زیرا ما برای هر نوزادی در اسلام عطا تعیین میکنیم
2:30
و به همینها به اطراف (سرزمینها) نوشت
2:34
عمر بن خطاب رضیاللهعنه خلافت را بر عهده گرفت
2:38
پس به نیکوترین سیره رفتار کرد
2:41
و هیچچیز از آن را برای خود و خویشانش برنگرفت
2:45
و به مردم گفت
2:47
من خود را نسبت به مال خدا
2:50
به منزلهٔ سرپرست یتیم قرار دادهام
2:53
اگر بینیاز باشم، عفت میورزم
2:55
و اگر تنگدست شوم، به شایستگی میخورم
2:59
و خلیفه عمر بن خطاب رضیاللهعنه
3:03
با آنچه از بار خلافت و سنگینی امارت بر دوش داشت
3:07
بیوهزنان مدینه را پیگیری میکرد
3:11
و شبها برای آنان آب میکشید
3:13
و به کارهایشان رسیدگی میکرد
3:16
و یک بار
3:17
طلحه دید که شبها به خانهٔ زنی داخل میشود
3:21
پس طلحه روز نزد او رفت
3:24
دید پیرزنی نابینا و زمینگیر است
3:27
از او پرسید این مرد نزد تو چه میکند؟
3:31
گفت، و او (عمر را) نمیشناخت
3:34
این مرد از چندین وقت است که مرا پیگیری میکند
3:38
آنچه مرا به صلاح آورد میآورد و آزار (و رنج) مرا برطرف میکند
3:43
پس طلحه خود را سرزنش کنان گفت
3:46
مادرت به عزایت بنشیند ای طلحه!
3:48
لغزشهای عمر را دنبال میکنی؟
3:52
و در شبی از شبهای جاودانهٔ روزگار
3:55
خلیفه عمر رضیاللهعنه رفت
3:58
در دل تاریکی شب، چنان که عادتش بود، گشت میزد
4:01
و خادمش اسلم همراهش بود
4:04
ناگاه از دور آتشی برافروخته دیدند
4:08
عمر گفت
4:09
ای اسلم!
4:11
گمان میکنم اینجا کاروانی است
4:13
شب و سرما ایشان را درمانده کرده
4:15
بیا برویم
4:17
اسلم گفت
4:19
پس دواندوان رفتیم تا به ایشان نزدیک شدیم
4:22
ناگاه زنی را دیدیم با کودکان خردسال
4:26
و دیگی بر آتش نهاده شده بود
4:28
و کودکان (از گرسنگی) فریاد میزدند
4:31
عمر گفت
4:32
سلام بر شما ای اصحاب روشنایی
4:35
و عمر رضیاللهعنه از گفتن «ای اصحاب آتش» پرهیز کرد
4:40
پس آن زن گفت: و بر تو باد سلام
4:42
او گفت: نزدیک میآیم
4:45
زن گفت: با خیر نزدیک بیا، یا برگرد
4:48
پس نزدیک آمد و گفت:
4:50
شما را چه شده است؟
4:52
گفت: شب و سرما ما را به ستوه آورده است
4:55
گفت: این کودکان را چه شده که اینگونه ناله میکنند؟
5:00
گفت: گرسنگی
5:03
گفت: پس در این دیگ چیست؟
5:07
گفت: آبی است که با آن آنها را ساکت میکنم تا بخوابند
5:11
به خدا سوگند، میان ما و عمر
5:14
گفت: خدا رحمتت کند
5:17
و عمر از حال شما خبر ندارد؟
5:20
گفت: او کار ما را به عهده دارد، اما از ما غافل است
5:25
گفت: اسلم، پس عمر به سوی من روی آورد
5:28
و گفت: بیا با هم برویم
5:30
پس دواندوان رفتیم تا به خانهٔ آرد رسیدیم
5:35
پس یک گونی آرد و قدری پیه بیرون آورد
5:38
و گفت: این را بر دوشم بگذار
5:40
گفتم: من آن را از تو حمل میکنم
5:44
گفت:
5:45
آیا تو بار گناهان مرا در روز قیامت برمیداری؟
5:48
نه، نمیتوانم
5:49
پس آن را بر دوشش گذاشتم
5:51
پس او رفت و من هم با او دواندوان به سوی آن زن رفتیم
5:55
آن را نزد آن زن نهاد
5:57
و مقداری آرد بیرون آورد
6:00
و به آن زن گفت:
6:02
آن را برای من بریز، من برایت هم میزنم
6:05
و زیر دیگ دمید، سپس آن را هم زد
6:09
اسلم گفت:
6:10
دیدم که دود از میان ریش او بیرون میآید
6:14
تا برای آنان غذا پخته شد
6:16
سپس گفت: ظرفی برایم بیاور
6:19
پس آن زن ظرفی آورد و غذا را در آن ریخت
6:23
سپس به آن زن گفت:
6:25
به آنان غذا بده، و من برایشان آن را پهن میکنم
6:28
یعنی آن را پخش میکنم تا خنک شود
6:31
و این کار همچنان ادامه یافت تا آنان سیر شدند
6:34
و از غذا نزد آن زن باقی ماند
6:37
و برخاست و من هم با او برخاستم
6:39
پس آن زن میگفت:
6:41
خدا به تو بهترین پاداش دهد
6:43
تو به این کار از امیرالمؤمنین عمر شایستهتر بودی
6:47
گفت: نیکو بگو
6:50
وقتی نزد امیرالمؤمنین رفتی
6:52
مرا آنجا خواهی یافت، انشاءالله
6:55
سپس از او کناره گرفت به سویی
6:58
و نشست و به کودکان او نگاه میکرد
7:00
گفتم: برای تو کاری غیر از این هست
7:04
پس با من سخن نگفت
7:06
تا دیدم کودکان با هم کشتی میگیرند
7:09
سپس خوابیدند و آرام گرفتند
7:11
پس گفت:
7:13
ای اسلم!
7:14
گرسنگی آنان را بیخواب و گریان کرده بود
7:17
پس خوش نداشتم که بروم و آنان را رها کنم تا ببینم که میخندند
7:22
وقتی خندیدند، دلم آرام گرفت
7:26
و آن مهربانی عمری فراتر رفت
7:29
تا حتی چهارپایان را در برگیرد
7:31
پس رضیاللهعنه میگفت:
7:34
اگر قاطری در عراق بلغزد
7:37
گمان میکنم خدا از من درباره آن خواهد پرسید
7:40
چرا راه را برایش هموار نکردی ای عمر؟
7:44
و در سوی دیگر
7:47
عمر رضیاللهعنه در حق قوی بود
7:50
و حریص بر نشر اسلام در همهٔ سرزمینهای خدا
7:54
و نیروی فارس و روم را درهم شکست
7:57
که بزرگترین امپراتوریهای آن زمان بودند
8:01
و همواره میگفت:
8:03
ما قومی هستیم که الله ما را با اسلام عزت داده است
8:07
پس هرگاه عزت را جز از راه آن بجوییم، الله ما را خوار میسازد
8:12
پس الله گردنهای کسرا و قیصر را برای او رام کرد
8:15
و حکومتهای آن دو مطیع او شدند
8:18
و فاروق رضیاللهعنه موفق شد
8:20
در ده سال خلافتش
8:23
که قویترین امپراتوریای را که تاریخ شناخته بنیان نهد
8:27
پس دولت اسلامی برپا شد
8:30
تا از سرزمین فارس و مرزهای چین در شرق گسترش یابد
8:34
تا مصر و آفریقیه در غرب
8:37
و از دریای خزر در شمال
8:40
تا سودان و یمن در جنوب
8:43
و در دوران خلافتش روزهایی فراموشنشدنی از روزهای جاودان الهی بود
8:49
در برابر ایرانیان
8:51
نبردهای قادسیه و نمارق بود
8:54
و جسر و بویب
8:56
و فتح مدائن، پایتخت ایرانیان
9:00
و در برابر رومیان
9:01
نبردهای یرموک و بیسان و مرج الروم بود
9:06
و دمشق و حمص و بعلبک را گشودند
9:09
و مسلمانان در عهد او بیتالمقدس را فتح کردند
9:13
آن فتح بزرگ
9:15
که همواره در ذهن مسلمانان خواهد ماند
9:20
هرقل، بزرگ رومیان، از فتوحات پیاپی مسلمانان
9:23
و فروپاشی سپاهیان و شهرهایش در برابرشان
9:26
دچار حیرت شد
9:30
پس فرماندهان سپاهش را گرد آورد و به آنان گفت:
9:34
از این قوم که با شما میجنگند برایم بگویید
9:39
آیا آنان هم بشری مانند شما نیستند؟
9:41
گفتند: چرا.
9:43
فرمود: پس شما بیشترید یا ایشان؟
9:46
گفتند: بلکه ما بسیار بیشتر از ایشان هستیم، چندین برابر.
9:50
در هر جایگاهی از جایگاههای جنگ.
9:53
فرمود: پس چه شده که شکست میخورید؟
9:57
آنگاه پیرمردی از بزرگان ایشان برخاست و گفت:
10:00
به سبب آنکه ایشان شبها به نماز میایستند و روزها روزه میگیرند،
10:05
و به عهد وفا میکنند،
10:07
و به کار نیک فرمان میدهند و از کار ناپسند باز میدارند
10:11
و یکدیگر را پند میدهند و میان خود به انصاف رفتار میکنند.
10:15
و به سبب آنکه ما شراب مینوشیم و زنا میکنیم،
10:19
و حرام را مرتکب میشویم و عهد را میشکنیم،
10:22
و ستم میکنیم و به خشم فرمان میدهیم.
10:25
آنگاه هرقل گفت: تو راست گفتی.
10:30
و امیرالمؤمنین عمر رضیاللهعنه
10:33
لشکری برای جنگ با ایرانیان فرستاد،
10:35
و ساریة بن زنیم رضیاللهعنه را بر ایشان فرمانده قرار داد.
10:40
پس ایرانیان و کردان با جمعیتی بزرگ در کمین ایشان نشستند،
10:43
و لشکر مسلمانان را محاصره کردند،
10:46
تا آنکه نزدیک بود همه را نابود کنند.
10:49
و در حالی که ایشان چنین بودند،
10:52
عمر رضیاللهعنه در مدینه
10:54
روز جمعه برای مردم خطبه میخواند،
10:57
که ناگاه عمر فریاد زد:
10:59
ای ساریة!
11:00
کوه، کوه!
11:02
ای ساریة!
11:03
کوه، کوه!
11:05
ای ساریة!
11:06
کوه، کوه!
11:08
پس لشکر، فریاد عمر را شنید،
11:10
با آنکه فاصلهها هزاران مایل بود،
11:13
و به سوی کوهی نزدیک خود پناه بردند،
11:16
و از یک سو با دشمن روبهرو شدند.
11:20
پس الله ایشان را یاری کرد،
11:22
و از دشمن غنایم فراوانی به دست آوردند.
11:25
و از جمله غنایم،
11:27
صندوقچهای از جواهر بود.
11:29
ساریة رضیاللهعنه از مسلمانان اجازه خواست
11:33
که این صندوقچه را ویژهٔ امیرالمؤمنین عمر کند،
11:37
و ایشان به او اجازه دادند.
11:38
پس قاصدی به مدینه فرستاد،
11:41
و با او خمس غنایم را
11:43
و صندوقچه را همراه داشت.
11:45
عمر رضیاللهعنه خمس را گرفت
11:47
و آن را به بیتالمال مسلمانان سپرد،
11:50
و از گرفتن صندوقچه جواهر امتناع کرد،
11:53
و آن را به مجاهدان مسلمان بازگرداند.
11:57
و اهل مدینه از قاصد ساریة دربارهٔ فتح پرسیدند،
12:01
او ایشان را خبر داد.
12:03
آنگاه از او پرسیدند
12:04
که آیا در روز نبرد صدایی شنیدهاند؟
12:07
گفت: آری.
12:08
گفت: شنیدیم گویندهای میگفت:
12:10
ای ساریة!
12:12
کوه، کوه!
12:13
و نزدیک بود که هلاک شویم،
12:15
پس به کوه پناه بردیم،
12:17
و الله بر ما پیروزی داد.
12:20
و چون هیئت مسلمانان به مدینه رسید،
12:23
در حالی که هرمزان را به اسارت همراه داشتند،
12:26
و او یکی از فرماندهان کسری بود،
12:29
بر عمر وارد شدند،
12:30
و او در مسجد خوابیده بود
12:32
و عبای خود را بالش کرده بود.
12:34
هرمزان میگفت:
12:37
عمر کجاست؟
12:38
گفتند:
12:39
همین است.
12:40
و صدای خود را آهسته کردند تا او را بیدار نکنند.
12:43
و هرمزان میگفت:
12:46
پردهدار او کجاست؟
12:47
و نگهبان او کجاست؟
12:49
گفتند:
12:50
او نه پردهدار دارد و نه نگهبان.
12:53
هرمزان شگفتزده شد.
12:56
حافظ ابراهیم این صحنه را در قصیدهٔ عمریهاش تصویر کرده است،
12:58
آنجا که در این موقف میگوید:
13:02
گفت:
13:03
و نگهبان پادشاه کسری، عمر را دید
13:07
که میان رعیت بیپرده است و خود پاسبان ایشان است،
13:11
و او که عادت به پادشاهان ایران داشت که برای ایشان
13:14
حصاری از سپاه و نگهبانان بود که از ایشان پاسداری کند،
13:18
او را دید که در خوابی عمیق فرو رفته است،
13:22
و در او شکوه و بزرگی معانیاش نهفته است.
13:26
بر خاک، زیر سایهٔ درختان، پیچیده در عبایی
13:29
که درازای زمان نزدیک بود آن را کهنه کند.
13:33
پس آنچه را که پیشتر بزرگ میداشت در چشمش خوار شد،
13:37
از کسریها و دنیایی که در دست ایشان بود.
13:40
و سخنی راست گفت که مثل شد،
13:44
و نسل پس از نسل آن را روایت میکنند.
13:48
از آنکه تو میان ایشان عدل برپا داشتی، ایمن شدی،
13:51
پس با آرامش خاطر خفتی، در حالی که آسودهخاطری.
13:58
اداره امیرالمؤمنین عمر بن خطاب
14:01
برای این دولت بزرگ و گستردهپهنه چگونه بود؟
14:06
و پایان کار او رضیاللهعنه چگونه بود؟
14:10
این محور سخن ما در دیدار آینده است، انشاءالله.
14:25
در بهشت جاودان دو شخص که شرافتشان را افزود،
14:32
ایشان طلحه و پسر عوف و زبیر هستند.
14:39
به سوی ابو عبیده و سعدان و خلفا