از مجموعهٔ روناق العلم (سریال تکمیل شد)
· درس 43 از 50
کتاب ظرافت علم در میان خردمندان | قسمت (43) | شتاب علمی
0:000:00
متن کامل
ترجمهٔ ماشینی — ممکن است خطا داشته باشد
0:00
بسم الله الرحمن الرحیم
0:03
بگو: آیا کسانی که میدانند با کسانی که نمیدانند یکساناند؟
0:10
درخششهای دانش، پیش از حکمت (پیش از فرزانگی) است.
0:17
از آنِ دکتر حمزه بن فایع آل فتحی
0:22
خدایش نگه دارد.
0:26
شتاب علمی
0:31
حافظ ابو اسماعیل هروی رحمهالله گفته است:
0:36
متوفای سال ۴۸۱ هجری
0:41
محدّث باید در راه رفتن شتابان باشد،
0:45
در نوشتن شتابان باشد،
0:46
در خواندن شتابان باشد.
0:50
مقصود از شتاب محدّث و عالم،
0:53
شتاب در کار زمان است
0:54
و پیشی گرفتن بر گذشت روزگار
0:56
و غنیمت شمردن فرصتها،
0:58
بهگونهای که دانش را با کندی نجوید،
1:01
و خواندن را با آرامش و درنگ نکند،
1:03
و پژوهشها را با سستی انجام ندهد،
1:06
زیرا عمر کوتاه است،
1:08
و دانشها گستردهاند،
1:09
و عمر محدود است،
1:11
و معارف سرریزند،
1:13
و کُندی و سستی در برابر آنها، نفایس آنها را بر آدمی حرام میکند،
1:17
و میان او و رسیدن به برترین یا هدف نهاییاش حایل میشود.
1:22
از این رو برای محدّث، شتاب در رفتن به درس و نیازهایش مستحب است،
1:28
و شتاب در نوشتن تا نوشتههایش را به پایان برساند،
1:32
و به نسخهها دست یابد،
1:33
و تألیفات بارور شود.
1:36
و برای او خواندن شتابان را مستحب میداند که به فهم یاری رساند،
1:40
و دانش را پارهپاره و پراکنده نکند،
1:42
یا چون لاکپشت به کندی نرود،
1:44
بلکه شتابانی میانه باشد،
1:47
که در زمانی کوتاه به دانش برسد،
1:49
و به فواید و نکات ژرف آن خلل وارد نسازد.
1:53
و مقصود، ارادهای شتابان است
1:56
و عزمی برانگیخته از اندوه و پیشیگرفتن،
1:59
نه کندیِ ملالآور،
2:01
و روش شتابآلود در برابر فواید و فهمها.
2:05
و برخی نیز شتاب در خوردن را مستحب دانستهاند،
2:08
بهگونهای که با گشادهدستیای که بسیاری از ما انجام میدهیم منافات داشته باشد،
2:13
کسی که در یک ساعت، برای خوراک و گفتگو، میخورد.
2:17
و سیوطی رحمهالله آن را به نظم درآورده است.
2:20
شیخ ما کنانی برای ما حدیث گفت
2:23
از پدرش، صاحب خطابه:
2:26
«عالم در سه چیز شتابان باشد:
2:29
در خوردن و راه رفتن و نوشتن.»
2:32
و سخن مشهور علامه ابوالوفا ابن عقیل حنبلی رحمهالله تعالی است:
2:39
من با نهایت توان، اوقات خوراکم را کوتاه میکنم،
2:43
تا آنکه کعک خشک را بگیرم و آن را با آب بر نان خیس کنم،
2:48
بهسبب آنچه میان این دو از کاستی در خوراک است،
2:52
تا به مطالعه بپردازم،
2:54
یا فایدهای را که در آن درنیافتهام، بنویسم.
2:57
و چون بر پایه اجماع علما، گرامیترین سرمایهی اهل خرد برای کسب دانش،
3:02
زمان است،
3:03
پس آن غنیمتی است که در آن فرصتها را باید ربود.
3:07
وظایف بسیار است،
3:09
و اوقات گذراست،
3:11
و خداوند توفیقدهنده است.