از مجموعهٔ تصاویری از زندگی تابعین (مجموعه کامل شد)
· درس 30 از 37
تصاویری از زندگی فالوورها | د عبدالرحمن رأفت الباشا | قسمت (30) | عبدالرحمن الغفیقی رحمه الله | ج (1)
صوت ترجمهشده برای این درس هنوز در دسترس نیست — ضبط اصلی عربی پخش میشود. متن زیر بهطور کامل ترجمه شده است.
0:000:00
متن کامل
ترجمهٔ ماشینی — ممکن است خطا داشته باشد
0:00
بسم الله الرحمن الرحیم
0:03
بهترین قرنها از نظر مواقف و الگوی اخلاقی،
0:08
کسانیاند که از رسول الله پیروی کردند، چه در شتاب و کوشش، چه در مدتهای طولانی.
0:13
انجمن مودت
0:15
پیشگفتار
0:17
نمونههایی از زندگی تابعین
0:21
نوشته دکتر عبدالرحمن رأفت الباشا
0:25
رحمهالله
0:27
عبدالرحمن الغافقی
0:32
رحمهالله
0:43
هنوز امیرالمؤمنین،
0:45
و پنجمین خلیفه از خلفای راشدین،
0:47
عمر بن عبدالعزیز، چندان نگذشته بود
0:49
که خاک سلف خود را از دست بیفشاند،
0:52
یعنی سلیمان بن عبدالملک،
0:54
تا بیدرنگ به بازنگری در امیران شهرها پرداخت
0:58
و برخی را برکنار و برخی را منصوب کرد.
1:00
و از جمله کسانی که به کار گمارد،
1:03
السمح بن مالک خولانی بود.
1:06
زیرا ولایت اندلس را به او سپرد،
1:10
و نیز شهرهای گشودهشدهای را که در مجاورت آن بودند،
1:13
از سرزمین فرانسه.
1:15
امیر تازهوارد در سرزمین اندلس بار اقامت افکند
1:19
و به جستوجوی یاران راستی و نیکی برآمد.
1:23
پس به اطرافیان خود گفت:
1:26
آیا در این دیار کسی از تابعین باقی مانده است؟
1:30
گفتند: آری، ای امیر،
1:33
هنوز در میان ما تابعی بزرگوار هست،
1:36
عبدالرحمن بن عبدالله الغافقی.
1:40
سپس از دانش او به کتاب الله،
1:43
و فهم او از حدیث رسول الله ﷺ برای او یاد کردند،
1:48
و نیز از رشادت او در میدانهای جهاد،
1:51
و اشتیاق او به شهادت.
1:54
[گفتند:] دنیا با همه متاعش او را فریفته نکرده است.
1:57
سپس به او گفتند:
1:59
او صحابی بزرگوار،
2:02
عبدالله بن عمر بن الخطاب رضیاللهعنه و عن أبیه را دیدار کرده،
2:07
و هرچه خدا خواسته بود از او فراگرفته است،
2:11
و بیش از همه به او اقتدا کرده است.
2:14
السمح بن مالک خولانی،
2:18
عبدالرحمن غافقی را به دیدار خود فراخواند.
2:21
پس چون آمد،
2:23
او را با بهترین شیوه خوشآمد گفت
2:26
و او را به نزدیک خود جای داد.
2:28
سپس ساعتی از روز نشست و هرچه به خاطرش میرسید از او پرسید،
2:34
و در بسیاری از آنچه بر او مشکل بود با او مشورت کرد،
2:38
و او را آزمود تا از تواناییهایش آگاه شود.
2:41
پس دید که او برتر از آن است که به او خبر داده بودند،
2:44
و بزرگتر از آن است که برایش یاد شده بود.
2:48
پس پیشنهاد کرد که یکی از کارهای بزرگ خود را در اندلس به او واگذارد.
2:53
او گفت:
2:54
ای امیر،
2:56
من تنها مردی از عامه مردم هستم،
2:59
و به این دیار وارد شدم
3:02
تا بر مرزی از مرزهای مسلمانان بایستم،
3:06
و خود را وقف رضای خدای عزوجل کردهام،
3:10
و شمشیرم را برای برافراشتن کلمهاش در زمین برداشتهام.
3:14
و اگر خدای تعالی بخواهد، مرا
3:17
آنقدر ملازم تو خواهی یافت که سایهات را، تا زمانی که به حق پایبندم،
3:21
و از سرانگشتانت فرمانبردارتر،
3:24
تا زمانی که از خدا و رسولش فرمان میبرم،
3:27
بیآنکه ولایت یا امارتی در کار باشد.
3:31
زمان زیادی نگذشت
3:33
تا السمح بن مالک خولانی تصمیم گرفت که به غزوه تمام فرانسه برود
3:39
و آن را به قلمرو بزرگ دولت اسلام بپیوندد،
3:43
و سرزمین وسیع آن را راهی به سوی دولتهای بالکان سازد،
3:48
و از دولتهای بالکان به قسطنطنیه برسد،
3:52
تحقق بشارت رسول، که افضل درود و زکیترین سلام بر او باد.
3:58
نخستین گام برای تحقق این هدف بزرگ
4:02
تنها در گرو تصرف شهر اربونه بود،
4:07
زیرا اربونه از بزرگترین شهرهای فرانسه بود
4:11
که با سرزمین اندلس مجاور بود،
4:14
و مسلمانان هنگامی که از کوههای پیرنه فرود آمدند،
4:18
آن را همچون غولی ستبر در برابر خود برافراشته یافتند،
4:24
و افزون بر این، کلید فرانسه بزرگ
4:28
و آرزوی جاهطلبان به آن بود.
4:31
السمح بن مالک خولانی شهر اربونه را محاصره کرد،
4:36
سپس به اهل آن اسلام یا جزیه را عرضه داشت،
4:40
اما این کار بر ایشان گران آمد، و پدرشان [نیز چنین بود].
4:43
پس [مسلمانان] پیاپی به آنان حمله بردند،
4:46
و با منجنیقها بر ایشان سنگ باریدند،
4:49
تا آنکه شهر کهن و استوار به دست مسلمانان افتاد،
4:54
پس از چهار هفته جهاد دلیرانه،
4:58
که اروپا پیش از آن نظیری برای آن ندیده بود.
5:02
سپس فرمانده پیروز و فاتح
5:06
با لشکر انبوه خود به سوی شهر تولوز روان شد،
5:10
که پایتخت استان آکیتانیا بود،
5:13
و از هر سو منجنیقها را در اطراف آن نصب کرد،
5:16
و با ابزار جنگی آن را فروکوفت،
5:19
ابزاری که اروپا پیش از آن نظیرش را نشناخته بود،
5:23
تا آنکه شهر استوار و نفوذناپذیر
5:27
نزدیک بود در برابر او فرود آید.
5:29
در آن هنگام چیزی رخ داد که در حساب هیچکس نبود.
5:34
پس بگذاریم سخن را به خاورشناس فرانسوی رینو
5:39
تا خبر آن نبرد را برای ما بازگوید.
5:42
رینو گفت:
5:45
چون پیروزی برای مسلمانان آشکار شد و نزدیک بود کار تمام شود،
5:50
دوک آکیتانیا برانگیخته شد
5:52
تا سرزمینها و مردمان را برای جنگ با ایشان بسیج کند،
5:55
و فرستادگانش را فرستاد تا سراسر اروپا را از دورترین نقطه تا دورترین نقطه درنوردند.
6:01
و پادشاهان و امیران آنها را به اشغال سرزمینهایشان هشدار دهید
6:05
و اسارت زنان و کودکان ایشان
6:08
هیچ قومی در اروپا باقی نماند
6:11
جز این که با شجاعترین و پرشمارترین جنگاوران خود در آن شرکت میکرد.
6:17
و فراوانی لشکر و شدت حرکت و سنگینی یورش آن به حدی رسیده بود که
6:23
دنیا پیش از این نمونهای برای آن نشناخته بود
6:26
تا آنجا که حتی غبارهایی که زیر پاهای او برمیخیزد
6:30
منطقهی رون از دیدن خورشید پوشیده (محجوب) شد
6:34
و چون دو گروه در برابر هم قرار گرفتند
6:36
به نظر مردم میرسید که کوهها با کوهها برخورد میکنند
6:40
سپس میان دو گروه، نبردی سخت و خونین درگرفت
6:44
تاریخ پیش از آن نمونهای برای آن نمیشناخت.
6:48
و آن (زمین) هموار یا ناهموار بود، همانگونه که ما آن را مینامیدیم.
6:53
در برابر سربازان ما در هر جا ظاهر میشود
6:56
در برابر لشکرش به هر سو جستوخیز میکرد
7:00
در همان حال که او چنین بود، تیری از تیرها به او اصابت کرد.
7:05
از اسبش به زمین افتاد و نقش زمین شد.
7:08
وقتی مسلمانان او را در خاک افتاده و بیجان دیدند،
7:12
جوانمرد این موقعیت در بازوانشان
7:14
صفهایشان شروع به فروریختن کرد
7:17
و لشکر پرتوان ما اکنون توان آن را یافته است
7:20
اینکه همهشان را یکجا نابود کند
7:23
اگر عنایت ربانی با رهبری نابغه آنان را دریافته نمیشد
7:28
اروپا بعدها آن را شناخت
7:31
او عبدالرحمن الغافقی است
7:34
او مسئولیت هدایت یاران خود را با کمترین میزان خسارت بر عهده گرفت
7:39
و ایشان را به اسپانیا بازگرداند
7:42
اما او تصمیم قاطع گرفته که دوباره این کار را با ما تکرار کند
7:47
و پس از آن
7:50
آیا ندیدی که چگونه ابرها از ماه کامل در شبِ تاریک کنار میروند؟
7:55
سرگشتگان به نور او راه مییابند
7:58
و به نور او (روشنایی او) سرگشتگان راه مییابند
8:01
اینگونه نبرد تولوز به پایان رسید.
8:04
از قهرمان بیهمتای اسلام
8:06
عبدالرحمن بن عبدالله الغافقی
8:10
آیا عطشانهایی را دیدهای که در میان صحرا، در آستانهٔ هلاکت قرار دارند؟
8:15
چگونه آب برای آنان نمایان میشود؟
8:17
و دستهای خود را به سوی او دراز میکنند
8:20
تا از آن جرعهای بنوشند که زندگی را به آنان بازگرداند
8:24
اینگونه سپاهیان مسلمانان دستهای خود را به سوی فرمانده بزرگ دراز کردند
8:29
در نزد او سرود نجات میخوانند
8:31
و با او بیعت میکنند که شنوا و فرمانبردار باشند.
8:35
و جای شگفتی نیست
8:36
نبرد تولوز بود.
8:39
نخستین زخم عمیقی که مسلمانان از زمانی که پاهایشان به اروپا رسید بر آن وارد آمد
8:46
عبدالرحمن الغافقی
8:48
بلکه این زخم را «جرح» نامیدند
8:50
و دست مهربان (مادری) که او را با عنایت و سرپرستی در بر گرفت
8:55
و دل بزرگی که مهربانی بر آن فرو ریخته شده است
8:59
خبرهای شکستِ بزرگی که مسلمانان در فرانسه با آن روبهرو شدند، سخت آزاردهنده بود
9:07
فواد خلافت در دمشق
9:10
و کشتهشدن آن پهلوان دلاور، آتش (خشم و اندوه را) شعلهور ساخت.
9:13
السَّمح بن مالک الخولانی
9:15
در سینهاش شعلهی خشم برای گرفتن انتقام زبانه میکشید
9:19
پس دستورهایش را صادر کرد
9:21
با اقرار سپاهیان بر بیعتشان با عبدالرحمن الغافقی
9:26
و او را به امارت اندلس از دورترین نقطهاش تا دورترین نقطهاش گماردم
9:32
و آنچه از سرزمینهای فتحشدهٔ فرانسه که در جوارش بود، به آن افزوده گردید
9:37
و دستش در کار باز گذاشته شد، هر طور که بخواهد.
9:41
نباید شگفتزده شد
9:43
الغافقی مردی قاطع و سختگیر بود.
9:46
پرهیزگار و پاک
9:48
حکیماً مقداماً
9:50
بادر عبدالرحمن الغافقی
9:53
از زمانی که امارت اندلس به او واگذار شد
9:56
در پی بازگرداندن اعتماد سپاهیان به خودشان است.
10:00
و بازپسگیری احساس عزت و نیرومندی و غلبهشان
10:04
و تحقق هدف بزرگی که رهبران مسلمانان در اندلس بدان چشم داشتند
10:10
از موسی بن نصیر آغاز میشود
10:13
و در پایان، سَمح بن مالک خَولانی
10:17
آنگاه که این قهرمانان را بهدرستی گرد آوردی
10:21
برای حرکت از فرانسه به ایتالیا و آلمان
10:26
و راهیافتن از آن دو [سرزمینها] به قسطنطنیه
10:29
و دریای مدیترانه را به دریاچهای اسلامی بدل کرد
10:34
و نامگذاری آن به «دریای شام» بهجای «دریای روم»
10:39
اما عبدالرحمن الغافقی
10:42
او یقین داشت که آمادگی برای نبردهای بزرگ
10:46
تنها با اصلاح نفسها و تزکیهی آنها آغاز میشود.
10:50
و معتقد است که هیچ امتی نمیتواند به هدف خود در پیروزی دست یابد
10:56
هرگاه دژهایش ترکخورده و از درون تهدیدشده باشند
11:01
بنابراین «هب» سرزمین اندلس را شهر به شهر میگشت.
11:06
و (آن کس) منادیان را فرمان میدهد تا میان مردم ندا دهند.
11:10
هر که نزد یکی از والیان و حاکمان ستمی بر او رفته باشد
11:14
یا قاضیای از قاضیان، یا یکی از مردم
11:18
آن را نزد امیر ببرد
11:21
و اینکه در این حکم هیچ تفاوتی میان مسلمانان و دیگر کسانی که با آنان پیمان بستهاند وجود ندارد.
11:26
سپس [او] به بررسی ستمها پرداخت، ستمی پس از ستمی.
11:31
از نیرومند برای ناتوان قصاص گرفته میشود.
11:34
و (الله) حق مظلوم را از ظالم میستاند.
11:37
سپس به بررسی وضعیت کلیساهای غصبی و کلیساهای تازهساخت پرداخت.
11:42
آنچه پیمانها مقرر کردهاند، به صاحبانش بازگردانده میشود
11:47
سپس دربارهٔ کارگزاران خود، یکیک، نظر کرد
11:52
پس کسی را که خیانت و انحراف او ثابت شده بود، برکنار کرد.
11:56
او را جانشین خود ساخت؛ زیرا از حکمت و کاردانی و صلاح او اطمینان یافته بود.
12:01
و هرگاه به شهری از شهرها روی میآورد،
12:05
مردم را به نماز جماعت فراخوان
12:08
سپس میان آنان ایستاد و خطبهای ایراد کرد.
12:10
او آنان را به جهاد برمیانگیخت و ترغیب میکرد
12:13
آنان را به شهادت ترغیب میکرد
12:16
و ایشان را به رضوان الله و رسیدن به پاداش او مژده میدهد.
12:20
عبدالرحمن گفتار را با کردار همراه ساخت.
12:25
و آرزوها را با کارها پشتیبانی کرد.
12:28
از همان لحظهٔ نخست ولایتش به کار افتاد
12:32
و آمادهسازی جنگافزار و تکمیل سلاح را پیش گرفت.
12:35
و دژها را تعمیر کرد و قلعهها را بنا نهاد.
12:38
و پلها را ساخت و پلهای قوسی برپا داشت.
12:42
و از بزرگترین آنچه بنا کرد،
12:45
پل قرطبه، پایتخت اندلس بود.
12:48
آن را بر رود بزرگ قرطبه بنا نهاد
12:52
تا مردم و سپاهیان از روی آن عبور کنند،
12:55
و سرزمینها را حفظ کند و بندگان را از شر سیلاب نگه دارد.
13:00
این پل از شگفتیهای جهان شمرده میشود.
13:04
درازای آن به هشتصد «باع» رسید،
13:08
و «باع» به اندازهٔ گشودن دو دست است.
13:11
بلندای آن شصت «باع» بود
13:14
و پهنای آن بیست «باع».
13:16
و شمار طاقهای آن به
13:19
یعنی قوسهای آن، هجده طاق رسید.
13:23
و شمار برجهای آن نوزده برج است.
13:26
و این پل هنوز برپاست و اسپانیا از آن بهره میبرد
13:30
تا امروز.
13:33
و عبدالرحمن غافقی را
13:36
به دیدار با فرماندهان سپاه
13:38
و بزرگان قوم در هر شهری که فرود میآمد، وا داشت.
13:41
و با تمام وجود به هر آنچه میگفتند گوش میداد
13:46
و همهٔ پیشنهادهایشان را یادداشت میکرد
13:49
و از همهٔ اندرزهایشان بهره میگرفت.
13:52
و در این مجالس خود را چنین عادت داده بود
13:55
که بسیار بشنود
13:57
و کم سخن گوید.
13:59
و همانگونه که غافقی با بزرگان مسلمانان دیدار میکرد،
14:04
با بزرگان اهل ذمه از معاهدان نیز گرد میآمد
14:09
و بسیار از ایشان میپرسید
14:11
دربارهٔ آنچه از امور سرزمینشان بر او پوشیده بود،
14:14
و دربارهٔ احوال پادشاهان و فرماندهانشان که ذهنش را مشغول میداشت.
14:20
و یک بار
14:22
یکی از بزرگان معاهدان فرانسویتبار را فراخواند
14:26
و گفتگویی گسترده با او آغاز کرد
14:29
سپس به او گفت:
14:31
چه شده است که پادشاه بزرگتان شارل
14:34
به نبرد با ما برنمیخیزد
14:36
و پادشاهان ایالتها را علیه ما یاری نمیدهد؟
14:40
او گفت:
14:41
ای امیر،
14:43
شما به آنچه با ما پیمان بستید وفا کردید،
14:47
پس بر ماست که
14:49
آنچه را دربارهٔ آن میپرسید، راست بگوییم.
14:53
فرمانده بزرگتان، موسی بن نصیر،
14:56
چنگ خود را بر تمام اسپانیا محکم کرده است،
15:01
سپس همتش به آن کشید که از کوههای پیرنه بگذرد،
15:05
همانها که میان سرزمین اندلس و کشور زیبای ما فاصله انداختهاند.
15:10
پس پادشاهان ایالتها و کشیشانشان به سوی پادشاه بزرگ ما گریختند
15:15
و به او گفتند:
15:16
این چه رسوایی است که بر ما و بر نسلهای ما تا ابد چسبیده است، ای پادشاه؟
15:22
ما پیشتر دربارهٔ مسلمانان تنها شنیده بودیم،
15:26
و از یورش آنان از سوی خاور میترسیدیم.
15:30
و اینک آنان از باختر آمدهاند
15:34
و تمام اسپانیا را گرفتهاند،
15:37
و آنچه از ساز و برگ در آن بود، در اختیار گرفتهاند،
15:41
و بر قلههای کوهی که میان ما و ایشان است، بالا رفتهاند،
15:45
با آنکه شمارشان اندک و سلاحشان ناچیز است،
15:50
و بیشترشان زرهی ندارند که ایشان را از ضربات شمشیر نگه دارد،
15:54
یا اسبی که با آن به میدان نبرد بتازند.
15:58
پس پادشاه به ایشان گفت:
16:00
من دربارهٔ آنچه به خاطرتان گذشته بسیار اندیشیدهام
16:04
و مدتها در آن نیک نگریستهام.
16:07
و دیدم که نباید با این مردم در این یورششان درافتیم،
16:12
زیرا اینان اکنون چون سیل ویرانگرند
16:15
که هر آنچه را سر راهشان باشد برمیکند
16:18
و با خود میبرد و هرجا بخواهند میاندازد.
16:23
و دریافتم که اینان مردمیاند که عقیده و نیتی دارند
16:28
که از بسیاری شمار و فراوانی عدد بینیازشان میکند،
16:32
و ایمان و راستی دارند
16:34
که جای زره و اسب را برایشان میگیرد.
16:38
امّا مهلتشان دهید تا دستهایشان از غنیمتها پر شود،
16:43
و برای خود خانهها و کاخها بسازند،
16:47
و کنیزان و خدمتکاران را بسیار گردانند،
16:50
و میان خود بر سر ریاست به رقابت برخیزند.
16:53
آنگاه با آسانترین راه و کمترین تلاش بر ایشان چیره خواهید شد.
16:59
پس عبدالرحمن غافقی سری اندوهگین فرود آورد
17:04
و آهی ژرف کشید
17:07
و مجلس پایان یافت و گفت:
17:10
به نماز بشتابید که وقتش نزدیک شده است.
17:14
عبدالرحمن غافقی دو سال کامل ماند
17:19
و آمادهٔ یورشی بزرگ میشد.
17:22
پس دستهها را سامان داد و سپاهیان را آراست،
17:25
همتها را برانگیخت و دلها را استوار ساخت،
17:29
و از امیر افریقیه یاری خواست،
17:32
و او نخبهای از سپاهیان را به او فرستاد
17:35
که از شوق جهاد بیتاب بودند
17:38
و از اشتیاق شهادت میسوختند.
17:42
سپس به عثمان بن ابی نِسعه، امیر مرزها، نامه فرستاد
17:47
که دشمن را با یورشهایش سرگرم کند
17:50
تا خود با انبوه سپاه به او بپیوندد.
17:54
امّا این عثمان
17:57
نسبت به هر امیری که بلندهمت و بزرگطلب باشد، کینهای در دل داشت،
18:01
کسی که به کاری بزرگ دست زند تا نامش در میان مردم بالا رود
18:04
و دیگر والیان و کارگزاران را گمنام سازد.
18:08
افزون بر این،
18:11
(ادامه ندارد)
18:14
اینکه او در یکی از یورشهای پیشین خود پیروز شد
18:17
بر فرانسه (با نام) بابقه
18:20
با دختر دوک آکیتن
18:23
که مینین نام داشت
18:26
و این مینین
18:29
دختری شادابجوانی و بینظیر در زیبایی بود
18:32
او زیبایی و جذابیت چهره را با عزت و شکوه شاهانه درآمیخته بود
18:35
و طراوت جوانی را
18:38
با ناز و کرشمه دختران کاخنشین آمیخته بود
18:41
پس دلش را سخت شیفته کرد
18:44
تا آنجا که نزد او جایگاهی یافت که همسرش نیافته بود
18:47
و مینین برای او آراست که با پدرش صلح کند
18:50
پس با او پیماننامهای بست
18:53
که در آن، او را از یورشهای مسلمانان ایمن میداشت
18:56
بر آن قلمرو خود که با
18:59
مرزهای اندلس هممرز بود
19:02
چون فرمان عبدالرحمن غافقی به او رسید
19:05
مبنی بر هجوم به سرزمین حمیه، دوک آکیتن،
19:08
دستوپایش را گم کرد
19:11
و سرگردان ماند و نمیدانست چه کند
19:14
اما درنگ نکرد و شتافت
19:17
و به امیر غافقی نامه نوشت
19:20
و در فرمانی که به او داده شده بود، تجدیدنظر خواست
19:23
و به او گفت که نمیتواند
19:26
پیمان دوک آکیتن را بشکند
19:29
پیش از پایان مدت آن
19:32
پس عبدالرحمن غافقی سخت خشمگین شد
19:35
و به او پیام فرستاد که پیمان
19:39
الزامآور نیست
19:42
و بر سپاهیان مسلمانان نیز چیزی را الزام نمیکند
19:45
و تو باید در اجرای
19:48
آنچه به تو فرمان دادهام شتاب کنی، بیهیچ تردید و سستی
19:51
وقتی ابن ابی نسعه از بازداشتن امیر از تصمیمش ناامید شد،
19:54
(فرستادهای نزد داییاش فرستاد)
19:57
(تا او را از آنچه رخ داده آگاه کند)
20:00
و او را فرا بخواند که
20:03
(برای احتیاط)، لیکن جاسوسان عبدالرحمن
20:07
حرکات و رفتوآمدهای ابن ابی نسعه را زیر نظر داشتند،
20:10
و سکنات او به امیر منتقل شد،
20:13
(و خبر ارتباط او با دشمن)
20:16
به امیر رسید. پس غافقی شتافت و دستهای را آماده کرد
20:19
که افرادش را از میان دلیران و جنگاوران برگزید
20:22
و پرچم آن را به مجاهد
20:25
از فرماندهان آزموده سپرد،
20:28
و به او فرمان داد که عثمان ابن ابی نسعه را
20:31
زنده یا مرده بیاورد.
20:37
و نزدیک بود که (او) با آن (نقشه) موفق شود،
20:40
اگر نه این بود که در آخرین لحظه از آن آگاه شد،
20:43
پس به کوهها گریخت،
20:46
در حالی که شماری از یارانش با او بودند،
20:49
و همسر زیبای خود مینین را همراه داشت،
20:52
که هرگز از او جدا نمیشد.
20:55
و جز با آن دنیا را نمیبیند
20:58
پس دسته سپاه به دنبال او رفت
21:01
و او و کسانی را که با او بودند محاصره کردند
21:04
و او را همچون دفاع شیر از بچهاش فراگرفتند
21:07
و او همچنان در برابر آنان میجنگید
21:10
تا آنکه کشته شد و بر زمین افتاد
21:13
و بر بدنش شمار بیشماری از ضربههای شمشیرها
21:16
و زخمهای نیزهها بود
21:20
پس سربازان سرش را جدا کردند
21:23
و آن را همراه با شاهزادهی زیبارو
21:26
نزد عبدالرحمن غافقی بردند
21:29
چون آن دو در برابر او قرار گرفتند
21:32
او چهرهاش را از آنها برگرداند
21:35
سپس او را بهعنوان هدیه به دارالخلافه فرستاد
21:38
و زندگی شاهزادهی زیبای فرانسوی به پایان رسید
21:41
در حرمسرای خلیفهی اموی در دمشق
21:44
غافقی
21:49
تصویری راستین از موسی بن نصیر
21:52
و طارق بن زیاد
21:55
در بلندی همت
21:59
و والایی مقصد را مورخان ...
22:02
... (مینوشند / سیراب میکنند) موقعیتها و الگویی را
22:06
پیروِ پیامبر، هرگاه کوشید یا سخن گفت
22:09
آنان اینجا چون ابری، زندگی ما را سیراب میکردند
22:12
رفتند و در دلها پرسشی افکندند
22:15
آیا همانندشان ستارهای است که بلند برآمد و درخشید؟
22:18
و همانندشان ستارهای است که بلند برآمد و درخشید
22:21
و همانندشان ستارهای است که بلند برآمد و درخشید
22:24
و همانندشان ستارهای است که بلند برآمد و درخشید
22:27
و همانندشان ستارهای است که بلند برآمد و درخشید
22:30
آیا همانندشان ستارهای است که بلند برآمد و درخشید؟
22:33
زندگی را پر کردند
22:36
به کردارشان مباهاتکنان
22:39
و دنیای «من» به وجودشان آراسته شد