تصاویری از زندگی فالوورها | د عبدالرحمن رأفت الباشا | قسمت (34) | الاحنف بن قیس رحمه الله | ج (1)

◉ 7157 بازدید ⏱ 15:24 صدای ترجمه‌شده — فارسی
0:000:00

متن کامل

ترجمهٔ ماشینی — ممکن است خطا داشته باشد
0:00 بسم الله الرحمن الرحیم
0:03 بهترین قرن‌ها از نظر مواضع و الگوها
0:08 پیروی از رسول، هنگامی که او سعی کند یا سخن بگوید.
0:13 جمعیت مودّه
0:15 پیشی بگیر
0:17 نمونه‌هایی از زندگی تابعین
0:21 از دکتر عبدالرحمن رأفت الباشا
0:25 رحمه‌الله
0:27 احنف بن قیس
0:33 رحمه‌الله
0:42 دمشق برای بهار باز و روشن لبخند می‌زد
0:46 نگاهی که در باغ‌های سرسبزش به خود می‌نازد
0:49 محصول‌ها چمن‌های معطر خود را به رخ می‌کشند
0:52 کاخ امیرالمؤمنین
0:54 معاویه بن ابی‌سفیان
0:56 او برای پذیرایی از کسانی که بر او وارد می‌شوند، آمادگی لازم را فراهم کرده بود.
1:00 و همین که (اجازه) داده شد، نخستین آمده (وارد شد) بر خلیفه
1:04 تا این‌که خواهرش، ام‌الحکم دختر ابوسفیان، پیش‌دستی کرد
1:08 پس او جای او را پشت پرده گرفت
1:11 تا به آنچه در مجلس خلافت روایت می‌شود گوش فرا دهی
1:14 از احادیث رسول الله (ﷺ)
1:19 از آنچه همنشینان امیرالمؤمنین می‌ریزند، پر شود.
1:23 از نوادر اخبار
1:25 و شعرهای نغز و سخنان بسیار حکیمانه
1:28 او بانویی بود با خرد استوار و همتی بلند.
1:33 به والاترین مقاصد و آرزوهای شریف میل می‌کنی
1:36 او می‌دانست که برادرش به مردم اجازه ورود نزد خود را می‌دهد
1:41 بر حسب مراتبشان
1:43 صحابه‌ی رسول (ﷺ) بر دیگران مقدّم می‌شوند.
1:48 سپس پس از آنان، بزرگان تابعین (می‌آیند).
1:51 و اهل علم و صاحبان محاسبات
1:54 اما ام الحکم
1:56 برادرش را دید که با نخستین مهمانش به استقبال او می‌رود.
2:00 با اندکی سستی و فتور همراه می‌شود
2:02 و شنیدم که به او می‌گفت
2:04 به الله سوگند ای احنف، در روز صفین یک بار هم [این ماجرا را] به یاد نیاوردم.
2:09 و به یاد آوردم جانبداری‌ات از ما را
2:11 ایستادگی‌ات در کنار عمرو بن ابی‌طالب
2:15 مگر اینکه تا زمانی که بمیرم، در دلم خلشی (ناراحتی‌ای) بماند.
2:19 مرد بی‌درنگ پاسخ داد و گفت
2:22 به الله سوگند، ای معاویه
2:24 دل‌هایی که با آن‌ها تو را دشمن داشتیم، هنوز در میان سینه‌هایمان است
2:29 و همانا شمشیرهایی که با آن‌ها با تو جنگیدیم، هنوز در دستان ما است
2:35 و اگر به جنگ نزدیک شوی، او یک وجب به سوی آن نزدیک می‌شود.
2:39 و اگر تو به سوی او با گام‌های آرام بیایی، او به سوی تو با شتاب می‌آید.
2:44 به خدا سوگند، ما را به سوی تو هیچ میل و رغبتی در بخشش تو نکشانده است
2:48 یا از ترس دوری و جفای تو
2:50 ما فقط آمده‌ایم تا شکاف را ببندیم و پراکندگی را به یکپارچگی برسانیم
2:54 و گردآوری کرامت مسلمانان
2:56 سپس روی برگرداند و از همان‌جا که آمده بود بیرون رفت
3:00 ام‌الحکم نتوانست (آن را) نگه دارد
3:02 مگر اینکه گوشه‌ی پرده را کنار بزنی
3:04 این (را) ببین؛ آن‌که سنگ را به همان‌جایی که آمده بازمی‌گرداند، خلیفه (است).
3:09 و برای او دو صاع پیمانه می‌کند
3:12 مردی کوتاه‌قد و نحیف‌اندام را دیدم
3:17 سر طاس و دندان‌های روی‌هم‌افتاده
3:20 تا چانه؛ چشم‌ها فرورفته
3:23 ساق‌های (هر) دو مرد را بشکن
3:25 هیچ انسانی عیبی ندارد
3:28 جز این‌که برای او از آن بهره‌ای است
3:30 پس به برادرش رو کرد و گفت
3:33 ای امیرالمؤمنین
3:35 این کیست که خلیفه را تهدید می‌کند و در حضور او وعده‌ی عذاب می‌دهد؟
3:40 معاویه آهی کشید و گفت
3:43 این کسی است که هرگاه خشم گیرد
3:45 برای او صد هزار نفر از بنی‌تمیم به خشم آمدند
3:48 نمی‌دانند به چه سبب خشم کرد
3:50 او احنف بن قیس است
3:52 سیّد بنی تمیم
3:54 و یکی از یگانگان و قهرمانان فاتح عرب
3:58 پس بیایید داستان زندگی احنف بن قیس را از آغازش مرور کنیم
4:04 در سال سوم قبل از هجرت
4:08 برای قیس بن معاویه سعدی فرزندی متولد شد
4:11 مولودی که ضحاک او را (به نام) «دعاه» خواند.
4:13 اما مردم درنگ نکردند
4:17 او را «الأحنف» لقب دادند.
4:19 کجی در پاهایش
4:21 سپس این لقب بر زبان‌ها غالب شد
4:24 قیس، پدر احنف، در میان بزرگان قوم خود جایگاه (ذؤابه) نداشت.
4:28 و نه از حواشی آنان
4:30 و همانا این در میان مردم عادی بود
4:33 ولادت احنف در خانه‌های قوم خودش بود.
4:37 در غرب یمامه، از سرزمین‌های نجد
4:40 و دختری یتیم بزرگ شد
4:43 جایی که پدرش کشته شد، در حالی که او هنوز کودکی بود که راه نرفته بود
4:47 سپس انوار اسلام قلب او را فراگرفت
4:50 و او نوجوانی بود که هنوز سبیلش نروییده بود
4:53 پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) فرستاده شد؛ درود و سلام الله بر او.
4:57 چند سال پیش از وفات او
5:00 داعیه‌ای از یارانش به سوی گروه احنف بن قیس
5:04 آنان را به اسلام دعوت می‌کند
5:06 دعوتگر با سران قوم گرد آمد
5:09 و آغاز کرد به ترغیب ایشان بر ایمان
5:12 و اسلام بر ایشان عرضه می‌شود
5:14 قوم خاموش ماندند
5:16 و برخی از آنان به برخی دیگر نگاه می‌کردند.
5:19 احنف که حاضر بود، پیش‌دستی کرد و گفت
5:23 ای قوم
5:24 چرا شما را دودل می‌بینم؟
5:27 یک پا پیش می‌گذارید و یک پا عقب می‌کشید.
5:30 به خدا سوگند، این وافد که نزد شماست،
5:33 وافد خوبی است.
5:35 او شما را به مکارم اخلاق فرا می‌خواند
5:38 و از زشتی‌های آن بازتان می‌دارد.
5:40 به خدا سوگند، از او جز سخن نیک نشنیده‌ایم.
5:44 پس دعوت‌کننده به هدایت را اجابت کنید
5:46 تا به خیر دنیا و آخرت رستگار شوید.
5:49 پس درنگ نکردند و اسلام آوردند،
5:51 و جوانِ [احنف] نیز با آنان مسلمان شد.
5:54 سپس بزرگان قوم بر رسول [الله] صلوات‌الله و سلامه علیه وارد شدند.
5:59 جز آنکه احنف به سبب کمی سنّش با آنان نیامد،
6:03 پس از شرف مصاحبت [پیامبر] محروم ماند،
6:06 اما از خشنودی رسول کریم صلی‌الله‌علیه‌وسلم نسبت به او و از دعای ایشان برای او محروم نشد.
6:11 و از دعای [پیامبر] برای او [بهره‌مند شد].
6:13 احنف حدیث کرده و گفت:
6:15 در زمان عمر بن خطاب رضی‌الله‌عنه، در حالی که به گرد خانهٔ کهن [کعبه] طواف می‌کردم،
6:21 ناگاه مردی را که می‌شناختم با من دیدار کرد،
6:24 دستم را گرفت و گفت:
6:26 آیا تو را مژده ندهم؟
6:28 گفتم: چرا.
6:30 گفت:
6:31 آیا به یاد داری روزی را که رسول الله صلوات‌الله و سلامه علیه مرا به سوی قوم تو فرستاد تا ایشان را به اسلام دعوت کنم؟
6:39 پس شروع به دعوت ایشان کردم و دخول در دین خدا را بر آنان عرضه داشتم،
6:44 و تو در آن روز آنچه را گفتی [گفتی]،
6:47 گفتم: آری.
6:48 گفت:
6:49 پس من نزد پیامبر علیه الصلاة و السلام بازگشتم
6:53 و سخن تو را به ایشان خبر دادم،
6:56 پس فرمود:
6:57 «خدایا، احنف را بیامرز.»
7:00 پس احنف همواره می‌گفت:
7:02 هیچ‌یک از اعمالم در روز قیامت برایم امیدبخش‌تر نیست
7:06 از دعای رسول علیه الصلاة و السلام.
7:10 و چون رسول کریم صلی‌الله‌علیه‌وسلم به رفیق اعلی پیوست،
7:18 مسیلمه کذاب با دروغ‌بندی خود بر مردم ظاهر شد
7:22 و به سبب او کسانی از اسلام برگشتند،
7:25 احنف بن قیس به سوی او رفت
7:28 همراه با عمویش متشمّس،
7:30 تا با او دیدار کند و سخنش را بشنود.
7:33 و احنف در آن روز در آغاز جوانی بود.
7:37 چون هر دو از نزد او بیرون آمدند، متشمّس به برادرزاده‌اش گفت:
7:41 ای احنف، آن مرد را چگونه دیدی؟
7:44 گفت:
7:45 او را باطل‌گرا دیدم که بر خدا و مردم دروغ می‌بندد.
7:50 عمویش به شوخی به او گفت:
7:53 ای [برادرزاده]، آیا نمی‌ترسی که اگر او را از تکذیبت آگاه کنی، [به تو آسیب برساند]؟
7:58 احنف گفت:
7:59 در این صورت من نزد او [بر دروغ] سوگند می‌خورم،
8:02 پس آیا تو سوگند می‌خوری که او را آن‌گونه که من تکذیب کردم، تکذیب نکرده‌ای؟
8:06 جوان و عمویش خندیدند
8:08 و بر اسلام خود استوار ماندند.
8:11 جای شگفتی نیست اگر شگفتی تو را فراگیرد
8:14 و حیرت بر تو چیره شود از این موضع‌گیری‌های قاطع و تصمیم‌های استوار
8:19 که احنف در امور بزرگ اتخاذ می‌کند،
8:22 با آنکه سنّش کم است.
8:25 اما شگفتی تو پایان خواهد یافت
8:27 و حیرت تو زایل خواهد شد
8:29 اگر بدانی که جوان بنی تمیم
8:33 نادره‌ای از نوادر روزگار بود در تیزی خاطر
8:37 و شعله‌ور بودن هوش
8:39 و درستی نظر و پاکی فطرت،
8:42 و اینکه او از کودکی
8:45 با بزرگان قومش هم‌نشین می‌شد
8:47 و به انجمن‌هایشان رفت‌وآمد داشت و در همایش‌هایشان حاضر می‌شد،
8:51 و نزد حکیمان و بردباران ایشان شاگردی می‌کرد.
8:55 خود او دربارهٔ خویش گفت:
8:58 ما به مجالس قیس بن عاصم منقری رفت‌وآمد می‌کردیم
9:02 تا از او بردباری بیاموزیم،
9:05 همان‌گونه که به مجالس علما رفت‌وآمد می‌کردیم
9:08 تا از ایشان دانش دریافت کنیم.
9:10 به او گفته شد:
9:13 چه کسی در بردباری به پایهٔ او رسیده است؟
9:15 گفت:
9:17 یک بار نزد او رفتم و دیدم که در حیاط خانه‌اش نشسته
9:21 و با دو دست بر ساق‌هایش نشسته، شمشیرش را به خود بسته است،
9:24 و با قومش سخن می‌گوید.
9:26 سلام کردم و نشستم.
9:28 و جز اندکی نگذشت
9:30 که صدای هیاهویی شنیدیم و نگاه کردیم،
9:33 ناگاه جوانی دست‌بسته را نزد او آوردند،
9:37 و دیگری کشته‌شده [بود].
9:39 و به او گفته شد:
9:40 این پسر برادرت است که پسرت فلان را کشته است.
9:44 به خدا سوگند، نه نشستنش را برهم زد و نه سخنش را قطع کرد.
9:48 سپس رو به برادرزاده‌اش کرد و گفت:
9:51 ای برادرزاده،
9:52 پسرعمویت را کشتی،
9:54 و با دست خود پیوند خویشاوندی‌ات را بریدی،
9:56 و با تیرت خود را [به تباهی] افکندی.
9:59 سپس به پسر دیگرش گفت:
10:02 برخیز ای پسرم، بندهای [دست‌بسته] پسرعمویت را باز کن،
10:05 و برادرت را [به خاک] بسپار،
10:07 سپس صد شتر دیه پسرش را به مادرش بده،
10:11 زیرا او غریب است [و بی‌پشتیبان].
10:14 و احنف بن قیس فرصت یافت
10:17 که نزد بزرگان صحابهٔ گرامی شاگردی کند،
10:20 و در رأس ایشان فاروق — خدا از او خشنود باد — [قرار داشت].
10:24 پس در مجالس او حاضر شد و موعظه‌هایش را شنید
10:27 و قضاوت‌ها و احکامش را فراگرفت،
10:30 و از درخشان‌ترین شاگردانی بود که مکتب عمری پرورانده بود.
10:35 و عمیق‌ترین تأثیر را از استادِ نابغه و یگانه‌اش پذیرفت.
10:39 و به راستی یک بار به او گفته شد:
10:43 «با آنچه از وقار و حکمت به تو داده شده، (چه می‌گویی؟)»
10:47 او گفت:
10:49 با سخنانی که از عمر بن خطاب شنیده بود، آنجا که گفت:
10:54 هر که شوخی کند، سبک شمرده شود.
10:56 و هر که در چیزی زیاده‌روی کند، به همان شناخته شود.
10:59 و هر که پرگویی‌اش بسیار شود، لغزشش بسیار گردد.
11:02 و هر که لغزشش بسیار شود، حیایش کم گردد.
11:05 و هر که حیایش کم شود، پرهیزگاری‌اش کم گردد.
11:08 و هر که پرهیزگاری‌اش کم شود، دلش می‌میرد.
11:12 و احنف بن قیس بر قوم خود برتری یافت،
11:17 با اینکه از نظر نسب از بلندپایه‌ترین آنان نبود،
11:21 و نه از نظر پدر و مادر، برترین ایشان بود.
11:24 اما پرسندگان از راز این امر پرسیدند،
11:27 و یکی از ایشان به او گفت:
11:29 «ای ابوبحر، چه کسی است که قومش او را سرور می‌گیرند؟»
11:33 او گفت:
11:35 هر که چهار خصلت داشته باشد،
11:37 بی‌آنکه کسی مخالفت کند، بر قومش سروری یابد.
11:40 به او گفته شد:
11:42 «این خصلت‌ها چیست؟»
11:44 او گفت:
11:45 کسی که دینی دارد که او را بازدارد،
11:48 و حسب و نسبی که او را نگه دارد،
11:50 و عقلی که او را راهنمایی کند،
11:51 و حیایی که او را باز دارد.
11:53 و احنف پس از این،
11:55 یکی از بردبارترین مردان عرب بود،
11:57 که بردباری‌اش به مَثَل زده می‌شد.
12:00 و بردباری‌اش به جایی رسید که:
12:02 عمر بن الاهتم مردی را برانگیخت
12:05 تا او را با دشنام‌های زشت و آزاردهنده دشنام دهد.
12:08 اما احنف خاموش و سربه‌زیر ماند،
12:12 و چون آن مرد دید که او پاسخش نمی‌دهد و به او اعتنایی ندارد،
12:16 انگشت شستش را در دهان گرفت
12:19 و شروع کرد به گاز گرفتن آن، در حالی که می‌گفت:
12:21 «وای بر من!»
12:23 «به خدا سوگند، آنچه او را از پاسخ دادن به من بازداشت،
12:26 جز خواری من در نظرش نبود.»
12:28 و اتفاق افتاد که احنف
12:30 در حاشیه‌های بصره راه می‌رفت،
12:32 تنها با خود.
12:34 مردی سر راهش را گرفت،
12:36 و شروع کرد به دشنام دادن و عیب‌جویی‌اش،
12:38 و سخنان نیش‌دار به گوشش می‌رساند،
12:40 و او ساکت و خشم‌فروخورده در راهش می‌رفت.
12:43 چون به مردم نزدیک شدند،
12:46 به آن مرد رو کرد و گفت:
12:48 «ای برادرزاده!»
12:50 اگر از سخنانت چیزی باقی مانده،
12:53 همین حالا بگو،
12:55 زیرا اگر قومم آنچه را می‌گویی بشنوند،
12:58 از ایشان به تو آسیبی خواهد رسید.»
13:00 و احنف با همه اینها،
13:05 بنده‌ای بسیار عبادت‌کننده، روزه‌دار و شب‌زنده‌دار بود،
13:08 زاهدی که نسبت به آنچه در دست مردم است بی‌رغبت بود.
13:11 و چون شب بر او تاریک می‌شد،
13:14 چراغش را روشن می‌کرد و نزدیک خود می‌گذاشت،
13:18 و در محرابش به نماز می‌ایستاد،
13:21 در حالی که مانند بیمار بی‌قرار به خود می‌پیچید،
13:24 و مانند زن داغدیده می‌گریست،
13:26 از ترس عذاب الله،
13:29 و بیم از خشم او.
13:31 و هرگاه گناهی از گناهانش را احساس می‌کرد،
13:34 یا عیبی از عیب‌هایش بر او آشکار می‌شد،
13:37 انگشتش را به چراغ نزدیک می‌کرد و می‌گفت:
13:40 «آی احنف!
13:42 چه چیز تو را واداشت که فلان کار را در فلان روز انجام دهی؟
13:46 وای بر تو ای احنف!
13:48 اگر امروز شعله این چراغ را تاب نمی‌آوری،
13:50 و بر گرمای آن صبر نمی‌کنی،
13:52 (پس) چگونه فردا شعله جهنم را تاب می‌آوری،
13:54 و بر آزار آن صبر خواهی کرد؟
13:57 بارالها! اگر مرا ببخشی،
13:59 تو شایسته آنی،
14:01 و اگر مرا عذاب دهی،
14:03 من شایسته آنم.»
14:05 رضی‌الله‌عنه از احنف بن قیس خشنود باد و او را خشنود گرداند،
14:07 زیرا او شاهکاری از شاهکارهای روزگار و نمونه‌ای یگانه از مردمان بود.
14:11 احنف بن قیس
14:13 به چنان شرف و بزرگواری‌ای رسید
14:17 که نه حکومت به او سودی می‌رساند
14:20 و نه برکناری‌اش زیانی به او می‌زد.
14:26 زیاد بن ابی ...
14:29 (و او) بی‌آنکه موقعیت و نمونه باشد،
14:31 آنکه از پیامبر پیروی کرد، هرگاه کوشید یا سخنی گفت،
14:34 ایشان اینجا بودند، که ابرِ زندگی ما را سیراب می‌کردند،
14:37 پس او در میان ماست،
14:42 یادش برتر است،
14:47 رفتند و در ضمیر ما پرسشی افکندند:
14:52 آیا ستاره‌ای چون ایشان برافراخته و تابنده بوده است؟
14:54 زندگی را از فخرِ کردارشان پر کردند،
14:57 و دنیای ما به سبب ایشان شکوفا شد.
15:02 (پایان)
15:07 زندگی را با کردارشان پر از افتخار کردند
15:12 (ادامه)