از مجموعهٔ تصاویری از زندگی تابعین (مجموعه کامل شد)
· درس 35 از 37
تصاویری از زندگی فالوورها | د عبدالرحمن رأفت الباشا | قسمت (35) | الاحنف بن قیس رحمه الله | ج (2)
صوت ترجمهشده برای این درس هنوز در دسترس نیست — ضبط اصلی عربی پخش میشود. متن زیر بهطور کامل ترجمه شده است.
0:000:00
متن کامل
ترجمهٔ ماشینی — ممکن است خطا داشته باشد
0:00
بسم الله الرحمن الرحیم
0:03
بهترین قرنها از نظر مواضع و الگو بودن
0:08
کسی که پیرو پیامبر است، هرگاه او بکوشد یا سخنی بگوید
0:13
انجمن مودت
0:15
پیشرفت
0:17
نمونههایی از زندگی تابعین
0:21
نوشته دکتر عبدالرحمن رأفت الباشا
0:26
رحمهالله
0:30
احنف بن قیس
0:32
رحمهالله
0:43
اکنون در آغاز خلافت فاروق هستیم؛ خداوند چهرهاش را شاداب گرداند
0:48
و اینک آن دلاوران بزرگوار و سرافرازان
0:51
گروه احنف بن قیس از بنی تمیم
0:54
که بر پشت اسبهای اصیل و تیزرو سوارند
0:58
و شمشیرهای برّان و تیغتیز بر کمر دارند
1:02
و از منازل خود در احساء و نجد کوچ میکنند
1:06
در حالی که رو به سوی بصره دارند
1:09
و میخواهند به گروه مسلمانانی بپیوندند که در آنجا گرد آمدهاند
1:14
زیر فرماندهی عتبة بن غزوان
1:17
برای نبرد با ایرانیان، جهاد در راه الله
1:21
و برای طلب آنچه نزد الله از پاداش نیکو است
1:24
و فتای ایشان، احنف بن قیس، همراهشان بود
1:28
و روزی
1:32
عتبة بن غزوان نامهای از امیرالمؤمنین عمر بن خطاب دریافت کرد
1:38
که در آن به او فرمان میداد ده تن از نیکوکاران لشکرش را نزد او بفرستد
1:43
و از نظر شجاعت در نبرد نیکوترین باشند
1:46
تا از احوال لشکر آگاه شود
1:49
و از رأی و مشورت آنان بهره گیرد
1:53
پس عتبه فرمان را به جای آورد
1:55
و ده تن از برگزیدگان مردانش را آماده ساخت
1:58
و احنف بن قیس را در میان ایشان قرار داد
2:01
و آنان را به سوی مدینه روانه کرد
2:04
همچون اعضای هیأتی که در حضور امیرالمؤمنین میایستند
2:09
پس عمر به ایشان خوشامد گفت و جایگاهشان را نزدیک خود قرار داد
2:12
سپس از نیازهای ایشان و نیازهای عموم مردم پرسید
2:17
پس آنان یکی پس از دیگری برخاستند و گفتند
2:20
اما عموم مردم
2:23
تو سرپرست و متولی امور آنانی
2:26
و اما ما، از حاجات ویژه خودمان سخن میگوییم
2:31
سپس هر یک از ایشان نیاز خاص خود را که به او مربوط بود طلب کرد
2:35
و احنف بن قیس از نظر سخن، آخرین فرد هیأت بود
2:40
زیرا از همه ایشان کمسنوسالتر بود
2:43
پس الله را ستایش کرد و ثنای او گفت، سپس گفت
2:47
ای امیرالمؤمنین
2:49
همانا سپاهیان مسلمانی که در مصر فرود آمدهاند
2:53
در سرسبزی و شادابی و فراوانی، در منازل فرعونیان جای گرفتهاند
2:59
و آنان که در سرزمین شام فرود آمدهاند
3:02
در خوشی و میوهها و باغها، در منازل قیصرها جای گرفتهاند
3:08
و آنان که در سرزمین ایران فرود آمدهاند
3:11
در کناره رودهای گوارا و باغهای سایهگستر، در منازل کسریها جای گرفتهاند
3:19
اما قوم ما که در بصره فرود آمدهاند
3:22
در سرزمینی فرود آمدهاند که شورهزار و بیآبوعلف است
3:26
خاکش خشک نمیشود و چراگاهش نمیروید
3:30
یک سوی آن دریایی شورناک است
3:33
و سوی دیگرش بیابانی بیآب و گیاه است
3:37
پس ای امیرالمؤمنین، رنج ایشان را برطرف کن
3:39
و زندگیشان را احیا فرما
3:42
و به والی بصره دستور ده که برای ایشان نهری حفر کند که از آن آب گوارا بنوشند
3:47
و چهارپایان و کشتزارها را آبیاری کنند
3:50
تا وضعشان نیکو شود و خانوادههایشان به سامان آید
3:53
و بهای کالاهایشان ارزان گردد
3:55
و با این امکانات بر جهاد در راه الله یاری جویند
4:00
پس عمر با شگفتی به او نگریست
4:02
و به اعضای هیأت گفت
4:05
آیا شما نمیتوانستید چنین کاری کنید؟
4:07
به خدا سوگند او سرور است
4:10
سپس جوایز ایشان را به آنان داد
4:13
و جایزه احنف را نیز به او داد
4:16
پس گفت
4:17
به خدا سوگند ای امیرالمؤمنین
4:20
ما بیابانهای بیپایان را برای دیدار تو درنوردیدیم
4:22
و شتران را در صبحها و شامها به تکاپو نیاوردیم تا جایزه بگیریم
4:29
و مرا نزد تو هیچ نیازی نیست
4:31
جز نیاز همان قومی که یادآور شدم
4:35
پس اگر آن را برآوری، برای ایشان کفایت و وفای به عهد کردهای
4:39
پس عمر بر اعجابش نسبت به او افزود و گفت
4:43
این جوان سرور اهل بصره است
4:47
و چون مجلس پایان یافت
4:49
و اعضای هیأت برای بازگشت به شترانشان روانه شدند تا نزد آنها شب را بگذرانند
4:54
عمر نگاه خود را بر بارهایشان گرداند
4:58
و دید گوشهای از جامهای از یکی از آنها بیرون آمده است
5:02
پس برخاست و آن را با دست لمس کرد و گفت
5:05
این از کیست؟
5:07
احنف گفت
5:09
از من است ای امیرالمؤمنین
5:11
و او دریافت که [عمر] آن را گرانبها یافته است
5:14
پس عمر به او گفت
5:15
آن را به چه بهایی خریدهای؟
5:17
احنف گفت
5:19
به هشت درهم
5:21
و در تمام عمرش از خود سراغ نداشت که دروغ گفته باشد، جز این یک دروغ
5:27
زیرا آن را به دوازده درهم خریده بود
5:31
پس عمر با مهربانی به او نگریست و گفت
5:35
آیا به یکی [از دو جامه] بسنده نکردی؟
5:37
و زیادی مالت را در جایی نهادی که با آن مسلمانی را یاری کنی؟
5:42
سپس گفت
5:43
از اموالتان آنچه کار و زندگیتان را اصلاح میکند بردارید
5:47
و زیادیها را در جای خود نهید تا آرامش یابید و سود ببرید
5:52
پس احنف از شرم در برابر او سر فرو افکند
5:55
و چیزی نگفت
5:59
امیرالمؤمنین به اعضای هیئت اجازه داد به بصره بازگردند
6:04
جز آنکه به احنف اجازه نداد همراه آنان برود
6:08
و او را یک سال کامل نزد خود نگه داشت
6:12
زیرا عمر با نگاه تیزبین خود دریافته بود
6:15
که آنچه از تیزهوشی و حدّت ذهن در فتی تمیمی گرد آمده است
6:19
و روشنی بیان
6:21
و بلندی نفس و والایی همت و توانگری استعدادها
6:25
پس خواست او را به خود نزدیک نگه دارد
6:28
تا زیر نظر خودش پرورده شود
6:30
و با بزرگان صحابه دیدار کند و از رهنمودشان هدایت یابد
6:35
و در دین الله از دست آنان فقه بیاموزد
6:38
و افزون بر این، میخواست از نزدیک او را بیازماید
6:43
و پیش از آنکه بعضی از امور مسلمانان را به او بسپارد، از درون جانش آگاه شود
6:49
زیرا عمر از باهوشانِ سخنور و فصیحانِ چیرهزبان، بسیار بیم داشت
6:56
چرا که اگر درستکردار باشند، دنیا را از خیر پُر میکنند
7:00
و اگر تباه شوند، هوشمندیشان بر مردم وبال خواهد بود
7:05
و چون آن یک سال به پایان رسید، عمر به احنف گفت
7:09
ای احنف
7:11
من تو را آزموده و امتحان کردهام
7:13
جز نیکی ندیدهام
7:16
و نیت تو را نیکو یافتهام
7:19
و امیدوارم باطن تو همانند نیت ظاهرت باشد
7:23
سپس او را به جنگ با ایرانیان فرستاد
7:26
و به فرمانده خود، ابوموسی اشعری نامه نوشت
7:29
اما بعد
7:31
احنف بن قیس را به خود نزدیک کن
7:33
با او مشورت کن و سخنش را بشنو
7:38
زیرا آوازهٔ احنف زیر پرچمهای درخشان و غروبناپذیر مسلمانان در سرزمین فارس بلند است
7:44
و او از بزرگترین نمونههای دلاوری است
7:47
که بخت او را بالا برده و ستارهاش را درخشان ساخته است
7:51
و او و قومش بنیتمیم در نبرد با دشمن، بهترین آزمونها را سرافراز بیرون آمدند
7:56
و سخاوتمندانهترین بخششها را نثار کردند
7:59
تا آنکه خداوند به دست ایشان شهر تستر را گشود
8:03
گوهر تاج کسروی
8:05
و هرمزان را به اسارت آنان درآورد
8:08
هرمزان از سختترین سرداران ایرانیان در دلاوری بود
8:13
و از نیرومندترین فرماندهانشان در پایداری، و استوارترین ایشان در عزم
8:17
و از زیرکترین آنان در نیرنگ جنگی
8:20
پیروزیهای مسلمانان او را بیش از یک بار ناگزیر به صلح با ایشان کرد
8:26
اما هرگاه فرصتی مییافت، به آنان خیانت میورزید
8:30
و گمان میکرد بر پیروزی توانا است
8:33
پس چون در تستر بر او تنگ گرفتند
8:36
در یکی از برجهای استوار آن شهر پناه گرفت و به ایشان گفت
8:41
همراه من صد نفر است
8:44
به خدا سوگند، تا وقتی چیزی از آنان در دست من است، به من دست نخواهید یافت
8:49
و شما میدانید که من تیرانداز هستم و تیرم خطا نمیرود
8:54
پس اسیر کردن من چه سودی دارد
8:56
در حالی که صد نفر از شما میان کشته و زخمی افتادهاند
9:01
گفتند پس چه میخواهی
9:04
گفت
9:05
میخواهم به حکم خلیفهتان عمر فرود آیم
9:08
و هرچه بخواهد با من بکند
9:11
گفتند این را برای تو پذیرفتیم
9:13
پس کمانش را بر زمین افکند
9:16
و تسلیموار به سوی ایشان فرود آمد
9:18
آنان بندش را محکم کردند
9:20
و او را به مدینه فرستادند، همراه هیئتی از قهرمانان فتح
9:25
که سرِ ایشان انس بن مالک بود
9:28
خادم رسول، که درود و سلام خدا بر او باد
9:31
و احنف بن قیس
9:33
شاگرد مکتب عمری
9:38
هیئت با شتاب و با هرمزان به سوی مدینه رهسپار شد
9:42
تا امیرالمؤمنین را به فتح بشارت دهد
9:46
و خمس غنایم را به بیتالمال مسلمانان ببرد
9:50
و پیمانشکن و خیانتپیشه را به خلیفه تسلیم کند
9:55
تا بر او به حکم خود داوری کند
9:57
چون به حاشیههای مدینه رسیدند
10:00
هرمزان را آماده کردند
10:02
تا او را با همان هیئت پیش مسلمانان عرضه کنند
10:06
لباسهایش را که از دیبای گرانبها بافته شده بود بر او پوشاندند
10:10
لباسهای منقش به رشتههای زر
10:13
و تاجش را که با مروارید و گوهر آراسته بود بر سرش نهادند
10:17
و عصای سلطنتیاش را که از زر ناب ساخته شده بود به دستش دادند
10:21
که با یاقوت و لؤلؤ مرصع بود
10:25
گامهایی که بر سرزمین یثرب نهاده شد
10:28
تا آنکه پیر و جوان مردم گرد آنان جمع شدند
10:32
و به اسیرشان مینگریستند
10:35
و از هیئت و آرایش او سخت در شگفت بودند
10:40
هیئت با هرمزان به خانهٔ عمر رفت
10:43
او را نیافتند
10:45
دربارهٔ او پرسیدند
10:46
به ایشان گفته شد
10:48
او به مسجد رفته است تا هیئتی را که نزدش آمده پذیرا شود
10:53
پس به سوی مسجد روانه شدند
10:55
او را آنجا ندیدند
10:57
و هرچه جستجوی خلیفه بر ایشان طولانیتر میشد
11:01
مردم بیشتر بر ایشان گرد میآمدند و ازدحام شدت میگرفت
11:05
و در همین حیرت بودند
11:07
که کودکانی را دیدند که بازی میکردند
11:10
به ایشان گفتند
11:12
کار شما چیست
11:13
میبینیم که رفتوآمد میکنید
11:16
شاید امیرالمؤمنین را میخواهید
11:19
گفتند آری، او را میخواهیم
11:22
گفتند
11:23
او در سمت راست مسجد خوابیده است
11:27
بر برنسی (ردایی پشمین) بالش ساخته است
11:29
و عمر، رضوان الله علیه،
11:32
برای دیدار هیئتی از اهل کوفه با همان برنس بیرون رفته بود
11:37
پس چون هیئت بازگشت
11:39
بُرنُس را از تن بیرون آورد
11:40
و آن را زیر سرش نهاد
11:42
و پلکهایش را به خواب سپرد
11:45
پس هیئت (نمایندگان) با هرمزان به سوی سمت راست مسجد روان شد
11:49
چون خلیفه را خوابیده دیدند، در پایینتر از او نشستند
11:53
و اسیر خود را نیز با خود نشاندند
11:56
هرمزان هیچچیز از زبان عربی نمیفهمید
12:00
و به خاطرش نمیگذشت که این خفته در گوشهٔ مسجد
12:05
امیرالمؤمنین عمر بن الخطاب است
12:09
راستی که او دربارهٔ زهد و سادهزیستی عمر شنیده بود
12:13
و بیاعتنایی او به زرق و برق دنیا و زینتهای آن
12:17
امّا هرگز حتی در خیال هم نمیگنجید
12:21
که فاتح روم و درهمشکنندهٔ شاهان ساسانی، در گوشهٔ مسجد بخوابد
12:26
بیآنکه پوششی یا پردهای داشته باشد
12:29
و نه نگهبانی و نه دربانی
12:32
و چون دید که گروه خاموش نشستهاند
12:35
پنداشت که خود را برای نماز آماده میکنند
12:37
و چشمبهراه آمدن خلیفهاند
12:40
امّا احنف بن قیس
12:43
به مردم اشاره میکرد که از سخن گفتن خودداری کنند
12:46
و از هیاهو بازایستند
12:48
تا خلیفه بیدار نشود
12:51
زیرا او از همنشینی با وی میدانست
12:54
که بهندرت شبی پیش میآمد که پلکهای او روی هم برود
12:58
یا در محراب خود ایستاده و خدا را عبادت میکرد
13:02
یا در جامههای ناشناس
13:04
کوچههای شهر مدینه را میپیمود تا از احوال رعیت خود آگاه شود
13:09
یا شبزندهداری میکرد تا خانههای مسلمانان را از دزدان نگاه دارد
13:13
اشارات احنف به مردم، توجه هرمزان را برانگیخت
13:18
پس به مغیره بن شعبه رو کرد
13:21
و او زبان فارسی میدانست
13:23
و گفت
13:24
این خفته کیست
13:26
مغیره به او گفت
13:28
او امیرالمؤمنین عمر است
13:31
هرمزان از شگفتی دهانش باز ماند و گفت
13:35
عمر!
13:37
نگهبان و دربانش کجاست؟
13:39
مغیره به او گفت
13:41
او نه نگهبانی دارد و نه دربانی
13:44
هرمزان گفت
13:46
باید پیامبر باشد
13:49
مغیره گفت
13:51
بلکه او کاری میکند که پیامبران میکنند
13:53
زیرا پس از محمد (صلیاللهعلیهوسلم) هیچ پیامبری نیست
13:58
سپس مردم زیاد شدند و هیاهو بالا گرفت
14:02
پس عمر بیدار شد
14:03
و نشست و با شگفتی به مردم نگریست
14:08
و آن امیر ایرانی را دید
14:10
که بر سرش تاجش زیر تابش آفتاب میدرخشید
14:15
و در دستش عصای سلطنتیاش که درخشش آن چشمها را میربود
14:20
به او خیره شد و گفت
14:22
هرمزان
14:24
احنف به او گفت
14:26
بله ای امیرالمؤمنین
14:29
عمر آنچه را از طلا و لؤلؤ
14:32
و یاقوت و حریر بر تن او بود، با دقت نگریست
14:35
سپس روی از او برگرداند و گفت
14:38
از آتش به خدا پناه میبرم
14:40
و از او بر (پرهیز از) دنیا یاری میجویم
14:43
ستایش خدای را که این (مرد) را خوار کرد و او را برای اسلام به خدمت گرفت
14:48
سپس گفت
14:50
ای گروه مسلمانان
14:52
به این دین چنگ زنید
14:54
و به هدایت پیامبر گرامیتان راه یابید
14:57
و دنیا شما را به سرکشی نکشاند
15:00
زیرا که دنیا فریبنده است
15:02
چون سخنش به پایان رسید
15:04
احنف بن قیس او را به پیروزی مژده داد
15:07
و او را از غنیمتهایی که خدا به مسلمانان داده بود آگاه کرد
15:12
و به او گفت
15:14
ای امیرالمؤمنین
15:16
هرمزان خود را تسلیم ما کرده است
15:19
و خواسته که به حکم تو فرود آید
15:22
اگر خواستی با او سخن بگو
15:24
گفت
15:25
با او سخن نمیگویم تا آنچه از نشانههای سرکشی و تکبّر بر تن دارد از خود بیرون نیاورید
15:31
پس زیور و تاجش را از او بیرون آوردند
15:34
و عصایش را از او گرفتند
15:36
و جامهای ستبر بر او پوشاندند که تنش را بپوشاند
15:40
در آن هنگام عمر به او رو کرد و گفت
15:44
هان ای هرمزان
15:46
تلخی پیمانشکنی و سرانجام فرمان خدا را چگونه یافتی؟
15:48
(همین)
15:51
هرمزان با خواری سر فرود آورد و سپس گفت
15:54
ای عمر
15:56
ما در جاهلیت، من و شما، (با هم بودیم)
16:00
و خدا نه با ما بود و نه با شما
16:03
پس ما بر شما چیره شدیم
16:05
امّا چون شما اسلام آوردید و خدا با شما شد
16:08
شما بر ما چیره شدید
16:10
عمر به او گفت
16:11
ما بر شما چیره شدیم بهخاطر آنچه تو یاد کردی
16:15
و بهسبب امری دیگر
16:16
و آن همبستگی شما و پراکندگی ماست
16:19
سپس با تندی به او نگریست و گفت
16:22
عذر تو در پیمانشکنیات چیست؟ ای هرمزان، یکبار (بر ما) میپیچی و یکبار (از ما) میگریزی
16:28
هرمزان گفت
16:30
میترسم که مرا بکشی
16:32
عمر گفت
16:33
ایرادی بر تو نیست تا آنکه به من خبر دهی.
16:37
چون هرمزان این سخن را از عمر شنید،
16:40
اندکی از هراس او کاسته شد
16:42
و گفت:
16:44
من تشنهام.
16:46
عمر دستور داد تا به او آب بدهند.
16:48
پس برایش آب در ظرفی ضخیم و خشن آوردند.
16:51
او در آن نگریست و گفت:
16:53
اگر تشنه بمیرم، نمیتوانم از چنین ظرفی بنوشم.
16:59
عمر دستور داد
17:00
تا برایش آب در ظرفی که بپسندد آوردند.
17:04
چون آن را در دست گرفت،
17:06
دستش به لرزه افتاد.
17:08
عمر به او گفت:
17:10
تو را چه شده است؟
17:11
گفت:
17:13
میترسم هنگامی که این جرعهٔ آب را مینوشم کشته شوم.
17:18
عمر به او گفت:
17:20
ایرادی بر تو نیست تا آنکه آن را بنوشی.
17:23
اما هرمزان
17:25
جز آنکه ظرف را واژگون کرد
17:27
و آب را بر زمین ریخت، کاری نکرد.
17:29
عمر گفت:
17:30
برایش آبی دیگر بیاورید،
17:33
و مرگ و تشنگی را بر او جمع نکنید.
17:36
هرمزان گفت:
17:38
مرا به آب نیازی نیست،
17:40
بلکه خواستم با آن برای جانم از کشته شدن امان بگیرم.
17:45
عمر به او گفت:
17:47
من تو را خواهم کشت.
17:49
هرمزان گفت:
17:51
تو مرا امان دادهای.
17:53
عمر گفت:
17:54
دروغ گفتی!
17:55
انس بن مالک گفت:
17:57
ای امیرالمؤمنین، راست گفت،
18:00
زیرا او را امان دادهای.
18:02
عمر گفت:
18:03
وای بر تو ای انس!
18:05
آیا به قاتل برادرت براء بن مالک و مجزأة بن ثور امان میدهی؟
18:08
(هرگز!)
18:10
هیهات!
18:12
انس گفت:
18:13
من به او گفتم:
18:15
ایرادی بر تو نیست تا آنکه به من خبر دهی،
18:18
و به او گفتم:
18:19
ایرادی بر تو نیست تا آنکه آب بنوشی.
18:23
احنف سخن انس را تأیید کرد،
18:25
و حاضران اقرار کردند که امیرالمؤمنین هرمزان را امان داده است.
18:30
عمر با خشم به هرمزان نگریست و گفت:
18:34
تو مرا فریب دادی!
18:36
و به خدا سوگند فریب نمیخورم مگر از سوی مسلمان.
18:40
پس هرمزان اسلام آورد،
18:42
و عمر برای او دو هزار (درهم) مقرر کرد.
18:46
این کار دل عمر را به نگرانی انداخته بود:
18:49
بسیاری از فرصتطلبان پیمانهای خود را با مسلمانان میشکستند
18:52
و بر ضد آنان برمیگشتند.
18:54
پس اعضای هیئتی را که همراه هرمزان آمده بودند گرد آورد و به آنان گفت:
18:59
آیا مسلمانان به اهل ذمه آزار میرسانند و با آنان بد رفتار میکنند،
19:04
تا آنان بر ضد ایشان پیمان بشکنند؟
19:06
اعضای هیئت گفتند:
19:08
به خدا سوگند ای امیرالمؤمنین،
19:10
ما نمیدانیم کسی با آنان بد رفتار کرده باشد،
19:14
یا پیمان ذمهای آنان را شکسته باشد،
19:16
یا در عقدی با آنان خیانت کرده باشد.
19:18
عمر گفت:
19:20
پس چرا هرگاه فرصتی برایشان پیش آید بر ضد شما برمیگردند،
19:24
با وجود آن پیمانهایی که میان شما و ایشان است؟
19:28
هیئت پاسخی داد که عمر را قانع نکرد
19:32
و دلش بدان آرام نگرفت.
19:34
در این هنگام احنف بن قیس برخاست و گفت:
19:37
ای امیرالمؤمنین، من آنچه را پرسیدی به تو خبر میدهم.
19:42
عمر گفت:
19:43
آنچه داری بگو.
19:45
احنف گفت:
19:46
ای امیرالمؤمنین،
19:48
تو ما را از پراکنده شدن در سرزمینهای فرصتطلبان نهی کردهای
19:52
و به بسنده کردن به آنچه در دست ماست از زمینها و شهرهای ایشان فرمان دادهای.
19:57
و تا زمانی که برای ایشان پادشاهی زنده و پادشاهی برپا باشد،
20:02
با ما خواهند جنگید، بارها و بارها،
20:05
تا آنچه از قوم و سرزمینهایشان در دست ماست را پس بگیرند.
20:09
و هر که با ما پیمان بسته، هرگاه داعی ایشان را فراخواند و فرصت پیروزی برایش آشکار شود، به آنان خواهد پیوست.
20:14
(این کار را خواهد کرد).
20:16
ای امیرالمؤمنین،
20:19
دو پادشاه در یک سرزمین گرد نمیآیند،
20:23
و ناچار یکی از آن دو دیگری را بیرون خواهد کرد.
20:26
پس اگر به ما اجازه دهی که در سرزمینهایشان پراکنده شویم،
20:29
تا پادشاهیشان را از میان برداریم و حکومتشان را برچینیم،
20:33
امیدشان را قطع کنیم و دلشان را آرام سازیم،
20:37
و کار برای ما استوار شود...
20:39
عمر لحظهای سر فرو افکند و سپس گفت:
20:42
احنف مرا راست گفت،
20:45
و آنچه از حال این قوم بر من پوشیده بود آشکار ساخت.
20:51
اما بعد:
20:52
این موضع احنف پیامدهایی داشت،
20:56
و از اثر این رأی آن بود
20:58
که مسیر تاریخ را دگرگون کرد.
21:04
این جوان به خدا سوگند سید است،
21:09
و او سرور اهل بصره است.
21:13
عمر بن الخطاب رضیاللهعنه
21:27
آنان اینجا ابرِ زندگی ما را سیراب میکردند
21:32
پس نامشان در میان ما والاست و بالا میرود
21:37
رفتند و در وجدان پرسشی انداختند
21:42
آیا مانندشان ستارهای است که آسمان و تپهها را روشن کرد؟
21:48
زندگی را با افتخارات خود پر کردند
21:52
و دنیای «من» با آنان شکوفا شد