تصاویری از زندگی فالوورها | د عبدالرحمن رأفت الباشا | قسمت (12) | رجا بن حيوه رحمه الله

◉ 9673 بازدید ⏱ 23:21 صدای اصلی (عربی)
صوت ترجمه‌شده برای این درس هنوز در دسترس نیست — ضبط اصلی عربی پخش می‌شود. متن زیر به‌طور کامل ترجمه شده است.
0:000:00

متن کامل

ترجمهٔ ماشینی — ممکن است خطا داشته باشد
0:00 بسم الله الرحمن الرحیم
0:03 بهترین نسل‌ها از نظر موضع و الگو بودن،
0:08 کسی است که پیرو پیامبر باشد، چه در کوشش و چه در گفتار.
0:13 انجمن مودّت
0:15 پیش‌آمد
0:17 نمونه‌هایی از زندگی تابعین
0:21 نوشته دکتر عبدالرحمن رأفت الباشا
0:26 رحمه‌الله
0:30 رجاء بن حیوه
0:33 رحمه‌الله
0:43 او در قرن تابعین می‌زیست.
0:45 سه مردی که مردم زمانشان مانندشان را ندیدند،
0:48 و همتایی برایشان نشناختند،
0:50 و کسی را نیز همانندشان ندیدند.
0:52 گویی با یکدیگر بر وعده‌ای گرد آمده بودند،
0:55 پس یکدیگر را به حق و صبر سفارش می‌کردند،
0:58 و بر نیکی و خیر با هم پیمان بسته بودند.
1:00 زندگی خود را وقف تقوا و دانش کردند،
1:03 و خویشتن را در خدمت الله و رسول او صلی‌الله‌علیه‌وسلم قرار دادند،
1:09 هم برای عموم مؤمنان و هم برای خواص آنان.
1:12 آنان عبارت بودند از: محمد بن سیرین در عراق،
1:16 و قاسم بن محمد بن ابی‌بکر در حجاز،
1:21 و رجاء بن حیوه در شام.
1:24 پس بیایید این لحظات پربرکت را سپری کنیم
1:28 در محضر سومین این نیکان و خیرخواهان.
1:32 رجاء بن حیوه
1:35 رجاء بن حیوه در بیسان از سرزمین فلسطین زاده شد.
1:39 و ولادت او در اواخر خلافت عثمان بن عفان بود،
1:44 یا نزدیک به آن.
1:46 او به قبیله کنده عرب تعلق داشت.
1:50 بنابراین، رجاء از نظر وطن فلسطینی،
1:54 از نظر تبار عرب،
1:56 و از نظر خاندان کندی است.
1:58 این جوان کندی از کودکی در طاعت الله پرورش یافت،
2:03 پس الله او را دوست داشت و او را محبوب خلق خود گردانید.
2:07 از همان آغاز جوانی به طلب دانش روی آورد،
2:11 و دانش دلش را تازه، نرم و خالی یافت،
2:15 پس در آن جای گرفت و استوار شد.
2:18 همت بزرگ او آن شد که از کتاب الله بهره‌ای کامل برگیرد،
2:22 و از حدیث رسول الله صلی‌الله‌علیه‌وسلم توشه برگیرد.
2:27 پس اندیشه‌اش به نور قرآن روشن شد،
2:30 و بصیرتش به هدایت نبوت منور گشت،
2:34 و سینه‌اش از پند و حکمت لبریز شد.
2:37 «و هر که حکمت به او داده شود، خیر بسیاری به او داده شده است.»
2:42 و او توانست از گروه بزرگی از صحابه بزرگ‌قدر بهره گیرد،
2:48 از جمله ابوسعید خدری،
2:51 و ابوالدرداء و ابوامامه،
2:54 و عباده بن صامت،
2:56 و معاویه بن ابی‌سفیان،
2:58 و عبدالله بن عمرو بن عاص،
3:01 و نواس بن سمعان،
3:03 و دیگران، رضی‌الله‌عنهم اجمعین.
3:07 پس آنان برای او چراغ‌های هدایت و مشعل‌های معرفت بودند.
3:12 این جوان خوشبخت برای خود دستوری نهاد
3:15 که تا زنده بود بدان پایبند بود و آن را تکرار می‌کرد،
3:20 چنان‌که می‌گفت:
3:22 «چه نیکوست اسلام که ایمان آن را زینت می‌دهد،
3:25 و چه نیکوست ایمان که تقوا آن را زینت می‌دهد،
3:28 و چه نیکوست تقوا که دانش آن را زینت می‌دهد،
3:31 و چه نیکوست دانش که عمل آن را زینت می‌دهد،
3:34 و چه نیکوست عمل که مدارا آن را زینت می‌دهد.»
3:38 رجاء بن حیوه برای گروهی از خلفای بنی‌امیه وزارت کرد،
3:45 از عبدالملک بن مروان آغاز کرد
3:48 و به عمر بن عبدالعزیز پایان داد.
3:51 اما او با سلیمان بن عبدالملک و عمر بن عبدالعزیز پیوند نزدیک‌تری داشت،
3:54 و عمر بن عبدالعزیز،
3:56 که از خلفای پیش از آن دو جدا بود.
4:00 و او را در دل خلفای بنی‌امیه نزدیک ساخت
4:03 خردمندی در رأی او،
4:05 راستگویی در گفتار او،
4:07 اخلاص در نیت او،
4:09 و حکمت در تدبیر امور او.
4:12 سپس همه این‌ها را
4:14 با زهد او نسبت به آنچه در دست ایشان از متاع دنیاست تاج‌گذاری کرد،
4:18 همان متاعی که رقابت‌کنندگان بر سر آن ازدحام می‌کردند.
4:22 و پیوند او با خلفای بنی‌امیه
4:25 از رحمت بزرگ الله به ایشان بود،
4:28 و از اکرام فراوان او نسبت به ایشان.
4:30 زیرا او ایشان را به خیر فراخواند،
4:33 و به راه‌های آن رهنمون شد،
4:35 و از شر بازشان داشت،
4:37 و درهای آن را به روی ایشان بست،
4:39 و حق را به ایشان نشان داد،
4:41 و پیروی از آن را برایشان زیبا جلوه داد،
4:43 و باطل را به ایشان شناساند،
4:45 و آمدن به سوی آن را برایشان ناخوشایند ساخت.
4:47 پس برای الله و رسول او صلی‌الله‌علیه‌وسلم خیرخواهی کرد،
4:51 و برای پیشوایان مسلمانان و عموم ایشان.
4:55 و برای رجاء ماجرایی رخ داد
4:58 که راه او را در همنشینی با خلفا روشن کرد،
5:02 و مأموریتش را با ایشان مشخص نمود.
5:05 خود او آن را نقل کرده و گفته است:
5:07 «من با سلیمان بن عبدالملک ایستاده بودم
5:11 در میان گروهی از مردم،
5:13 که ناگهان مردی را دیدم که وسط ازدحام به سوی ما می‌آمد،
5:17 خوش‌سیما و با هیئتی باشکوه بود.
5:20 پس همچنان صف‌ها را می‌شکافت،
5:23 و من شک نداشتم که قصد خلیفه را دارد،
5:26 تا آن‌که به من رسید و کنارم ایستاد،
5:30 سپس به من سلام کرد و گفت:
5:32 ای امید (ای امیدِ من)
5:34 تو به این مرد مبتلا شده‌ای
5:37 و به خلیفه اشاره کرد
5:39 و همانا در نزدیکی به او خیر فراوان است.
5:42 یا شرّ بسیار
5:44 نزدیکی‌ات به او را برای خودت و برای او و برای مردم نیکو قرار ده
5:48 و بدان ای امیدوار
5:50 این‌که هرکس نزد سلطان دارای منزلتی باشد،
5:54 حاجتی را به او عرضه کرد، آن مرد ناتوان و ضعیف‌الحال
5:57 نمی‌تواند آن را بلند کند
5:59 کسی که روز (قیامت) با الله جلّ و عزّ دیدار کند،
6:02 و پاهایش برای حساب ثابت می‌ماند
6:05 و یاد کن ای امیدوار
6:07 هر که در نیاز برادر مسلمانش باشد
6:10 الله در حاجت او بود.
6:13 و بدان ای امیدوار
6:15 از جمله محبوب‌ترین کارها نزد الله عزّ و جلّ
6:19 شاد کردن دل مسلمانی
6:24 و در حالی که در سخنش تأمل می‌کردم،
6:27 و انتظار دارم که او از آن (فضل و رحمت) بر من بیفزاید.
6:29 خلیفه ندا داد و گفت
6:32 کجاست رجاء بن حیوه؟
6:34 به سوی او روی گرداندم و گفتم
6:37 اینک منم، ای امیرالمؤمنین
6:40 از من درباره‌ی چیزی پرسید
6:42 از پاسخ‌دادن به او فارغ نمی‌شدم
6:44 تا اینکه به همراهم نگاه کردم
6:46 آن را نیافتم
6:47 آن مکان را از او کاملاً تکاندم
6:50 از او هیچ اثری میان مردم نیافتم.
6:54 و همانا رجاء بن حیوه را
6:58 با خلفای بنی امیه
7:00 مواقف صدق
7:02 تاریخ همچنان آن را در خود نگه داشته است
7:04 در زیباترین صفحات آن
7:06 و خلف (آیندگان) آن را از سلف (پیشینیان) روایت می‌کنند
7:08 از جمله آن که روزی
7:11 در مجلس عبدالملک بن مروان
7:14 مردی به خلیفه درباره‌ی بدیِ نیّت و باطنِ او (آن شخص) بد گفت.
7:17 بر بنی امیه
7:19 و به او گفته شد
7:21 او با ابن زبیر همراهی می‌کند
7:23 و (خداوند) او را یاری می‌کند
7:25 و سخن‌چین (واشی) از کارهای او نزد وی یاد کرد.
7:27 و گفتارهایش، آنچه خشم و غیرتش را برانگیخت
7:30 فرمود
7:32 به الله سوگند، اگر الله مرا بر او دست یابی دهد
7:34 هرآینه انجام خواهم داد، هرآینه انجام خواهم داد
7:36 و همانا شمشیر را بر گردنش می‌گذارم.
7:39 و زمان زیادی نگذشت
7:41 تا اینکه الله او را بر آن مرد دست‌یافته کرد
7:44 به‌سوی او (جهنّم) به‌صورت گروه‌گروه رانده می‌شوند.
7:46 هنگامی که چشمانش بر او افتاد
7:49 نزدیک بود از شدت خشم بترکد.
7:51 و او قصد داشت تهدیدش را عملی کند.
7:54 رجاء بن حیوه به سوی او برخاست
7:57 و گفت
7:58 ای امیرالمؤمنین
8:00 همانا الله جل و عز
8:02 برای تو آنچه را دوست می‌داری از قدرت (توانایی) ساخته است
8:05 پس برای الله آنچه را که او دوست دارد انجام بده، از گذشت‌کردن.
8:09 نفس خلیفه آرام گرفت
8:12 و خشمش از او فرو نشست
8:14 و از آن مرد درگذشت
8:16 و او را آزاد کرد و به او نیکی نمود
8:19 و در سال ۹۱
8:22 حج ولید بن عبدالملک
8:25 و همراه او رجاء بن حیوه
8:28 چون به مدینه رسید
8:30 مسجد نبوی شریف را زیارت کرد
8:33 عمر بن عبدالعزیز آن دو را همراهی می‌کرد.
8:36 خلیفه تمایل داشت که به حرم نبوی بنگرد
8:40 نگاهی آرام و سنجیده
8:43 زیرا او تصمیم قاطع گرفته بود که آن را توسعه دهد
8:46 تا آن‌که به دویست ذراع برسد
8:49 و مردم را از مسجد بیرون کرد.
8:51 تا خلیفه بتواند در آن تأمل کند
8:54 و در آن (مسجد) جز سعید بن مسیب باقی نماند.
8:57 چون نگهبانان جرئت نکردند او را بیرون کنند
9:01 عمر بن عبدالعزیز به او فرستاد
9:04 و آن روز، او والی مدینه بود.
9:07 به پیامبری که به او می‌گوید
9:09 اگر از مسجد بیرون می‌آمدی، همان‌گونه که مردم بیرون آمدند
9:12 سعید بن مسیّب گفت
9:15 از مسجد بیرون نمی‌روم.
9:18 جز در همان زمانی که عادت داشتم هر روز در آن (از آنجا) بیرون بروم
9:22 پس به او گفته شد
9:24 اگر برخیزم و بر امیرالمؤمنین سلام کنم
9:27 پس گفت
9:29 من به اینجا آمده‌ام تا برای پروردگار جهانیان به پا خیزم
9:34 وقتی عمر بن عبدالعزیز آگاه شد
9:37 فرمود: میان رسولش و سعید بن مسیّب
9:40 او خلیفه را از جایگاهی که سعید در آن بود کنار می‌برد
9:45 رجاء بن حیوه با او به گفتگو مشغول کرد
9:49 از آنجا که آن دو از شدت خشم و سرکشی خلیفه آگاه بودند
9:53 ولید به آنان گفت
9:55 از آن شیخ
9:57 آیا او سعید بن مسیّب نیست؟
10:00 فرمود
10:01 بله، ای امیرالمؤمنین
10:04 بر اساس آنچه از دین و علم او توصیف می‌کنند
10:07 و فضل و تقوای او بسیار است.
10:10 سپس فرمود
10:12 اگر شیخ جایگاه امیرالمؤمنین را می‌دانست
10:15 (سلام بر او) — نزد او برخاست و بر او سلام کرد
10:18 اما او کم‌بینا است
10:21 ولید گفت
10:23 من از حال او چنان آگاهم که شما دو تن یادآوری می‌کنید.
10:26 و او سزاوارتر است که به سوی او برویم و بر او سلام کنیم.
10:30 سپس در مسجد گشت تا اینکه به او رسید و بر سرش ایستاد
10:34 و به آن [وحی] وقال
10:36 شیخ چگونه است؟
10:38 از جایش برنخاست
10:40 و گفت
10:41 به نعمتی از الله
10:43 و سپاس و منّت از آنِ اوست.
10:45 امیرالمؤمنین چگونه (بود؟)
10:47 خداوند او را به آنچه دوست دارد و می‌پسندد موفق بدارد.
10:51 پس ولید بازگشت و در حالی که می‌گفت
10:54 این بقیهٔ مردم است
10:56 این بقیهٔ سلف این امت است
11:01 و چون خلافت به سلیمان بن عبدالملک رسید
11:05 رجاء بن حیوه نزد او جایگاه و منزلتی داشت
11:08 شأنش در برابر پیشینش برتری می‌یابد
11:11 سلیمان به او (هدهد) اعتماد بسیاری داشت.
11:14 شدیداً به آن اعتماد می‌شود (به‌ویژه در تکیه بر آن)
11:17 حریص بر این بود که نظرش را در امور کوچک و بزرگ بگیرد
11:22 مواضع رجاء بن حیوة با سلیمان بن عبدالملک
11:26 بسیار جذاب و هیجان‌انگیز
11:28 اما بزرگ‌ترین آن‌ها از نظر شأن و عظیم‌ترین آن‌ها در خطر برای اسلام و مسلمانان
11:34 موضع‌گیری او دربارهٔ مسئلهٔ ولایت عهد
11:37 و تأثیر او در بیعت با عمر بن عبدالعزیز
11:41 رجاء بن حیوة گفت:
11:44 چون نخستین روز جمعه از ماه صفر فرا رسید
11:48 سال ۹۹
11:50 ما با امیرالمؤمنین سلیمان بن عبدالملک در دابق بودیم
11:55 و او لشکری عظیم و انبوه به سوی قسطنطینیه فرستاده بود.
11:59 به فرماندهی برادرش مسلمة بن عبدالملک
12:03 و با او پسرش داوود
12:05 و گروه بزرگی از اهل بیتش
12:08 و او سوگند خورده بود که از مرج دابق جدا نشود.
12:12 تا آن‌که الله (تعالی) قسطنطنیه را بر او بگشاید، یا [پیش از آن] بمیرد
12:17 چون زمان نماز جمعه نزدیک شد
12:20 خلیفه وضو گرفت و وضو را نیکو انجام داد.
12:23 سپس جامه‌ای سبز پوشید.
12:25 و با عمامه‌ای سبز عمامه بست
12:28 و در آینه نگاهی انداخت، نگاه کسی که شیفتهٔ خویش و به جوانی‌اش مغرور است.
12:33 و او در حدود چهل سالگی از عمرش بود
12:36 سپس بیرون آمد تا برای مردم نماز جمعه را برگزار کند.
12:40 از مسجد برنگشت، مگر در حالی که تب داشت.
12:44 سپس بیماری روز به روز بر او سنگین‌تر می‌شد.
12:48 و از من خواست که همواره به او نزدیک بمانم
12:51 روزی بر او وارد شدم
12:54 او را دید که کتابی می‌نوشت
12:57 گفتم: ای امیرالمؤمنین، چه می‌کنی؟
13:00 گفت: کتابی می‌نویسم که آن را به پسرم ایوب سفارش کنم.
13:05 گفتم: ای امیرالمؤمنین،
13:08 از آنچه خلیفه را در قبرش نگه می‌دارد
13:12 و ذمّه‌اش نزد پروردگارش بری می‌شود
13:15 اینکه مرد صالح را بر مردم جانشین گرداند
13:19 غلامی که هنوز به سن بلوغ نرسیده است
13:22 و برای تو روشن نشد که صلاحش از فسادش چیست.
13:26 پس عقب نشست و گفت: این کتابی است که من نوشته‌ام
13:30 من می‌خواهم از الله طلب خیر کنم در این باره.
13:33 و من بر آن قصد جزم نکردم
13:35 سپس کتاب را پاره کرد
13:37 و پس از آن یک یا دو روز درنگ کرد.
13:40 سپس مرا فراخواند و گفت
13:43 نظرت درباره پسرم داوود چیست، ای ابا المقدام؟
13:47 گفتم: او با سپاهیان مسلمانان (در جهاد) غایب است.
13:50 در قسطنطنیه
13:52 و تو اکنون نمی‌دانی که آیا او زنده است یا مرده
13:56 پس فرمود: «پس به نظر تو کیست، ای رجاء؟»
14:00 گفتم: «ای امیرالمؤمنین، نظر من به شما این است»
14:04 و من می‌خواستم بنگرم که چه کسانی را یاد می‌کنند
14:08 تا آن‌ها را یکی‌یکی کنار بگذارم
14:11 تا اینکه به عمر بن عبدالعزیز برسم
14:16 فرمود: نظر تو درباره عمر بن عبدالعزیز چیست؟
14:20 گفتم: آنچه (من) از آن آگاه بودم، به خدا سوگند (این است).
14:23 مگر فاضلی کامل، خردمند و دیندار
14:27 گفت: راست گفتی؛ به خدا سوگند چنین است.
14:32 اما اگر من او را به حکومت بگمارم و فرزندان عبدالملک را نادیده بگیرم
14:36 تا آنکه فتنه
14:39 و هرگز نمی‌گذارند که او بر آنان ولایت یابد.
14:42 گفتم یکی از آنان را شریک قرار دهم و او را پس از (خودم) قرار دهم.
14:46 گفت: درست گفتی.
14:49 این امر از آن جمله است که آنان را آرام می‌کند و سبب می‌شود که به آن خشنود باشند.
14:53 سپس کتاب را گرفت و با دست خود نوشت
14:57 بسم الله الرحمن الرحیم
15:00 این کتابی است از عبدالله سلیمان بن عبدالملک
15:04 امیرالمؤمنین عمر بن عبدالعزیز
15:08 من او را پس از خود به خلافت گماشتم
15:11 و آن را پس از او به یزید بن عبدالملک واگذار کرد.
15:15 پس به سخن او گوش دهید و فرمان او را ببرید.
15:17 از الله پروا کنید
15:19 و با یکدیگر اختلاف نکنید که طمع‌ورزان به شما طمع کنند.
15:23 سپس کتاب را بست و آن را به من داد
15:27 سپس به کعب بن حامز، صاحب شُرطه، پیام فرستاد.
15:31 و به او گفت
15:32 اهل بیتم را فرا می‌خوانم، پس گرد آیند
15:35 و به ایشان اطلاع داد که کتابی که در دست رجاء بن حیوه است، کتاب من است.
15:40 و به ایشان دستور ده که با کسی که در آن نام برده شده بیعت کنند.
15:43 رجاء گفت:
15:45 هنگامی که آنان گرد آمدند، به ایشان گفتم:
15:47 این کتاب امیرالمؤمنین است.
15:50 در آن برای خلیفه پس از خود عهد بسته است.
15:53 و مرا فرمان داده که از شما برای کسی که در آن نام برده شده، بیعت بگیرم، به خدا سوگند.
15:57 گفتند:
15:59 شنیدن و فرمان‌برداری از فرمان امیرالمؤمنین.
16:01 و اطاعت از خلیفهٔ پس از او.
16:04 و خواستند که برای سلام بر امیرالمؤمنین از او اجازه بگیرم.
16:09 گفتم: آری.
16:11 چون بر او وارد شدند،
16:13 به ایشان گفت:
16:14 این کتابی که در دست رجاء بن حیوه است، کتاب من است.
16:19 و در آن عهد من برای خلیفهٔ پس از من آمده است.
16:22 پس بشنوید و فرمان ببرید از آن‌کس که من او را ولایت داده‌ام.
16:25 و با کسی که در این کتاب نام برده‌ام بیعت کنید.
16:29 پس یک‌یک به بیعت پرداختند.
16:33 سپس کتاب را مُهرشده بیرون آوردم.
16:36 هیچ‌یک از مردم جز من و امیرالمؤمنین از آنچه در آن است آگاه نیست.
16:42 چون مردم پراکنده شدند،
16:44 عمر بن عبدالعزیز نزد من آمد و گفت:
16:47 ای ابوالمقدام!
16:49 امیرالمؤمنین به من گمان نیک دارد،
16:53 و از نیکی بزرگوارانه و دوستی خالص خود، بسیار به من بخشیده است.
16:59 و می‌ترسم که از این امر چیزی به من واگذار کرده باشد.
17:04 تو را به خدا سوگند می‌دهم،
17:06 و به حرمت و دوستی‌ام از تو می‌خواهم
17:09 که اگر در کتاب امیرالمؤمنین چیزی درباره‌ی من هست، مرا آگاه سازی،
17:14 تا پیش از آنکه فرصت از دست برود، از او کناره‌گیری خواهم.
17:19 به او گفتم:
17:20 نه، به خدا سوگند،
17:21 حتی یک حرف از آنچه پرسیدی به تو نخواهم گفت.
17:26 پس با خشم از من روی گردانید.
17:29 سپس اندکی نگذشت که شام بن عبدالملک نزد من آمد،
17:33 و گفت:
17:34 ای ابوالمقدام!
17:36 میان من و تو حرمت و دوستی دیرینه است،
17:40 و من نزد تو سپاس بسیار دارم.
17:43 پس مرا از آنچه در کتاب امیرالمؤمنین است آگاه کن.
17:47 اگر این امر به من برسد، خاموش می‌مانم،
17:51 و اگر به دیگری برسد، سخن خواهم گفت.
17:54 زیرا کسی چون من از این امر کنار زده نمی‌شود.
17:57 و تو را به عهد خدا،
17:59 که هرگز نام تو را نبرم.
18:02 به او گفتم:
18:03 نه، به خدا سوگند،
18:04 حتی یک حرف از آنچه امیرالمؤمنین با من در میان نهاده به تو نخواهم گفت.
18:10 پس در حالی بازگشت که دست بر دست می‌زد و می‌گفت:
18:14 اگر من کنار زده شوم، این امر از آنِ که خواهد بود؟
18:19 آیا خلافت از فرزندان عبدالملک بیرون خواهد رفت؟
18:22 به خدا سوگند، من چشم‌روشن فرزندان عبدالملکم!
18:26 سپس بر سلیمان بن عبدالملک وارد شدم،
18:29 و دیدم که جانش را بیرون می‌دهد.
18:32 هرگاه سکرات مرگ او را فرا می‌گرفت،
18:36 او را به سوی قبله برمی‌گرداندم.
18:38 او در حالی که نفس‌نفس می‌زد به من می‌گفت:
18:41 هنوز وقتش نرسیده است، ای رجاء!
18:44 این کار را دو بار انجام دادم.
18:47 چون نوبت سوم شد، گفت:
18:50 اکنون، ای رجاء!
18:52 اگر می‌خواهی کاری بکنی، بکن.
18:56 گواهی می‌دهم که جز الله معبودی نیست،
18:59 و محمد فرستاده‌ی الله است.
19:02 پس او را به سوی قبله برگرداندم.
19:04 اندکی نگذشت که جانش را تسلیم کرد.
19:07 در آن هنگام چشمانش را بستم،
19:11 و او را با پارچه‌ای سبز پوشاندم.
19:14 در را بر او بستم و بیرون رفتم.
19:17 همسرش کسی را نزد من فرستاد و از من دربارهٔ او پرسید،
19:20 و خواست که او را ببیند.
19:23 در را اندکی باز کردم،
19:25 و به فرستاده‌اش گفتم: نگاه کن!
19:28 او هم‌اکنون پس از شبی دراز بیدارخوابی، به خواب رفته است.
19:32 او را رها کنید، پس بازگشت و به او خبر داد.
19:35 او این را پذیرفت و یقین کرد که او خواب است.
19:39 سپس در را محکم بستم،
19:42 و نگهبانی را که به او اعتماد داشتم نزد او نشاندم،
19:45 و به او سفارش کردم که
19:47 تا بازگشتن من از جایش تکان نخورد،
19:50 و هرگز کسی را بر خلیفه وارد نکند،
19:53 هرکه که باشد.
19:55 بیرون رفتم و مردم با من روبه‌رو شدند،
19:58 و گفتند: حال امیرالمؤمنین چگونه است؟
20:01 گفتم: از زمانی که بیمار شد، هرگز آرام‌تر از اکنون نبوده است،
20:04 و اکنون نه آرام‌تر است و نه آسوده‌تر.
20:07 گفتند: الحمدلله.
20:10 سپس کسی را نزد کعب بن حامز فرستادم،
20:14 که صاحب شرطه بود.
20:16 او تمام اهل بیت امیرالمؤمنین را گرد آورد
20:19 در مسجد دابق.
20:21 گفتم: با کسی که در کتاب است بیعت کنید،
20:24 یعنی امیرالمؤمنین.
20:26 گفتند: ما یک بار بیعت کرده‌ایم
20:29 و بار دیگر بیعت می‌کنیم.
20:31 گفتم: این فرمان امیرالمؤمنین است.
20:35 بر آنچه فرمان داده شده بیعت کنید،
20:37 و با کسی که در این کتاب مُهرشده نام برده شده.
20:41 پس یک‌یک بیعت کردند.
20:44 وقتی دیدم که کار را محکم کرده‌ام،
20:47 گفتم: همانا یار شما مرده است،
20:50 «و ما از آنِ الله‌ایم و به سوی او بازمی‌گردیم.»
20:54 و کتاب را برایشان خواندم،
20:57 چون به یاد کردن عمر بن عبدالعزیز رسیدم،
21:01 شام بن عبدالملک او را ندا داد:
21:03 «هرگز با او بیعت نخواهیم کرد.»
21:06 گفتم: «آن‌گاه، به خدا سوگند، گردنت را خواهم زد!»
21:09 «برخیز و بیعت کن!»
21:11 پس برخاست و پاهایم را می‌کشید،
21:13 چون به عمر رسید، گفت:
21:16 «إنا لله وإنا إلیه راجعون»
21:20 و او [عمر] از اینکه خلافت به عمر، جز او و برادرانش از فرزندان عبدالملک، می‌رسد، «إنا لله» می‌گفت،
21:23 دونه ودون إخوته من أولاد عبد الملک
21:27 و عمر گفت:
21:29 «إنا لله وإنا إلیه راجعون»
21:32 و او بر خلاف میلش، از اینکه خلافت به او می‌رسد، «إنا لله» می‌گفت.
21:37 پس آن بیعتی بود که الله به وسیلهٔ آن جوانیِ اسلام را تازه گردانید،
21:42 و نشانهٔ دین را برافراشت.
21:46 خوشا به حال خلیفهٔ مسلمانان، سلیمان بن عبدالملک،
21:50 که در برابر الله ذمه‌اش را بری ساخت،
21:53 با گماشتنِ مرد صالح [عمر بن عبدالعزیز].
21:56 و گوارا باد بر وزیرِ راستگو، رجاء بن حیوه،
22:00 که برای الله و رسولش و پیشوایان مسلمانان خیرخواهی کرد.
22:05 و الله، اهل بطانهٔ صالح را به نیکی جزا دهد،
22:08 و پاداش [آنان] را به ایشان برساند.
22:10 که به پرتو اندیشهٔ آنان، نیکان و خوشبختان و موفقان از صاحبان قدرت هدایت می‌یابند.
22:21 همانا در کنده، سه مرد هستند
22:24 که الله به واسطهٔ ایشان باران فرو می‌فرستد،
22:27 و به وسیلهٔ ایشان بر دشمنان یاری می‌دهد:
22:29 یکی از ایشان رجاء بن حیوه است،
22:34 [و دیگری] مسلمه بن عبدالملک.
22:48 رفتند و در ظمیر پرسشی افکندند:
22:53 آیا مانندِ ایشان ستاره‌ای بلند و تپه‌هایی [بلندمرتبه] پدید آمده است؟
22:58 زندگی را با کارهای برجسته‌شان پر کردند،
23:03 و دنیای «انا» به سبب ایشان شکوفا شد.