تصاویری از زندگی فالوورها | د عبدالرحمن رأفت الباشا | قسمت (4) | الربیع بن خثیم رحمه الله

◉ 10324 بازدید ⏱ 17:53 صدای ترجمه‌شده — فارسی
0:000:00

متن کامل

ترجمهٔ ماشینی — ممکن است خطا داشته باشد
0:00 بسم الله الرحمن الرحیم
0:03 بهترین قرن‌ها از نظر مواضع و الگوی رفتاری
0:08 کسی که هرگاه پیامبر (ﷺ) می‌کوشید یا سخن می‌گفت، از او پیروی می‌کرد
0:13 انجمن مودت
0:15 پیشرفت
0:17 نمونه‌هایی از زندگی تابعین
0:21 نوشته دکتر عبدالرحمن رأفت الباشا
0:26 رحمه‌الله
0:30 الربیع بن خثیم
0:32 رحمه‌الله
0:43 هلال بن اساف به مهمانش منذر ثوری گفت
0:47 ای منذر، آیا تو را نزد شیخ نبرم؟
0:50 شاید ساعتی ایمان بیاوریم
0:52 منذر گفت: بله
0:54 به خدا سوگند که مرا به کوفه نیاورد
0:57 مگر اشتیاق دیدار شیخ تو
0:59 الربیع بن خثیم
1:01 و اشتیاق زیستن ساعتی در پرتو ایمان او
1:05 اما آیا برای ما از او اجازه خواسته‌ای؟
1:08 زیرا به من گفته شده است
1:10 که از زمانی که به فلج دچار شد،
1:12 در خانه‌اش ماند
1:14 و به پروردگارش روی آورد
1:16 و از دیدار مردم روی گرداند
1:18 هلال گفت:
1:20 او برای تو همان‌گونه است که از زمان آشنایی‌ام با او در کوفه بوده است
1:24 بیماری در او هیچ تغییری نداده است
1:27 منذر گفت: اشکالی ندارد
1:30 اما تو می‌دانی که این‌گونه امور
1:34 برای دل‌های لطیف‌اند
1:36 آیا صلاح می‌دانی که به شیخ پیشی بگیریم
1:38 و از آنچه می‌خواهیم بپرسیم،
1:40 یا سکوت را برگزینیم
1:42 تا آنچه را او می‌خواهد بشنویم؟
1:44 هلال گفت:
1:46 اگر یک سال تمام با ربیع بن خثیم بنشینی،
1:48 (در آن مدت) تو را سخن نمی‌گوید
1:50 مگر آنکه تو سخن بگویی،
1:52 و از تو آغاز نمی‌کند
1:54 مگر آنکه از او بپرسی،
1:57 زیرا سخنش یاد خداست
2:00 و سکوتش تفکر است.
2:02 منذر گفت:
2:04 پس با برکت خدا به نزد او برویم.
2:07 سپس به سوی شیخ رفت
2:09 و چون نزدش رسید، سلام کرد و گفت:
2:13 شیخ چگونه صبح کرده است؟
2:15 او گفت:
2:17 صبح کرده‌ام، ناتوان و گناهکار،
2:19 روزی‌ام را می‌خورم و چشم به اجل خود دوخته‌ام.
2:22 هلال به او گفت:
2:24 درمانی ماهرانه برای تو امید می‌رود،
2:27 آیا اجازه می‌دهی طبیبی را برای تو فراخوانم؟
2:30 او گفت:
2:32 ای هلال،
2:33 من می‌دانم که دارو حق است،
2:36 اما در عاد و ثمود
2:39 و اصحاب رس
2:41 و قرن‌های بسیاری میان آن (زمان‌ها) بود.
2:44 و در حرص آنان بر دنیا
2:46 و رغبتشان به کالاهای آن نگریستم،
2:49 در حالی که آنان از ما نیرومندتر بودند
2:52 و توانمندتر.
2:54 در میان آنان طبیبان بود
2:56 و نیز بیمار بود،
2:58 پس درمانگر رفت
3:00 و درمان‌شونده نیز رفت.
3:02 سپس ربیع آهی عمیق کشید
3:04 و گفت:
3:06 اگر این درد همان بیماری بود،
3:09 ما از آن درمان می‌یافتیم.
3:11 منذر اجازه خواست و گفت:
3:14 پس درمان آن چیست، ای سرور شیخ؟
3:17 او گفت:
3:18 درد، گناهان است.
3:20 منذر گفت:
3:23 و درمان چیست؟
3:25 گفت:
3:26 درمان، استغفار است.
3:28 منذر گفت:
3:30 و شفا چگونه حاصل می‌شود؟
3:32 گفت:
3:34 به اینکه توبه کنی و دیگر بازنگردی.
3:37 سپس به ما خیره شد و گفت:
3:40 باطن‌ها، باطن‌ها!
3:42 بر شما باد باطن‌هایی که بر مردم پنهان است،
3:46 و آن‌ها نزد خداوند متعال
3:49 آشکار هستند.
3:51 درمان آنها را بجویید.
3:53 منذر گفت:
3:55 درمان آنها چیست؟
3:57 شیخ گفت:
3:59 توبه خالص.
4:01 سپس گریست تا آنجا که اشک‌هایش ریش او را تر کرد.
4:06 منذر به او گفت:
4:08 آیا می‌گریی در حالی که تو همان (کسی) هستی؟
4:10 او گفت:
4:12 هیهات!
4:13 چرا نگریم،
4:15 در حالی که قومی را درک کرده‌ام که ما در برابر آنان دزدانی بیش نیستیم؟
4:19 صحابه، رضوان‌الله‌علیهم، می‌خواستند
4:23 هلال گفت
4:25 و در همین حال
4:27 هنگامی که پسر شیخ بر ما وارد شد
4:29 و سلام کرد و گفت
4:31 ای پدرم
4:33 مادرم برای تو حلوای خبیص درست کرده و آن را خوب پخته است.
4:37 و همانا این [کار] دل او را شاد می‌کند که از آن بخورد
4:40 آیا آن را نزد تو بیاورم؟
4:42 فرمود: آن را بیاور.
4:44 چون بیرون رفت تا او را حاضر کند
4:46 درِ خانه را یک گدا زد.
4:48 فرمود: او را داخل کنید.
4:50 هنگامی که به صحن خانه رسید
4:52 به او نگاه کردم
4:54 ناگهان او مردی میان‌سال بود.
4:56 جامه‌های پاره‌پاره
4:58 آب دهانش بر چانه‌اش جاری شده است
5:01 و از چهره‌اش پیدا بود که دیوانه‌ای (معتوه) است.
5:05 به سختی توانستم نگاهم را از او بردارم
5:07 تا اینکه پسرِ شیخ پیش آمد
5:09 با ظرف خبیص
5:11 پدرش به او اشاره کرد
5:13 آن را پیش روی سائل بگذار
5:16 آن را پیش روی او نهاد
5:18 مرد به سوی آن‌ها روی آورد
5:20 و شروع کرد به بلعیدن آنچه در آن بود، با بلعیدنی شدید.
5:23 و آب دهانش بر آن فرو می‌ریزد
5:26 پیوسته می‌خورد
5:28 تا این‌که (او) همهٔ آنچه در کاسه بود را تمام کرد.
5:31 پسرش به او گفت
5:33 خدا تو را رحمت کند، ای پدرم
5:36 مادرم زحمت کشید و این خبیص را برای تو درست کرد.
5:40 و ما آرزو داشتیم که از آن بخورد.
5:43 و آن را به این مرد خوراندم
5:45 کسی که نمی‌داند چه خورده است
5:48 فرمود: ای پسرم
5:50 اگر او نمی‌داند
5:52 الله می‌داند
5:55 سپس این آیه را تلاوت کرد: «...»
5:58 هرگز به نیکی نخواهید رسید
6:00 تا آنکه از آنچه دوست می‌دارید انفاق کنید
6:04 و آنچه از مال انفاق کنید،
6:08 بی‌گمان الله به آن داناست.
6:13 و در همان حال
6:15 روزی مردی از خویشاوندان ایشان نزد او وارد شد
6:18 و گفت: ای ابویزید
6:21 حسین بن فاطمه (علیه‌السلام) به شهادت رسید.
6:24 و درود بر مادرش
6:26 «إنا لله» گفت
6:29 و ما به سوی او بازمی‌گردیم.
6:31 سپس این آیه از کلام سبحانه و تعالی را تلاوت کرد:
6:34 بگو: بارالها، پدیدآورندهٔ آسمان‌ها
6:37 و زمین، دانای نهان و آشکار.
6:41 عالم الغیب و الشهادة
6:44 که میان بندگانت داوری کنی
6:46 در آنچه در آن اختلاف می‌کردند.
6:50 اما آن مرد، سخنش او را قانع نکرد.
6:53 به او گفت
6:55 درباره کشتن او چه می‌گویی؟
6:57 گفت: بازگشتشان به سوی الله است.
7:01 و حسابشان با الله است.
7:04 هلال گفت
7:07 سپس دیدم که وقت ظهر نزدیک شده است.
7:10 به شیخ گفتم
7:12 مرا سفارش کن
7:13 پس گفت
7:15 «لا یغرنک» ای هلال
7:17 ستایش بسیار مردم از تو
7:19 زیرا مردم از تو نمی‌دانند
7:22 جز ظاهرت
7:24 و بداند که به سوی عمل خود خواهی رفت
7:27 و اینکه هر عملی که با آن جز رضای الله طلب نشود
7:30 وجه الله یضمحل
7:32 او به او گفت: منذر
7:34 و مرا هم وصیت کن، خدا به تو پاداش نیک دهد.
7:37 پس گفت
7:39 ای منذر
7:40 از الله بترس در آنچه می‌دانی
7:43 و آنچه (از علم) که از تو پنهان داشته شده، به علم او (ﷺ)... — اما این خط دقیقاً «وما استؤثر علیک بعلمه» است: و آنچه که (الله) به علم خود از تو مخصوص و پنهان داشته است.
7:45 آن را به دانای آن واگذار
7:47 ای منذر
7:49 هیچ‌یک از شما نگوید
7:51 خدایا، من به سوی تو توبه می‌کنم.
7:53 سپس توبه نمی‌کند
7:55 پس دروغ می‌شود
7:57 ولی باید بگوید
7:59 بارالها، توبه‌ام را بپذیر.
8:01 و این، دعا است.
8:04 و بدان ای منذر
8:06 در سخنی که [در آن] خیری نیست، [هیچ] خیری نیست.
8:08 مگر در تهلیل الله
8:10 حمد الله
8:12 و بزرگ‌داشتن الله و تسبیح الله
8:15 و پرسش تو از خیر است
8:17 و پناه بردنت به تو از شر
8:19 و امر تو به معروف
8:21 و از منکر بازمی‌داری
8:23 و تلاوت قرآن
8:25 او به او گفت: منذر
8:27 ما با تو همنشین شده‌ایم.
8:29 ما نشنیدیم که شعر بخوانی (تمثّل کنی).
8:32 و ما برخی از اصحاب تو را دیدیم
8:34 به آن تمثّل می‌جویند
8:36 فرمود
8:38 هیچ چیزی نیست که اینجا بگویی
8:40 جز آنکه نوشت و خواند
8:42 آنجا بر تو باد
8:44 و من دوست ندارم که در نامه‌ام (کتابم) چنین چیزی را بیابم
8:46 بیت شعر
8:48 بر من می‌خواند، روزی که (مردم) برمی‌خیزند
8:50 حساب
8:53 سپس به همهٔ ما روی کرد
8:55 و فرمود: «زیاد کنید»
8:57 یاد مرگ
8:59 او غایب مورد انتظار شماست
9:01 غایب گفت: هرگاه غیبتش طولانی شود
9:03 نزدیک بود بازگشتش فرا رسد
9:05 «وترقبه» و «ذوه» — ترجمه این قطعه به‌صورت مجزا ممکن نیست؛ عبارت ناقص است و برای ترجمهٔ دقیق به متن کامل‌تر نیاز دارد.
9:07 سپس [صدایش] گرفت و اشک در چشمانش حلقه زد
9:09 و گفت: «چه چیزی؟»
9:11 فردا می‌سازیم
9:13 هنگامی که زمین به سختی درهم کوبیده شود،
9:15 دکا
9:17 و پروردگارت و فرشتگان (صف‌به‌صف) بیایند.
9:19 صفا صفا
9:21 آن روز چهره‌هایی (هست که) خاشع‌اند
9:23 به دوزخ
9:25 هلال گفت
9:27 ربیع هنوز سخنش را تمام نکرده بود.
9:29 و همچنین برای ظهر
9:31 آنگاه رو به پسرش کرد و گفت
9:33 بیا اجابت کنیم دعوت الله را
9:35 او به پسرش گفت
9:37 مرا یاری دهید بر
9:39 «به مسجد حمله کنید» جزیتم
9:41 خیراً فرفعناه (پس آن را برافراشتیم)
9:43 دستِ راستش را بر
9:45 کتف پسرش و دستش چپش بر
9:47 کتفی و قرار داد
9:49 آن را میان خود هدیه می‌دادیم
9:51 و پاهایش روی زمین کشیده می‌شد
9:53 خطا
9:55 او به او گفت: منذر
9:57 نمی‌افزاید
9:59 خداوند برای تو تخفیف و اجازه قرار داد.
10:01 اگر در خانه‌ات نماز بخوانی
10:03 او گفت که او
10:05 همان‌طور که می‌گویید
10:07 اما من شنیدم که منادی ندا می‌دهد
10:09 به سوی رستگاری بشتابید
10:11 بشتابید به سوی رستگاری
10:13 پس هر کس از شما شنید
10:15 منادی او را به سوی رستگاری فرا می‌خواند
10:17 پس باید اجابت کند، هرچند با خزیدن (بر روی زمین) باشد.
10:19 و اما بعد
10:22 از بهار
10:24 ابن خثیم این
10:26 او یکی از پرچمداران (اعلام) تابعین است.
10:28 و یکی از هشت‌تا
10:30 کسانی که (این سخن) به ایشان منتهی شد
10:32 زهد در روزگار ایشان
10:34 عربی الاصل
10:36 مضری الاصل (تبار مُضر)
10:38 یعنی اصلِ آن به آن‌جا می‌رسد که پایان می‌یابد
10:40 به مُضَر
10:42 با رسول الله (ﷺ) دیدار می‌کند
10:44 درود و سلام الله بر او باد
10:46 در جدّ او الیاس و مُضر
10:48 از کودکی و نوجوانی‌اش
10:50 ناخن‌هایش در طاعت الله
10:52 و خویشتن را از ... از همان آغاز بازداشت
10:54 حفظ‌ها بر تقوای او
10:56 مادرش شب‌ها می‌خوابید
10:58 سپس بیدار می‌شود
11:00 و می‌بینی که پسرِ نوجوانش
11:02 هنوز در محراب خود آرام و خالص بود.
11:04 غرق در مناجات او
11:06 غرق در نمازش
11:08 پس او را ندا می‌دهد
11:10 و می‌گویی: ای پسرم
11:12 ای ربیع
11:14 آیا نمی‌خوابی؟
11:16 (چگونه می‌تواند)
11:18 کسی که جن بر او (غلبه) کرده است، خواب (او)
11:20 شب، در حالی که [از الله] می‌ترسد
11:22 هجوم دشمنان
11:24 و اشک‌ها فرومی‌ریزند
11:26 بر گونه‌های آن پیرزن سالخورده
11:28 و برایش دعای خیر می‌کند.
11:30 وقتی آتش‌افروخت
11:33 بهار و رویش
11:35 شب معه ورعه
11:37 و با رشد آن (= زرع) رشد کردی.
11:39 خشیت او از الله
11:41 و به‌راستی، فراوانی (گناهان) مادرش را به‌ستوه آورد
11:43 زاری و تضرّع او
11:45 و شدت ناله‌اش در تاریکی‌ها
11:47 شب و مردم خوابند
11:49 تا آنجا که گمان‌ها درباره‌اش به گمان‌های (بد) کشیده شد.
11:51 پس او را صدا می‌زد
11:53 گفت: کیست آن که
11:55 تو را آسیب زده است، ای پسرکم؟
11:57 شاید گناهی بزرگ مرتکب شده‌ای،
11:59 شاید کسی را کشته‌ای؟
12:01 پس گفت: آری، ای
12:03 مادر، من کشته‌ام
12:05 کسی را. گفت:
12:07 با شتاب و نگرانی، این مقتول کیست، ای پسرکم؟
12:09 تا مردم را به سوی خانواده‌اش روانه کنیم،
12:11 شاید که آنان
12:13 از تو درگذرند
12:15 و به خدا سوگند
12:17 اگر خانواده‌ی مقتول می‌دانستند که چه رنجی می‌کشی
12:19 از گریه،
12:21 و چه شب‌زنده‌داری‌هایی را تحمل می‌کنی،
12:23 هر آینه بر تو رحم می‌کردند.
12:25 گفت: با هیچ‌کس سخن مگو،
12:27 زیرا
12:29 من فقط خودم را کشته‌ام؛
12:31 من او را با گناهان کشته‌ام.
12:34 و همانا ربیع
12:36 ربیع بن خثیم از عبدالله (رضی‌الله‌عنه)
12:38 شاگرد عبدالله
12:40 بن مسعود، صحابی
12:42 رسول الله (ﷺ) بود،
12:44 و او در هدی و سمت به پیامبر (ﷺ)
12:46 درود و سلام الله بر او، نزدیک‌ترین بود.
12:48 و ربیع به استادش
12:50 دل‌بسته بود، همان‌گونه که کودک به مادرش دل‌بسته است،
12:52 و او
12:54 شاگردش را دوست می‌داشت،
12:56 همان‌گونه که پدر فرزند یگانه‌اش را دوست دارد.
12:58 ربیع بر ابن مسعود
13:00 بی‌اجازه وارد می‌شد،
13:02 و هرگاه نزد او می‌بود،
13:04 به هیچ‌کس اجازه‌ی ورود داده نمی‌شد
13:06 تا آن‌که ربیع بیرون می‌رفت.
13:08 —
13:10 و ابن مسعود
13:12 صفای نفس ربیع
13:14 و اخلاص قلب و احسان او را می‌دید،
13:16 و به‌سبب آن
13:18 دلش را غم و اندوه پر می‌کرد
13:20 از این‌که زمانش از زمان پیامبر
13:22 درود و سلام الله بر او
13:24 دور افتاده بود و از صحبت او
13:26 محروم شده بود.
13:28 و به او می‌گفت:
13:30 ای ابویزید،
13:32 اگر رسول الله (ﷺ) تو را می‌دید
13:34 هر آینه تو را دوست می‌داشت،
13:36 همان‌گونه که درباره‌اش می‌گفت:
13:38 «تو را یک بار ندیدم
13:40 مگر آن‌که فروتنان (مخبتین) را به یاد آوردم.»
13:42 و عبدالله
13:45 و مسعود در این کار مبالغه نمی‌کردند،
13:47 زیرا ربیع
13:49 بن خثیم در خشیت
13:51 و پارسایی و تقوا
13:53 به مرتبه‌ای رسیده بود که کمتر کسی از طبقه‌ی او بدان دست یافته بود،
13:55 و
13:57 از او
13:59 اخبار (روایات) فراوانی در این باره نقل شده است
14:01 که صفحات تاریخ به آن‌ها می‌بالد.
14:03 از جمله‌ی آن
14:05 آن است که یکی از یارانش گفت:
14:07 بیست سال با ربیع
14:09 بن خثیم همنشین بودم،
14:11 و هرگز او را سخن گفتن نشنیدم
14:13 مگر به کلمه‌ای که به آسمان بالا می‌رفت،
14:15 و تلاوت کرد
14:17 فرموده‌ی خداوند بزرگ و عزیز را:
14:19 سخنان پاک به سوی او بالا می‌رود.
14:21 و عمل صالح آن را بالا می‌برد.»
14:23 —
14:25 و عبدالرحمن
14:27 بن عجلان درباره‌اش خبر داد که گفت:
14:29 شبی نزد ربیع بودم،
14:31 و چون یقین کرد که من به خواب رفته‌ام،
14:33 برخاست و نماز گزارد،
14:35 و این فرموده‌ی خداوند بزرگ را تلاوت کرد:
14:37 —
14:39 آیا کسانی که بدی‌ها را مرتکب شدند، گمان کردند
14:41 همچون کسانی قرار خواهیم داد
14:43 که ایمان آوردند
14:45 و کارهای شایسته کردند،
14:47 که زندگی و مرگشان یکسان باشد؟
14:49 —
14:51 —
14:53 چه بد داوری می‌کنند.»
14:55 —
14:57 پس تمام شب را نماز گزارد
14:59 و همچنان آن را آغاز می‌کرد و تکرار می‌نمود،
15:01 تا آن‌که سپیده‌دم بر او دمید
15:03 و چشمانش
15:05 اشک می‌ریخت،
15:07 اشک‌ریزان.
15:09 و ربیع را در ترس از خدا و خشیت او
15:13 اخبار بسیاری است.
15:15 از آن جمله
15:17 آنچه گروهی از
15:19 یارانش گفتند
15:21 روزی همراه عبدالله بیرون رفتیم
15:23 ابن مسعود
15:25 و همراه ما ربیع بن خثیم است
15:27 چون به کنار ساحل رسیدیم
15:29 از فرات گذشتیم
15:31 با تُونی بزرگ که
15:33 آتش شعله‌ور شد و پراکنده گشت
15:35 شررها و زبانه‌ها برخاست
15:37 زبان‌هایی که با آن‌ها
15:39 و صدای نعره‌ی آن (دوزخ) را شنید
15:41 و به درون آتش افکنده شد
15:43 سنگ‌ها تا بسوزند
15:45 تا آنکه سنگ‌ریزه‌ها (کلس) شود
15:47 چون ربیع را دید
15:49 آتش در جای خود می‌ایستد
15:51 او را لرزهٔ شدیدی فرا گرفت
15:53 شدید و تلاوت (کرد)
15:55 قول خداوند عزّ و جلّ
15:57 هنگامی که آنان را دید
15:59 از جایی دور
16:01 گوش دادند به آن
16:03 تغییض (فرو کاستن) و زفیر (بیرون دادن نَفَس)
16:05 و هنگامی که
16:07 از آن‌جا جایی را دیدند
16:09 تنگنا، در حالی که به هم بسته شده‌اند
16:11 «اینجا فریاد هلاکت را برای خود بخوان»
16:13 سپس
16:15 بی‌هوش شد و بر زمین افتاد.
16:17 با او پیوند برقرار کردیم تا
16:19 از بیهوشی‌اش به هوش آمد
16:21 و او را به خانه‌اش بردیم
16:23 و اما بعد
16:27 بهار همچنان ادامه داشت
16:29 ابن خثیم تمام زندگی‌اش
16:31 منتظر مرگ است
16:33 و برای دیدارش آماده می‌شود.
16:35 وقتی [او] در حال احتضار قرار گرفت
16:37 دخترش گریه می‌کرد.
16:39 فرمود
16:41 چه چیزی تو را می‌گریاند، ای فرزندم؟
16:43 و (او) به سوی ... روی آورد
16:45 پدرت، خیر
16:47 سپس جان خود را به آفریدگارش سپرد
16:55 ای ابویزید
16:58 اگر رسول الله (ﷺ) تو را می‌دید
17:00 پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم)
17:02 دوستت دارم
17:05 عبدالله بن مسعود
17:09 فاقفا و مثالا
17:11 تبعیت از رسول (ﷺ)
17:13 ... سعی یا طولانی‌تر
17:15 آنان اینجا بودند
17:17 آب‌هایی از ابر می‌نوشانند
17:19 زندگی ما
17:21 ما در میان ما نیست
17:23 یادشان می‌کنم، [الله] والا (ذکر ایشان را بلند می‌گرداند)
17:25 رفتند
17:27 و در ضمیر افکندند
17:29 سؤالی
17:31 آیا مانند آنان؟
17:33 ستاره‌ای که در آسمان می‌درخشد
17:35 پر کردند
17:37 زندگی با افتخار
17:39 بالفعل‌هم
17:41 وزهت بهم
17:43 دنیای «من»