تصاویری از زندگی فالوورها | د عبدالرحمن رأفت الباشا | قسمت (24) | سیله بن آشیم العدوی رحمه الله

◉ 6999 بازدید ⏱ 16:04 صدای اصلی (عربی)
صوت ترجمه‌شده برای این درس هنوز در دسترس نیست — ضبط اصلی عربی پخش می‌شود. متن زیر به‌طور کامل ترجمه شده است.
0:000:00

متن کامل

ترجمهٔ ماشینی — ممکن است خطا داشته باشد
0:00 بسم الله الرحمن الرحیم
0:03 بهترین نسل‌ها از نظر مواضع و الگوبودن
0:08 پیرو پیامبر بود، هرگاه می‌شتافت یا سخن می‌گفت
0:13 انجمن مودت
0:15 پیشرفت
0:17 نمونه‌هایی از زندگی تابعین
0:21 نوشتهٔ دکتر عبدالرحمن رأفت الباشا
0:25 رحمه‌الله
0:27 صِلة بن أشیم العدوی
0:33 رحمه‌الله
0:41 صِلة بن أشیم العدوی
0:46 عابدی از عابدان شب
0:48 و سواری از سواران روز
0:51 هنگامی که تاریکی پرده‌هایش را بر هستی می‌گسترد
0:55 و جنوب خود را به بستر خواب می‌سپرد
0:58 برخاست و وضو را کامل گرفت
1:00 سپس در محراب خود صف بست و در نمازش داخل شد
1:04 و از شور عشق به پروردگارش سرگشته گشت
1:06 پس در جانش فروغی الهی می‌تابید
1:09 که برای بصیرتش گوشه‌های هستی را روشن می‌کرد
1:13 و آیات الله را در افق‌ها به او می‌نمایاند
1:16 و او با این همه به قرآن سپیده‌دم دلبستگی داشت
1:21 پس چون بخش پایانی شب فرا می‌رسید
1:24 پشتش را بر اجزای قرآن خم می‌کرد
1:28 و به ترتیل آیات روشن الهی می‌پرداخت
1:31 با صدایی دلنشین و آهنگی غم‌انگیز
1:35 گاهی برای قرآن شیرینی‌ای می‌یافت
1:38 که دل او را فرا می‌گرفت
1:40 و خردمندترین نهانگاه‌هایش را از خشیت الله تسخیر می‌کرد
1:44 و گاهی برای قرآن
1:47 خشوعی احساس می‌کرد که دلش را می‌شکافت
1:50 و صِلة بن أشیم
1:52 هرگز از این عبادتش فروگذار نمی‌کرد
1:55 در این امر میان سفر و حضر
1:57 و کار و فراغتش تفاوتی نبود
2:00 جعفر بن زید نقل کرد که گفت:
2:03 ما با سپاهی از سپاهیان مسلمانان بیرون شدیم
2:06 در جنگی به سوی شهر کابل
2:09 به امید آنکه الله آن را برای ما بگشاید
2:12 و در آن سپاه صِلة بن أشیم بود
2:15 چون شب پرده‌های خود را فرو هشت
2:18 و ما در میانهٔ راه بودیم
2:20 سپاهیان بارهای خود را فرود آوردند
2:22 و به مقداری خوراک دست یافتند
2:24 و نماز عشای آخر را ادا کردند
2:27 سپس به سوی خیمه‌های خود رفتند و در پی آن بودند
2:30 که از آرامش بهره‌ای بیابند
2:32 آنگاه دیدم که صِلة بن أشیم
2:34 همچون دیگران به سوی خیمه‌اش می‌رود
2:37 و پهلوی خود را به خواب می‌سپارد همان‌گونه که آنان کردند
2:40 با خود گفتم:
2:42 آن نمازگزاری و عبادتی که مردم از او می‌بینند
2:45 کجاست؟
2:47 و از قیام او سخن می‌گویند
2:49 تا آنجا که پاهایش ورم می‌کند؟
2:51 به خدا سوگند امشب او را زیر نظر خواهم گرفت
2:53 تا ببینم چه از او سر می‌زند
2:57 پس همین که سپاهیان در خواب فرو رفتند
3:00 دیدم که او از بستر خود برمی‌خیزد
3:03 و از لشکرگاه کناره می‌گیرد
3:05 در حالی که در تاریکی پنهان است
3:07 و به بیشه‌ای انبوه درمی‌آید
3:09 با درختانی بلند‌قامت
3:11 و گیاهانی وحشی
3:13 گویی قرن‌ها است که دو پا آن را لگدمال نکرده است
3:17 پس من در پی او رفتم
3:20 چون به مکانی دورافتاده رسید
3:23 قبله را جست و به سوی آن روی آورد
3:26 و تکبیر نماز گفت
3:28 و در آن غرق شد
3:30 پس از دور به او نگریستم
3:32 دیدم که چهره‌اش درخشان است
3:34 اعضایش آرام
3:36 و جانش آسوده است
3:38 گویی در وحشت، انس می‌یابد
3:40 و در دوری، نزدیکی
3:42 و در تاریکی، روشنایی درخشانی
3:45 و در حالی که او چنین بود
3:47 شیری از سوی شرقی بیشه بر ما پدیدار شد
3:52 همین که آن را دیدم دلم از ترس فرو ریخت
3:56 پس بر درختی بلند بالا رفتم
3:58 پناهنده از شرّ آن
4:00 شیر همچنان به صِلة بن أشیم نزدیک می‌شد
4:04 در حالی که او در نمازش غرق بود
4:06 تا آنکه در فاصلهٔ چند گامی از او ایستاد
4:10 به خدا سوگند او به آن توجه نکرد و اعتنایی نداشت
4:13 چون سجده کرد
4:15 گفتم: اکنون می‌درد
4:17 چون از سجده برخاست و نشست
4:20 شیر در برابرش ایستاد، گویی که او را می‌نگرد
4:24 چون سلام داد
4:26 با آرامش به شیر نگریست
4:28 و لب‌های خود را به سخنی جنباند که من نشنیدم
4:32 ناگهان شیر با آرامش از او دور شد
4:35 و از همان‌جا که آمده بود بازگشت
4:37 و چون سپیده صبح دمید
4:40 برخاست و نماز واجب را ادا کرد
4:43 سپس به ستایش الله عز وجل پرداخت
4:46 با ستایش‌هایی که هرگز مانندش را نشنیده بودم
4:49 سپس گفت
4:51 خدایا، از تو می‌خواهم که مرا از آتش پناه دهی.
4:55 آیا بنده‌ای خطاکار مانند من جرئت آن را دارد
4:58 که به بهشت راه یابد؟
5:00 و همچنان آن را تکرار می‌کرد تا آنکه گریست و مرا نیز گریاند.
5:04 سپس بی‌آنکه کسی متوجه شود، به لشکر بازگشت.
5:08 و در چشم مردم چنان می‌نمود که گویی بر بستر خود خوابیده است.
5:13 و من نیز به دنبالش بازگشتم،
5:15 در حالی که شب‌زنده‌داری و سستی بدن و ترس از شیر در من بود،
5:19 و الله به آن آگاه است.
5:24 و صِلة بن أشیم در این همه، چنین بود:
5:27 هیچ فرصتی از فرصت‌های موعظه و یادآوری را از دست نمی‌داد،
5:32 مگر آنکه از آن بهره می‌برد.
5:34 و شیوهٔ او در این کار چنین بود:
5:36 که به راه پروردگارش دعوت می‌کرد
5:38 با حکمت و اندرز نیکو،
5:41 تا دل‌های رمیده را به خود جذب کند
5:43 و قلب‌های سخت را نرم گرداند.
5:46 از جمله آنکه او به بیابان بیرون می‌رفت،
5:50 در حاشیهٔ بصره، برای خلوت و عبادت.
5:53 روزی گروهی از جوانان بر او گذشتند،
5:57 که جوانی، عنان خود را به دست بازی سپرده بود،
5:59 پس می‌خندیدند و بازی می‌کردند و به گردش و شادی می‌پرداختند.
6:03 او با مهربانی به آنان سلام می‌کرد،
6:05 و با نرمی با ایشان سخن می‌گفت و می‌فرمود:
6:09 درباره گروهی که عزم سفری بزرگ برای کاری عظیم کرده‌اند چه می‌گویید؟
6:14 جز آنکه ایشان در روز از راه بیرون می‌روند تا بازی و سرگرمی کنند،
6:20 و شب را به خواب می‌گذرانند تا بیاسایند.
6:23 پس کی خواهید دید که ایشان سفر خود را به پایان می‌رسانند
6:26 و به مقصد خود می‌رسند؟
6:28 و او این سخن را بارها می‌گفت، گاه در آن پیچ و تاب می‌خورد.
6:32 روزی با آنان روبه‌رو شد
6:35 و همان سخن را به ایشان گفت.
6:37 پس جوانی از میان آنان برخاست و گفت:
6:41 به خدا سوگند، او جز ما کسی را در نظر ندارد،
6:45 زیرا ما روزها بازی می‌کنیم و شب‌ها می‌خوابیم.
6:49 سپس آن جوان از یاران خود جدا شد
6:52 و از آن روز به دنبال صِلة بن أشیم رفت،
6:56 و تا هنگام مرگ در صحبت او ماند.
7:00 و از همین قبیل است:
7:02 که او روزی در میان گروهی از یارانش به مقصدی می‌رفت،
7:08 که جوانی زیبا و شاداب از کنارشان گذشت،
7:13 دامن ازارش را چنان بلند کرده بود که آن را بر زمین می‌کشید.
7:19 یارانش قصد آن جوان را کردند
7:21 و خواستند با زبان و دست سخت او را بگیرند.
7:26 پس صِلة به ایشان گفت:
7:28 مرا رها کنید تا کار او را برای شما کفایت کنم.
7:31 سپس به آن جوان روی آورد
7:33 و با نرمی مهربانانهٔ پدری دلسوز،
7:36 و لحن صمیمانهٔ دوستی نزدیک گفت:
7:38 ای پسر برادرم!
7:40 مرا از تو حاجتی است.
7:42 پس آن جوان ایستاد
7:44 و گفت: چیست ای عمو؟
7:46 گفت: آنکه ازارت را بالا بکشی،
7:49 زیرا این کار برای جامه‌ات پاک‌تر است
7:52 و برای پروردگارت پسندیده‌تر
7:54 و به سنت پیامبرت نزدیک‌تر.
7:56 پس آن جوان با شرمساری گفت:
7:58 بله، با کمال میل و چشم‌روشنی.
8:01 سپس شتاب کرد و ازارش را بالا کشید.
8:05 آنگاه صِلة به یارانش گفت:
8:07 این کار از آنچه شما خواستید بهتر است.
8:10 و اگر شما او را می‌زدید و دشنام می‌دادید،
8:14 او نیز شما را می‌زد و دشنام می‌داد،
8:16 و ازارش را آویزان می‌گذاشت تا زمین را با آن بروبد.
8:21 و روزی جوانی از جوانان بصره نزد او آمد
8:25 و گفت:
8:26 ای ابوالصهباء، مرا از آنچه الله به تو آموخته بیاموز.
8:30 صِلة از این سخن شادمان شد و چهره‌اش گشاده گشت
8:32 و گفت:
8:34 ای پسر برادرم، مرا به یاد روزگاری انداختی که فراموشش نمی‌کنم،
8:38 آنگاه که من نیز جوانی همانند تو بودم،
8:41 پس نزد آنان که از صحابهٔ رسول الله ﷺ باقی مانده بودند رفتم
8:47 و به ایشان گفتم:
8:48 آنچه الله به شما آموخته است به من بیاموزید.
8:51 پس به من گفتند:
8:53 قرآن را مایهٔ نگاهداری جانت و بهار دلت قرار ده،
8:57 و آن را پند خود گیر و مسلمانان را نیز به آن اندرز ده،
9:01 و تا توانی الله عز وجل را بسیار بخوان.
9:05 آنگاه آن جوان گفت:
9:08 برایم دعا کن، خدا به تو جزای خیر دهد.
9:10 پس گفت:
9:12 الله تعالی تو را به آنچه باقی است رغبت دهد
9:15 و از آنچه فانی است بی‌رغبت گرداند،
9:18 و آن یقینی را به تو ببخشد که جان‌ها بدان آرام گیرند
9:22 و در دین بر آن تکیه کنند.
9:26 و صِلة بن أشیم را
9:29 دختر عمویی بود به نام معاذهٔ عَدَویه،
9:32 که او نیز همچون وی تابعی بود،
9:35 زیرا با ام‌المؤمنین عایشه، رضی‌الله‌عنها، دیدار کرد
9:40 و از او روایت گرفت.
9:42 سپس حسن بصری او را دید
9:44 که خدا روحش را شاد گرداند،
9:46 و از او شنید.
9:47 و او زنی پرهیزگار و پاک‌دامن و عابده و زاهد بود،
9:52 و از عادت او چنین بود که چون شب فرا می‌رسید، می‌گفت:
9:57 شاید این آخرین شب من باشد،
10:00 پس تا صبح نمی‌خوابد.
10:03 و چون روز بر او می‌آمد، می‌گفت:
10:06 شاید این آخرین روز من باشد.
10:09 پس دلش به آن آرام نمی‌گرفت تا شب شود (هنگام شب آرامش نداشت)
10:13 و در فصل زمستان لباس‌های نازک می‌پوشید
10:17 تا آنکه سرما او را از آرمیدن به خواب بازدارد
10:21 و (این کار) برای دوری از عبادت نبود
10:23 او شب را با نماز و قرائت (قرآن) زنده می‌داشت
10:27 و چون خواب بر او چیره می‌شد،
10:29 برمی‌خاست و در خانه گردش می‌کرد و می‌گفت:
10:32 ای جان، خوابی درازت پیش رو داری،
10:36 فردا خوابت در گور طولانی خواهد شد،
10:39 یا با حسرت خواهی بود یا با شادمانی،
10:43 پس ای معاذه، امروز برای خود انتخاب کن
10:46 که فردا دوست داری در چه حالی باشی.
10:52 و صلة بن اشیم، با وجود شدت عبادت و زهد فراوانش،
10:58 از سنت پیامبرش، درود و سلام الله بر او، روی‌گردان نبود.
11:03 پس پسر عموی او معاذه را برای خود خواستگاری کرد،
11:06 و چون روز انتقال او (به خانهٔ داماد) رسید،
11:10 یکی از برادرزاده‌هایش به کار او پرداخت،
11:12 او را به حمام برد،
11:15 سپس او را در خانه‌ای خوش‌بو بر معاذه وارد کرد.
11:18 چون تنها شدند،
11:20 (صلة) برخاست تا دو رکعت نمازِ سنت را بخواند،
11:24 معاذه نیز برخاست و با نماز او نماز گزارد و به او اقتدا کرد.
11:27 سپس جذبهٔ نماز آن دو را فراگرفت،
11:30 و هر دو با هم نماز خواندند تا آنکه سپیده دمید.
11:34 چون بامداد شد،
11:36 برادرزاده‌اش نزد او آمد و گفت:
11:39 ای عمو، دختر عمویت را به تو هدیه کردم،
11:42 اما تو تمام شب را به نماز ایستادی و او را رها کردی!
11:46 (صلة) گفت: ای برادرزاده،
11:49 تو دیشب مرا به خانه‌ای وارد کردی که مرا به یاد آتش انداخت،
11:54 سپس مرا به خانهٔ دیگری وارد کردی،
11:56 که مرا به یاد بهشت انداخت.
11:58 اندیشهٔ من درباره آن دو همچنان ادامه داشت تا صبح شد.
12:02 جوان گفت:
12:04 ای عمو، این چه بود؟
12:06 (صلة) گفت:
12:07 تو مرا به حمام بردی،
12:09 و آن مرا به یاد گرمای آتش جهنم انداخت،
12:12 سپس مرا به خانهٔ عروس بردی،
12:15 و خوش‌بویی آن مرا به یاد خوش‌بویی بهشت انداخت.
12:18 صلة بن اشیم، آن‌گونه که بود، بسیار نالان (از خوف خدا) و بازگشت‌کننده (به سوی او) بود،
12:24 تنها عابدی زاهد نبود،
12:27 بلکه افزون بر آن، سواری دلیر و کارزارآزموده
12:31 و پهلوانی مجاهد بود.
12:33 کمتر میدان‌های نبرد کسی را دیده‌اند که از او نیرومندتر،
12:38 یا توانمندتر، یا شمشیرش برنده‌تر باشد،
12:41 تا آنجا که فرماندهان مسلمانان بر سر جلب او به سوی خود با یکدیگر رقابت می‌کردند،
12:47 هر یک می‌خواست او را در لشکر خود داشته باشد،
12:51 تا به برکت شجاعتش، پیروزی بزرگی را که آرزویش را دارد به دست آورد.
12:56 جعفر بن زید روایت کرده که گفت:
12:58 در یک غزوه بیرون رفتیم و صلة بن اشیم همراه ما بود،
13:02 و هشام بن عامر (نیز).
13:04 چون با دشمن روبه‌رو شدیم،
13:06 صلة و همراهش از صفوف مسلمانان بیرون آمدند
13:10 و در میان انبوه دشمنان فرو رفتند و با نیزه‌ها ضربه می‌زدند و با شمشیرها می‌کوفتند،
13:15 تا آنکه در پیشاپیش لشکر بیشترین تأثیر را گذاشتند.
13:20 برخی از فرماندهان دشمن به برخی دیگر گفتند:
13:23 این دو مرد از سپاه مسلمانان، این همه را بر ما فرود آوردند،
13:28 پس اگر همهٔ آنان با ما می‌جنگیدند چه می‌شد؟
13:31 تسلیم حکم مسلمانان شوید و در برابرشان به اطاعت گردن نهید.
13:36 و در سال شصت و هفتاد هجری
13:40 صلة بن اشیم در غزوه‌ای همراه لشکرهای مسلمانان بیرون رفت،
13:45 که به سوی سرزمین ماوراءالنهر رهسپار بودند.
13:48 و پسر او همراهش بود.
13:51 چون دو سپاه به هم رسیدند،
13:53 و آتش نبرد شعله‌ور شد،
13:55 صلة به پسرش گفت:
13:57 ای پسرم،
13:59 پیش برو و با دشمنان خدا جهاد کن،
14:01 تا تو را نزد کسی که امانت‌ها در نزد او ضایع نمی‌شود، به حساب او بگذارم.
14:06 جوان به سوی جنگ با دشمن شتافت،
14:09 همان‌گونه که تیر از کمان رها می‌شود،
14:12 و پیوسته جنگید تا آنکه به‌عنوان شهید بر زمین افتاد،
14:18 پس پدرش جز این کاری نتوانست بکند که به دنبال او رفت،
14:22 و همچنان جهاد کرد تا آنکه در کنار او به شهادت رسید.
14:26 چون خبر شهادت آن دو به بصره رسید،
14:29 زنان به سوی معاذه عدویه رفتند تا به او تسلیت گویند.
14:34 او به آنان گفت:
14:36 اگر آمده‌اید تا مرا تبریک بگویید،
14:39 خوش آمدید.
14:41 اما اگر برای غیر آن آمده‌اید،
14:45 بازگردید و خداوند به شما پاداش نیک دهد.
14:48 الله آن چهره‌های نجیب و بزرگوار را شاداب گرداند،
14:53 و از جانب اسلام و مسلمانان به آنان پاداش نیک عطا فرماید.
14:57 تاریخ بشریت پرهیزگارتر و پاک‌تر از آنان را نشناخته است.
15:03 صلة بن اشیم از بزرگان صحابه (علم و آداب) فرا گرفت،
15:10 و از خلق و خوی آنان بهره‌ها برد،
15:13 و به اخلاق آنان آراسته شد.
15:16 اصفهانی (سروده):
15:19 آنان بهترین گروه بودند، در ایستادگی و الگو بودن،
15:24 هر کس که پیامبر را پیروی کند و سخنی گوید (آنان را پیروی کرده‌اند).
15:29 آنان در روزگار ما همچون ابر باران‌زا (زندگی ما را سیراب) می‌کردند،
15:34 و یادشان در میان ما هرگز بلند نمی‌شود (فراموش نمی‌گردد)؟ ــ یاد آنان هرگز از میان ما برتر نمی‌شود.
15:40 رفتند و در دل حیرت‌ها پرسشی بر جای گذاشتند،
15:45 آیا همانند آنان ستاره‌ای در آسمان و تپه‌ای در روشنی دیده شده است؟
15:50 زندگی را با کردارشان پر از افتخار کردند،
15:55 و دنیا (ی ما) به واسطهٔ آنان شکوفا گشت.