از مجموعهٔ الشمعیل المحمدیه (سریال کامل شد)
· درس 9 از 40
الشمال المحمدیه | قسمت (9) | باب آنچه در مورد دمپایی و صندل رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم ذکر شد.
0:000:00
متن کامل
ترجمهٔ ماشینی — ممکن است خطا داشته باشد
0:00
بسم الله الرحمن الرحیم
0:07
با قلمهای شوق
0:09
و مرکب عشق
0:11
حروفی را مینگاریم که از طلا گرانبهاتر است
0:15
در توصیف سرور آفریدگان
0:17
صلیاللهعلیهوسلم
0:20
شمائل محمدی
0:30
باب آنچه درباره کفش رسول الله صلیاللهعلیهوسلم آمده است
0:35
از عبدالله بن بریده، از پدرش
0:40
که نجاشی، پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) را هدیه داد
0:44
دو کفش سیاه ساده
0:48
پس آن دو را پوشید، سپس وضو گرفت
0:51
و بر آن دو مسح کشید
0:53
در این حدیث
0:56
صحابی جلیلالقدر خبر میدهد
0:58
بریده بن حصیب رضیاللهعنه
1:01
که نجاشی
1:03
که پادشاه حبشه بود
1:05
و نامش اصحمه بن ابجر بود
1:08
در عهد پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) پادشاه حبشه بود
1:13
و در زمان حیاتش اسلام آورد
1:15
و به سوی پیامبر هجرت نکرد
1:17
و پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) بر او نماز غائب خواند
1:20
نماز غائب
1:22
و سخن او «برای پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) هدیه داد»
1:26
دو کفش سیاه ساده
1:29
یعنی رنگ آن دو سیاه است
1:31
و «ساده»
1:33
یعنی نقشدار نبودند
1:35
و بر آن دو مویی نبود
1:37
و رنگی مخالف رنگ آن دو نداشتند
1:40
و سخن او «پس آن دو را پوشید»
1:42
یعنی در حال طهارت
1:44
و حرف «ف» بر فوریت دلالت دارد
1:47
پس پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم)
1:49
در پذیرفتن هدیه با مهربانی رفتار کرد
1:52
و به بهرهگیری از آن شتافت
1:55
که این کار شادی و سرور را بر هدیهدهنده وارد میکند
1:59
و سخن او
2:00
«سپس وضو گرفت و بر آن دو مسح کشید»
2:03
و مسح بر خفین با احادیث متواتر ثابت شده است
2:06
از رسول الله (صلیاللهعلیهوسلم)
2:09
در سفر و حضر
2:11
و از شعبی روایت است که گفت:
2:16
مغیرة بن شعبه رضیاللهعنه گفت:
2:19
دحیه برای پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) هدیه آورد
2:23
دو کفش که آنها را پوشید
2:26
و در این حدیث
2:29
دحیه کلبی رضیاللهعنه
2:32
برای پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) هدیه آورد
2:35
دو کفش که آنها را پوشید
2:38
صلیاللهعلیهوسلم
2:40
و این از جمله محاسن اخلاق پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) با یارانش است
2:42
اخلاق پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم)
2:45
با اصحابش
2:46
که هدایای آنان را میپذیرفت
2:49
و بهتر از آن به ایشان پاداش میداد
2:56
باب آنچه درباره نعلین رسول الله صلیاللهعلیهوسلم آمده است
3:03
از قتاده روایت است که گفت:
3:05
به انس بن مالک رضیاللهعنه گفتم:
3:08
نعلین رسول الله (صلیاللهعلیهوسلم) چگونه بود؟
3:13
گفت:
3:15
آن دو دارای دو بند (قبال) بود
3:17
در این حدیث
3:21
از انس بن مالک رضیاللهعنه پرسیده شد
3:24
درباره کیفیت نعلین رسول الله (صلیاللهعلیهوسلم)
3:28
او خبر داد که آن دو دارای دو قبال بود
3:31
و «قبالان» تثنیه «قبال» است
3:34
و آن بند و تسمهای است که شسع (بند میان دو انگشت پا) در آن گره میخورد
3:42
و این به راحتی انسان در راه رفتن و استواری کفش بر پا کمک میکند
3:48
و این نعل تقریباً همان چیزی است که امروزه مردم آن را «زنوبه» مینامند
3:56
و از ابن عباس رضیاللهعنهما روایت است که گفت:
4:01
نعلین رسول الله (صلیاللهعلیهوسلم) دو قبال داشت
4:06
دو بند شراک آن
4:09
در این حدیث نیز صحابی عبدالله بن عباس رضیاللهعنهما
4:18
نعلین رسول الله (صلیاللهعلیهوسلم) را توصیف میکند
4:21
که آن دو دارای دو قبال بود
4:24
و معنای دو قبال پیشتر گذشت
4:26
«مثنی شراکهما»
4:29
و «مثنی» از تثنیه است
4:31
که یعنی چیزی را دو تا کردن
4:34
و «شراک» یکی از تسمههای نعل است
4:37
یعنی نعل پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) زمامی داشت
4:43
که در آن دو تسمه قرار داده شده بود
4:46
و از عیسی بن طهمان روایت است که گفت:
4:50
انس بن مالک رضیاللهعنه دو نعل پشمی (بیمو) را برای ما بیرون آورد
4:54
آن دو بیمو بودند
4:56
که دارای دو قبال بودند
4:59
گفت:
5:00
پس ثابت بعد از انس رضیاللهعنه برایم حدیث گفت
5:04
که آن دو نعل پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) بود
5:10
در این حدیث
5:14
که انس بن مالک رضیاللهعنه
5:17
برای بعضی از تابعین دو نعل بیمو را بیرون آورد
5:21
که دارای دو قبال بودند
5:23
و «جردان» (بیمو)
5:25
یعنی بر آن دو مو نبود
5:27
گفته میشود: زمین «جرداء» (بیگیاه)
5:29
یعنی در آن گیاهی نیست
5:31
سپس این تابعی گفت
5:33
ثابت پس از آن برایم حدیث گفت
5:36
از انس رضیاللهعنه
5:38
که آن دو کفش، از آنِ رسول الله (ﷺ) بود
5:44
و انس بن مالک رضیاللهعنه آن دو را نگه داشته بود
5:48
پس از وفات پیامبر (ﷺ)
5:53
و از عبید بن جریج
5:56
که به ابن عمر رضیاللهعنهما گفت
6:00
تو را میبینم که کفشهای سِبتی میپوشی
6:04
گفت:
6:05
من پیامبر (ﷺ) را دیدم که کفشهایی میپوشید که مو در آنها نبود
6:12
و با آنها وضو میگرفت
6:14
پس من دوست دارم که آنها را بپوشم
6:18
در این حدیث
6:21
عبید بن جریج پرسش میکند
6:23
از عبدالله بن عمر رضیاللهعنهما
6:26
و میگوید:
6:27
تو را میبینم که این کفشهای سِبتی را میپوشی
6:31
و سِبتی منسوب به «سِبت» است
6:34
و آن پوست گاو دباغیشده است
6:37
و به آن سِبتی گفته میشود
6:39
زیرا مویش از آن زدوده شده است
6:42
یعنی با درمانی از دباغها پاک شده است
6:45
پس کفش سِبتی
6:47
همان است که از پوست گاو دباغیشده ساخته شده باشد
6:50
که مویش افتاده باشد
6:53
و سخن ایشان رضیاللهعنه
6:55
که: من رسول الله (ﷺ) را دیدم
6:58
که کفشهایی میپوشید که در آنها مو نبود
7:02
این معنای سِبتی است
7:04
و کفشها چون از پوست چهارپایان ساخته شوند
7:08
گاهی موی کامل بر آنها میماند
7:12
و گاهی موی اندک بر آنها میماند
7:15
و گاهی به کلی زدوده میشود
7:18
پس در آن صورت کفش را «جرداء» (بیمو) توصیف میکنند
7:22
و آن را سِبتی مینامند
7:24
و سخن او: که با آن وضو میگرفت
7:28
احتمال دارد که پیامبر (ﷺ)
7:31
در حالی وضو میگرفت که آنها بر پای ایشان بود
7:33
و آنها را درنمیآورد
7:35
یا آنکه وضو میگرفت، سپس کفشها را میپوشید
7:38
و پاها هنوز از اثر وضو تر بود
7:42
و سخن او: پس من دوست دارم که آنها را بپوشم
7:45
یعنی عبدالله بن عمر رضیاللهعنهما دوست دارد
7:49
که کفشهای سِبتی بپوشد
7:51
زیرا پیامبر (ﷺ) را دیده بود
7:55
که آنها را میپوشید
7:57
و عبدالله بن عمر رضیاللهعنهما
8:00
معروف است که از سختترین مردم بود
8:03
در محبت و پیروی از پیامبر (ﷺ)
8:08
و از عمر بن حریث رضیاللهعنه روایت است که گفت
8:13
پیامبر (ﷺ) را دیدم
8:16
که در دو کفش وصلهدار نماز میگزارد
8:20
در این حدیث
8:23
صحابی خبر میدهد
8:25
که حریث رضیاللهعنه
8:28
پیامبر (ﷺ) را دیده است
8:31
که در دو کفش وصلهدار نماز میگزارد
8:34
یعنی دوختهشده و وصلهشده
8:37
و «خصف» و «رقع»
8:39
به معنای افزودن چیزی به چیزی دیگر است
8:42
و پیامبر (ﷺ) بود
8:44
که کفش خود را با دست خود وصله میزد
8:46
چنانکه در حدیث عایشه رضیاللهعنها آمده است
8:49
آنگاه که به او گفته شد
8:51
آیا پیامبر (ﷺ) در خانهاش
8:54
چه میکرد؟
8:56
گفت: همانگونه که یکی از شما میکند
8:59
کفش خود را وصله میزند
9:01
و جامهاش را پینه میکند
9:03
و در حدیث آمده است
9:04
نماز گزاردن پیامبر (ﷺ)
9:07
با کفشها
9:08
و این از ایشان ثابت شده است
9:10
در سنت قولی و فعلی ایشان
9:13
پس در جواز آن اشکالی نیست
9:15
آنگاه که زمین مساجد
9:17
خاک و ریگ باشد
9:19
یا نماز در صحرا باشد
9:22
اما پس از آنکه مساجد با فرش آماده شده باشند
9:25
شایسته است که هرکس وارد مسجد میشود
9:27
کفشهای خود را بیرون آورد، برای رعایت پاکیزگی فرش
9:31
و جلوگیری از آزار نمازگزاران
9:33
به سبب آنچه ممکن است به فرش برسد
9:35
از پلیدیهایی که در کف کفشها است
9:38
هرچند پاک باشد
9:40
و از ابوهریره رضیاللهعنه
9:45
که رسول الله (ﷺ) فرمود
9:49
نباید یکی از شما راه برود
9:51
با یک کفش
9:53
یا هر دو را بپوشد
9:55
یا هر دو را درنیاورد
10:00
مصنف رحمهالله
10:02
آنچه را که به وصف کفش ایشان مربوط است به پایان برد
10:04
(ﷺ)
10:06
و آغاز به ذکر هدی ایشان کرد
10:08
(ﷺ)
10:10
در پوشیدن کفش
10:12
و این حدیث را آورد
10:14
که پیامبر (ﷺ) فرمود:
10:17
نباید یکی از شما راه برود
10:19
در یک کفش
10:21
اینکه بهگونهای باشد که
10:23
یکی از دو مرد نفرینشده
10:25
و دیگری پا برهنه
10:27
و قول
10:29
و باید هر دو را با هم کفش بپوشاند
10:31
یا هر دو را با هم به دور کند (یا هر دو را با هم حفظ کند)
10:33
یعنی یا راه میرود
10:35
با دو پای جورابپوشیده (یا: با دو پای کفشپوشیده)
10:37
یا با آن دو پا برهنه راه برود
10:40
اما اینکه باشد
10:42
یکی از دو پا برهنه (بیکفش)
10:44
و دیگری منصوب است.
10:46
پس این همان چیزی است که پیامبر (ﷺ) از آن نهی کرد
10:48
صلیاللهعلیهوسلم
10:50
گفته شد
10:51
تا مبادا در آن چیزی باشد
10:53
تشبه به شیطان
10:55
زیرا در برخی روایات آمده است
10:58
شیطان راه میرود
11:00
با یک کفش
11:02
و گفته شده است
11:03
به این خاطر که چنین چیزی وجود نداشته باشد
11:05
ستم بر بدن
11:07
شریعت انسان را به عدل فرمان داده است
11:09
حتی با بدنش
11:11
اگر با یک کفش راه برود
11:13
پای دیگرش برهنه بود.
11:15
اگر زمین
11:17
گرم یا سرد
11:19
ظلم الرجل الحافیة
11:21
شریعت آمده است
11:23
با نهی از ظلم
11:26
گفته میشود که شیخ
11:28
ابن باز رحمهالله
11:30
کسی از او پرسید و گفت
11:32
اگر کفش دوم (آن میبود)
11:34
یک گام از من دور است
11:36
یا دو قدم
11:38
آیا با یک کفش به سوی آن راه بروم؟
11:40
شیخ فرمود
11:42
اگر توانستی
11:44
آیا با سنت مخالفت نمیکنی؟
11:46
حتی با یک گام
11:48
و از جابر
11:51
رضیاللهعنه
11:53
پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم)
11:55
نهی کرد از اینکه (کسی) بخورد
11:57
مرد با دست چپ خود
11:59
یا با یک کفش راه برود
12:01
در این حدیث
12:05
اینکه پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم)
12:07
نهی از اینکه (کسی) بخورد
12:09
مرد با دست چپاش
12:11
این حکم اختصاصی نیست.
12:13
فقط با مردان
12:15
بلکه خطاب به زنان متوجه میشود
12:17
همچنین
12:19
با دست چپ غذا میخورد
12:21
نهی از نوشیدن آن نیز شامل میشود.
12:23
شیطان میخورد
12:25
و با دست چپ مینوشد
12:28
و از ابوهریره
12:30
رضیاللهعنه
12:32
پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم)
12:34
گفت
12:36
هرگاه یکی از شما کفش به پا کند
12:38
باید با دست راست آغاز کند
12:40
و هنگامی که (لباس را) بیرون میآورد، باید از سمت چپ آغاز کند.
12:42
پس دست راست باشد
12:44
اولهما تنعل
12:46
و آخرین آنها کنده میشود
12:48
در این حدیث
12:52
همانا دست راست را گرامیداشت است
12:54
در پوشیدن کفش، از سمت چپ آغاز کند.
12:56
و از این رو، از روش و سیرهٔ او (ﷺ) این بود
12:58
صلیاللهعلیهوسلم
13:00
گرایش به تیمّن در امور
13:02
که در آن کرامت و زینت است
13:04
از ترجّله (پیاده شدن از مرکب)
13:06
و تعلّق و شأن او (ملاحظه: «وتنعله» احتمالاً ناشی از خطای آوایی ASR است؛ مفهوم محتمل: «و آنرا بنده و وابسته گردانیدن» نیست—نزدیکترین معنا با سیاق: «و کارش و جایگاهش»)
13:08
و همهاش پیش میرود
13:10
در خلاف آن، سمت چپ
13:12
مانند بیرون آوردن کفش
13:14
و هنگام ورود به توالت (خلاء)
13:16
و هنگام خروج از مسجد
13:18
و وجه ابتدا (آغاز)
13:20
با دست چپ هنگام خلع (کندن کفش)
13:22
این که پوشیدن (لباس) کرامت است
13:24
زیرا که (روزه) سپری برای بدن است.
13:26
وقتی یمن (به دست آمد / در آن زمان یمن)
13:28
آن را به دست چپ گرامی میدارد.
13:30
با آن در پوشش (لباس) آغاز کرد
13:32
و [در خلع] تأخیر کرد
13:34
تا کرامت برای او پایدارتر باشد
13:36
و بهرهاش از آن بیشتر است.
13:38
و هر که آغاز کند
13:40
با کفش در پای چپ
13:42
پس بهسبب مخالفت خود، بدی کرده است.
13:44
برای سنت
13:46
بر او حرام نیست
13:48
پوشیدن کفشش
13:52
و از عایشه رضیاللهعنها روایت است
13:54
که گفت:
13:56
رسول الله (ﷺ) بود که
13:58
تا جایی که میتوانست، دوست داشت راستها را پیش بیندازد
14:00
در شانه زدن موی سرش
14:02
و در پوشیدن کفش و در طهارتاش
14:04
در این حدیث
14:07
امالمؤمنین
14:09
عایشه رضیاللهعنها به ما خبر میدهد
14:11
که پیامبر (ﷺ)
14:13
دوست داشت
14:15
در پوشیدن
14:17
کفشش راستها را پیش بیندازد
14:19
و در شانه زدن موی سرش
14:21
و در شانه کردن مویاش
14:23
و در طهارتاش
14:25
پس با دست راست آغاز میکرد
14:27
و با پای راست
14:29
و گفتناش «تا جایی که میتوانست»
14:31
دلیل بر محافظت بر آن است
14:33
هر جا که برایش ممکن بود
14:35
و بر آن توان داشت
14:37
و هیچ مانعی او را از آن بازنداشت
14:41
برای حدیث ادامهای است
14:43
انشاءالله
14:45
و الله اعلم
14:47
درود و سلام بر پیامبر ما محمد
14:49
و بر خاندان و یارانش
14:51
همگی