از مجموعهٔ الشمعیل المحمدیه (سریال کامل شد)
· درس 32 از 40
الشمال المحمدیه | قسمت (32) | باب آنچه در مورد شخصیت رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم ذکر شد
0:000:00
متن کامل
ترجمهٔ ماشینی — ممکن است خطا داشته باشد
0:00
بسم الله الرحمن الرحیم
0:07
با قلمهای اشتیاق و مرکب عشق
0:11
حروفی را مینگاریم که از طلا گرانبهاتر است
0:15
در وصف سرور آفریدگان، پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم)
0:20
شمائل محمدیه
0:31
باب آنچه درباره خُلق پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) آمده است
0:38
از عمر بن عاص رضیاللهعنه روایت است که گفت
0:41
پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) رو به قوم میکرد و سخنش را متوجه بزرگترین آنها میساخت.
0:49
او با این کار دلهای ایشان را به خود جلب میکرد
0:51
و او با چهره و سخنش به من روی میآورد.
0:55
تا جایی که گمان کردم من بهترین قوم هستم
0:58
گفتم: ای رسول الله (ﷺ)
1:01
من بهتر هستم یا ابوبکر؟
1:04
ابوبکر گفت
1:06
گفتم: ای رسول الله (ﷺ)
1:08
من بهتر هستم یا عمر
1:10
عمر گفت
1:12
گفتم: ای رسول الله (ﷺ)
1:14
من بهتر هستم یا عثمان
1:17
عثمان گفت
1:19
وقتی از رسول الله (صلیاللهعلیهوسلم) پرسیدم، ایشان مرا تصدیق کرد.
1:24
پس دریافتم که از او نپرسیده بودم
1:28
در این حدیث
1:32
پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم)
1:35
هرگاه کسی که خشن و تندخو بود به مجلس او میآمد،
1:39
به بدرفتاری و بداخلاقی شناخته میشود.
1:42
با چهرهای گشاده و معاشرتی نیکو او را دیدار میکرد.
1:48
او چهرهاش را روبهروی چهرهی پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) قرار میدهد
1:52
و با سخن به او روی میآورد
1:55
و این از کمال حکمت او و بخشندگی آفرینش او و نیکویی همراهی او است.
2:00
و سخن او
2:02
و او بسیار اوقات با چهره و سخنش به من روی میآورد.
2:07
تا جایی که گمان کردم من بهترین قوم هستم
2:10
یعنی اینکه پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم)
2:13
او با گشادهرویی به استقبالش میرفت
2:15
و به او روی میآورد و با او سخن میگوید
2:17
تا آنجا که گمان کرد که او برترین صحابه است
2:20
از زیادی توجه او به من
2:23
و سخن او
2:24
گفتم: ای رسول الله (ﷺ)
2:26
من بهتر هستم یا ابوبکر؟
2:29
سپس [او] از عمر پرسید.
2:31
سپس از عثمان
2:33
و در این، اشارهای است به اینکه در نفوس همهٔ صحابه (رضیاللهعنهم) این امر تثبیت شده بود
2:39
بیگمان بهترین ایشان بهطور مطلق ابوبکر است
2:42
سپس عمر
2:43
سپس عثمان
2:45
رضیاللهعنهم اجمعین
2:47
از اینرو آنان را بهطور ویژه یاد کرد
2:50
از برترین آغاز کرد، سپس فاضلتر
2:53
و سخن او (تعالی)
2:54
وقتی از رسول الله (ﷺ) پرسیدم، ایشان مرا تصدیق کرد.
3:00
پرسشم را با پاسخی راست و سخنی حق پاسخ داد.
3:04
بدون ملاحظه و مدارای با مردم
3:08
این از شیوههای درمان بیماریهای نفس است، پیش از آنکه در آن ریشه بدواند.
3:13
درمان آفات دلها پیش از آنکه ریشه بدواند و فراگیر شود
3:17
نفس را در حدّ خود نگه داشتن
3:20
و شناساندن آن به اندازهٔ شأنش
3:22
و قول او
3:23
کاش از او نپرسیده بودم
3:26
یعنی دوست داشتم و آرزو میکردم که از او نپرسیده بودم، از سر شرم از او.
3:31
برای ظهور خطای ظنی
3:33
بهاینکه من نزد او محبوبترین مردم هستم
3:36
این حدیث بهطور مختصر در صحیحین آمده است.
3:39
و لفظ
3:40
از عمرو بن عاص رضیاللهعنه
3:43
پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم)
3:46
پیامبر (ﷺ) او را به سپاه ذات السلاسل فرستاد.
3:49
گفت
3:50
پس نزد او آمدم و گفتم
3:52
کدامیک از مردم نزد تو محبوبترند؟
3:55
عایشه گفت
3:57
گفتم: از میان مردان؟
3:59
پدرش گفت
4:01
گفتم: سپس چه کسی؟
4:03
گفت
4:04
سپس عمر بن الخطاب
4:07
سپس مردانی
4:09
از انس بن مالک رضیاللهعنه روایت است که گفت
4:15
خدمت پیامبر (ﷺ) ده سال
4:20
و هرگز به من «اف» هم نگفت.
4:23
و (او) به من دربارهی کاری که انجام دادم، نگفت: چرا این کار را کردی؟
4:27
و نه برای چیزی که آن را ترک کردم، آنگونه که ترک کردم.
4:31
و رسول الله (ﷺ) همواره
4:34
بهترین مردم از نظر اخلاق
4:37
و هرگز خز و حریری را لمس نکردم.
4:40
و هیچ چیزی نرمتر از دست رسول الله (صلیاللهعلیهوسلم) نبود
4:46
و هرگز مُشکی نبوییدم و عطری (ندیدم).
4:50
پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) خوشبوتر از عرق بود.
4:55
در این حدیث
4:58
انس رضیاللهعنه خبر میدهد
5:00
او ده سال به پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) خدمت کرد.
5:05
این، مقدمهای است برای آنچه او خواهد گفت.
5:08
زیرا خدمت ده سال، برای خادم بهروشنی آشکار میسازد
5:13
خلق مخدومه
5:15
و قول او
5:16
و هرگز به من «اف» نگفت.
5:19
با اینکه ناگزیر کوتاهی و خطاهایی رخ خواهد داد
5:23
بهویژه برای مدت (زمانی) معیّن
5:26
با این همه
5:27
پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) هرگز به او «اف» نگفت.
5:32
و هیچگاه به خاطر کاری که (انس) انجام داده بود، به او چیزی نگفت؛
5:36
و نه به خاطر کاری که ترک کرده بود.
5:39
یعنی پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم)
5:42
هرگز او را بر کاری که انجام داده بود سرزنش نمیکرد،
5:45
و نه بر کاری که به آن دستور داده شده بود و او ترکش کرده بود.
5:49
و این (سخن) تنها به خدمتگزاری و آداب مربوط است،
5:53
نه به آنچه که به تکالیف شرعی مربوط میشود.
5:57
و در این (سخن) نیز ستایشی از انس رضیاللهعنه نهفته است،
6:01
زیرا او مرتکب کاری نشد که پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) بر او خرده بگیرد،
6:06
با وجود طولانی بودن این مدت (خدمت).
6:10
و سخن (انس):
6:12
«و رسول الله (صلیاللهعلیهوسلم) بود»
6:15
«از نیکوترین مردم از نظر خلق»
6:18
این، کلیّتی است پس از تفصیل (که در سخن پیشین آمده بود).
6:21
پس پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) از نیکوترین مردم از نظر خلق بود
6:25
در گفتار و کردار و آداب و معاملات خود.
6:30
و سخن (انس):
6:32
«و هیچ خزّ و حریر و هیچ چیز دیگری را لمس نکردم
6:35
که نرمتر از کف دست رسول الله (صلیاللهعلیهوسلم) باشد.»
6:40
خزّ نوعی پارچه است
6:43
که از ابریشم و جز آن بافته میشود.
6:46
پس کف دست پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) نرم بود،
6:50
بلکه نرمتر از خزّ و حریر بود.
6:53
و هر چیز نرمی را که انس رضیاللهعنه لمس کرده بود (این سخن در آن جمع است).
6:57
و سخن (انس):
7:02
«بوی خوشتر از عرق پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) داشت»
7:06
زیرا پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) خوشبو بود.
7:11
و این از جمله مواهبی است که الله سبحانه و تعالی به ایشان ارزانی داشته است.
7:16
و از انس بن مالک رضیاللهعنه
7:20
از رسول الله (صلیاللهعلیهوسلم) روایت شده است
7:24
که مردی نزد ایشان بود که اثر زردی (خلوق) بر او بود.
7:28
(انس) گفت: و رسول الله (صلیاللهعلیهوسلم)
7:33
کمتر کسی را با چیزی که ناخوشایند باشد روبهرو میکرد.
7:38
پس چون (آن مرد) برخاست، (پیامبر) به قوم فرمود:
7:41
«کاش به او میگفتید این زردی را بشوید.»
7:45
در این حدیث (آمده) که پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم)
7:50
مردی را دید که اثر زردی بر او بود،
7:53
و این زردی ممکن است از زعفران یا غیر آن باشد
7:57
که برای زینت بر لباسها گذاشته میشود.
8:00
و سخن (انس): و رسول الله (صلیاللهعلیهوسلم)
8:04
هیچکس را با چیزی که ناخوشایند باشد روبهرو نمیکرد.
8:08
و این از کمال نیکویی خلق ایشان (صلیاللهعلیهوسلم) است،
8:12
که امر میکرد و نهی میفرمود و نصیحت و تعلیم میداد،
8:16
بیآنکه کسی را با چیزی ناخوشایند روبهرو کند،
8:19
مگر آنگاه که مصلحت اقتضا کند.
8:22
و سخن (انس): «پس چون برخاست»
8:25
«به قوم فرمود»
8:27
یعنی پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) فرمود
8:30
به یاران حاضر در مجلس خود:
8:33
«کاش به او میگفتید این زردی را بشوید»
8:36
یعنی آن را ترک کند.
8:38
پس ایشان (صلیاللهعلیهوسلم) مستقیماً با آن مرد روبهرو نشد،
8:42
بلکه به برخی از قوم امر فرمود که او را متوجه کنند.
8:46
و این حدیث ضعیف است،
8:48
اما معنای آن صحیح است.
8:50
در سنن ابی داود (آمده است)
8:52
از عایشه رضیاللهعنها که گفت:
8:55
پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم)
8:58
هرگاه چیزی از کسی به ایشان میرسید،
9:01
نمیفرمود: «چرا فلانی چنین میگوید؟»
9:04
بلکه پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) میفرمود:
9:08
«چه شده است به گروهی که چنین و چنان میگویند؟»
9:12
یعنی نام او را صریحاً نمیبرد،
9:14
بلکه میفرمود:
9:16
«چه شده است به گروهی که چنین و چنان میگویند؟»
9:19
(این) برای پرهیز از رودررویی با ناخوشایندی است،
9:22
با آنکه مقصود بدون آن نیز حاصل میشود.
9:25
و از عایشه رضیاللهعنها روایت است که گفت:
9:31
رسول الله (صلیاللهعلیهوسلم) نه فحشگو بود
9:34
و نه دشنامگو و زشتزبان بود،
9:37
و در بازارها فریادکش و سروصداکن نبود،
9:40
و بدی را با بدی پاسخ نمیداد،
9:43
بلکه عفو میکرد و درمیگذشت.
9:45
«فُحش»
9:49
آن است که از اندازه (حق) خارج شود،
9:51
تا آنجا که زشت شمرده شود.
9:53
و «متفحّش» کسی است که عمداً چنین کند
9:56
و زیاد آن را انجام دهد و به آن تکلف ورزد.
9:59
و در این حدیث،
10:01
عایشه از پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) نفی کرده است
10:04
که به فحشگویی روی آورند
10:06
و آن را به طبع و تکلف بر زبان آورند.
10:09
و سخن عایشه:
10:11
«و در بازارها فریادکش نبود»
10:14
یعنی صیحهزننده و بلندگو نبود،
10:17
و «صَخّاب» کسی است که صدای خود را بلند میکند
10:20
و این کار نکوهیده است،
10:22
بهویژه در بازارها
10:24
که محل گردهمآیی مردم از هر گروه است.
10:27
و سخن عایشه:
10:29
«و بدیها را با بدی پاسخ نمیداد»
10:32
یعنی اگر کسی به ایشان بدی میکرد،
10:34
آن بدی او را پاسخ نمیداد
10:36
با بدیای همانند آن،
10:39
با آنکه آن (پاسخ دادن) مباح است،
10:41
به دلیل سخن الله تعالی:
10:43
و جزای بدی، بدیی همانند آن است.
10:47
و سخن عایشه:
10:49
«بلکه عفو میکرد و درمیگذشت.»
10:51
یعنی او کارِ بهتر و کاملتر را انجام میدهد،
10:54
که همان عفو و گذشت است.
10:57
و عفو، درگذشتن از خطاکار است
11:00
و خودداری از مجازات او.
11:02
و صفح، ترک سرزنش است.
11:05
و صفح از عفو بلیغتر است،
11:07
زیرا ممکن است انسان عفو کند اما صفح نکند.
11:10
الله تعالی فرمود:
11:12
«پس از ایشان درگذر و صرفنظر کن»
11:14
همانا الله نیکوکاران را دوست میدارد.
11:21
و از عایشه رضیاللهعنها روایت است که گفت:
11:24
رسول الله (ﷺ)
11:27
هرگز با دست خود چیزی را نزد،
11:30
مگر آنکه در راه الله جهاد کند،
11:33
و نه خادمی را زد و نه زنی را.
11:36
در این حدیث،
11:39
امالمؤمنین عایشه رضیاللهعنها میگوید:
11:43
رسول الله (ﷺ)
11:46
هرگز با دست خود چیزی را نزد،
11:48
یعنی نه انسانی را و نه غیر او را،
11:51
مگر آنکه در راه الله جهاد کند.
11:54
و مراد از آن، تنها جنگ با کافران نیست،
11:58
بلکه حدود و تعزیرات و موارد دیگر را نیز در بر میگیرد.
12:02
و گفته او:
12:04
«و نه خادمی را زد و نه زنی را»
12:07
این، تخصیص پس از تعمیم است،
12:09
زیرا این مورد داخل در آنچه پیشتر آمد،
12:12
اما خادم و زن بهطور خاص ذکر شدهاند
12:16
بهسبب اهمیت دادن به حال ایشان،
12:18
یا بهسبب فراوانی وقوع زدن ایشان در عادت.
12:22
پس عفو از ایشان مستحب است،
12:24
و این، مخالفت با نفس و فرو خوردن خشم است.
12:28
و از عایشه رضیاللهعنها روایت است که گفت:
12:33
ندیدم رسول الله (ﷺ)
12:37
هرگز از ستمی که بر او رفته بود انتقام بگیرد،
12:40
تا وقتی که چیزی از حرمتهای الهی هتک نمیشد.
12:44
پس اگر چیزی از حرمتهای الله تعالی هتک میشد،
12:48
در این امر، خشمش از همه شدیدتر بود.
12:52
و هرگاه میان دو امر مخیر میشد،
12:54
جز آسانترین آن دو را برنمیگزید،
12:56
مادامی که گناهی در آن نبود.
12:59
در این حدیث،
13:03
امالمؤمنین عایشه رضیاللهعنها میگوید:
13:07
ندیدم رسول الله (ﷺ)
13:11
انتصار گیرنده (منتصرا)
13:12
یعنی انتقامگیرنده،
13:14
از ستمی که بر او رفته بود، هرگز،
13:16
پس پیامبر (ﷺ) هرگز
13:19
برای خویش خشم نمیگرفت یا برای خود انتقام نمیگرفت.
13:22
و گفته او:
13:24
«تا وقتی که چیزی از حرمتهای الله تعالی هتک نمیشد»
13:28
یعنی تا وقتی که آنچه الله تعالی بر بندگانش حرام کرده بود، مرتکب نمیشد.
13:33
پس اگر چیزی از حرمتهای الله تعالی هتک میشد،
13:37
در این امر، خشمش از همه شدیدتر بود،
13:40
یعنی برای الله تعالی خشمش از همه شدیدتر بود.
13:44
و این دلالت دارد بر اینکه غیرت و خشم و انکار واجب است
13:49
هرگاه حرمتهای الله هتک شود،
13:52
و سکوت در برابر آن جایز نیست.
13:55
و گفته او:
13:56
«هرگاه میان دو امر مخیر میشد، جز آسانترین آن دو را برنمیگزید»
14:00
«مادامی که گناه نبود»
14:02
یعنی هرگاه پیامبر (ﷺ) میان دو امر مخیر میشد تا یکی را انجام دهد،
14:08
آنگاه آسانترین آن دو را برمیگزید،
14:13
مادامی که از اموری نبود که به گناه میانجامید.
14:17
و اموری که به گناه میانجامد،
14:20
پیامبر (ﷺ) از آنها پرهیز و برحذر میداشت.
14:27
و از عایشه رضیاللهعنها روایت است که گفت:
14:30
مردی بر رسول الله (ﷺ) اجازه ورود خواست و من نزد ایشان بودم،
14:36
پس فرمود:
14:38
«چه بد است این پسر عشیره»
14:40
یا «برادر عشیره»،
14:42
سپس به او اجازه داد.
14:43
و چون وارد شد،
14:45
با او نرم سخن گفت.
14:47
و چون بیرون رفت،
14:49
گفتم: ای رسول الله!
14:51
آنچه را گفتی گفتی،
14:53
سپس با او نرم سخن گفتی.
14:55
فرمود:
14:56
«ای عایشه!»
14:58
«همانا بدترین مردم
15:00
کسی است که مردم او را رها کنند
15:02
یا او را ترک گویند،
15:04
از ترس زشتی زبانش.»
15:06
در این حدیث،
15:10
عایشه رضیاللهعنها میگوید:
15:13
مردی بر رسول الله (ﷺ) اجازه ورود خواست و من نزد ایشان بودم.
15:19
گفته شده است:
15:20
این مرد، عیینه بن حصن بود،
15:23
و در آن هنگام مسلمان نشده بود،
15:25
هرچند اسلام خود را آشکار کرده بود.
15:28
او اجازه خواست تا در خانه پیامبر (ﷺ) وارد شود.
15:33
پس پیامبر (ﷺ) فرمود:
15:37
«چه بد است این پسر عشیره»
15:39
یا «برادر عشیره»
15:42
«عشیره» همان قبیله است،
15:44
یعنی: چه بد است این مرد از آن قبیله.
15:47
و در این، تنبهی است
15:49
بر خشونت و درشتیای که نزد این مرد بود.
15:52
سپس به او اجازه داد که وارد شود.
15:55
وقتی وارد شد
15:57
سخنِ نرم با او گفت
15:59
یعنی که پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم)
16:02
شروع کرد با او سخنی آرام گفتن
16:05
تا دل او و امثال او را به اسلام متمایل سازد
16:08
و گفتار او (عایشه)
16:11
گفتم: ای رسول الله
16:13
گفتم آنچه گفتم
16:15
سپس با او سخنِ نرم گفت
16:17
گویی از حال آن مرد در شگفت بود
16:19
که پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) وصفش کرد
16:23
سپس سخن را با او نرم کرد
16:25
و با گشادهرویی و خوشرویی با او برخورد کرد
16:27
و چهرهای گشاده داشت
16:29
و خوشآمدگویی نیکو
16:31
وقتی از او دربارهٔ این موضوع پرسیدم
16:33
فرمود:
16:34
ای عایشه
16:35
همانا از بدترین مردم
16:37
کسی است که مردم او را رها کنند
16:38
یا مردم از او دوری گزینند
16:39
برای پرهیز از زشتی گفتار و کردارش
16:41
یعنی به سبب بدی سخن و رفتار او
16:44
پس چنین کسی
16:46
اگر با او به نرمی برخورد نشود
16:48
از او کارهای بزرگ و ناپسند سر میزند
16:51
پس بهتر آن است
16:52
که با او به نیکی رفتار شود
16:54
تا با آنچه نیکوتر است دفع شود
16:57
و برای پرهیز از شرّ او
16:59
از محمد بن منکدر روایت است که گفت:
17:03
از جابر بن عبدالله رضیاللهعنه شنیدم که میگفت:
17:08
هیچگاه از رسول الله (صلیاللهعلیهوسلم) چیزی خواسته نشد
17:13
که ایشان بگویند «نه»
17:17
در این حدیث
17:18
بیان بخشندگی پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) است
17:22
پس هرگز از او چیزی خواسته نشد
17:24
که «نه» بگوید
17:26
یعنی آن را نمیداد
17:27
بلکه
17:28
یا آن را میداد
17:30
یا عذرخواهی کرده و دعا میکرد
17:32
یا آنچه را که آرزو کرده بود، برایش تجدید وعده میداد
17:35
و از انس بن مالک رضیاللهعنه روایت است که گفت:
17:39
پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) مهربان بود
17:43
و هیچکس نزد او نمیآمد
17:45
مگر آنکه به او وعده میداد و اگر نزدش بود، آن را برآورده میساخت
17:49
و نماز اقامه شد
17:51
و یک بادیهنشین آمد
17:53
دامن لباس ایشان را گرفت
17:54
و گفت:
17:56
همانا از حاجتم اندکی باقی مانده
17:58
و میترسم آن را فراموش کنم
18:01
پس (پیامبر) با او برخاست
18:02
تا از حاجتش فارغ شد
18:04
سپس بازگشت و نماز گزارد
18:07
و از ابن عباس رضیاللهعنهما روایت است که گفت:
18:13
رسول الله (صلیاللهعلیهوسلم)
18:16
بخشندهترین مردم به خیر بود
18:19
و بخشندگیاش در ماه رمضان بیشتر بود
18:22
تا آنجا که (باد) شدت یابد
18:24
پس جبریل نزد او میآمد
18:26
و قرآن را بر او عرضه میکرد
18:28
و هنگامی که جبریل او را ملاقات میکرد
18:31
رسول الله (صلیاللهعلیهوسلم)
18:34
از باد وزان در بخشش به خیر، بخشندهتر بود
18:38
در این حدیث
18:41
بیان بخشندگی و انفاق پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) است
18:44
و بخشش و انفاق او
18:46
پس پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم)
18:49
بخشندهترین مردم به خیر بود
18:51
یعنی بیشترین بخشش و عطا را به خیر داشت
18:55
و گفتهاش
18:56
و بخشندگیاش در ماه رمضان بیشتر بود
19:00
یعنی در رمضان بخشش و عطایش بیشتر میشد
19:04
نسبت به دیگر ماهها و روزها
19:07
و این به سبب فضیلت زمان است
19:10
و گفتهاش
19:11
پس جبریل نزد او میآمد و قرآن را بر او عرضه میکرد
19:15
جبریل علیهالسلام
19:17
در رمضان میآمد
19:19
و پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) قرآن را بر او عرضه میکرد
19:24
و عرضه همان قرائت از حفظ است
19:27
و این در هر رمضان تکرار میشد
19:30
و در این، اهمیت عرضهی حافظ حفظ خود را بر دیگری برای تثبیت آن نهفته است
19:36
بهویژه در رمضان، ماه قرآن
19:39
و در روایتی آمده: «فیُدارسه القرآن» (و با او قرآن را مدارسه میکرد)
19:43
و مدارسه از جانبین صورت میگیرد
19:47
پس این افاده میکند که هر یک گاهبهگاه قرائت میکرد و دیگری میشنید
19:52
و گفتهاش
19:54
پس هنگامی که جبریل او را ملاقات میکرد
19:56
رسول الله (صلیاللهعلیهوسلم)
19:59
از باد وزان در بخشش به خیر، بخشندهتر بود
20:02
باد گاه وزان به خیر است
20:05
و گاه وزان به عذاب است
20:08
و مقصود از باد در اینجا
20:10
همان است که الله عزّ وجل آن را به خیر فرستاده
20:13
یعنی باران
20:15
پس هرگاه باد آن را بفرستد، خیر فراگیر میشود
20:18
و معنای مقصود
20:20
او صلیاللهعلیهوسلم در بخشش از باد تندتر بود.
20:25
و از انس بن مالک رضیاللهعنه روایت است که گفت:
20:30
پیامبر (ﷺ) چیزی را برای فردا ذخیره نمیکرد.
20:36
در این حدیث
20:40
اینکه پیامبر (ﷺ)
20:43
برای خود چیزی ذخیره نمیکرد،
20:46
و این به سبب بخشندگی و اعتماد او به پروردگارش بود،
20:49
مگر آنکه خوراک خانواده و فرزندانش باشد.
20:53
و از آن حضرت (ﷺ) چنین رسیده است
20:56
که دلالت دارد بر اینکه او برای خانوادهاش خوراک یک سالشان را ذخیره میکرد.
21:01
و از عمر رضیاللهعنه روایت است
21:04
که پیامبر (ﷺ)
21:07
نخلهای بنی النضیر را میفروخت
21:09
و خوراک یک سال خانوادهاش را نگه میداشت.
21:13
و از عایشه رضیاللهعنها روایت است
21:17
که پیامبر (ﷺ)
21:20
هدیه را میپذیرفت
21:22
و در برابر آن پاداش میداد.
21:24
در این حدیث
21:28
بیان این است که پیامبر (ﷺ)
21:32
هدیه را میپذیرفت و آن را رد نمیکرد،
21:35
و پذیرفتن هدیه نوعی بخشندگی است
21:38
و بابی از خوشخلقی،
21:41
که بهوسیلهی آن دلها جلب میشود.
21:43
و سخن او «و در برابر آن پاداش میداد»
21:46
یعنی به کسی که هدیه داده، عوض آن را میداد.
21:49
و مراد از ثواب، جبران است،
21:53
و کمترین آن برابر با ارزش هدیه است.
21:58
ادامهی حدیث إن شاء الله خواهد آمد.
22:01
و الله أعلم.
22:03
و درود و سلام بر پیامبر ما محمد (ﷺ).
22:06
و بر آل و اصحاب او همگی.