از مجموعهٔ الشمعیل المحمدیه (سریال کامل شد) · درس 30 از 40

الشمال المحمدیه | قسمت (30) | باب آنچه در مورد گریه رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم ذکر شد.

◉ 157 بازدید ⏱ 16:07 صدای ترجمه‌شده — فارسی
0:000:00

متن کامل

ترجمهٔ ماشینی — ممکن است خطا داشته باشد
0:00 بسم الله الرحمن الرحیم
0:07 با قلم‌های اشتیاق
0:09 و مرکّب محبت
0:11 حروفی را می‌نگاریم که از طلا گران‌بهاتر است
0:15 در وصف سرور آفریدگان
0:17 صلی‌الله‌علیه‌وسلم
0:22 شمایل محمدی
0:31 باب آنچه درباره گریه رسول الله صلی‌الله‌علیه‌وسلم آمده است
0:38 عبدالله بن الشخیر از پدرش نقل می‌کند که گفت
0:42 نزد رسول الله صلی‌الله‌علیه‌وسلم آمدم
0:45 در حالی که نماز می‌گزارد
0:47 و از درون سینه‌اش، همچون جوشش دیگ بر اثر گریه، صدایی برمی‌آمد
0:52 در این حدیث
0:55 آن صحابی بزرگوار نزد پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وسلم آمد
0:59 در حالی که ایشان نماز می‌گزارد
1:01 پس گریه ایشان را در نماز شنید
1:04 و سخن او
1:05 «و از درون سینه‌اش، همچون جوشش دیگ بر اثر گریه، صدایی برمی‌آمد»
1:10 یعنی از سینه‌اش صدایی همانند جوشش دیگ مسین برمی‌خاست
1:15 وقتی که بر آتش نهاده شده باشد
1:17 و این گریه
1:19 گریه از خشیت و شوق و محبت به الله تعالی است
1:26 و از عبدالله بن مسعود رضی‌الله‌عنه نقل است که گفت
1:30 رسول الله صلی‌الله‌علیه‌وسلم به من فرمود
1:34 «بر من بخوان»
1:36 گفتم
1:37 ای رسول خدا
1:39 بر شما بخوانم در حالی که قرآن بر شما نازل شده است؟
1:42 فرمود
1:43 من دوست دارم که آن را از غیر خود بشنوم
1:47 پس سوره نساء را خواندم
1:49 تا به این آیه رسیدم
1:51 و تو را بر این‌ها گواه آورده‌ایم
1:55 فرمود
1:56 پس دیدم که چشمان رسول الله صلی‌الله‌علیه‌وسلم اشک می‌ریزد
2:03 در این حدیث
2:04 پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وسلم از عبدالله بن مسعود رضی‌الله‌عنه خواست
2:10 که چیزی از قرآن را بر ایشان بخواند
2:13 و در این، فضیلت آشکار عبدالله بن مسعود رضی‌الله‌عنه است
2:18 او با حالت پرسشگرانه گفت
2:20 ای رسول خدا، بر شما بخوانم در حالی که قرآن بر شما نازل شده است؟
2:25 پس پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وسلم فرمود
2:28 من دوست دارم که آن را از غیر خود بشنوم
2:32 احتمال دارد که پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وسلم دوست داشت قرآن را از دیگری بشنود
2:38 تا عرضه قرآن سنت باشد
2:41 و احتمال دارد تا آن را تدبّر و درک کند
2:45 زیرا شنونده در تدبّر تواناتر و در تفکّر فعال‌تر از خواننده است
2:51 پس عبدالله بن مسعود رضی‌الله‌عنه سوره نساء را خواند
2:56 تا به این سخن خداوند تعالی رسید
2:59 پس چگونه خواهد بود آن‌گاه که از هر امتی گواهی بیاوریم
3:04 و تو را بر این‌ها گواه آورده‌ایم
3:08 پس پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وسلم به او فرمود
3:12 بس است، چنان‌که در روایت دوم آمده است
3:15 پس عبدالله بن مسعود رضی‌الله‌عنه به پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وسلم نگریست
3:21 و ناگهان دیدگانش اشک می‌ریخت
3:24 یعنی اشک‌ها جاری و روان می‌شد
3:28 و معنای آیه
3:30 این است که الله سبحانه و تعالی بر هر امتی از امت‌ها گواهی قرار داده است
3:35 و او همان پیامبری است که در میان ایشان برانگیخته شد
3:38 و این از کمال عدل اوست
3:41 و پیامبر ما محمد صلی‌الله‌علیه‌وسلم گواه بر این امت است
3:47 و در این حدیث، گریه پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وسلم هنگام شنیدن قرآن آمده است
3:55 و در حدیث پیشین
3:57 گریه ایشان صلی‌الله‌علیه‌وسلم هنگام تلاوت آن
4:04 و از عبدالله بن عمر رضی‌الله‌عنه نقل است که گفت
4:08 روزی در زمان رسول الله صلی‌الله‌علیه‌وسلم خورشید گرفت
4:14 پس رسول الله صلی‌الله‌علیه‌وسلم برخاست و نماز گزارد
4:19 چنان‌که نزدیک بود رکوع نکند
4:22 سپس رکوع کرد و نزدیک بود سر برندارد
4:25 سپس سر برداشت و نزدیک بود سجده نکند
4:29 سپس سجده کرد و نزدیک بود سر برندارد
4:33 سپس سر برداشت و نزدیک بود سجده نکند
4:37 سپس سجده کرد و نزدیک بود سر برندارد
4:41 پس شروع به دمیدن و گریستن کرد و می‌فرمود
4:46 پروردگارا، آیا به من وعده نداده‌ای که آنان را عذاب نکنی در حالی که من در میانشان هستم؟
4:50 پروردگارا، آیا مرا عذاب نمی‌کنی که آنان را عذاب نکنی در حالی که آمرزش می‌خواهند؟
4:55 چون دو رکعت نماز گزارد، خورشید روشن شد؛ پس برخاست و الله تعالی را حمد و ثنا گفت، سپس فرمود: خورشید و ماه دو نشانه از نشانه‌های الله‌اند که به مرگ کسی و نه به زندگی کسی گرفته نمی‌شوند؛ پس هرگاه گرفتند، به یاد الله تعالی پناه برید
5:23 در این حدیث آمده است که روزی در زمان رسول الله صلی‌الله‌علیه‌وسلم خورشید گرفت، یعنی روشنی‌اش همه یا بخشی از آن رفت
5:35 و خورشید در زمان حیات ایشان صلی‌الله‌علیه‌وسلم تنها یک بار گرفت، و آن در سال دهم هجرت بود
5:44 و آن روز، همان روزی بود که ابراهیم فرزند پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وسلم وفات یافت، چنان‌که در صحیحین آمده است
5:54 و از عقیده اهل جاهلیت این بود که خورشید و ماه یا برای مرگ بزرگی یا برای زندگی بزرگی می‌گیرند
6:03 چون خورشید گرفت، پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وسلم از هراس، ردای خود را کشان‌کشان بیرون آمد، گویی قیامت برپا شده است، و کسی را فرمود تا ندا دهد: نماز جامع
6:16 پس مردم در مسجد گرد آمدند و پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وسلم نماز کسوف را با مردم گزارد؛ و سخن او «برخاست و نماز گزارد تا آن‌که نزدیک بود رکوع نکند»، یعنی از طول قیامش
6:32 «سپس رکوع کرد و نزدیک بود سر برندارد»، یعنی از طول رکوع
6:38 «سپس سر برداشت و نزدیک بود سجده نکند»، یعنی از طول اعتدال پس از رکوع
6:44 «سپس سجده کرد و نزدیک بود سر برندارد»، یعنی از طول سجده
6:50 «سپس سر برداشت و نزدیک بود سجده نکند»، یعنی نشستن میان دو سجده را طولانی کرد
6:57 «سپس سجده کرد و نزدیک بود سر برندارد»، یعنی سجده دوم را طولانی کرد
7:04 «پس شروع به دمیدن و گریستن کرد»، یعنی از روی زاری به سوی الله و از ترس عقوبت
7:10 و می‌فرمود: پروردگارا، آیا به من وعده نداده‌ای که آنان را عذاب نکنی در حالی که من در میانشان هستم؟
7:16 پروردگارا، آیا مرا عذاب نمی‌کنی که آنان را عذاب نکنی در حالی که آمرزش می‌خواهند؟
7:21 و ما از تو آمرزش می‌خواهیم
7:24 پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وسلم سخن خداوند تعالی را چنین تأویل فرمود
7:28 و الله بر آن نبود که ایشان را عذاب کند در حالی که تو در میان ایشانی
7:32 و الله عذاب‌کننده ایشان نیست در حالی که آمرزش می‌خواهند
7:37 و سخن او «برخاست و الله تعالی را حمد و ثنا گفت، سپس فرمود»
7:44 «خورشید و ماه دو نشانه از نشانه‌های الله‌اند»
7:48 «که به مرگ کسی و نه به زندگی کسی گرفته نمی‌شوند»
7:52 یعنی برخلاف آنچه مشرکان در جاهلیت معتقد بودند
7:56 و سخن او «پس هرگاه گرفتند، به یاد الله تعالی پناه برید»
8:02 نماز و تسبیح و تهلیل و استغفار را زیاد انجام دهید،
8:08 و به الله عز و جل پناه ببرید.
8:11 و از ابن عباس رضی‌الله‌عنهما روایت است که گفت:
8:16 رسول الله (ﷺ) دخترِ خود را که در حال جان دادن بود، در آغوش گرفت.
8:22 او را در آغوش گرفت و در برابر خود قرار داد.
8:26 پس جان داد در حالی که در برابر او بود.
8:28 و ام ایمن فریاد برآورد. پس فرمود:
8:32 یعنی پیامبر (ﷺ) فرمود:
8:35 آیا نزد رسول الله گریه می‌کنی؟
8:38 گفت: آیا نمی‌بینم که تو گریه می‌کنی؟
8:42 فرمود: من گریه نمی‌کنم، بلکه این رحمت است.
8:47 همانا مؤمن در هر حال، به هر خیری دست می‌یابد،
8:51 اگرچه جانش از میان دو پهلویش کشیده شود،
8:55 و او الله عز و جل را سپاس می‌گوید.
8:58 در این حدیث
9:03 آمده است که پیامبر (ﷺ) دخترش را که در حال جان دادن بود، در آغوش گرفت.
9:08 یعنی در حالی که با مرگ دست و پنجه نرم می‌کرد.
9:11 و این دختر، دختر دخترش زینب رضی‌الله‌عنها بود
9:16 که همسرش ابوالعاص بن ربیع بود.
9:19 و وفات او در سال نهم هجری بود.
9:23 و سخن «پس او را در آغوش گرفت»
9:26 یعنی پیامبر (ﷺ) او را به سینه‌اش چسباند،
9:30 از سر مهربانی و دلسوزی نسبت به او.
9:33 و سخن «پس او را در برابر خود قرار داد»
9:36 یعنی در دامان خود یا روبه‌روی خود.
9:39 پس جان داد در حالی که در برابر او بود.
9:42 و ام ایمن فریاد برآورد.
9:44 یعنی با صدای بلند گریه کرد.
9:47 پس پیامبر (ﷺ) او را با این سخن نهی کرد:
9:51 آیا نزد رسول الله (ﷺ) گریه می‌کنی؟
9:55 و نفرمود: آیا نزد من گریه می‌کنی؟
9:57 زیرا این سخن در بازداشتن، رساتر است.
10:00 پس ام ایمن گفت:
10:02 با این گمان که گریه به‌طور مطلق جایز است.
10:06 آیا نمی‌بینم که تو گریه می‌کنی؟
10:09 یعنی آیا تو را نمی‌بینم و مشاهده نمی‌کنم که گریه می‌کنی؟
10:13 پس پیامبر (ﷺ) فرمود:
10:16 من گریه نمی‌کنم.
10:18 یعنی گریه‌ای از روی بی‌تابی و نبود صبر نمی‌کنم.
10:23 و از من چیزی که الله از آن نهی کرده، صادر نمی‌شود،
10:27 مانند دعای با ویل و ثبور و فریاد و امثال آن.
10:31 بلکه این رحمت است.
10:33 یعنی این گریه و این اشک‌ها
10:36 رحمتی است که الله آن را در دل بندگانش قرار داده است.
10:40 پس صرف گریه و اشک چشم
10:43 نه حرام است و نه مکروه،
10:45 بلکه رحمت و فضیلت است.
10:48 و آنچه حرام است،
10:50 نوحه‌سرایی و ندبه است،
10:52 و گریه‌ای که همراه با آن دو باشد
10:54 یا با یکی از آن دو.
10:55 و سخن او:
10:57 همانا مؤمن در هر حال، به هر خیری دست می‌یابد.
11:01 یعنی کار مؤمن در همه حال خیر است،
11:05 پس در شادی‌اش بر خیر است
11:08 و در سختی‌اش نیز بر خیر است.
11:11 در حالت نخست به ثواب شاکران دست می‌یابد،
11:15 و در حالت دوم به ثواب صابران.
11:19 و سخن او:
11:20 همانا جانش از میان دو پهلویش کشیده می‌شود
11:24 و او الله عز و جل را سپاس می‌گوید.
11:26 یعنی بسیاری از صالحان را می‌یابی
11:30 که جانشان کشیده می‌شود و الله عز و جل را سپاس می‌گویند.
11:34 پس یاد سپاس الله را فراموش نمی‌کنند،
11:36 حتی در این لحظه سخت.
11:39 و نیز می‌یابی
11:41 که دردهای دردناکی را تحمل می‌کنند،
11:43 و زبانشان به یاد الله و سپاس او تر است،
11:46 خشنود به آنچه الله برایشان مقدر کرده،
11:48 و تسلیم فرمان الله تعالی.
11:52 و از عایشه رضی‌الله‌عنها روایت است
11:57 که رسول الله (ﷺ)
12:00 عثمان بن مظعون را بوسید
12:03 در حالی که مرده بود و گریه می‌کرد،
12:05 یا فرمود: چشمانش اشک می‌ریخت.
12:09 در این حدیث
12:13 آمده است که پیامبر (ﷺ)
12:16 عثمان بن مظعون را بوسید
12:18 در حالی که مرده بود.
12:19 و گریه می‌کرد، صلی‌الله‌علیه‌وسلم.
12:22 یا فرمود:
12:23 چشمانش اشک می‌ریخت.
12:26 یعنی اشک‌هایش جاری و روان بود.
12:29 و در این حدیث
12:31 دلیلی است بر جایز بودن بوسیدن مسلمان پس از مرگ و گریه بر او،
12:36 تا زمانی که همراه آن بی‌تابی یا زاری و امثال آن نباشد.
12:41 و ابوبکر صدیق رضی‌الله‌عنه نیز پیامبر (ﷺ) را بوسید
12:48 و عثمان بن مظعون رضی‌الله‌عنه
12:51 از سابقین نخستین است.
12:54 او پس از سیزده مرد اسلام آورد
12:57 و در هجرت نخست به حبشه مهاجرت کرد.
13:00 او بسیار روزه‌دار و بسیار شب‌زنده‌دار بود،
13:03 و فرمانبردار الله عز و جل.
13:06 و از انس بن مالک رضی‌الله‌عنه روایت است که گفت:
13:11 در تشییع دختری از رسول الله (ﷺ) حاضر بودم،
13:16 و رسول الله (ﷺ) بر کنار قبر نشسته بود.
13:19 پس دیدم که چشمانش اشک می‌ریزد.
13:22 پس فرمود:
13:24 آیا در میان شما کسی هست که امشب با همسرش هم‌بستر نشده باشد؟
13:27 ابوطلحه گفت:
13:29 من
13:30 گفت
13:31 فرود آی
13:33 پس در قبرش فرود آمد
13:35 در این حدیث
13:38 انس بن مالک رضی‌الله‌عنه می‌گوید
13:41 دخترِ پیامبرِ خدا (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) را حاضر بودیم
13:46 یعنی: جنازه‌اش را تشییع کردیم و بر او نماز گزاردیم و او را دفن کردیم
13:51 و این دختر
13:53 ام‌کلثوم بود
13:55 همسر عثمان بن عفان رضی‌الله‌عنهما
13:59 و سخن او
14:00 و رسول الله (ﷺ) بر کنار قبر نشسته بود
14:03 یعنی: پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) در کنار قبر نشسته بود
14:09 و سخن او
14:10 پس دیدم که دو چشمش اشک‌آلود شد
14:13 یعنی: اشک از چشمانش جاری و سرازیر می‌شد
14:16 همراه با کمال خشنودی به قضا و قدر الهی
14:20 و سخن او
14:21 پس فرمود
14:22 آیا در میان شما کسی هست که امشب با همسرش آمیزش نکرده باشد؟
14:26 یعنی: امشب با همسرش هم‌بستر نشده باشد
14:29 و شاید حکمت در این باشد
14:32 که فرود آمدن در قبر برای رسیدگی به امر زنان است
14:36 و برای مردی که به تازگی با زنان آمیزش داشته، شایسته نیست
14:40 تا نفسش آرام و ساکن باشد
14:43 و از شهوت دور باشد
14:46 و آنچه مشروع است این است که کسی در قبر فرود آید که امشب با همسرش آمیزش نکرده باشد
14:52 و اگر محرم آن زن مرده نباشد
14:56 از این رو ابوطلحه در قبر او فرود آمد
14:59 و معلوم است که او از محارم آن زن نبود
15:02 پس این دلالت بر جواز دارد
15:05 فایده
15:09 ابن قیم رحمه‌الله گفته است
15:12 و اما گریه پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم)
15:15 از جنس خنده‌اش بود
15:18 نه با هق‌هق و بلند کردن صدا
15:21 چنان‌که خنده‌اش هم با قهقهه نبود
15:24 بلکه چشمانش اشک‌آلود می‌شد تا آنجا که اشک جاری می‌گشت
15:28 و از سینه‌اش صدای ناله شنیده می‌شد
15:31 و گریه‌اش گاه از سر رحمت بر میت بود
15:35 و گاه از ترس بر امتش و دلسوزی بر ایشان
15:40 و گاه از خشیت الله
15:43 و گاه هنگام شنیدن قرآن
15:46 و آن گریه‌ای از روی اشتیاق و محبت و بزرگداشت بود
15:50 که همراه با ترس و خشیت است
15:53 ادامه این بحث، اگر خدا بخواهد، در سخن بعدی خواهد آمد
15:58 و خداوند داناتر است
16:01 و درود و سلام الله بر پیامبر ما محمد باد
16:04 و بر آل و اصحاب او همگی