از مجموعهٔ الشمعیل المحمدیه (سریال کامل شد) · درس 15 از 40

شمایل محمدیه | قسمت (15) | باب آنچه در شرح گوشت رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم ذکر شد. | قسمت اول

◉ 132 بازدید ⏱ 20:03 صدای ترجمه‌شده — فارسی
0:000:00

متن کامل

ترجمهٔ ماشینی — ممکن است خطا داشته باشد
0:00 بسم الله الرحمن الرحیم
0:07 با قلم‌های اشتیاق و مرکّب عشق
0:11 حروفی را می‌نگاریم که از طلا گران‌بهاتر است
0:15 در وصف سرور آفریدگان، درود و سلام الله بر او
0:20 شمایل محمّدیه
0:30 باب آنچه درباره‌ی خورشِ پیامبر الله (ﷺ) آمده است
0:38 «إدام» و «أدم» آن چیزی است که با آن خورش می‌خورند
0:42 و آن چیزی است که با نان خورده می‌شود، چه مایع باشد و چه جامد
0:48 و از این رو چنین نامیده شده که نان را برای انسان گوارا و مناسب می‌سازد
0:54 و باب پیشین درباره‌ی نان پیامبر الله (ﷺ) بود
1:00 و این باب درباره‌ی خورش آن حضرت (ﷺ) است
1:05 یادکرد خورش پس از نان، از کمال سازگاری آن دو است
1:11 از عایشه رضی‌الله‌عنها
1:14 که پیامبر (ﷺ) فرمود:
1:18 «خوش‌تر خورشی سرکه است»
1:22 در این حدیث، ستایش پیامبر (ﷺ) از سرکه آمده است
1:28 و سرکه مایعی سیّال با طعمی تند و نافذ است
1:32 برای چاشنی زدن خوراک‌ها و نگهداری آن به کار می‌رود
1:36 و انواع آن بر حسب ماده‌ای که از آن گرفته می‌شود، متفاوت است
1:39 خواه از زیتون باشد یا از خرما یا غیر آن
1:43 و معلوم است که در میان انواع خورش‌ها، چیزهایی برتر از سرکه وجود دارد
1:48 اما پیامبر (ﷺ) این سخن را با توجه به آنچه موجود بود فرمود
1:54 و در آن همچنین دلجویی از خاندان آن حضرت نهفته است
1:58 چنان‌که سبب ایراد این حدیث بر آن دلالت دارد
2:02 پس از جابر رضی‌الله‌عنه روایت است که گفت:
2:05 روزی رسول الله (ﷺ) دست مرا گرفت و به خانه‌ی خود برد
2:11 پس برای او تکه‌ای نان آوردند
2:14 فرمود: «آیا خورشی هست؟»
2:17 گفتند: «نه، جز اندکی سرکه نیست»
2:21 فرمود: «سرکه چه خوب خورشی است»
2:25 جابر گفت:
2:27 از آن زمان که این سخن را از پیامبر الله (ﷺ) شنیدم، همواره سرکه را دوست داشته‌ام
2:34 و طلحه گفت:
2:36 از آن زمان که این سخن را از جابر شنیدم، همواره سرکه را دوست داشته‌ام
2:40 و از این روست که ابن قیم رحمه‌الله گفته است:
2:43 در سخن پیامبر (ﷺ) که فرمود «خوش‌تر خورش سرکه است»
2:48 این ستایشی است از سرکه،
2:51 بر حسب اقتضای حال حاضر،
2:54 نه آن‌که آن را بر دیگر خورش‌ها برتری دهد، چنان‌که نادانان می‌پندارند
3:00 و در این حدیث تنبیهی است بر ستایش میانه‌روی در خوراک
3:04 و بازداشتن نفس از لذّت‌های غذا
3:07 همچنان که سرکه را فایده‌هایی است، از جمله:
3:11 آن‌که معده را سود می‌رساند و صفرا را فرو می‌نشاند
3:15 و بلغم را می‌برد و اشتها را برمی‌انگیزد
3:18 و غیر آن از فایده‌ها
3:21 و از سماک بن حرب روایت است که گفت:
3:25 از نعمان بن بشیر رضی‌الله‌عنه شنیدم که می‌گفت:
3:30 آیا شما در خوراک و نوشیدنی آن‌گونه که بخواهید نیستید؟
3:34 به یقین پیامبر شما (ﷺ) را دیدم
3:38 و آنچه از خرمای پست می‌یافت که شکم خود را با آن پر کند
3:43 در این حدیث، نعمان بن بشیر رضی‌الله‌عنهما
3:48 یارانش را به نعمت‌های الهی بر ایشان یادآوری می‌کند
3:51 و می‌گوید: آیا شما در خوراک و نوشیدنی، آن‌گونه که بخواهید، نیستید؟
3:56 یعنی آنچه از خوراک و نوشیدنی که میل دارید، برای شما فراهم است
4:02 و سخن او: «و به یقین پیامبر شما (ﷺ) را دیدم»
4:07 و تنها از آن رو «پیامبرتان» گفت که ایشان را به نعمت الهی بر آنان یادآور شود
4:12 یعنی به پیروی از او و ایمان آوردن به وی
4:15 و نیز برای الزام و ترغیب آنان به اقتدا کردن به او
4:19 و سخن او: «و آنچه از خرمای پست می‌یافت که شکم خود را با آن پر کند»
4:24 «دقل» همان خرمای بی‌کیفیت و خشک است
4:28 و نعمان رضی‌الله‌عنه خواست ایشان را به این نعمت‌های بزرگ
4:33 و رزق فراوانی که خداوند تعالی آنان را به آن گرامی داشته است، یادآور شود
4:39 و از زهدم جرمی روایت است که گفت:
4:42 نزد ابوموسی اشعری بودیم
4:45 پس خوراک او را آوردند
4:47 و در خوراک او گوشت مرغ بود
4:51 و در میان قوم مردی از بنی تیم‌الله بود
4:54 سرخ‌رنگ، گویی از موالی بود
4:57 گفت: پس نزدیک نیامد
4:59 ابوموسی به او گفت: نزدیک بیا
5:02 که من پیامبر الله (ﷺ) را دیدم که از آن خورد
5:08 گفت: من دیدم که او چیزی می‌خورد و از آن بدم آمد
5:13 پس سوگند خوردم که هرگز آن را نخورم
5:19 در این حدیث، زهدم جرمی خبر می‌دهد
5:23 و او ابوموسی بصری است
5:25 تابعی ثقه‌ای است
5:27 خبر می‌دهد که ایشان نزد ابوموسی اشعری رضی‌الله‌عنه بودند
5:32 پس برای آنان خوراکی آوردند که در آن گوشت مرغ بود
5:36 و در میان قوم مردی از بنی تیم‌الله بود
5:39 منسوب به بطنی از بنی بکر بن عبدمناة
5:43 و معنای «تیم‌الله» بنده‌ی خداست
5:46 «أحمر» یعنی رنگش سرخ بود
5:49 گویی از موالی بود
5:51 یعنی از جمله‌ی موالی
5:53 پس از اعراب خالص نبود
5:56 و این مرد همان زهدم
5:58 راوی حدیث است
6:00 که خود را ناشناس گذاشته است
6:02 و سخن او: «پس نزدیک نیامد»
6:04 یعنی به خوراک نزدیک نشد
6:07 گویی نفسش از آن کراهت داشت
6:09 پس ابوموسی به او گفت:
6:11 نزدیک بیا
6:13 یعنی جلو بیا
6:14 که من پیامبر الله (ﷺ) را دیدم که گوشت مرغ می‌خورد
6:20 و در این، دوستی یاران رضی‌الله‌عنهم نسبت به آنچه پیامبر (ﷺ) از خوراک می‌خورد، آمده است
6:24 از آنچه پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) از غذا می‌خورد
6:29 بر مباح بودن گوشت مرغ دلالت دارد
6:32 زیرا پیامبر (ﷺ) آن را خورده است
6:36 پس زهدم گفت:
6:38 من دیدم که چیزی می‌خورد، پس آن را ناپسند شمردم.
6:41 و آن چیز را نام نبرد
6:44 تا حاضران را به خوردن غذا وانداشته و جان‌هایشان از آن بیزار نشود.
6:47 (حدیث چنین است که)
6:49 او گفت:
6:52 پس ابوموسی به او گفت:
6:55 نزدیک بیا تا تو را از آن آگاه کنم،
6:58 و برای او روشن کرد که از این‌که آن مرغی که دیده بود نجاست می‌خورد،
7:04 لازم نمی‌آید که همه مرغ‌ها چنین باشند.
7:07 سپس از رسول الله (ﷺ) برای او روایت کرد که فرمود:
7:13 به‌خدا سوگند، ان‌شاءالله،
7:16 هرگاه سوگند یاد کنم و چیزی را بهتر از آن ببینم،
7:21 آنچه را که بهتر است انجام می‌دهم و سوگندم را کفاره می‌کنم.
7:26 و معنای «تحللتها» (کفاره دادم)
7:28 یعنی کاری کردم که بازداشتی که سوگند اقتضا می‌کرد را به اجازه تبدیل کند،
7:33 پس حلال می‌شود.
7:35 و این تنها با کفاره حاصل می‌شود.
7:38 علما گفته‌اند:
7:40 هرگاه مرغ از چیزهای پلید و کثافات بخورد،
7:45 تا آن‌جا که گوشتش تغییر کند و جلاله شود،
7:49 چنین مرغی از خوردنش نهی شده است.
7:52 در این حکم فرقی نیست میان چهارپایان و مرغ و مانند آن.
7:57 پس هرگاه مرغ به این صفت باشد،
8:00 خورده نمی‌شود.
8:02 و تنها سه روز از این خوراک بازداشته می‌شود،
8:05 و غذای پاکیزه به او داده می‌شود
8:08 تا گوشتش پاکیزه شود،
8:10 و پس از آن خورده می‌شود.
8:13 و از عمر بن خطاب و ابواسید رضی‌الله‌عنهما روایت است که گفت:
8:20 رسول الله (ﷺ) فرمود:
8:24 روغن زیتون را بخورید و با آن (بدن را) چرب کنید،
8:27 زیرا که از درخت مبارکی است.
8:30 در این حدیث
8:34 پیامبر (ﷺ) به خوردن روغن زیتون و چرب کردن با آن فرمان می‌دهد،
8:39 و این امر، امر اباحه و استحباب برای کسی است که توان استفاده از آن را دارد.
8:44 و معنای «کلوا الزیت» (روغن زیتون را بخورید)
8:46 یعنی با نان؛ و آن را هرگاه (بخواهید) بخورید.
8:49 و معنای «وادهنوا به»
8:51 یعنی با آن موی و پوست را چرب کنید.
8:54 و این را با گفته‌اش علت آورده است:
8:56 زیرا که از درخت مبارکی است،
8:59 یعنی درخت زیتون،
9:01 که به سبب فراوانی سودمندی‌اش مبارک است،
9:05 و برای دلالت بر فضیلتش همین بس
9:08 که الله سبحانه و تعالی در قرآن به آن سوگند یاد کرده است،
9:12 آنجا که فرموده است:
9:14 «و التین و الزیتون»
9:17 و آن را مبارک توصیف کرده،
9:20 آنجا که فرموده است:
9:31 و از انس بن مالک رضی‌الله‌عنه روایت است که گفت:
9:35 خیاطی رسول الله (ﷺ) را
9:40 به غذایی که تهیه کرده بود دعوت کرد.
9:42 انس گفت:
9:43 من با رسول الله (ﷺ) به آن غذا رفتم.
9:49 پس برای رسول الله (ﷺ) نان جو نزدیک آوردند
9:54 و آبگوشتی که در آن کدو و گوشت خشک‌شده (قدید) بود.
9:58 انس گفت:
10:00 دیدم پیامبر (ﷺ) کدو را در اطراف کاسه دنبال می‌کرد،
10:06 و پیامبر (ﷺ) کدو را دوست می‌داشت.
10:10 انس گفت:
10:12 از آن روز به بعد همواره کدو را دوست داشتم.
10:16 «دباء» همان کدو است،
10:20 و آن همچنین «یقطین» است،
10:22 و از سبک‌ترین غذاها و زودهضم‌ترین آن‌هاست.
10:26 و در این حدیث
10:28 آمده که خیاطی پیامبر (ﷺ) را به غذایی که تهیه کرده بود دعوت کرد،
10:34 و پیامبر (ﷺ) دعوتش را پذیرفت،
10:38 و این از کمال فروتنی آن حضرت است.
10:41 و گفته‌اش:
10:42 برای رسول الله (ﷺ) نان جو نزدیک آوردند
10:47 و آبگوشتی که در آن کدو و قدید بود،
10:51 یعنی این غذا را برای او پیش آوردند و نزدیک کردند.
10:54 از نیکویی میزبانی است
10:56 که غذا را به مهمان نزدیک کنند،
10:59 چنان‌که الله عزّ و جلّ
11:01 از اکرام ابراهیم علیه‌السلام به مهمانانش یاد کرده است.
11:05 (خداوند) فرموده است:
11:06 «پس به سوی خانواده‌اش رفت
11:08 و گوساله‌ای چاق آورد،
11:11 پس آن را به نزدیک ایشان آورد و گفت: آیا نمی‌خورید؟
11:16 و گفته‌اش «قدید»:
11:18 قدید گوشتی است که به طول بریده می‌شود،
11:21 و بر آن نمک می‌ریزند،
11:23 و در آفتاب خشک می‌کنند،
11:25 تا نگه داشته شود و مدت طولانی باقی بماند.
11:28 و گفته‌اش: «دیدم پیامبر (ﷺ)
11:32 کدو را در اطراف کاسه دنبال می‌کرد»
11:36 احتمال دارد که پیامبر (ﷺ)
11:39 آن را از جانب خود و از سمت خودش در کاسه دنبال می‌کرد،
11:43 و مقصود، دنبال کردن از همه جهات کاسه نیست.
11:48 و پیامبر (ﷺ) از این کار نهی فرموده است،
11:52 آنگاه که به کودکی فرمود:
11:54 «بسم الله بگو و با دست راستت بخور،
11:57 و از آنچه نزدیک توست بخور.»
11:59 و احتمال دارد که پیامبر (ﷺ)
12:02 آن کدو را
12:04 با خادمش انس رضی‌الله‌عنه می‌خورد.
12:08 و احتمال دارد که کسانی که با پیامبر (ﷺ) بودند
12:12 به این کار راضی بودند،
12:14 بلکه آن را دوست هم می‌داشتند.
12:16 و پیامبر (ﷺ) چنین می‌کرد
12:18 که کدو را دنبال می‌کرد
12:20 زیرا آن را دوست می‌داشت
12:22 از این رو انس گفت
12:24 از آن روز همواره کدو را دوست داشتم
12:27 به سبب دوستی پیامبر (ﷺ) نسبت به آن
12:31 و از حکیم بن جابر روایت است
12:35 از پدرش که گفت
12:37 بر پیامبر (ﷺ) وارد شدم
12:41 و در نزد او کدوی برشی‌شده دیدم
12:45 گفتم این چیست؟
12:47 فرمود: آن را زیاد در غذایمان به کار می‌بریم
12:51 ترمذی گفته است
12:53 و این جابر، همان جابر بن طارق است
12:57 و گفته می‌شود: ابن ابی طارق
13:00 و او مردی از اصحاب رسول الله (ﷺ) است
13:05 و جز این یک حدیث از او نمی‌شناسیم
13:09 در این حدیث
13:12 که جابر رضی‌الله‌عنه
13:14 بر پیامبر (ﷺ) وارد شد
13:18 و در نزد او کدوی برشی‌شده دید
13:21 پس گفت: این چیست؟
13:24 یعنی فایده‌اش چیست؟
13:26 و مقصود، پرسش از حقیقت آن نیست
13:28 زیرا او آن را نمی‌شناسد
13:30 پس پیامبر (ﷺ) فرمود
13:34 آن را زیاد در غذایمان به کار می‌بریم
13:37 یعنی با پختن آن همراه غذا، آن را بسیار می‌کنیم
13:40 که کفاف خانواده و میهمانان را می‌دهد
13:43 و از عایشه رضی‌الله‌عنها روایت است که گفت
13:47 پیامبر (ﷺ)
13:50 حلوا و عسل را دوست می‌داشت
13:53 در این حدیث
13:57 دوستی پیامبر (ﷺ) نسبت به حلوا
14:01 که خوراکی شیرین است
14:03 و نیز در آن دوستی ایشان نسبت به عسل است
14:06 که از جمله خورشت‌هایی است که با آن خورش می‌خورند
14:10 و دوستی پیامبر (ﷺ)
14:13 نسبت به حلوا و عسل
14:15 به معنای بسیار خواستن آن‌ها
14:18 و شدت میل نفس به آن‌ها نیست
14:21 بلکه ایشان از آن‌ها بهره می‌گرفت
14:23 هرگاه که غذای خوش‌طعمی برایش آورده می‌شد
14:26 پس از این دانسته می‌شود که آن را خوش می‌داشت
14:29 و در آن جواز خوردن خوراکی‌های لذیذ است
14:32 و روزی‌های پاکیزه
14:34 و اینکه این امر با زهد منافات ندارد
14:37 و از ام سلمه رضی‌الله‌عنها روایت است
14:41 که برای رسول الله (ﷺ) گوشت بره‌ای کبابی نزدیک کردند
14:46 (جمب مشوی)
14:48 پس از آن خورد
14:50 سپس برای نماز برخاست و وضو نگرفت
14:53 در این حدیث
14:56 ام سلمه رضی‌الله‌عنها خبر می‌دهد
14:59 که برای پیامبر (ﷺ) (گوشت)
15:03 کبابی نزدیک کردند
15:06 یعنی پاره‌ای از گوسفند
15:08 دنده‌ای یا مانند آن
15:10 و این از جمله خورش‌های ایشان (ﷺ) بود
15:14 و سخن او
15:16 که از آن خورد، سپس برای نماز برخاست و وضو نگرفت
15:20 و آخرین امر از سیره ایشان (ﷺ) ترک وضو از آنچه آتش به آن رسیده، بود
15:25 از آنچه آتش آن را لمس کرده
15:28 و از این حکم گوشت شتر مستثنا است
15:31 بنا بر صحیح‌ترین دو قول اهل علم
15:34 و از عبدالله بن حارث رضی‌الله‌عنه روایت است که گفت
15:39 ما با رسول الله (ﷺ)
15:43 در مسجد گوشت کبابی خوردیم
15:47 در این حدیث
15:49 عبدالله بن حارث خبر می‌دهد
15:51 و او پسر جزء است
15:53 و او آخرین کسی از صحابه است که در مصر وفات یافت رضی‌الله‌عنهم
15:58 خبر می‌دهد که آنان با رسول الله (ﷺ)
16:02 در مسجد گوشت کبابی خوردند
16:04 یعنی گوشت بریان‌شده
16:06 و در آن جواز خوردن در مسجد، به‌صورت جمعی و انفرادی است
16:10 در صورتی که از آلوده شدن مسجد ایمن باشند
16:14 و از مغیره بن شعبه رضی‌الله‌عنه روایت است که گفت
16:20 شبی با رسول الله (ﷺ) میهمان شدم
16:25 پس قطعه‌ای کبابی آوردند
16:28 سپس ایشان کارد را گرفت
16:30 و شروع به بریدن کرد
16:32 و برای من از آن برید
16:34 گفت:
16:36 پس بلال آمد و ایشان را به نماز فراخواند
16:38 پس کارد را انداخت
16:40 و فرمود:
16:42 او را چه شده؟ خاک بر پیشانی‌اش باد
16:44 گفت:
16:46 و سبیلش بلند شده بود
16:48 پس به او فرمود:
16:50 آن را برایت با مسواک کوتاه کنم
16:52 یا آن را با مسواک کوتاه کن
16:54 در این حدیث
16:58 که مغیره رضی‌الله‌عنه
17:00 میهمان پیامبر (ﷺ) بود
17:05 و سخن او: پس قطعه‌ای کبابی آوردند
17:08 یعنی قطعه‌ای که بر آتش کباب شده بود آوردند
17:11 و سخن او:
17:13 سپس کارد را گرفت
17:15 شفره همان کارد پهن است.
17:18 پس شروع به بریدن کرد.
17:20 یعنی با آن گوشت را می‌برید.
17:22 پس برای من از آن برید.
17:24 یعنی این از لطف ایشان صلی‌الله‌علیه‌وسلم بود،
17:28 و کمال تواضع ایشان،
17:30 و نیکویی معاشرتشان با یارانشان.
17:32 برای مغیره رضی‌الله‌عنه از گوشت می‌برید.
17:36 و سخنش (این است):
17:38 بلال آمد و ایشان را به نماز فراخواند.
17:41 یعنی بلال رضی‌الله‌عنه آمد
17:44 تا ایشان را از فرا رسیدن وقت نماز آگاه کند.
17:47 و سخنش (این است):
17:49 «چه شده است او را؟ خاک‌آلود باد دستانش!»
17:51 یعنی دستانش از تنگدستی به خاک چسبیده باد.
17:54 و این واژه و امثال آن
17:57 را عرب به کار می‌برد،
17:59 و معنای حقیقی آن را اراده نمی‌کند.
18:01 و پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وسلم (از این سخن) اراده فرمود:
18:04 «آیا بلال را منتظر نگذاریم تا از غذایمان فارغ شویم،
18:08 سپس به نماز برخیزیم؟»
18:10 و در آن (آمده) که ایشان خوردن را رها کردند
18:12 و به نماز برخاستند،
18:14 و این با سخن پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وسلم مخالف است که فرمودند:
18:18 «هرگاه شام حاضر شد
18:20 و نماز برپا شد،
18:22 پس به شام آغاز کنید.»
18:24 و این حدیث بر جایی حمل می‌شود که نفس به غذا مشتاق باشد.
18:29 شیخ ابن عثیمین رحمه‌الله فرمود:
18:32 اگر غذا حاضر باشد،
18:34 ولی (کسی) سیر باشد
18:36 و به آن اهمیت ندهد،
18:38 پس نماز بخواند و برای او کراهتی نیست.
18:41 و سخنش (این است):
18:43 «و سبیلش بلند شده بود،»
18:45 یعنی بلند شده بود.
18:47 و در مسند احمد به این لفظ آمده است:
18:50 مغیره گفت:
18:51 «و سبیل من بلند شده بود،»
18:54 پس پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وسلم فرمودند:
18:57 «آن را برایت با مسواک کوتاه می‌کنم»،
18:59 یا «آن را با مسواک کوتاه کن.»
19:02 این شک از راوی است.
19:04 و معنای مراد
19:06 آن است که مسواک را زیر سبیل بگذارد
19:09 و سپس آنچه اضافه است را با قیچی کوتاه کند.
19:12 و در این، ترغیب به مراقبت از سبیل است،
19:15 و اینکه سبیل با قیچی کوتاه شود
19:18 و با تیغ گرفته نشود.
19:20 فایده:
19:23 کوتاه کردن سبیل از سنن فطرت است.
19:26 و هرگاه فطرت انسان دگرگون شود،
19:29 زشت را نیکو می‌پندارد،
19:32 پس سبیل خود را به درازی زشت رها می‌کند
19:35 و نیکو را زشت می‌شمارد،
19:37 پس ریش خود را می‌تراشد.
19:39 و زیبایی و نیکویی
19:41 تنها در موافقت با شرع و فطرت است،
19:44 و آن با گذاشتن ریش و کوتاه کردن سبیل محقق می‌شود.
19:48 ادامه حدیث، ان‌شاءالله.
19:52 و الله داناتر است.
19:54 و درود و سلام الله بر پیامبر ما محمد (ﷺ) باد،
19:58 و بر آل و یاران او همگی.