از مجموعهٔ صحیح البخاری · درس 106 از 113

مختصر صحیح بخاری | قسمت (106) | پایان کتاب جهاد و سیر و سپس کتاب فرض خمس

◉ 127 بازدید ⏱ 26:40 صدای اصلی (عربی)
صوت ترجمه‌شده برای این درس هنوز در دسترس نیست — ضبط اصلی عربی پخش می‌شود. متن زیر به‌طور کامل ترجمه شده است.
0:000:00

متن کامل

ترجمهٔ ماشینی — ممکن است خطا داشته باشد
0:00 بسم الله الرحمن الرحیم
0:03 مرکز افاده
0:06 برای مطالعات و پژوهش‌های انسانی
0:09 تقدیم می‌کند
0:10 مختصر صحیح بخاری
0:15 باب کسی که به زبان فارسی و رطانه سخن گفته است
0:21 از جابر رضی‌الله‌عنه روایت است که گفت:
0:25 ما در روز خندق می‌کندیم
0:28 که تخته‌سنگ بسیار سختی پیش آمد
0:31 پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) آمد
0:34 گفتند:
0:35 این تخته‌سنگی است که در خندق پیش آمده است
0:39 فرمود:
0:40 من خودم فرود می‌آیم
0:42 سپس برخاست، در حالی که بر شکمش سنگی بسته شده بود
0:45 و ما سه روز بود که چیزی نچشیده بودیم
0:50 پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) کلنگ را گرفت
0:53 و زد
0:55 پس آن (تپه‌ی) شن‌مانند فرو ریخت و شکست، یا گفت: شن‌مانند شد
0:59 گفتم:
1:00 ای رسول الله!
1:01 اجازه بده به خانه بروم
1:04 به همسرم گفتم:
1:06 در پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) چیزی دیدم
1:09 که در آن (وضع) شکیبایی نیست
1:12 آیا چیزی نزد تو هست؟
1:14 گفت:
1:15 نزد من جو و بزغاله‌ای هست
1:18 پس بزغاله را ذبح کردم
1:19 و جو را آسیاب کردم
1:21 تا آن‌که گوشت را در دیگ گذاشتیم
1:24 سپس نزد پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) آمدم
1:28 در حالی که خمیر (آماده) شده بود
1:30 و دیگ میان سه‌پایه نزدیک بود بجوشد
1:34 گفتم:
1:36 برای من غذایی (تدارک دیده‌ام)
1:37 پس تو ای رسول الله، برخیز
1:40 و یک یا دو مرد (همراه‌تان بیاید)
1:42 فرمود:
1:43 آن (غذا) چقدر است؟
1:44 پس آنچه را (در آن بود) برای او گفتم
1:46 فرمود:
1:47 بسیار و خوب است
1:49 فرمود:
1:50 به او بگو
1:51 دیگ را از آتش برندارد
1:53 و نان را از تنور بیرون نیاورد
1:55 تا آن‌که من بیایم
1:57 سپس فرمود:
1:58 برخیزید
2:00 در روایتی آمده است:
2:01 پس فرمود:
2:03 ای اهل خندق!
2:05 جابر برای شما غذایی ساخته است
2:07 پس بیایید به (سوی) او، به شما بیشتر (غذا) می‌دهد
2:10 پس مهاجرین و انصار برخاستند
2:13 چون (جابر) بر همسرش وارد شد، گفت:
2:16 و (جابر) حکایت می‌کند:
2:17 پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) آمد
2:19 همراه با مهاجرین و انصار و کسانی که با آنان بودند
2:23 (همسرم) گفت:
2:24 آیا از تو پرسید (که چقدر غذا است)؟
2:25 گفتم: آری
2:27 (پیامبر) فرمود:
2:29 داخل شوید و یکدیگر را فشار ندهید
2:31 پس شروع کرد به شکستن نان و قرار دادن گوشت بر آن
2:35 و دیگ و تنور را می‌پوشاند هرگاه (غذا) از آن برمی‌داشت
2:39 و (غذا را) به یاران خود نزدیک می‌کرد، سپس (آن را) برمی‌داشت
2:43 پس همچنان نان را می‌شکست و (غذا) می‌ریخت
2:46 تا آن‌که سیر شدند و (غذا) باقی ماند
2:49 در روایتی آمده است:
2:51 پس خمیری برای او بیرون آوردم، در آن تف کرد و برکت خواست
2:55 سپس به دیگ ما روی آورد، تف کرد و برکت خواست
2:59 آنگاه فرمود:
3:00 نانواکی را صدا بزنید تا با من نان بپزد
3:03 و (آن را) از دیگ خودتان بردارید و (دیگ را) فرود نیاورید
3:07 و آنان هزار نفر بودند
3:08 پس به الله سوگند
3:10 همه خوردند تا (غذا را) رها کردند و رفتند
3:14 و دیگ ما همچنان می‌جوشید، همان‌گونه که بود
3:17 و خمیر ما نیز همان‌گونه که بود، نان پخته می‌شد
3:21 (پیامبر) فرمود:
3:22 تو و (دیگران) از این بخورید و هدیه کنید
3:24 زیرا مردم دچار قحطی شده‌اند
3:28 شرح حدیث
3:31 رطانه سخن گفتن به زبانی غیر از زبان عربی است
3:36 کدیه یعنی تکه‌ی سخت از زمین
3:39 کلنگ در آن اثر نمی‌کند
3:42 و شکمش با سنگ بسته شده بود
3:44 یعنی سنگ را از شدت گرسنگی بر شکمش بسته بود
3:49 ذواق
3:50 ذواق همان خوراکی و نوشیدنی است
3:53 معول
3:55 یعنی تیشه‌ای که با آن سنگ شکسته می‌شود
3:58 پس شن‌مانند شد
4:00 یعنی خرد شد تا آن‌که مانند ریگ شد که جریان دارد و به هم نمی‌چسبد
4:05 به همسرم
4:07 نام او سهیله دختر مسعود بن اوس ظفریه انصاریه رضی‌الله‌عنها است
4:14 در پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) چیزی دیدم
4:18 یعنی از گرسنگی
4:20 عَناق
4:21 ماده‌بزی از بزغاله‌ها
4:24 و آرد کرد
4:25 یعنی یک صاع جو
4:27 بُرمه
4:29 یعنی دیگ
4:30 شکست
4:31 یعنی شکست‌خورد
4:33 اثافی
4:34 یعنی سنگ‌هایی که دیگ را بر آن‌ها برپا و قرار می‌دهند
4:39 طُعیم
4:40 تصغیر طعام
4:42 بُرمه را پایین نیاور
4:43 یعنی از روی اثافی‌ها
4:46 سوره
4:47 یعنی غذایی که به آن دعوت می‌شود
4:50 وای بر تو
4:51 کلمه‌ای که برای کسی گفته می‌شود که در هلاکتی افتاده که شایستهٔ آن نیست
4:56 فشار نیاور
4:57 یعنی ازدحام نکن
4:59 بُرمه را می‌پوشاند
5:01 یعنی دیگ را می‌پوشاند
5:03 و نزدیک می‌کند
5:04 یعنی غذا را
5:06 و هدیه می‌دهد
5:07 از هدیه
5:09 قحطی
5:10 یعنی گرسنگی عمومی و شدید
5:13 پس تُف کرد
5:14 یعنی آب دهان انداخت
5:16 برکت داد
5:17 یعنی به برکت دعا کرد
5:19 و برکت یعنی فزونی خیر و دوام آن
5:22 قصد کرد
5:23 یعنی اراده کرد
5:24 نانوا
5:26 یعنی کسی که نان می‌پزد
5:28 بکش
5:29 یعنی بردار
5:31 و آن را پایین نیاورید
5:33 یعنی دیگ را از روی آتش برندارید
5:35 و منصرف شوید
5:36 یعنی بازگردید
5:38 تا بجوشد
5:39 یعنی تا بجوشد و صدای جوشش شنیده شود
5:43 از فواید حدیث
5:47 از حدیث استفاده می‌شود
5:49 بیان آنچه صحابه رضی‌الله‌عنهم بر آن بودند
5:52 از تنگی معیشت
5:54 و در آن است که از احکام بستن شکم با سنگ از گرسنگی است
5:58 تا از خمیدگی پشت جلوگیری شود
6:00 زیرا گرسنه چون گرسنگی‌اش شدید شود پشتش خم می‌شود
6:03 هنگامی که گرسنگی بر او سخت شود
6:05 و در آن است شدت محبت صحابه رضی‌الله‌عنهم
6:08 به پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم)
6:11 و جویا شدن آنان از احوال او
6:14 و در آن مشروعیت اختصاص دادن برخی یاران است
6:17 و در آن است که دعوت‌شده می‌تواند دیگری را دعوت کند
6:22 هنگامی که رضایت صاحب دعوت دانسته شود
6:24 و حدیث از نشانه‌های نبوت است
6:27 زیرا در آن افزایش غذای اندک است
6:30 و کفایت آن برای شمار زیادی از مردم
6:33 و در حدیث راهنمایی به برطرف کردن نیاز مسلمان است
6:36 پیش از درخواست آن
6:38 و در آن بیان فضیلت جمع شدن بر سر غذاست
6:42 و در آن فضیلت برطرف کردن نیاز
6:44 در زمان قحطی و تنگی عمومی است
6:47 و در آن بیان فضیلت هدیه است
6:50 و در حدیث اشاره به زیادی آبگوشت و فضیلت ثرید است
6:55 و حدیث دلیل بر پاک بودن آب دهان است
6:58 و در آن جواز سوگند خوردن بدون درخواست سوگند است
7:02 و در آن مشروعیت دعوت کسی است که در آماده کردن ولیمه کمک می‌کند
7:09 از ام خالد دختر خالد بن سعید روایت است که گفت
7:13 با پدرم نزد رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) آمدم
7:18 و بر من پیراهن زرد بود
7:20 رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) فرمود
7:24 سنه سنه (ای زیبا، زیبا)
7:26 گفت
7:27 پس رفتم تا با مُهر نبوت بازی کنم
7:30 پدرم مرا نهیب زد
7:32 رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) فرمود
7:35 رهایش کن
7:37 سپس رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) فرمود
7:41 بپوش و جایگزین کن
7:43 سپس بپوش و جایگزین کن، سپس بپوش و جایگزین کن؛ و در روایتی «و بِلَا کن» در همهٔ موارد
7:53 شرح حدیث
7:57 سنه یعنی نیکو، فذهبت یعنی پس رفتم، ألعب یعنی بازی کنم، بخاتم النبوة
8:06 آن نشانه‌ای است میان دو شانهٔ پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) مانند دکمهٔ حجله
8:12 فزبرنی یعنی مرا منع کرد و نهیب زد، دعها یعنی رهایش کن، أبلی یعنی لباس را کهنه کردی هنگامی که آن را کهنه کنی
8:24 و أخلفی مراد آن است که لباسی بپوشی که پس از فرسودگی آن جایگزین شود، و أخلِقی یعنی بپوش (فرسوده کن)
8:33 از فواید حدیث
8:37 از حدیث استفاده می‌شود مشروعیت پوشیدن پیراهن زرد
8:42 و در آن بیان مهربانی و رحمت پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) نسبت به کودکان است
8:48 و گذشت نسبت به کودکان در بازی در حضور پدرانشان و دیگران
8:54 و در آن مشروعیت دعا برای کسی که لباس نو می‌پوشد به آنچه در حدیث آمده
8:59 و در آن جواز سخن گفتن به غیر عربی به سبب نیاز
9:06 باب اندکی از غلول
9:09 از عبدالله بن عمر روایت است که گفت
9:12 بر بار (اثاث) پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) مردی بود که به او کرکره گفته می‌شد و درگذشت
9:19 پس رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) فرمود
9:23 در آتش است.
9:25 پس رفتند تا به او بنگرند.
9:27 پس عبایی یافتند که آن را پنهان کرده بود.
9:32 شرح حدیث
9:35 بر او بار سنگینی بود.
9:37 «ثقل» همان اسباب و وسایل مسافر است.
9:40 آن را پنهان کرد (غلول کرد).
9:41 غلول
9:42 آن خیانت در غنیمت است،
9:44 و دزدی از غنیمت پیش از تقسیم آن.
9:51 این حدیث از نشانه‌های نبوت است،
9:54 زیرا پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) از غلول آن مرد آگاه شد،
9:59 که صحابه رضی‌الله‌عنهم آن را جز پس از تفتیش نیافتند.
10:05 و در آن حرمت خیانت در همه صورت‌های آن آمده است،
10:09 و خیانت به مال عمومی شدیدتر است.
10:12 و در حدیث راهنمایی به تثبت و تحقیق در همه امور است.
10:17 و در آن آمده که غلول از گناهان کبیره است.
10:23 باب: «لاهجرة بعد الفتح» (پس از فتح، هجرتی نیست)
10:26 از عطاء بن ابی رباح روایت است که گفت:
10:29 با عبید بن عمیر به دیدار عایشه رفتم،
10:32 و از او درباره هجرت پرسیدیم،
10:34 پس گفت: «امروز هجرتی نیست.»
10:38 در روایتی آمده است:
10:39 هجرت از زمانی که الله مکه را بر پیامبرش (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) گشود، قطع شد.
10:46 مؤمن از آن رو که دینش را حفظ کند، به سوی الله و رسولش (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) می‌گریخت،
10:53 از ترس اینکه بر او فتنه شود.
10:56 اما امروز الله اسلام را آشکار ساخته است،
11:00 پس مؤمن هر جا بخواهد پروردگارش را عبادت می‌کند،
11:03 ولی جهاد و نیّت (باقی است).
11:07 شرح حدیث
11:10 هجرت
11:11 مقصود:
11:12 هجرت از مکه به مدینه است.
11:15 «یفرّ أحدهم بدینه» (کسی با دینش می‌گریزد)
11:18 یعنی از سرزمین کفر و فتنه به خانه امنیت و اسلام منتقل می‌شود.
11:23 «مخافة»
11:24 یعنی از ترس.
11:26 «أن یفتنی علیه»
11:28 یعنی تنگ‌ می‌شود و او را از آن باز می‌دارد.
11:30 «أظهر الله الإسلام»
11:32 مقصود:
11:34 مکه پس از فتح، سرای ایمان شد،
11:37 و مردم از همه قبیله‌ها به اسلام درآمدند.
11:41 «ونیّة»
11:43 مقصود:
11:44 پذیرش اعمال وابسته به نیّت خالص برای الله عز وجل است.
11:50 از فواید حدیث
11:54 از حدیث استفاده می‌شود:
11:56 راهنمایی به اینکه اعمال به نیّت‌هاست،
11:59 و وجوب اخلاص برای الله عز وجل در همه اعمال.
12:04 و در حدیث بیان این است که اصطلاح شرعی درست،
12:08 همان است که شرع آن را تأیید کرده است.
12:10 و در آن فضیلت عایشه رضی‌الله‌عنها و دقت فقه او آمده است.
12:17 باب استقبال از غازیان
12:20 از ابن ابی ملیکه روایت است که گفت:
12:22 ابن زبیر به ابن جعفر رضی‌الله‌عنهم گفت:
12:26 آیا به یاد داری که هنگامی که رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) را استقبال کردیم،
12:31 من و تو و ابن عباس (حضور داشتیم)؟
12:34 گفت: آری، پس ما را سوار کرد و تو را رها کرد.
12:39 شرح حدیث
12:42 «أتذکر» به صورت پرسش برای استخبار (آگاهی‌خواهی) است.
12:46 «إذ تلقینا» یعنی هنگامی که به استقبال او رفتیم.
12:51 از فواید حدیث
12:55 از حدیث استفاده می‌شود:
12:57 مباهات فرزندان صحابه رضی‌الله‌عنهم به گرامی داشتن پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) نسبت به ایشان،
13:03 و بیان مهربانی و رحمت پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) نسبت به آنان.
13:09 و در آن پذیرش روایت کودک هفت‌ساله اثبات شده است.
13:13 و در آن جواز سوار کردن دیگری بر چارپا و بار نهادن بر آن تا جایی که توان دارد و آسیبی نمی‌بیند، آمده است.
13:21 از سائب روایت است که گفت:
13:23 به یاد دارم که با کودکان بیرون رفتیم تا پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) را در ثنیة الوداع استقبال کنیم،
13:31 هنگامی که از غزوه تبوک بازمی‌گشت.
13:34 شرح حدیث
13:38 ثنیة الوداع
13:39 ثنیة الوداع در اینجا از سوی تبوک است.
13:43 «مقدمه» یعنی آمدن او.
13:46 از فواید حدیث
13:50 از حدیث استفاده می‌شود:
13:52 مشروعیت استقبال از مسافران و بازگشتگان از جهاد و حج با خوشرویی و شادی،
13:59 و در آن استقبال کودکان از مجاهدان آمده است،
14:02 تا بر شعیره جهاد و بیان فضیلت آن عادت کنند.
14:08 باب آنچه هنگام بازگشت از غزوه گفته می‌شود
14:12 از انس بن مالک رضی‌الله‌عنه روایت است
14:15 که او و ابوطلحه همراه پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) بازمی‌گشتند،
14:21 و صفیه نیز همراه پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) بود،
14:25 که او را بر مرکبش سوار کرده بود.
14:27 پس چون در بخشی از راه بودند، شتر لغزید
14:32 و پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) و آن زن به زمین افتادند.
14:36 و ابوطلحه از شترش فرود آمد
14:39 و نزد رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) آمد
14:43 و گفت:
14:44 «ای پیامبر خدا!
14:45 الله مرا فدای تو گرداند!
14:48 آیا چیزی به تو رسیده است؟»
14:50 فرمود: «نه.
14:51 ولی به آن زن برس.»
14:54 در روایتی آمده است:
14:55 «او مادر شماست.»
14:58 پس ابوطلحه جامه‌اش را بر صورت او انداخت
15:01 و به سوی او رفت
15:03 و جامه‌اش را بر او انداخت.
15:05 زن ایستاد
15:07 پس شتر را برای آن دو آماده کرد و هر دو سوار شدند
15:11 پس حرکت کردند تا آنگاه که به پشت شهر مدینه رسیدند
15:15 یا فرمود
15:16 بر مدینه مشرف شدند
15:19 پیامبر (ﷺ) فرمود
15:22 بازگشت‌کنندگان، توبه‌کنندگان، عبادت‌کنندگان هستیم
15:25 برای پروردگارمان ستایش‌گران هستیم
15:28 پس همواره این را می‌گفت تا آنگاه که وارد مدینه شد
15:33 شرح حدیث
15:36 «اَقبل» یعنی آمد
15:38 و آن آمدن از خیبر بود
15:41 ابوطلحه
15:42 او زید بن سهل انصاری است رضی‌الله‌عنه
15:46 «مُردِفها» یعنی پشت سر او بر شتر سوار بود
15:48 یعنی سوارِ پشت او بر ناقه
15:51 «عثَرَت» یعنی ناقه لغزید
15:53 یعنی به صورت افتاد
15:55 «فَصُرِع» یعنی زمین خورد
15:56 یعنی افتاد
15:58 «اقتحم» یعنی خود را بی‌درنگ و بی‌تأمل افکند
15:59 یعنی بی‌تأمل خود را افکند
16:02 «علیک بالمرأة» یعنی ملازم زن باش
16:04 یعنی همراه زن باش
16:06 پس به سوی او قصد کرد
16:08 یعنی به سوی آنان روی آورد
16:10 پس برای آن دو [شتر را] آماده کرد
16:11 مراد این است که مرکب را برای آنان آماده ساخت
16:15 «بظهر المدینة» یعنی در ظاهر مدینه
16:16 یعنی در بیرون آن
16:18 و مراد این است
16:19 خانه‌های مدینه برای آنان نمایان شد
16:22 «أشرفوا» یعنی
16:23 یعنی بالا رفتند و دیدند
16:25 «آیبون» یعنی بازگشت‌کنندگان به سوی خدای متعال
16:26 یعنی بازگشت‌کنندگان به سوی خدای متعال
16:29 «تائبون» یعنی توبه‌کنندگان
16:31 توبه ترک گناه است همراه با پشیمانی
16:34 همراه با تصمیم بر بازنگشتن به آن
16:37 پس همواره آن را می‌گفت
16:39 یعنی پیوسته آن را تکرار می‌کرد
16:42 از فواید حدیث
16:46 از حدیث استفاده می‌شود
16:48 مشروعیت سفر با همسر
16:51 و در آن جواز سوار کردن همسر بر چارپا وجود دارد
16:54 و در آن شدت محبت صحابه رضی‌الله‌عنهم به پیامبر (ﷺ) و بزرگداشت ایشان است
17:02 و در حدیث اشاره به وجوب فروخوابانیدن چشم [از نگاه حرام] است
17:06 و در حدیث مشروعیت خدمت به امام و اهل علم است
17:10 و در آن راهنمایی به دعای هنگام بازگشت از سفر است
17:14 و سپاس خدا بر سلامت
17:16 و در آن راهنمایی به فضیلت ملازمت توبه است
17:20 و در آن جواز تکرار دعا بدون محدود کردن به عدد معین است
17:25 و در حدیث بیان وجوب حجاب بر امهات المؤمنین است
17:30 و اگرچه ما همچون مادران [ایشان] هستیم
17:32 و در حدیث راهنمایی به مدارا با زنان است
17:36 و اینکه بنیاد حال ایشان بر پوشیدگی است
17:39 کتاب فرض خمس
17:45 باب فرض خمس
17:50 از عایشه
17:52 که فاطمه رضی‌الله‌عنها دختر پیامبر (ﷺ)
17:57 نزد ابوبکر فرستاد و میراث خود را از رسول الله (ﷺ) درخواست کرد
18:04 در روایتی
18:06 که فاطمه رضی‌الله‌عنها و عباس
18:10 نزد ابوبکر آمدند و میراث خود را طلب کردند
18:14 از آنچه خداوند از مدینه و فدک به او بازگردانده بود
18:18 و آنچه از خمس خیبر باقی مانده بود
18:21 پس ابوبکر گفت
18:23 رسول الله (ﷺ) فرمود
18:27 «ما ارث نمی‌گذاریم»
18:28 «آنچه از خود باقی می‌گذاریم صدقه است»
18:31 «آل محمد (ﷺ) تنها از این مال می‌خورند»
18:36 در روایتی
18:38 یعنی مال خدا
18:40 برای آنان نیست که بیش از خوراک [روزانه] [از آن] برگیرند
18:43 و به خدا سوگند چیزی از صدقه رسول الله (ﷺ) را از حالت آن که در زمان رسول الله (ﷺ) داشت تغییر نمی‌دهم
18:50 از حالت خود که در عهد رسول الله (ﷺ) داشت
18:56 و قطعاً در آن بر همان شیوه‌ای عمل خواهم کرد که رسول الله (ﷺ) عمل کرد
19:02 در روایتی
19:04 زیرا می‌ترسم اگر چیزی از دستور او را ترک کنم گمراه شوم
19:09 پس ابوبکر از دادن چیزی از آن به فاطمه خودداری کرد
19:14 فاطمه از ابوبکر در این باره آزرده شد و از او روی گرداند
19:19 و تا وفات یافت با او سخن نگفت
19:22 و پس از پیامبر (ﷺ) شش ماه زنده ماند
19:27 چون وفات یافت
19:29 همسرش علی او را شبانه به خاک سپرد
19:32 و ابوبکر از آن آگاه نشد
19:34 و بر او نماز گزارد
19:36 و علی را در میان مردم منزلتی در زمان حیات فاطمه بود
19:41 چون فاطمه وفات یافت
19:43 علی چهره‌های مردم را ناشناس و ناخوشایند یافت
19:46 پس در پی آشتی با ابوبکر و بیعت با او برآمد
19:49 و در آن ماه‌ها بیعت نکرده بود
19:52 پس نزد ابوبکر فرستاد
19:55 که نزد ما بیا و کسی جز تو همراهت نباشد
19:58 زیرا خوش نداشت که عمر حاضر شود
20:01 پس عمر گفت
20:02 نه، به خدا سوگند، تنها بر ایشان وارد نشو
20:06 پس ابوبکر گفت
20:08 و آنان با من چه می‌توانند بکنند
20:11 به خدا سوگند نزد ایشان خواهم رفت
20:13 ابوبکر بر آنان وارد شد.
20:16 پس تشهد را بر او خواند و سپس گفت
20:18 ما فضل تو و آنچه الله به تو عطا کرده را شناخته‌ایم
20:23 و ما بر تو خیری را که الله به سویت فرستاده، رشک نبردیم.
20:27 ولی تو بر ما با این کار استبداد ورزیدی
20:30 و ما برای خویشاوندی‌مان با رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) ارج و منزلت قائل بودیم.
20:36 تا آنجا که بهره‌ای از آن را دریافتند، چشمان ابوبکر اشک‌بار شد.
20:41 هنگامی که ابوبکر سخن گفت، فرمود:
20:44 سوگند به کسی که جانم در دست اوست
20:46 برای خویشاوندی با رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وسلم)
20:50 دوست‌داشتنی‌تر برای من این است که با خویشاوندانم پیوند برقرار کنم
20:54 اما آنچه میان من و شما در مورد این اموال اختلاف افتاد،
20:58 کوتاهی نکرد در آن‌چه از خیر بود.
21:01 و هیچ کاری را که دیدم رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) در آن انجام می‌داد، ترک نکردم مگر آنکه آن را انجام دادم.
21:09 علی به ابوبکر گفت
21:11 قرارگاه شما امشب برای بیعت است
21:14 هنگامی که ابوبکر نماز ظهر را خواند
21:17 بر منبر بالا رفت
21:19 تشهد می‌خوانیم
21:20 ذکر شأن علی و تخلّف او از بیعت
21:24 و عذر او را بپذیرد، همان‌گونه که عذرخواهی کرده است.
21:27 سپس استغفار کرد و تشهد خواند، بر (آن‌که)...
21:30 پس حق ابوبکر را بزرگ بشمار
21:32 و (راوی) روایت کرد که او (عمر) آن کار را از روی رشک نسبت به ابوبکر انجام نداد.
21:38 و نه انکاری نسبت به آنچه الله آن را بر او برتری داده است
21:42 اما ما در این امر برای خود سهمی می‌بینیم
21:45 و بر ما چیره شد
21:47 در خودمان یافتیم
21:50 مسلمانان بدین‌گونه آن را تفسیر کردند
21:53 و گفتند: «درست گفتی.»
21:55 و مسلمانان به علی نزدیک بودند
21:58 هنگامی که امر به معروف را بازمی‌گرداند
22:02 در روایتی
22:03 اما صدقه‌اش در مدینه
22:06 پس عمر آن را به علی و عباس داد.
22:09 و اما خیبر و فدک
22:11 عمر آن را نگه داشت و گفت
22:14 «هما صدقة» — این دو صدقهٔ رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) است.
22:18 برای حقوقی که بر او واجب است و حوادث و سختی‌هایی که بر او عارض می‌شود.
22:23 و کار آن دو را به کسی که زمام امر را در دست دارد واگذار کرد.
22:27 شرح و تعلیق بر حدیث
22:30 از آنچه الله (از اموال بازگشته) به‌عنوان «فیء» عطا فرمود
22:33 این همان است که برای پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) رخ داد.
22:36 از اموال کفار
22:38 بدون جنگ و بدون جهاد
22:41 فدک قریه‌ای در شرق خیبر است.
22:44 بر دره‌ای که سیلاب آن به سوی مشرق به دره رمّه می‌رود.
22:49 امروز به آن دیوار گفته می‌شود
22:51 میان آن و شهر پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم)
22:55 دو مرحله
22:57 «ما ارث نمی‌گذاریم» (لا نورث)
22:58 یعنی جماعت انبیاء علیهم‌الصلاة و السلام
23:03 نمی‌گویم تغییر نمی‌دهم
23:04 یعنی جایگزین نمی‌کنم
23:06 میجویند
23:08 یعنی آن دو طلب می‌کنند
23:10 میترسم
23:11 می‌ترسم
23:12 از امر او
23:13 از سنت پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) یعنی
23:17 منحرف می‌شوم
23:18 یعنی از حق منحرف شوم و هلاک گردم
23:21 او امتناع کرد
23:22 پس خودداری کرد
23:24 فوجدت
23:26 پس خشمگین شدم
23:27 و این بر اساس مقتضای بشریت بود.
23:30 سپس بعد از آن آرام گرفت
23:33 هجرت
23:34 هجران او انقباض و ترک دیدار با او بود
23:38 و به آن اذن داده نشده بود
23:40 یعنی (آن کس) از وفات او آگاه نبود
23:43 استنکار
23:44 مراد
23:45 از تغییر چهره‌های مردم نسبت به او تعجب می‌کنم.
23:49 پس جست‌وجو کرد
23:50 آنچه، پس طلب کند
23:51 کراهت از حضور عمر
23:54 از ترس حضور (او) رضی‌الله‌عنه
23:57 و آنان را چه بیم است؟
23:59 و آنچه از ایشان امید داشتی
24:01 ما بر تو رشک نمی‌بردیم.
24:03 یعنی ما بر خلافت به تو حسادت نکردیم.
24:06 الله (او را) به سوی تو فرستاد.
24:08 یعنی الله آن را به تو عطا کرد
24:10 استبداد
24:12 یعنی به‌تنهایی این کار را بر عهده گرفتم
24:14 می‌بینیم
24:15 یعنی گمان می‌کنیم
24:16 نصیب
24:18 چه بهره‌ای
24:19 چشمان ابوبکر اشک جاری شد
24:21 یعنی گریست
24:23 درخت میان من و شما از این اموال
24:27 هر آنچه از اختلاف و نزاع پیش آمده است
24:29 به‌سبب آنچه گمان کرده‌اید میراث است
24:33 فلم آل
24:34 یعنی کوتاهی نکردم
24:36 وعدهٔ تو امشب برای بیعت است
24:39 مراد
24:40 به‌زودی پس از زوال (ظهر) می‌آیم تا با تو بیعت کنم.
24:43 تا مردم این را بدانند.
24:45 رقیّه
24:46 یعنی بالا رفت.
24:47 شأن علی،
24:49 یعنی کار او،
24:50 و تخلّف او از بیعت.
24:53 مقصود،
24:54 ذکر سبب تأخیر او از بیعت است
24:57 و عذر او.
24:58 یعنی عذر او را پذیرفت.
25:00 نفاسه (رشک)
25:02 یعنی از روی حسد،
25:03 و نه انکار
25:05 یعنی و نه انکار و جحود.
25:07 پس در دل‌های خود یافتیم،
25:09 یعنی خشمگین شدیم،
25:11 هنگامی که امر معروف را بازگرداند
25:13 یعنی موافقت او، رضی‌الله‌عنه،
25:16 با سایر صحابه در بیعت برای خلافت.
25:20 از فواید حدیث
25:24 از حدیث استفاده می‌شود
25:26 بیان فضیلت ابوبکر، رضی‌الله‌عنه،
25:29 و شدت تمسّک او به هدایت پیامبر (ﷺ).
25:34 و در حدیث، پذیرش خبر واحد است.
25:37 و در آن است که سلامت در تمسّک به امر نخست است.
25:42 و در آن است جواز وقف کردن ملک موقوفه
25:45 و اینکه درآمد آن همواره در صدقات جاری باشد.
25:49 و در آن است توقف نزد حدود الله
25:52 و عدم سهل‌انگاری در حقوق الله تعالی.
25:56 و در آن است مشروعیت نگهداری اموالی که افزون بر کفایت باشد.
26:01 و فقر از ثروتمندی برتر نیست.
26:04 و در آن است بیان فضیلت اهل بیت، رضی‌الله‌عنهم،
26:08 و اینکه پایبندی به حق اولی است از خشنود ساختن ایشان.
26:12 و در آن است جواز دفن در شب.
26:15 و در آن است بیان فضیلت علی، رضی‌الله‌عنه.
26:18 و در آن است نیکویی ادب او در بیعت با ابوبکر، رضی‌الله‌عنه، بر ما.
26:24 و در آن است راهنمایی به فضیلت صلح میان مسلمانان
26:28 و ترک ستیز و نزاع.
26:30 و در آن است مشروعیت آغاز خطبه با تشهد و استغفار.