از مجموعهٔ صحیح البخاری · درس 80 از 113

خلاصه صحیح البخاری | قسمت (80) | ادامه کتاب لیزینگ، سپس کتاب نقل و انتقالات، ضمانت نامه ها و نمایندگی

◉ 88 بازدید ⏱ 27:55 صدای اصلی (عربی)
صوت ترجمه‌شده برای این درس هنوز در دسترس نیست — ضبط اصلی عربی پخش می‌شود. متن زیر به‌طور کامل ترجمه شده است.
0:000:00

متن کامل

ترجمهٔ ماشینی — ممکن است خطا داشته باشد
0:00 بسم الله الرحمن الرحیم
0:04 مرکز افاده
0:06 برای مطالعات و پژوهش‌های انسانی
0:09 تقدیم می‌کند
0:12 مختصر صحیح بخاری
0:17 باب کسب فاحشگان و کنیزان
0:21 از ابوهریره رضی‌الله‌عنه روایت است که گفت
0:24 پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) از کسب کنیزان نهی فرمود
0:30 شرح حدیث
0:33 درباره کسب کنیزان
0:35 مراد
0:37 کسبی است که کنیز از راه فسق به دست آورد
0:40 و اما آنچه با پیشه‌ی مباح به دست آورد
0:43 پس از آن نهی نشده است
0:47 از فواید حدیث
0:50 از حدیث استفاده می‌شود
0:52 تحریم زنا و مزد آن
0:55 و در آن نهی از کسب حرام است
0:58 و در آن آمده است که در اجاره شرط است
1:00 که بر منفعتی مباح باشد
1:06 باب مزد جفت‌گیری نر
1:08 از ابن عمر رضی‌الله‌عنه روایت است که گفت
1:12 پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) از عسب فحل نهی فرمود
1:18 شرح حدیث
1:21 عسب فحل
1:22 یعنی آب فحل (نر)
1:24 و گفته شده است
1:25 مزدی که بر جفت‌گیری فحل گرفته می‌شود
1:30 از فواید حدیث
1:33 از حدیث استفاده می‌شود
1:35 تحریم فروش آب فحل
1:38 و اجاره برای جفت‌گیری
1:40 و در حدیث اشاره‌ای است به ترغیب بر مکارم اخلاق
1:47 باب اجاره گرفتن زمین و مردن یکی از دو طرف
1:52 از نافع
1:53 از عبدالله رضی‌الله‌عنه روایت است که گفت
1:56 رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) خیبر را به یهودیان داد
2:01 که در آن کار کنند و کشت کنند
2:04 و ایشان را سهمی از آنچه از آن برمی‌آید باشد
2:07 در روایتی
2:09 از میوه یا کشت
2:11 و اینکه ابن عمر حدیث گفت
2:13 که مزارعه بر چیزی معین اجاره داده می‌شد
2:18 و از نافع
2:19 از رافع بن خدیج
2:21 که پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) از اجاره دادن مزارع نهی فرمود
2:27 پس ابن عمر نزد رافع رفت
2:29 و من با او رفتم
2:31 از او پرسید
2:32 پس گفت
2:34 پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) از اجاره دادن مزارع نهی فرمود
2:39 پس ابن عمر گفت
2:40 می‌دانی که ما در زمان رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) مزارع خود را اجاره می‌دادیم
2:47 به آنچه بر جویبارها (کنار آب‌ها) باشد
2:49 و به مقداری کاه
2:53 شرح حدیث
2:56 که در آن کار کنند و کشت کنند
2:58 یعنی در آن از درختان خرما کار کنند
3:01 و سفیدی زمینش را زراعت کنند
3:04 سهم
3:05 یعنی بخش معین
3:07 اجاره دادن مزارع
3:09 یعنی اجاره دادن آن‌ها
3:11 بر چهار (جویبار)
3:12 یعنی به آنچه بر چهار (جویبار) برمی‌آید
3:15 و آن‌ها آبکش‌ها و جوی‌هاست
3:18 از فواید حدیث
3:22 از حدیث استفاده می‌شود
3:24 جواز اجاره زمین کشاورزی
3:28 و به حدیث بر جواز معامله‌ی مضاربه با اهل کتاب در امور مباح استدلال شده است
3:36 کتاب حواله‌ها
3:38 حواله
3:40 انتقال دین از ذمه‌ای به ذمه‌ای دیگر است
3:46 باب حواله
3:47 آیا در حواله بازگشت هست؟
3:50 از ابوهریره رضی‌الله‌عنه
3:53 که رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) فرمود
3:58 تأخیر انداختن ادای دین توسط توانگر ستم است
4:00 پس هرگاه یکی از شما بر توانگری حواله شد
4:03 پس بپذیرد
4:05 شرح حدیث
4:09 مطل
4:10 مطل
4:11 یعنی به تعویق انداختن ادای دین است
4:13 با وجود توان ادا
4:16 توانگر
4:17 یعنی کسی که توان ادا دارد
4:20 اُتبع
4:21 یعنی حواله داده شود
4:22 ملی
4:23 یعنی توانگر
4:25 از فواید حدیث
4:29 از حدیث استفاده می‌شود
4:31 که بر توانگر تأخیر انداختن دین مستحق حرام است
4:36 و در آن تحریم ستم است
4:38 و در آن راهنمایی به سهل‌گیری در وصول طلب‌ها است
4:45 باب اگر دین مرده را بر مردی حواله کند، جایز است
4:50 از سلمة بن الأکوع رضی‌الله‌عنه روایت است که گفت
4:54 ما نزد پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) نشسته بودیم
4:58 که جنازه‌ای آورده شد
5:01 و گفتند
5:02 بر او نماز بخوان
5:04 پس فرمود
5:05 آیا بر او وامی هست؟
5:07 گفتند نه
5:09 فرمود
5:10 آیا چیزی به جا گذاشته است؟
5:12 گفتند نه
5:14 پس بر او نماز گزارد
5:16 سپس جنازه‌ای دیگر آوردند
5:19 و گفتند
5:20 ای رسول الله
5:21 بر او نماز بخوان
5:23 فرمود
5:24 آیا بر او وامی هست؟
5:26 گفته شد آری
5:28 فرمود
5:29 آیا چیزی به جا گذاشته است؟
5:31 گفتند
5:32 سه دینار
5:35 پس بر او نماز گزارد
5:37 سپس سومی را آوردند
5:39 و گفتند
5:40 بر او نماز بخوان
5:43 فرمود
5:44 آیا چیزی به جا گذاشته است؟
5:46 گفتند نه
5:47 فرمود
5:49 آیا بر او وامی هست؟
5:51 گفتند
5:52 سه دینار
5:54 فرمود
5:55 بر یارتان نماز بگزارید
5:58 ابو قتاده گفت
6:00 ای رسول الله، بر او نماز بخوان
6:02 و دین او بر عهده من
6:05 پس بر او نماز گزارد
6:07 توضیح حدیث
6:10 آیا چیزی به جا گذاشته است؟
6:12 یعنی وامش را ادا کند
6:15 ابو قتاده
6:16 او حارث بن ربعی خزرجی انصاری رضی‌الله‌عنه است
6:22 و دین او بر عهده من
6:23 یعنی من ضامن آن می‌شوم
6:26 از فواید حدیث
6:29 از این حدیث استفاده می‌شود
6:31 مشروعیت کفالت از میت
6:34 و در آن است که ضمانت دین از میت، در صورت معلوم بودن، ذمه‌اش را بری می‌کند
6:41 و در آن هشدار از عاقبت وام است
6:44 و بازداشتن از تأخیر در پرداخت
6:46 و در حدیث اشاره‌ای است به سبک‌باری از بارهای سنگین
6:50 و آمادگی برای آخرت
6:52 کتاب الکفاله
6:56 الکفاله
6:59 آن ضمانت دیون و غیر آن است
7:01 باب قول الله تعالی
7:06 «و کسانی که سوگندهایتان با ایشان بسته شده، بهره‌شان را به ایشان بدهید»
7:11 از ابن عباس رضی‌الله‌عنهما
7:15 «و برای هر کس وارثانی قرار دادیم»
7:18 گفت: وارث
7:20 «و کسانی که سوگندهایتان بسته شده»
7:23 گفت
7:24 مهاجران چون به مدینه آمدند
7:28 مهاجر از انصاری ارث می‌برد نه از خویشاوندان خود
7:32 به سبب برادری‌ای که پیامبر (ﷺ) میان ایشان برقرار کرد
7:37 پس چون نازل شد
7:39 «و برای هر کس وارثانی قرار دادیم»
7:42 نسخ شد
7:43 سپس فرمود
7:44 «و کسانی که سوگندهایتان بسته شده»
7:47 جز یاری و رفادت و خیرخواهی
7:51 و میراث رفته است
7:53 و برای او وصیت کند
7:55 توضیح حدیث
7:58 موالی
8:00 یعنی او را یاری می‌دهند و او نیز آنان را یاری می‌دهد
8:03 با تقویت و نصرت و کمک در امور
8:06 و ابن عباس رضی‌الله‌عنهما آن را به وارثان تفسیر کرده است
8:11 «و کسانی که سوگندهایتان بسته شده»
8:14 یعنی با ایشان هم‌پیمان شدید به آنچه از پیمان هم‌پیمانی بر یاری و کمک بستید
8:20 و شریک شدن در اموال و غیر آن
8:24 و همه این‌ها از نعمت‌های الله بر بندگانش است
8:27 که موالی به آنچه برخی به تنهایی بر آن توانا نیستند، یاری می‌کردند
8:33 رحمه
8:35 رحم همان خویشاوندی نسبی است
8:38 رفادة
8:39 یعنی کمک
8:41 و رفادة
8:42 شرکت قریش در جاهلیت برای خریدن خوراک و نوشیدنی برای حاجیان
8:49 ذهب المیراث
8:50 یعنی از سوی طرفین قرارداد
8:53 از فواید حدیث
8:57 از این حدیث استفاده می‌شود
8:59 جواز نسخ در اسلام
9:01 و در آن استحباب وصیت برای غیروارث است
9:05 و در آن بیان فضیلت برادری در دین الله عزوجل است
9:10 و بیان فضیلت همکاری بر نیکی و پرهیزگاری
9:14 و در آن وجوب یاری مسلمان و خیرخواهی برای اوست
9:20 از عاصم روایت است که گفت
9:22 به انس بن مالک رضی‌الله‌عنه گفتم
9:25 ترجمه‌ام این است که پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) فرمود:
9:30 «لا حلف فی الإسلام» — «در اسلام پیمان جاهلی (حلف) نیست.»
9:32 پس گفت:
9:34 «پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) در خانه‌ام میان قریش و انصار پیمان برادری بست.»
9:41 شرح حدیث
9:44 یعنی: آیا خبری داری؟
9:48 «لا حلف»
9:50 حلف همان عهدی است که میان دو نفر یا بیشتر بسته می‌شود.
9:54 «حالف» یعنی میان آنان برادری و پیوند برقرار کرد.
9:58 از فواید حدیث
10:02 از حدیث استفاده می‌شود که:
10:04 اسلام هر پیمان جاهلی را که با آن مخالف بود باطل کرد.
10:08 و در آن است که برادری و هم‌پیمانی در اسلام بر پایه اطاعت از الله تعالی باشد،
10:14 و یاری یکدیگر در دین،
10:16 و همکاری بر نیکی و پرهیزگاری و برپاداشتن حق.
10:20 همه این‌ها باقی است و نسخ نشده است.
10:25 باب: کسی که وام میت را بر عهده گیرد، حق بازپس‌گرفتن ندارد.
10:32 از جابر (رضی‌الله‌عنه) روایت است که گفت:
10:35 رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) فرمود:
10:39 «اگر مال بحرین به دستم برسد،
10:42 این‌قدر و این‌قدر و این‌قدر به تو خواهم داد.»
10:47 اما پیش از آن‌که مال برسد، پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) از دنیا رفت.
10:52 وقتی مال بحرین رسید،
10:54 ابوبکر (رضی‌الله‌عنه) منادی‌ای فرستاد و ندا داد:
10:58 هرکس نزد رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) طلبی یا وعده‌ای دارد،
11:04 نزد ما بیاید.
11:05 من نزد او رفتم و گفتم:
11:08 رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وسلم)
11:11 به من چنین و چنان فرموده بود.
11:13 او سه مشت برایم پر کرد.
11:16 و در روایتی یک بار گفت:
11:18 نزد ابوبکر رفتم و درخواست کردم،
11:20 ولی به من نداد.
11:22 سپس بار دیگر نزدش رفتم، باز هم نداد.
11:25 بار سوم نزدش رفتم
11:27 و گفتم:
11:28 از تو خواستم و ندادی،
11:31 باز خواستم و ندادی،
11:34 باز خواستم و ندادی.
11:37 یا باید به من بدهی،
11:39 یا آن‌که مرا بخیل بدانی.
11:42 گفت:
11:43 گفتم: مرا بخیل می‌دانی؟
11:46 در روایتی آمده است:
11:47 و کدام درد بدتر از بخل است؟
11:50 این را سه بار گفت.
11:52 آن‌چه مانع من شد از این‌که یک بار نزدت آیم،
11:54 جز این نبود که می‌خواستم به تو بدهم.
11:58 و از جابر روایت است که گفت:
12:00 او یک مشت برایم پر کرد و گفت:
12:03 بشمار.
12:04 شمردم، پانصد بود.
12:08 دو برابر آن را بگیر.
12:10 در روایتی آمده است:
12:12 پس در دستم پانصد شمرد،
12:14 سپس پانصد دیگر،
12:16 و سپس پانصد دیگر.
12:19 شرح حدیث
12:22 مال بحرین
12:24 یعنی مال جزیه.
12:26 و عامل بحرین از جانب پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) بود:
12:31 العلاء بن الحضرمی (رضی‌الله‌عنه).
12:35 «این‌قدر و این‌قدر و این‌قدر به تو داده‌ام.»
12:39 یعنی دو دستش را سه بار پر کرد.
12:42 «قبض» یعنی وفات یافت.
12:45 «عد» یعنی وعده داد.
12:48 «فحثی»
12:49 «حثیه» همان حفنه (مشت) است،
12:51 و آن به‌اندازه پر کردن دو کف دست است.
12:54 «فسألت»
12:55 یعنی مالی خواستم.
12:57 «أن تبخل عنی»
12:59 یعنی از جانب من به بخل منسوب کنی.
13:02 و مراد این است: مرا عطا نکن.
13:05 «ما منعتک»
13:07 یعنی از بخشش.
13:08 «وأنا أرید»
13:10 یعنی و من قصد داشتم.
13:12 «عدها»
13:13 از عدّ،
13:14 یعنی شمارش.
13:16 «فخذ مثلها مرتین»
13:19 یعنی هزار و پانصد.
13:21 ابوبکر (رضی‌الله‌عنه) به‌سبب مشغولیت، بخشش را به تأخیر انداخت.
13:26 «أدوأ»
13:28 یعنی سخت‌ترین درد.
13:30 از فواید حدیث
13:34 از حدیث استفاده می‌شود:
13:36 پذیرش خبر واحد.
13:38 و در آن است که وفای به وعده مستحب است.
13:41 و در آن است که بخشندگی در عطا پسندیده است،
13:44 با ترک سخت‌گیری در تحقیق.
13:49 باب دین
13:52 از ابوهریره (رضی‌الله‌عنه)
13:55 که رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وسلم)
13:58 مردی درگذشته را که وامدار بود نزد او می‌آوردند،
14:01 [و بر او دین بود]
14:03 و می‌پرسید:
14:04 آیا برای پرداخت دینش چیزی باقی گذاشته است؟
14:07 اگر گفته می‌شد که برای دینش وفایی باقی گذاشته، [نماز بر او می‌خواند]
14:12 و گرنه به مسلمانان می‌گفت:
14:14 بر یار خود درود فرستید.
14:17 چون الله فتوحات را بر او گشود،
14:20 فرمود:
14:21 من به مؤمنان از خودشان سزاوارترم.
14:25 در روایتی (آمده است):
14:27 هیچ مؤمنی نیست مگر آنکه من در دنیا و آخرت به او سزاوارترم.
14:33 پس هر مؤمنی که بمیرد و وامی بر جای گذارد، ادای آن بر عهده من است.
14:38 و هر که مالی بر جای گذارد، از آنِ وارثانش است.
14:42 در روایتی (آمده است):
14:43 و هر که عیالی بر جای گذارد، (سرپرستی‌اش) به ما واگذار است.
14:46 و در روایتی (دیگر):
14:48 پس عصبه‌اش، هر که باشند، او را به ارث برند.
14:51 و هر که وامی یا بی‌سرپرستی (عیالی) بر جای گذارد،
14:54 نزد من آید که من مولای اویم.
14:58 توضیح حدیث:
15:01 «یؤتی» یعنی او را می‌آورند.
15:05 «المتوفی» یعنی مرده.
15:08 «فیسأل» یعنی رسول الله ﷺ می‌پرسد
15:13 که آیا برای وام خود مازاد (دارایی) بر جای گذاشته است؟
15:16 یعنی مقداری افزون بر هزینه‌های تجهیز او (کفن و دفن).
15:20 «فإن حدث» یعنی اگر به او خبر دهند،
15:23 «وفاء» (یعنی: اگر چیزی باشد که با آن وامش ادا شود).
15:24 یعنی آنچه با آن وام ادا شود.
15:27 من به مؤمنان از خودشان سزاوارترم.
15:30 زیرا پیامبر ﷺ
15:33 نسبت به ایشان خیرخواهی و مهربانی و رأفت بی‌دریغ داشت،
15:36 و او مهربان‌ترین مردم بود.
15:39 پس رسول الله ﷺ
15:41 بزرگ‌ترین منّت را بر ایشان از هر کسی داشت.
15:46 «ضیاعا» یعنی عیال (افراد تحت تکفل).
15:50 از فواید حدیث:
15:53 از حدیث استفاده می‌شود
15:56 تشویق به ادای دیون در زمان حیات،
15:59 و در حدیث اشاره است به اینکه ادای وام
16:02 از ترکه، پیش از تقسیم (ارث) است.
16:08 کتاب الوکاله (کتاب وکالت)
16:10 وکالت، واگذاری امر و تصرف به دیگری است.
16:17 باب وکالت شریک، شریک را در تقسیم و غیر آن.
16:22 از عقبة بن عامر رضی‌الله‌عنه روایت است
16:25 که رسول الله ﷺ
16:28 گوسفندی به او داد تا آن را میان یارانش به‌عنوان قربانی تقسیم کند.
16:33 پس یک بزغاله باقی ماند. (در روایتی:)
16:37 و برای عقبه، بزغاله‌ای جذع ماند.
16:39 او آن را به رسول الله ﷺ بازگو کرد،
16:44 فرمود: تو خودت آن را قربانی کن.
16:48 توضیح حدیث:
16:51 «یقسمها» یعنی آن را تقسیم می‌کند.
16:55 «عتود» از بچه بزهاست که وقتی نیرومند شود (به این نام خوانده می‌شود).
17:00 از فواید حدیث:
17:04 از حدیث مشروعیت قربانی استفاده می‌شود.
17:08 و در آن جواز قربانی با بزغاله جذع (از بز) است،
17:11 زیرا عتود از بچه بزهاست.
17:16 باب: هرگاه مسلمانی، حربی‌ای را در سرزمین جنگ یا در سرزمین اسلام وکیل کند، جایز است.
17:23 از عبدالرحمن بن عوف رضی‌الله‌عنه روایت است که گفت:
17:27 با امیة بن خلف نامه‌ای (پیمانی) نوشتم
17:31 که او در اموال من در مکه نگهداری کند،
17:34 و من در اموال او در مدینه نگهداری کنم.
17:37 پس چون از «الرحمن» یاد کردم،
17:40 گفت: من «الرحمن» را نمی‌شناسم.
17:43 با نام جاهلی‌ات با من مکاتبه کن.
17:47 پس با او با نام «عبد عمرو» مکاتبه کردم.
17:49 چون روز بدر فرا رسید،
17:52 هنگامی که مردم به خواب رفته بودند، به کوهی رفتم تا او را پنهان کنم.
17:56 بلال او را دید،
17:58 پس بیرون آمد و بر مجلسی از انصار ایستاد
18:02 و گفت: امیة بن خلف، اگر او نجات یابد، من نجات نیافته‌ام!
18:08 گروهی از انصار به دنبال ما بیرون آمدند.
18:13 چون ترسیدم که به ما برسند،
18:15 پسرش را پشت سر گذاشتم تا ایشان را مشغول کنم، پس او را کشتند.
18:19 سپس دست برنداشتند تا ما را دنبال کنند.
18:22 او مردی سنگین‌وزن بود،
18:24 چون به ما رسیدند،
18:26 به او گفتم: بخواب!
18:28 پس خوابید.
18:30 من خودم را روی او انداختم تا از او محافظت کنم،
18:33 پس آنان از زیر من با شمشیرها او را زدند تا کشته شد،
18:37 و یکی از ایشان با شمشیرش پای مرا زخمی کرد.
18:40 عبدالرحمن بن عوف آن اثر را بر پشت پایش به ما نشان می‌داد.
18:46 تعلیق بر حدیث:
18:50 «کاتبت» یعنی پیمان بستم و در آن نامه‌ای نوشتم.
18:55 «صاغیتی»
18:56 «الصاغیة»
18:58 یعنی آنچه از مال و خانواده و خدم و پیروان انسان است.
19:03 روز بدر
19:05 یعنی جنگ روز بدر.
19:07 «لأحرزه»
19:08 یعنی تا او را نگه دارم.
19:10 «فأبصره»
19:11 یعنی او را دید.
19:13 «لا نجوت إن نجا أمیة»
19:15 این را گفت
19:17 زیرا امیة، بلال رضی‌الله‌عنه را در مکه عذابی سخت می‌داد.
19:23 «فریق»
19:24 یعنی گروه.
19:26 «فی آثارنا»
19:28 یعنی در پی ما جستجو می‌کنند.
19:30 «خلفت»
19:31 یعنی پشت سر خود رها کردم.
19:33 او ساختار دارد (ساخته شده است).
19:34 ای ابن امیه
19:36 نام او علی است
19:38 او مردی سنگین‌وزن بود.
19:40 امیه مردی تنومند بود.
19:43 أبرک — «أبرک» (ابرک) is an Arabic word meaning "most blessed" / "more blessed" (elative of barakah). A single-word fragment with no surrounding context, so I render it as the closest faithful equivalent: 404. پربرکت‌تر
19:44 یعنی نشست
19:45 آن را باز می‌دارم.
19:47 یعنی تا او را حمایت کنم و از کشته‌شدن نگه دارم و محافظت نمایم.
19:50 پس میان آن‌ها راه گشودند
19:52 یعنی شمشیرهایشان را از میان آن (صفوف) فرو بردند تا به او رسیدند.
19:56 و با آن به او طعنه زدند
19:58 از فواید حدیث
20:30 و انتقام گرفتن از ستمکار
20:34 باب: هرگاه چوپان یا وکیل، گوسفندی را دید که در حال مرگ است
20:38 یا چیزی که فاسد کند
20:40 ذبح کرد و آنچه را که بیم تباهی بر آن می‌رفت، اصلاح نمود.
20:45 از کعب بن مالک
20:47 آنان گوسفندانی داشتند که در سَلْع می‌چریدند.
20:50 پس دختری از ما که از گوسفندانمان را می‌چراند، دید که (گوسفندی) مرده است
20:55 سنگی شکستم و آن را با آن ذبح کردم.
20:58 پس به آنان گفت
21:00 تا وقتی که از پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) نپرسم، نخورید.
21:05 یا کسی را نزد پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) فرستاد تا از ایشان بپرسد
21:10 و اینکه او از پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) دربارهٔ آن پرسید
21:14 یا فرستاد
21:16 و او را به خوردن آن فرمان داد
21:18 تعلیق بر حدیث
21:22 بسلع
21:23 این کوهی کوچک در مدینه است.
21:26 از فواید حدیث
21:30 از این حدیث استفاده می‌شود
21:32 جواز پرداخت زکات برای کسی که در آستانهٔ مرگ است
21:35 در این حدیث مشروعیت فرستادن (پیام یا فرستاده) همراه با پرسش و پاسخ آمده است.
21:39 و در این حدیث اشاره‌ای است به حفظ مال از تباه شدن و ضایع گشتن.
21:44 و در آن (باب) نفوذ تصرّف وکیل (بیان شده) است.
21:47 در آنچه به صلاح موکل برمی‌گردد
21:52 باب
21:53 وکالت شاهد و غائب جایز است
21:57 از ابوهریره رضی‌الله‌عنه
22:00 مردی از پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) مطالبه‌ای کرد
22:05 و با او درشتی کرد
22:06 او به یارانش فهماند
22:09 فرمود
22:10 دعوت
22:11 زیرا صاحب حق را سخنی است.
22:14 و برای او شتری خریدند و آن را به او دادند
22:18 در روایتی
22:19 سنّی مانند سنّش به او بدهید
22:22 و گفتند
22:24 جز بهتر از سنت او نمی‌یابیم
22:27 گفت
22:28 آن را بخرید، پس آن را به او بدهید.
22:31 زیرا بهترین شما کسی است که در ادای حقوق (وام و دین) نیکوترین باشد.
22:35 در روایتی
22:37 فرمود
22:38 یا وفیتنی (یا: وفّیتنی) یا فالله بک
22:42 تعلیق بر حدیث
22:45 الشاهد یعنی حاضر
22:48 تقاضی
22:49 آن‌که طلبِ او را دارد، از او بخواهد که حقش را به‌تمامی بپردازد
22:52 و با او سخت‌گیری کرد
22:53 یعنی در مطالبه سخت‌گیری کرد
22:56 به‌ویژه (در این فهم)
22:57 یعنی قصد کردند تا او را آزار دهند
23:00 دعوت
23:01 آن را ترک کردند
23:02 زیرا صاحب حق را سخنی است
23:05 یعنی صولت طلب و قوت حجت
23:09 جز بهتر از سنت او نمی‌یابیم
23:12 یعنی شتری یافتند که از نظر سن (در آن حد است)
23:15 بالاتر از سن شتری که در ذمه (بر عهده) است
23:18 بی‌گمان بهترین شما
23:20 پس بی‌گمان برترین شما
23:22 بهترین شما در ادای (قرض/حق) است.
23:24 برای دین
23:26 او فیتنی
23:27 یعنی حق مرا کامل به من دادی
23:31 از فواید حدیث
23:34 از این حدیث استفاده می‌شود
23:36 هر که سلطان را با خشونت و با اتهام‌های بی‌پایه بیازارد
23:40 یارانش حق دارند که او را بازدارند و بر او اعتراض کنند.
23:44 حتی اگر سلطان به آن امر نکند
23:47 در این حدیث، جواز وکیل قرار دادن فرد حاضر و سالم (تندرست) وجود دارد.
23:51 و در آن جواز گرفتن قرض (اخذ به دین) است.
23:53 در این حدیث جواز قرض دادن حیوان (قرض گرفتن حیوان) وجود دارد.
23:56 و در آن (این حکم) برای امام است که برای مسکینان، از محل صدقات، وام بگیرد.
24:01 و برای سایر مسلمانان از بیت‌المال
24:06 باب اگر کسی چیزی را به وکیل یا شفیعِ قومی ببخشد، جایز است
24:12 مروان بن الحکم را برشمار
24:14 مسور بن مخرمه
24:16 این‌که پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم)
24:19 هنگامی که هیئت (نمایندگان) ثقیف نزد او آمدند، گفت: (مسلمان شدند)
24:22 از او خواستند که اموال و اسیرانشان را به ایشان بازگرداند.
24:27 به ایشان گفت
24:28 با من می‌بینید
24:30 محبوب‌ترین سخن نزد من، راست‌ترین آن است.
24:33 پس یکی از دو گروه را برگزینید
24:36 یا اسیران (سبی) یا اموال
24:39 من درنگ کرده بودم.
24:41 و پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم)
24:44 برای آنان ده‌ها شب درنگ کردم
24:46 هنگامی که از طائف بازگشت
24:49 وقتی برای ایشان روشن شد که پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم)
24:53 جز یکی از دو گروه را به آنان بازنمی‌گرداند
24:57 گفتند:
24:58 پس ما اسیران خود را برمی‌گزینیم
25:01 آنگاه (پیامبر) میان مسلمانان برخاست
25:03 الله را به آنچه شایستهٔ اوست ستایش کرد
25:06 سپس فرمود:
25:07 اما بعد،
25:09 این برادرانِ شما نزد ما آمدند درحالی‌که توبه‌کار بودند
25:13 و من دیدم که اسیرانشان را به ایشان بازگردانم
25:17 پس هرکس از شما دوست دارد که این کار را با طیب خاطر انجام دهد، چنین کند
25:21 و هرکس دوست دارد که سهم خود را نگه دارد،
25:24 تا آنکه ما از نخستین غنیمتی که الله به ما بازمی‌گرداند، به او عطا کنیم،
25:29 پس چنین کند.
25:30 مردم گفتند:
25:32 ای رسول الله، ما با طیب خاطر راضی شدیم.
25:35 آنگاه به ایشان فرمود:
25:36 ما نمی‌دانیم کدام‌یک از شما در این امر اجازه داده است،
25:39 و کدام‌یک اجازه نداده است.
25:41 پس بازگردید تا سرپرستانِ شما، کار شما را به ما گزارش دهند.
25:46 مردم بازگشتند،
25:47 و سرپرستانشان با ایشان سخن گفتند.
25:50 سپس به نزد پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) بازگشتند
25:54 و به ایشان خبر دادند که خشنود شدند و اجازه دادند.
25:59 شرح حدیث
26:02 هیئت هوازن
26:04 «الوفد»:
26:05 گروهی که برای دیدار امیران و درخواست بخشش به نزد ایشان می‌روند.
26:10 هیئت هوازن پس از غزوهٔ هوازن در روز حنین آمد،
26:14 و آن پس از فتح مکه در سال هشتم هجرت بود.
26:19 «یرد»:
26:20 یعنی بازمی‌گرداند.
26:21 «استأنیت»:
26:22 یعنی درنگ کردم و منتظر ماندم.
26:24 «قفل»:
26:25 یعنی بازگشت.
26:27 «تبیّن لهم»:
26:28 یعنی برای ایشان آشکار شد.
26:30 «أن یطیب ذلک»:
26:32 یعنی اسیران را بدون عوض، با رضایت خاطر و خوشدلی بازگرداند.
26:37 «علی حظه»:
26:39 یعنی بر سهم خود از اسیران.
26:42 «ما یفیء الله علینا»:
26:44 «الفیء»:
26:46 یعنی آنچه از اموال کفار بدون جنگ و جهاد به مسلمانان می‌رسد.
26:52 «لا ندری»:
26:53 یعنی نمی‌دانیم.
26:55 «حتی یرفع إلینا»:
26:57 یعنی تا به ما خبر دهند.
26:59 «عرفاؤکم»:
27:01 «العریف»:
27:02 کسی است که سرپرست امر قبیله و شهر است و کارشان را برعهده دارد،
27:06 و وضعیت و نیازهای ایشان را به امیر گزارش می‌کند.
27:10 از فوائد حدیث:
27:14 از این حدیث استفاده می‌شود
27:16 که غنیمت را غنیمت‌گیران تنها با تقسیم مالک می‌شوند.
27:20 و در آن، وعدهٔ عوض به زمانی نامعلوم جایز است،
27:25 زیرا دانسته نیست که الله عز وجل کی به ایشان بازمی‌گرداند.
27:29 و در آن است که برای امام جایز است، هنگامی که اهل حرب مسلمان‌شده نزد او آیند پس از آنکه اموال و خانواده‌هایشان غنیمت گرفته شده،
27:37 که آن‌ها را به ایشان بازگرداند، اگر در آن مصلحتی ببیند.
27:41 و در آن است پذیرش خبر واحد.
27:44 و در حدیث است که مال هیچ مرد مسلمانی حلال نیست مگر با طیب خاطر او.