از مجموعهٔ صحیح البخاری · درس 110 از 113

مختصر صحیح بخاری | قسمت (110) | پایان کتاب جزیه

◉ 88 بازدید ⏱ 31:04 صدای اصلی (عربی)
صوت ترجمه‌شده برای این درس هنوز در دسترس نیست — ضبط اصلی عربی پخش می‌شود. متن زیر به‌طور کامل ترجمه شده است.
0:000:00

متن کامل

ترجمهٔ ماشینی — ممکن است خطا داشته باشد
0:00 بسم الله الرحمن الرحیم
0:03 مرکز افاده
0:06 برای پژوهش‌ها و تحقیقات انسانی
0:09 تقدیم می‌کند
0:10 مختصر صحیح بخاری
0:16 از جبیر بن حیّه روایت است که گفت:
0:20 عمر مردم را از شهرهای گوناگون برای جنگ با مشرکان گسیل داشت
0:25 پس هرمزان اسلام آورد
0:28 و گفت:
0:29 من در این جنگ از تو مشورت می‌خواهم
0:32 گفت:
0:33 بله
0:34 (گفت:) مثل این سرزمین و مثل کسانی که در آن‌اند از دشمنان مسلمانان چنین است:
0:39 مانند پرنده‌ای که سری دارد و دو بال و دو پا
0:44 پس اگر یکی از دو بال شکسته شود
0:47 دو پا با بال دیگر و سر برمی‌خیزند
0:50 و اگر بال دیگر شکسته شود
0:52 دو پا و سر برمی‌خیزند
0:55 و اگر سر کوبیده شود
0:57 دو پا و دو بال و سر از کار می‌افتند
1:01 پس سر، کسرای است
1:03 و بال، قیصر است
1:05 و بال دیگر، فارس است
1:07 پس به مسلمانان فرمان ده که به سوی کسرای کوچ کنند
1:11 جبیر بن حیّه گفت:
1:13 پس عمر ما را فراخواند
1:15 و نعمان بن مُقرِّن را بر ما امیر ساخت
1:19 تا آن‌گاه که به سرزمین دشمن رسیدیم
1:21 و کارگزار کسرا با چهل هزار نفر بر ما برآمد
1:25 پس مترجمی برخاست و گفت:
1:27 مردی از شما با من سخن بگوید
1:30 مغیره گفت:
1:32 هرچه می‌خواهی بپرس
1:34 گفت:
1:35 شما کیستید؟
1:37 گفت:
1:38 ما مردمی از عرب‌ایم
1:40 در بدبختی سختی بودیم
1:42 و در بلای شدید
1:44 از گرسنگی پوست و هسته می‌مکیدیم
1:47 و پشم و موی شتر می‌پوشیدیم
1:49 و درخت و سنگ را می‌پرستیدیم
1:52 در حالی که ما چنین بودیم
1:55 ناگاه پروردگار آسمان‌ها و پروردگار زمین‌ها
1:58 که یادش بلند و عظمتش والاست
2:01 پیامبری از خودمان به سوی ما فرستاد
2:04 که پدر و مادرش را می‌شناسیم
2:06 پس پیامبرمان، فرستادهٔ پروردگارمان (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) ما را فرمان داد
2:11 که با شما بجنگیم تا جز الله یگانه را نپرستید
2:15 یا جزیه بپردازید
2:17 و پیامبرمان ما را از پیام پروردگارمان آگاه کرد
2:20 که هر که از ما کشته شود
2:22 به بهشتی پر نعمت درآید که مانندش را هرگز ندیده است
2:27 و هر که از ما زنده بماند، گردن‌های شما را مالک شود
2:30 پس نعمان گفت:
2:32 چه بسا الله تو را همانند آن (روز) با پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) شاهد گرداند
2:38 پس تو را پشیمان نکرد و خوار نساخت
2:41 امّا من با رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) در جنگ حاضر بودم
2:46 هرگاه در آغاز روز نمی‌جنگید
2:50 تا آن‌گاه که بادها بوزند و نمازها (وقت) حاضر شود انتظار می‌کشید
2:59 «بعث» یعنی فرستاد
3:01 «افناء الأمصار» (یعنی)
3:03 گروه‌های ایشان
3:05 و گفته شده است:
3:06 «افناء الناس» یعنی آمیختگان ایشان
3:09 هرمزان
3:10 او پادشاهی بزرگ از پادشاهان عجم است
3:13 و از عمر رضی‌الله‌عنه جدا نمی‌شد
3:16 «نهضت» یعنی برخاست
3:19 «شُدِخَ الرأس» یعنی آن را کوبید
3:21 یعنی آن را شکست
3:22 «ذهبت الرجلان والجناحان والرأس» یعنی
3:25 پرنده (دیگر) برپا نمی‌ماند
3:27 «کسرا» همان پادشاه فارس است
3:30 «قیصر» همان پادشاه روم است
3:33 «فلینفر» یعنی
3:35 «النفیر» همان فراخواندن و بیرون رفتن برای جهاد است
3:39 «فندبنا» یعنی
3:41 یعنی ما را طلب کرد و فراخواند
3:43 و قصد کرد که برای جهاد گرد آییم
3:46 در سرزمین دشمن
3:49 و جنگ «نهاوند» در سال بیست‌ویکم (هجری) بود
3:53 و گفته شده که پیش از آن (بوده است)
3:55 کارگزار کسرا
3:57 او «الغیرزان» است
3:58 و گفته شده «بندار»
4:00 مترجم
4:02 «الترجمان» کسی است که سخن یک زبان را به زبان دیگر بیان می‌کند
4:05 در بدبختی سخت
4:07 یعنی تنگ‌دستی و سختی معیشت
4:09 «الوبر»
4:11 آن پشم شتر و مانند آن است
4:13 «من أنفسنا»
4:15 یعنی از میان خودمان
4:17 «حتی تعبد الله وحده»
4:19 یعنی تا آن‌که او را یگانه بدانی
4:21 «تُؤدّ»
4:23 یعنی بپردازی
4:25 «عن رسالة ربنا»
4:27 یعنی وحی
4:29 ملک گردنهای شما را (کنایه از پیروزی و غلبه و آشکار شدن دین)
4:31 کنایه از پیروزی و غلبه و آشکار شدن دین
4:33 تو را گواه می‌گیرم
4:35 یعنی تو را حاضر می‌کنم
4:37 پس تو را پشیمان نگرداند
4:39 یعنی الله تو را پشیمان نکند
4:41 تو را خوار نکند
4:43 یعنی تو را ذلیل و خوار نگرداند
4:45 در اول روز
4:47 یعنی در صبح
4:49 نسیم‌ها بوزند
4:51 «الأرواح» جمع «ریح» است
4:53 و نمازها حاضر شوند
4:55 یعنی پس از زوال خورشید
4:57 از فواید حدیث
4:59 از حدیث استفاده می‌شود
5:02 بیان منقبتی
5:04 برای مغیرة بن شعبه
5:06 رضی‌الله‌عنه
5:08 و آگاهی او از جنگ
5:10 و قوت نفس و جوانمردی او
5:12 و فصاحت و بلاغت او
5:14 و این حدیث از نشانه‌های نبوت است
5:16 و خبر دادن او از امور غیبی
5:18 و وقوع آن‌ها چنان‌که خبر داده بود
5:20 و در آن است فضیلت مشورت
5:22 و اینکه بزرگ‌تر در مشورت با کسی که پایین‌تر از اوست، کاستی ندارد
5:24 در مشورت با کسی که پایین‌تر از اوست
5:26 و در آن است جواز امارت مفضول
5:28 با وجود افضل
5:30 و در آن است که زدن مثل
5:32 در بیان روشن‌تر است
5:34 و در نفس اثرگذارتر است
5:36 و در حدیث اشاره‌ای است
5:38 به اولویت‌های جهاد
5:40 و اینکه زدن سر دشمن
5:42 بهتر از زدن بال‌های اوست
5:44 و در آن است که از جهاد
5:46 شناخت خوی‌ها و طبایع دشمن است
5:48 و در حدیث اشاره‌ای است
5:50 به مشروعیت یادگیری
5:52 زبان دشمن
5:54 و در آن است بیان فضیلت دعوت
5:56 به توحید الله تعالی
5:58 و در آن است مشروعیت
6:00 مناظره با کافران
6:02 و در آن است بیان فضیلت جنگ
6:04 پس از زوال خورشید
6:06 نسبت به آنچه پیش از آن است
6:08 باب میانجی‌گری با اهل ذمه
6:12 پیامبر خدا (صلی‌الله‌علیه‌وسلم)
6:14 از جویریة
6:16 بن قدامه
6:19 تمیمی
6:21 گفت: از عمر
6:23 بن خطاب رضی‌الله‌عنه شنیدم
6:25 گفتیم: ما را سفارش کن
6:27 ای امیر
6:29 مؤمنان
6:31 گفت: شما را سفارش می‌کنم
6:33 به ذمه الله
6:35 زیرا آن ذمه پیامبر شماست
6:37 و روزی خانواده‌هایتان
6:40 به ذمه الله
6:42 یعنی به عهد او
6:47 از حدیث استفاده می‌شود
6:50 که بنای حکم و امارت بر عدل است
6:54 و در حدیث آمده که مصرف جزیه در عموم مصالح مسلمانان است
6:59 و در آن است بیان فضیلت عمر رضی‌الله‌عنه و عدل او
7:03 و در حدیث اشاره‌ای است به اهمیت بررسی و جستجوی روزی
7:08 باب گناه کسی که معاهدی را بی‌جرم بکشد
7:13 از عبدالله بن عمر رضی‌الله‌عنهما
7:17 از پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) روایت است که فرمود:
7:21 هرکس معاهدی را بکشد، بوی بهشت را نخواهد یافت
7:25 و بوی آن از فاصله چهل سال راه یافت می‌شود
7:30 توضیح حدیث
7:34 معاهد همان ذمی است
7:37 و بدین نام خوانده شده زیرا از اهل عهد یعنی امان است
7:42 «جرم» یعنی گناه
7:45 «لم یرح» یعنی نیافت و استشمام نکرد
7:49 «توجد» یعنی استشمام می‌شود
7:57 از حدیث استفاده می‌شود
8:00 حرمت خیانت و شکستن عهدها
8:03 و در آن است حرمت کشتن جان محفوظ
8:06 و در آن است که عقد ذمه خون و مال را محفوظ می‌دارد
8:09 مگر به حق آن
8:12 و در حدیث اشاره‌ای است به دوری از اسباب محرومیت
8:15 از بهشت و نعمت‌های آن
8:19 باب بیرون راندن یهودیان از جزیرة العرب
8:22 از ابوهریره روایت است که گفت:
8:25 در حالی که ما در مسجد بودیم
8:28 رسول خدا (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) بیرون آمد
8:31 و فرمود: به سوی یهودیان روانه شوید
8:34 پس با او بیرون آمدیم
8:37 تا به خانه مدرس رسیدیم
8:40 پس پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) ایستاد
8:43 و آنان را ندا داد و فرمود:
8:46 ای گروه یهود
8:49 اسلام آورید تا سالم بمانید
8:52 گفتند: ای ابوالقاسم، تو ابلاغ کردی
8:55 گفت: پس رسول الله ﷺ به ایشان فرمود.
8:58 «آن را می‌خواهم».
9:02 سپس آن را برای سومین بار گفت.
9:05 پس فرمود:
9:22 «هر کس از شما که چیزی از مالش را [در اینجا] یافت،
9:26 آن را بفروشد.
9:27 وگرنه بدانید که زمین از آنِ الله و رسول اوست».
9:31 شرح حدیث:
9:35 «بروید به سوی یهود».
9:38 یعنی: با ما به محلهٔ یهودیان بروید.
9:41 «خانهٔ مدرس»:
9:43 آن خانه‌ای است که در آن درس می‌خوانند.
9:45 و گفته شده است:
9:46 «مدرس»:
9:48 دانشمندی که به کتاب [الهی] آگاه است.
9:50 «اسلام آورید»:
9:52 یعنی وارد اسلام شوید.
9:54 «سالم بمانید»:
9:55 یعنی از کشته شدن، پرداخت جزیه و بیرون رانده شدن [در امان بمانید].
9:58 «[پیام را] رساندم»:
10:00 یعنی آنچه را به آن مأمور بودم، کامل و به‌طور کامل ادا کردم.
10:04 «شما را بیرون می‌کنم»:
10:05 یعنی شما را از سرزمینتان بیرون می‌رانم.
10:09 از فواید حدیث:
10:12 از این حدیث استفاده می‌شود:
10:14 بیان فضیلت دعوت به توحید الله عزوجل.
10:19 و در آن است که پاداش، از جنس عمل است.
10:22 «هر کس اسلام آورد، سالم می‌ماند».
10:24 و در آن است مشروع بودن مناظره با کافر به امید اسلام آوردنش.
10:29 و در آن است مشروع بودن تبعید کافر برای مصلحت.
10:35 باب: هرگاه مشرکان به مسلمانان خیانت کنند،
10:38 آیا از ایشان گذشت می‌شود؟
10:40 از ابوهریره روایت است که گفت:
10:43 هنگامی که خیبر فتح شد،
10:45 برای رسول الله ﷺ هدیه‌ای آوردند
10:48 که در آن زهر بود.
10:51 پس رسول الله ﷺ فرمود:
10:54 «هر که از یهودیانِ اینجاست برای من جمع کنید».
10:58 پس ایشان را جمع کردند.
11:00 رسول الله ﷺ به ایشان فرمود:
11:04 «من از شما چیزی می‌پرسم،
11:06 آیا در آن راست می‌گویید؟»
11:09 گفتند:
11:10 «آری، ای ابوالقاسم».
11:13 رسول الله ﷺ به ایشان فرمود:
11:17 «پدر شما کیست؟»
11:19 گفتند:
11:20 «پدر ما فلان است».
11:22 رسول الله ﷺ فرمود:
11:25 «دروغ گفتید،
11:27 بلکه پدر شما فلان است».
11:29 گفتند: «راست گفتی و درست گفتی».
11:32 سپس فرمود:
11:34 «آیا اگر از چیزی بپرسم، در آن با من راست می‌گویید؟»
11:38 گفتند:
11:39 «آری، ای ابوالقاسم».
11:41 «و اگر دروغ بگوییم، دروغ ما را می‌شناسی، همان‌گونه که پدرمان را شناختی».
11:47 رسول الله ﷺ به ایشان فرمود:
11:51 «اهل دوزخ چه کسانی‌اند؟»
11:53 گفتند:
11:54 «مدتی اندک در آن می‌مانیم، سپس شما پس از ما در آن جانشین ما می‌شوید».
11:59 رسول الله ﷺ به ایشان فرمود:
12:03 «در آن خفه شوید».
12:05 «به خدا سوگند هرگز پس از شما در آن جانشین شما نمی‌شویم».
12:09 سپس به ایشان فرمود:
12:10 «آیا اگر از چیزی بپرسم، در آن با من راست می‌گویید؟»
12:15 گفتند: «آری».
12:16 فرمود:
12:18 «آیا در این گوسفند زهر گذاشته‌اید؟»
12:21 گفتند: «آری».
12:23 فرمود:
12:24 «چه چیزی شما را به این کار واداشت؟»
12:27 گفتند:
12:28 «خواستیم اگر دروغگو باشی، از دست تو آسوده شویم،
12:32 و اگر پیامبر باشی، [زهر] به تو زیانی نرساند».
12:36 شرح حدیث:
12:40 غدر همان خیانت و شکستن پیمان است.
12:43 برای رسول الله ﷺ گوسفندی هدیه آوردند که در آن زهر بود،
12:49 آن را زنی یهودی آورد
12:51 که نامش زینب دختر حارث بود،
12:54 خواهر مرحب یهودی.
12:56 «آیا در آن با من راست می‌گویید؟»
12:59 مراد این است:
13:00 «آیا در پاسخ راست خواهید گفت؟»
13:03 «برِرت»:
13:04 یعنی نیکو گفتی.
13:05 «همان‌گونه که شناختی»:
13:07 این اقرار ایشان است به نبوت پیامبر ﷺ،
13:12 و اینکه او این را از راه وحی دانست.
13:15 «مدتی اندک در آن می‌مانیم»:
13:17 یعنی مدتی کوتاه وارد دوزخ می‌شویم و سپس بیرون می‌آییم.
13:21 «سپس شما پس از ما در آن جانشین ما می‌شوید»:
13:24 یعنی شما پس از ما جاودانه وارد دوزخ می‌شوید.
13:27 «خفه شوید»:
13:28 طردکردن و دورکردن ایشان است.
13:31 و گفته شده است:
13:32 این نفرین بر ایشان به همین معناست.
13:35 «آیا قرار دادید»:
13:37 یعنی آیا گذاشتید.
13:39 «چه چیزی شما را به این کار واداشت؟»
13:41 ای، چرا زهر را در شاه (غذا) ریختید؟
13:44 و انگیزهٔ شما بر این کار چیست؟
13:47 به تو زیانی نمی‌رساند
13:48 یعنی در تو اثری نگذاشت
13:55 از این حدیث استفاده می‌شود
13:56 اینکه کشتن با زهر
13:58 مانند کشتن با سلاحی که قصاص را واجب می‌کند
14:02 و حدیث از نشانه‌های نبوّت است.
14:04 پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) دانست که
14:07 بی‌گمان آن گوسفند زهرآلود است.
14:09 در این بخش، بیان فضیلت گذشت و درگذشتن (از خطای دیگران) آمده است.
14:13 و در آن است که از فضل الله عزّ و جل
14:16 این‌که زهر در بدن پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) اثر نکرد
14:20 تأثیر بسیار بزرگی
14:22 و این از نگاه‌داشت (عصمت) الله سبحانه و تعالی از پیامبرش (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) است.
14:28 در این حدیث، مشروعیت مناظره با کافران وجود دارد.
14:31 و برپاداشتن حجت بر ایشان
14:33 در این (حدیث) آمده است که شیوهٔ یهودیان بر پیمان‌شکنی و نیرنگ بنا شده است.
14:37 و دروغ و انکار
14:39 و در آن آمده است که دشمنی یهودیان با پیامبران شناخته‌شده است؛ درود و سلام بر ایشان.
14:45 و در این حدیث اشاره‌ای است به تباهی دین یهود.
14:48 و هر یهودی‌ای که دعوت اسلام به او برسد و ایمان نیاورد
14:53 پس سرانجامش به سوی دوزخ است
15:01 از عایشه رضی‌الله‌عنها روایت است که گفت
15:05 پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) مورد سحر قرار گرفت.
15:08 مردی از بنی زُریق
15:10 به او لبید بن اعصم گفته می‌شود.
15:13 تا این‌که رسول الله (ﷺ)
15:17 به‌نظرش می‌آمد که دارد کاری را انجام می‌دهد
15:20 و آنچه (او) انجام داد
15:22 در روایتی
15:23 تا آنجا که گمان می‌کرد با زنان همبستر می‌شود، در حالی که با آنان نزدیکی نمی‌کرد.
15:29 تا آنکه روزی، یا شبی، در حالی که نزد من بود
15:34 اما او دعا کرد و دعا کرد
15:36 سپس فرمود
15:38 ای عایشه
15:39 آیا می‌دانستی که الله در آنچه از او فتوا خواستم، به من فتوا داد؟
15:44 در روایتی
15:46 آنچه در آن شفای من است
15:48 دو مرد نزد من آمدند
15:50 یکی از آن‌ها نزد سرم نشست و دیگری نزد پایم.
15:55 یکی از آن دو به همراهش گفت
15:58 درد مرد چیست؟
16:00 گفت
16:01 مطبوب
16:03 گفت
16:04 آن کسی که او را معالجه کرد
16:05 گفت
16:06 لبید بن اعصم
16:09 در روایتی
16:10 مردی از بنی زُریق
16:12 هم‌پیمان یهودیان
16:14 منافق بود
16:16 گفت
16:17 در چه چیزی
16:19 گفت
16:20 در شانه و کُتّان (ریسمان‌های موی شانه‌شده)
16:22 در روایتی
16:24 در شانه و کتان (یا «مِشاقّة»: ریسمان‌های الیاف کتان)
16:27 غلاف شکوفهٔ نخل نر
16:30 گفت
16:31 و کجاست او؟
16:32 گفت
16:33 در چاه ذروان
16:36 در روایتی
16:37 در چاه ذروان، زیر ریسمانی (از موی/نخی) که...
16:41 پس رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) در میان گروهی از اصحابش به نزد او آمد.
16:46 پس آمد و گفت
16:48 ای عایشه
16:50 گویی آبش، آب خیساندن حنّاست
16:53 گویی سرهای نخل‌های آن، سرهای شیاطین است
16:57 گفتم: ای رسول الله
17:00 (آیا) پس آن را بیرون آوردی؟
17:02 گفت
17:03 خداوند مرا عافیت بخشیده است.
17:05 در روایتی
17:06 نه
17:07 اما من را که الله شفا داد
17:11 نخواستم در آن کار، فتنه‌ای و شرّی میان مردم برانگیزم.
17:15 پس فرمان داد و او را دفن کردند
17:18 تعلیق بر حدیث
17:21 نکوهش
17:23 او از اهل پیمان و امان است.
17:25 به نظر می‌رسد که به او
17:27 (به او شبیه داده می‌شود)
17:29 گمان می‌کند که آن چیز حادث شده است
17:31 و او نزد من است
17:33 مراد
17:34 در روز و نوبت عایشه رضی‌الله‌عنها
17:38 آیا احساس کردی؟
17:39 آیا آگاهی داری؟
17:41 الله به من فتوا داد
17:43 به من خبر بده
17:45 در آنچه از او فتوا خواستم
17:47 یعنی در خواستن شفا از او
17:50 دو مرد نزد من آمدند
17:52 یعنی دو فرشته به صورت دو مرد نزد من آمدند
17:55 و گفته شده است
17:56 آن دو، جبرئیل و میکائیل، علیهما السلام
18:00 دردِ مرد چیست؟
18:02 از آنچه شکایت می‌کند
18:04 مطبوب
18:05 یعنی مسحور
18:07 کسی که او را سحر کرده
18:08 یعنی کسی که جادویش کرده
18:10 و مشاطه‌اش
18:11 آن موهایی است که هنگام شانه کردن با شانه از سر و ریش می‌ریزد
18:17 جفّ طلع
18:18 یعنی غلاف شکوفهٔ نخل
18:21 در چاه ذروان
18:23 چاهی است در مدینه، در باغ بنی زُریق از یهودیان
18:28 نقاعه‌الحنّا
18:29 یعنی حمرا (خیس حنا)
18:31 مانند آبی که حنا در آن خیس می‌شود
18:34 گویی سرهای نخل‌هایش سرهای شیاطین است
18:38 مراد
18:39 زشتی صورت آن و هولناکی منظرش، همچون صورت شیاطین است
18:44 أثوّر
18:45 یعنی برانگیخته و شعله‌ور می‌کنم
18:47 پس دفن شد
18:48 یعنی چاه
18:50 مشاقه
18:51 یعنی آنچه از کتّان ریسیده می‌شود
18:54 رعوفه
18:55 یعنی صخره‌ای
18:57 از فوائد حدیث
19:00 از این حدیث استفاده می‌شود
19:02 که پیامبران، علیهم السلام، بشرند
19:06 و بر آنان نیز از مقدّرات زندگی آنچه بر بشر جاری می‌شود جاری است
19:10 از بیماری و مرگ و سحر و غیر آن
19:14 و در آن بیان فضیلت دعا است
19:16 و راستی پناه بردن به الله عز وجل
19:19 در برطرف کردن زیان و بلا
19:21 و در آن استحباب تکرار دعا است
19:24 و اصرار بر خواستن از الله تعالی
19:27 و در آن مشروعیت درمان بیماری‌های حسی و معنوی است
19:32 و در آن اینکه سحر وجود دارد
19:35 و آن را حقیقتی است همچون حقایق دیگر اشیای ثابت
19:39 برخلاف کسی که آن را انکار کرده و حقیقتش را نفی نموده است
19:43 و در آن وجوب زدودن آثار فعل حرام است
19:47 و در حدیث دلیلی است بر مسدود کردن ذرایع
19:50 و بستن در شر بر مردم
19:53 و در آن مشروعیت رهایی از سحر با دفن کردن آن است
19:59 باب آنچه از خیانت پرهیز داده می‌شود
20:03 از عوف بن مالک روایت است که گفت
20:05 در غزوه تبوک نزد پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وسلم آمدم
20:10 و او در خیمه‌ای از چرم بود
20:12 پس فرمود
20:14 شش چیز را پیش از قیامت برشمار
20:17 مرگ من، سپس فتح بیت‌المقدس
20:21 سپس مرگ‌وسیری که در میان شما می‌افتد، مانند بیماری قعاص گوسفندان
20:25 سپس فراوانی مال
20:28 تا آنکه به مردی صد دینار داده شود و همچنان خشمگین باشد
20:32 سپس فتنه‌ای که هیچ خانه‌ای از عرب باقی نماند مگر آنکه داخل آن شود
20:37 سپس صلحی که میان شما و بنی اصفر خواهد بود
20:42 پس آنان غدر می‌کنند و با هشتاد پرچم به سوی شما می‌آیند
20:46 زیر هر پرچمی دوازده هزار نفر
20:54 قبّه یعنی خیمه
20:57 از چرم
20:58 یعنی از پوست دباغی‌شده
21:00 شش را برشمار
21:02 یعنی شش نشانه
21:04 پیش از قیامت
21:06 یعنی پیش از برپایی قیامت
21:09 موتان
21:10 مرگ بسیار فراگیر است
21:13 مانند بیماری قعاص گوسفندان
21:15 آن بیماری‌ای است که گوسفندان را می‌گیرد
21:17 پس از بینی آن‌ها چیزی جاری می‌شود و می‌میرند
21:21 ساخطا
21:23 یعنی ناراضی
21:24 هدنه
21:25 یعنی صلح
21:27 بنی اصفر
21:28 آنان رومیان‌اند
21:30 غایه
21:31 یعنی پرچم
21:33 از فوائد حدیث
21:37 این حدیث از نشانه‌های نبوت است
21:39 و در آن است که از نشانه‌های قیامت مرگ پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وسلم است
21:45 و از نشانه‌های آن فتح بیت‌المقدس است
21:48 و این تحقق یافته است
21:50 و از نشانه‌های آن فراوانی مرگ عمومی است
21:53 و این پس از آن واقع شده است
21:56 و از نشانه‌های آن فراوانی فتنه‌ها و فراوانی مال است
22:00 و در حدیث اشاره‌ای است به حرام بودن غدر
22:03 و اینکه غدر از خوی رومیان است
22:06 و در آن نرفتن به جاهای فتنه‌خیز است
22:11 باب گناه کسی که عهد بست و سپس غدر کرد
22:16 از ابوهریره رضی‌الله‌عنه روایت است که گفت
22:19 چگونه خواهید بود آنگاه که دیناری و درهمی به دست نیاورید
22:24 پس به او گفته شد
22:26 و ای ابوهریره، چگونه می‌بینی این چیز را که واقع می‌شود؟
22:30 گفت
22:31 آری، سوگند به آنکه جان ابوهریره در دست اوست
22:34 از سخن راستگوی تصدیق‌شده
22:37 گفتند: منظورش چیست؟
22:39 گفت
22:41 ذمه الله و ذمه رسولش صلی‌الله‌علیه‌وسلم هتک می‌شود
22:46 پس الله عز وجل دل‌های اهل ذمه را سخت می‌گرداند
22:50 آنان آنچه در دست دارند را دریغ می‌کنند
22:54 شرح حدیث
22:57 (یعنی) جمع‌آوری نکردید
22:59 یعنی اگر جزیه و خراج را نگرفتید
23:03 «الصادق» (راستگو)
23:05 یعنی در ذات خود
23:06 «المصدوق» (تصدیق‌شده)
23:08 یعنی در آنچه خبر می‌دهد
23:10 «عمّ ذاک» (آن چیست؟)
23:11 یعنی چگونه این امر رخ می‌دهد
23:13 ذمّه الله و ذمّه رسولش صلی‌الله‌علیه‌وسلم پایمال می‌شود
23:19 هتک حرمت
23:20 یعنی تصرف در آن به شیوه‌ای که روا نیست، از ستم و بیداد
23:25 پس خداوند عز و جل (آن را) محکم می‌کند
23:27 یعنی در آن نیرو برمی‌انگیزد
23:30 آنان آنچه در دست دارند را دریغ می‌کنند
23:32 مقصود
23:34 از پرداخت جزیه و خراج خودداری می‌کنند
23:42 این حدیث از نشانه‌های نبوت است
23:45 زیرا اهل ذمّه جزیه را نپرداختند
23:47 و جانب مسلمانان را ضعیف شمردند
23:50 و در آن کمال یقین صحابه رضی‌الله‌عنهم نهفته است
23:54 (یعنی) همه آنچه پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وسلم از رخدادها خبر داده، واقع خواهد شد
24:00 و در حدیث اشاره‌ای به حرام بودن ستم است
24:03 و در آن راهنمایی به دادن حقوق اهل ذمّه است
24:07 و کاستن یا کم‌ارزش شمردن آن حقوق روا نیست
24:11 و در آن راهنمایی به وفای به عهدهاست
24:14 و هشدار از پیامدهای نیرنگ و خیانت
24:17 باب
24:21 از ابووائل روایت است که گفت
24:23 ما در صفین بودیم
24:25 در روایتی (آمده است)
24:27 ما در صفین بودیم
24:29 پس مردی گفت
24:30 آیا ندیدی کسانی را که به سوی کتاب «الله» فراخوانده می‌شوند؟
24:34 پس علی (فرمود)
24:35 آری
24:37 آنگاه سهل بن حنیف برخاست
24:39 و گفت
24:40 ای مردم
24:42 خودتان را متهم کنید
24:44 در روایتی
24:45 رأی (خود) را متهم کنید
24:47 زیرا من خود را (در روز ابوجندل) دیدم
24:50 و اگر می‌توانستم فرمان رسول الله صلی‌الله‌علیه‌وسلم را رد کنم، رد می‌کردم
24:57 و الله و رسولش داناترند
25:00 و شمشیرهای خود را بر دوش‌های خویش ننهادیم
25:03 برای کاری که ما را هراسان کند
25:05 مگر آنکه ما را به کاری که پیش از این می‌شناختیم رهنمون شد
25:10 هیچ دری را برای ما نمی‌بستیم مگر آنکه دری دیگر بر ما گشوده می‌شد که نمی‌دانستیم چگونه از آن درآییم
25:16 زیرا ما در روز حدیبیه با رسول الله صلی‌الله‌علیه‌وسلم بودیم
25:22 و اگر جنگی می‌دیدیم، می‌جنگیدیم
25:25 پس عمر بن خطاب آمد و گفت
25:28 ای رسول الله
25:30 آیا ما بر حق و آنان بر باطل نیستیم؟
25:33 (پیامبر) فرمود: آری
25:35 (عمر) گفت
25:37 آیا کشته‌های ما در بهشت و کشته‌های آنان در دوزخ نیستند؟
25:41 فرمود: آری
25:42 (عمر) گفت
25:44 پس چرا در دین خود خواری را می‌پذیریم؟
25:47 آیا بازگردیم، در حالی که الله میان ما و ایشان داوری نکرده است؟
25:51 (پیامبر) فرمود
25:53 ای پسر خطاب
25:54 من فرستاده الله هستم
25:56 و الله هرگز مرا ضایع نخواهد کرد
25:59 پس عمر نزد ابوبکر رفت
26:02 و همان سخنی را که به پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وسلم گفته بود، به او گفت
26:07 (ابوبکر) گفت
26:08 او فرستاده الله است
26:11 و الله هرگز او را ضایع نخواهد کرد
26:14 پس سوره فتح نازل شد
26:16 و رسول الله صلی‌الله‌علیه‌وسلم آن را تا پایان بر عمر خواند
26:22 عمر گفت
26:24 ای رسول الله
26:25 آیا این فتح است؟
26:27 آیا این فتح است؟
26:28 فرمود: آری
26:31 شرح حدیث
26:34 صفین
26:35 نام مکانی بر کنار فرات است
26:38 که جنگ مشهور در آن واقع شد
26:40 خودتان را متهم کنید
26:42 یعنی رأی خود را در این جنگ متهم کنید
26:46 پس چرا در دین خود خواری را می‌پذیریم
26:48 یعنی چرا به پستی و خواری رضایت دهیم
26:52 و الله میان ما و ایشان داوری نکرده است
26:55 یعنی میان ما و کافران جدایی و فیصله‌ای پدید نیامده است
26:59 مرا ضایع نخواهد کرد
27:01 یعنی مرا رها نخواهد کرد
27:03 شمشیرهای خود را ننهادیم
27:05 یعنی شمشیرهای خود را از نیام بیرون نکشیدیم
27:08 برای کاری که ما را هراسان کند
27:10 یعنی سخت بر ما گران باشد
27:12 ما را به کاری که می‌شناختیم رهنمون شد
27:15 یعنی ما را به امری روشن و آسان که در آن خیر است رسانید
27:21 پیش از این کار
27:22 یعنی فتنه‌ای که میان مسلمانان رخ داد
27:26 زیرا آن مشکل‌آفرین است
27:27 زیرا در آن مصیبت با کشته شدن مسلمانان فرود آمد
27:35 حدیث از نشانه‌های نبوت است.
27:38 زیرا پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) خبر داد
27:41 از فتح مکه، پیش از آنکه واقع شود.
27:44 و در این حدیث راهنمایی است به اینکه رأی بر نص مقدم داشته نشود،
27:48 و عقل با شرع درگیر نگردد.
27:51 و در آن بیان فضیلت علم ابوبکر رضی‌الله‌عنه است،
27:55 و استواری ایمان و قوت یقین او.
27:58 و اینکه مصالحه با مشرکان،
28:01 با برخی شروط که بر مسلمانان ستم است،
28:04 برای مصلحت راجح روا است،
28:07 و برای دفع آنچه از آن بدتر است.
28:09 پس در آن دفع بزرگ‌ترین دو مفسده است
28:11 با تحمل کوچک‌ترین آن دو.
28:14 و در حدیث راهنمایی است به وفای به عهدها و پیمان‌ها.
28:18 و اینکه صلح حدیبیه از بزرگ‌ترین فتوحات است.
28:23 و در آن هشدار از فتنه‌ها است،
28:25 و اینکه از آغازهای فتنه، حکم‌کردن رأی است.
28:29 و اینکه سلامت در چنگ زدن به کتاب و سنت است.
28:33 و در حدیث اشاره است به اینکه فتنه‌ها یکدیگر را سبک می‌کنند.
28:39 و در آن اشاره است به خودداری در زمان فتنه‌ها.
28:44 باب گناه پیمان‌شکن، چه نیکوکار و چه فاجر.
28:48 از عبدالله و انس،
28:51 از پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) روایت است که فرمود:
28:54 برای هر پیمان‌شکنی در روز قیامت پرچمی است.
28:58 یکی از آن دو گفت: برافراشته می‌شود،
29:01 و دیگری گفت: در روز قیامت دیده می‌شود،
29:05 که به وسیله آن شناخته شود.
29:07 و از ابن عمر رضی‌الله‌عنهما،
29:10 از پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) روایت است که فرمود:
29:14 همانا پیمان‌شکن را در روز قیامت پرچمی برافراشته می‌شود،
29:18 گفته می‌شود:
29:20 این پیمان‌شکنی فلان پسر فلان است.
29:23 در روایتی آمده است:
29:25 هنگامی که اهل مدینه یزید بن معاویه را خلع کردند،
29:29 ابن عمر خدم و فرزندان خود را گرد آورد،
29:32 و گفت:
29:33 من از پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) شنیدم که می‌فرمود:
29:38 برای هر پیمان‌شکنی در روز قیامت پرچمی برافراشته می‌شود.
29:42 و ما با این مرد بر بیعت با الله و رسولش بیعت کرده‌ایم،
29:47 و من پیمان‌شکنی بزرگ‌تر از آن نمی‌شناسم که کسی با کسی بر بیعت با الله و رسولش بیعت کند، سپس برای او جنگ برپا شود.
29:53 سپس برای او جنگ برپا شود.
29:56 و من نمی‌دانم کسی از شما او را خلع کرده باشد،
29:59 یا در این امر بیعت کرده باشد،
30:02 مگر آنکه میان من و او جدایی‌افکن باشد.
30:09 عبدالله همان ابن مسعود رضی‌الله‌عنه است.
30:13 غادر کسی است که بر کاری وعده می‌دهد و بدان وفا نمی‌کند.
30:18 لواء یعنی پرچم.
30:21 ینصب یعنی برپا و بلند می‌شود.
30:25 این غدره یعنی به سبب پیمان‌شکنی او در دنیا،
30:29 یا به اندازه پیمان‌شکنی او.
30:32 از فوائد حدیث:
30:35 از حدیث استفاده می‌شود:
30:37 تشدید در تحریم پیمان‌شکنی.
30:40 و پیمان‌شکنی از صاحب ولایت عامه گناهش بزرگ‌تر است،
30:44 زیرا ضررش به خلق بسیاری می‌رسد.
30:49 و در آن راهنمایی است به وفای به همه عهدها.
30:53 و در حدیث اشاره است به وفای به بیعت امام،
30:57 و خروج نکردن بر او.