متن کامل
ترجمهٔ ماشینی — ممکن است خطا داشته باشد
0:00
بسم الله الرحمن الرحیم
0:03
مرکز افاده
0:06
برای مطالعات و پژوهشهای انسانی
0:09
تقدیم میکند
0:10
مختصر صحیح بخاری
0:15
باب تجارت در آنچه پوشیدن آن برای مردان و زنان مکروه است
0:22
از عایشه، امالمؤمنین رضیاللهعنها
0:27
که او بالشی خرید که در آن تصاویری بود
0:31
پس چون رسول الله (ﷺ) آن را دید،
0:35
بر در ایستاد و داخل نشد
0:38
پس من در چهرهاش کراهت را شناختم
0:41
گفتم:
0:42
ای رسول الله!
0:44
به الله توبه میکنم
0:45
و به رسولش (ﷺ)
0:49
چه گناهی کردهام؟
0:51
پس رسول الله (ﷺ) فرمود:
0:55
این بالش چیست؟
0:57
گفتم:
0:59
آن را برای تو خریدهام
1:01
تا بر آن بنشینی و به آن تکیه دهی
1:04
پس رسول الله (ﷺ) فرمود:
1:08
همانا صاحبان این تصاویر در روز قیامت عذاب میشوند
1:13
به ایشان گفته میشود:
1:14
آنچه را آفریدید زنده کنید
1:17
و فرمود:
1:18
همانا خانهای که در آن تصاویر باشد، فرشتگان به آن داخل نمیشوند
1:24
شرح حدیث
1:27
نمرقه یعنی بالش
1:30
تصاویر یعنی نقشها و نگارهها
1:33
«احیوا» امر به تعجیز است از «احیاء»
1:37
«ما خلقتم» یعنی آنچه از جانداران صورتگری کردهاید
1:42
«لا تدخله الملائکة» یعنی جز فرشتگان نگهبان
1:46
و گفته شده: فرشتگان وحی به آن داخل نمیشوند
1:50
از فواید حدیث
1:55
از این حدیث استفاده میشود:
1:57
کراهت فروش لباسهایی که در آنها تصویر باشد
2:00
و در آن نهی از تصویرگری جانداران است
2:04
و در آن آمده که فرشتگان به خانهای که در آن تصویری باشد داخل نمیشوند
2:08
و در آن مشروعیت خشم در امر به معروف و نهی از منکر است
2:16
باب
2:17
چه مدت حق انتخاب (خیار) جایز است
2:19
از ابن عمر رضیاللهعنهما
2:22
از رسول الله (ﷺ) روایت است که فرمود:
2:27
هرگاه دو نفر با هم معامله کنند،
2:29
هر یک از آن دو تا وقتی که از هم جدا نشدهاند، حق انتخاب دارد
2:34
در روایتی آمده:
2:36
دو طرف معامله تا وقتی که جدا نشدهاند حق انتخاب دارند
2:40
یا یکی از آن دو به دیگری بگوید: انتخاب کن
2:44
و در روایتی:
2:46
هر دو معاملهای که میان آن دو معاملهای نیست، تا وقتی که جدا شوند
2:50
مگر معامله با خیار
2:53
و در روایتی:
2:54
دو معاملهگر هر یک بر دیگری حق انتخاب دارد
2:59
تا وقتی که جدا نشدهاند
3:01
مگر معامله با خیار
3:03
و در روایتی:
3:05
و ابن عمر چون چیزی میخرید که او را خوش میآمد، از همراهش جدا میشد
3:10
و هر دو با هم بودند
3:13
یا یکی دیگری را مخیر کند
3:16
و بر آن معامله کنند
3:18
پس معامله واجب شده است
3:20
شرح حدیث
3:22
خیار
3:23
طلب بهترین از دو امر است
3:25
یعنی یا ادامه دادن معامله یا فسخ آن
3:28
«یتفرق»
3:29
یعنی با بدنها (جدا شدن)
3:32
و گفته شده: با سخن (جدا شدن)
3:34
و «و کانا جمیعا»
3:36
اشاره به یکی بودن مجلس معامله است
3:39
«وجب البیع»
3:41
یعنی لازم شد
3:42
و گفته شده: با سخن
3:44
و «و کانا جمیعا»
3:46
اشاره به یکی بودن مجلس معامله است
3:50
یعنی عقد معامله لازم و تمام شد
3:53
و ابن عمر چون چیزی میخرید که او را خوش میآمد از همراهش جدا میشد
3:58
یعنی این کار را از روی میل به کالا و بینیازی از خیار انجام میداد
4:02
از فواید حدیث
4:06
از حدیث استفاده میشود:
4:08
ثبوت خیار در معامله
4:10
با تفصیل در انواع آن
4:13
و حدیث دلالت دارد که یکی بودن مجلس ایجاب و قبول
4:17
شرط صحت معامله است
4:20
و در آن مشروعیت فسخ معامله است
4:23
باب: هرگاه چیزی بخرد و پیش از جدا شدن، همان ساعت آن را ببخشد
4:31
و فروشنده بر خریدار انکار نکند
4:34
یا غلامی بخرد و آزادش کند
4:38
از ابن عمر رضیاللهعنهما روایت است که گفت:
4:41
ما در سفری با پیامبر (ﷺ) بودیم
4:45
پس من بر شتر نر سرکشی از آن عمر سوار بودم
4:49
و او بر من چیره میشد
4:51
و پیش از قوم جلو میافتاد
4:53
پس عمر او را بازمیداشت و برمیگرداند
4:56
سپس جلو میرفت
4:58
و عمر او را بازمیداشت و برمیگرداند
5:01
پس پیامبر (ﷺ) به عمر فرمود:
5:05
آن را به من بفروش
5:06
گفت:
5:07
این برای توست ای رسول الله (ﷺ)
5:09
فرمود
5:10
همانطور
5:12
او آن را به رسول الله (صلیاللهعلیهوسلم) فروخت
5:16
پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) فرمود:
5:20
این برای تو است، ای عبدالله بن عمر؛ هر کاری که خواستی با آن بکن.
5:25
تحلیق بر حدیث
5:29
بر بکر دشوار
5:31
بر شتر کوچکی که هنوز برای سواری رام نشده بود
5:35
مراد بر من غلبه میکند
5:38
نمیتوانم او را بهسبب شدت رمیدگیاش، کنترل کنم.
5:42
بازمیدارد
5:44
یعنی عمر رضیاللهعنه او را منع میکند و میگوید
5:48
هیچکس نباید بر پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) پیشی بگیرد.
5:52
آن برای تو است، ای عبدالله بن عمر
5:56
هر بخشش و هدیهای
5:58
از فواید حدیث
6:01
از این حدیث استفاده میشود
6:04
اینکه [ماهیتِ سخن] به خوشرفتاری و نیکو معامله کردن فراخوانده شده است
6:07
در این حدیث آمده است که زن جز در آنچه مالک آن است، تصرف نمیتواند کرد.
6:11
و پسر حق تصرف در مال پدرش را بدون اجازهی او ندارد
6:18
باب آنچه از فریبکاری در خرید و فروش ناپسند است
6:21
از ابن عمر رضیاللهعنهما روایت است که گفت
6:24
مردی به پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) گفت
6:28
من در معاملات فریب میخورم.
6:31
پس فرمود
6:33
هرگاه بیعت کردی، بگو
6:35
بدون فریب (خلابه)
6:37
مرد میگفت
6:39
تحلیق بر حدیث
6:43
مردی به نام حبان بن منقذ رضیاللهعنه
6:48
در خرید و فروش فریب میخورم
6:51
یعنی در خرید و فروشها دچار غبن میشوم.
6:53
و در فریب و تقلب میافتم
6:55
و این بابی از تباهکردن مال است.
6:58
«لا خِلابة» (هیچ فریبی در کار نیست)
7:00
یعنی هیچ فریبی نیست
7:02
از فواید حدیث
7:06
برخی به این حدیث استدلال کردهاند
7:08
بر این اساس که کسی که عقلش ضعیف است، بر او حجر (محدودیت تصرف) زده نمیشود.
7:11
در این حدیث، نهی از تقلب و فریب در معامله آمده است.
7:18
باب آنچه درباره بازارها یاد شده است
7:21
از عائشه رضیاللهعنها روایت است که گفت
7:24
پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) فرمود:
7:28
لشکری به کعبه حمله میکند
7:30
هنگامی که آنان در بیابانی از زمین باشند
7:34
با اولشان و آخرشان فرو برده میشوند
7:37
گفتم: ای رسول الله (ﷺ)
7:39
چگونه خداوند اول و آخر آنان را فرو میبرد
7:42
و در میان ایشان بازارهایشان، و آنکه از ایشان نیست.
7:46
گفت
7:47
در آن حال، اول و آخر ایشان در زمین فرو برده میشوند.
7:51
سپس بر اساس نیتهایشان برانگیخته میشوند
7:54
تعلیق بر حدیث
7:57
لشکر کعبه (به قصد نبرد) حمله میکند.
8:00
او میخواهد کعبه را ویران کند
8:02
در بیداء
8:04
در بیابان مدینه
8:06
این جایگاهی ویژه میان مکه و مدینه است
8:10
خسف میکند
8:12
یعنی در زمین پنهان میشوند
8:14
بازارهایشان
8:16
ای اهل بازار
8:18
از آنان نیست
8:20
افاء و الأسار (؟) — کسانی که قصد تخریب ندارند
8:24
در قیامت بر اساس نیتهایشان برانگیخته میشوند.
8:26
یعنی (خداوند) همه را فرو میبرد.
8:28
سپس هر یک از ایشان در روز قیامت برانگیخته میشود
8:31
به اندازه نیت (قصد) خود
8:33
اگر خیری باشد، (پس) خیر است.
8:35
و اگر بدی باشد، پس بد است
8:38
از فواید حدیث
8:42
از این حدیث استفاده میشود
8:44
اعمال به نیت عامل سنجیده میشوند.
8:47
و در آن وجوب هشدار دادن (تحذیر) است.
8:49
همنشینی و مجالست با ستمکاران
8:52
مگر برای کسی که ناچار شود
8:54
از انس بن مالک رضیاللهعنه روایت است که گفت
9:00
پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) میفرمود
9:03
در بازار
9:05
در روایتی در بقیع
9:07
مردی گفت
9:09
ای ابوالقاسم
9:11
پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) به او روی کرد
9:15
فرمود
9:17
تنها این را دعوت کردم
9:19
پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) فرمود:
9:22
با نام من نامگذاری کنید
9:24
و به کنیهی من کنیه نگذارید
9:27
تعلیق بر حدیث
9:31
در بازار
9:32
آن کسی که در بقیع بود
9:35
دعوت
9:36
ندا دادم
9:38
از فوایدِ حدیث
9:42
از این حدیث استفاده میشود
9:45
مشروعیت صدا زدن کسی با کنیهاش
9:48
و در آن، بزرگان بازارها را فرا گرفتهاند
9:51
بهخاطر نیاز
9:52
از ابوهریره رضیاللهعنه روایت است که گفت
9:58
با رسول الله صلیاللهعلیهوسلم بودم
10:01
در بازاری از بازارهای مدینه
10:04
پس برگشت
10:05
پس من برگشتم
10:07
پس فرمود
10:08
کجاست آن کوچولوی بیعقل؟
10:09
سه بار
10:11
حسن بن علی را صدا بزنید
10:13
پس حسن بن علی راه افتاد و میآمد
10:16
و بر گردنش گردنبند سخاب بود
10:18
پس پیامبر صلیاللهعلیهوسلم فرمود
10:21
با دستش اینگونه (اشاره کرد)
10:23
پس حسن هم با دستش اینگونه (اشاره کرد)
10:26
پس او را در آغوش گرفت و فرمود
10:29
خدایا من او را دوست دارم، پس او را دوست بدار
10:32
و هر که را که او را دوست دارد نیز دوست بدار
10:35
و ابوهریره گفت
10:37
پس هیچکس نزد من محبوبتر از حسن بن علی نبود
10:41
پس از آنکه رسول الله صلیاللهعلیهوسلم آن را فرموده بود
10:45
آنچه فرموده بود
10:47
شرح حدیث
10:51
از بازارهای مدینه
10:53
آن بازار بنیقینقاع است
10:56
«لکع»
10:57
یعنی کودک خردسالی که به منطق و آنچه اصلاحش کند، راه نمیبرد
11:01
سخاب
11:03
یعنی گردنبندی که ساخته میشود
11:05
در آن نه طلا است و نه نقره
11:08
و گفته شده
11:09
گردنبندی از نخ که در آن مهره است
11:12
که کودکان و دختربچگان آن را میپوشند
11:15
با دستش اینگونه
11:17
یعنی آن را گشود
11:20
«تزمه»
11:21
یعنی او را فشرد و در آغوش گرفت
11:23
از فواید حدیث
11:27
از این حدیث استفاده میشود
11:29
بیان آنچه صحابه رضیاللهعنهم بر آن بودند
11:33
از بزرگداشت پیامبر صلیاللهعلیهوسلم
11:36
و راه رفتن همراه او
11:38
و در آن است کمال مهربانی پیامبر صلیاللهعلیهوسلم
11:42
و آنچه از فروتنی و رحمت و مهربانی با کودکان بر آن بود
11:47
و در آن است جواز در آغوش گرفتن
11:50
و در آن است که محبت حسن بن علی رضیاللهعنهما از ایمان است
11:56
از ابن عمر
12:00
که مردم در زمان پیامبر صلیاللهعلیهوسلم خوراک را از کاروانسالاران میخریدند
12:07
پس (پیامبر) کسی را به سوی آنان میفرستاد تا از فروش آن در همان جایی که خریدهاند منعشان کند
12:12
تا آن را به جایی ببرند که خوراک در آن فروخته میشود
12:15
در روایتی
12:17
تا آن را به منزلگاههایشان ببرند
12:21
شرح حدیث
12:24
«رکبان» یعنی گروهی از صاحبان شتر در سفر
12:29
«فیبعث» یعنی میفرستد
12:32
«حیث اشتروه» یعنی همان جایی که خریدهاند
12:35
از فواید حدیث
12:39
از این حدیث استفاده میشود که قبض (تحویل گرفتن) شرط کامل شدن معامله است
12:44
و در آن است که قبض در اشیاء بسته به تفاوت خود آنها و بر حسب عادات مردم در آنها فرق میکند
12:51
و بر اساس عرف مردم در آن
12:54
و در حدیث اشاره است به اینکه فروش آنچه انسان مالک آن نیست جایز نیست
13:00
و در آن است که امام حق دارد بازارها را کنترل کند و کار فروشندگان را سامان دهد
13:05
از عبدالله بن عمر رضیاللهعنهما
13:10
که رسول الله صلیاللهعلیهوسلم فرمود
13:14
هر کس خوراکی بخرد، آن را نفروشد تا آن را تحویل بگیرد
13:19
در روایتی
13:22
تا آن را قبض کند
13:25
شرح حدیث
13:28
«ابتاع» یعنی خرید؛ «یستوفیه» یعنی آن را قبض کند
13:33
از فواید حدیث
13:37
از این حدیث استفاده میشود که نهی شده از فروش آنچه قبض و تحویل گرفته نشده است
13:43
و در حدیث اشاره است به منع هر آنچه به دشمنی و کینه میان طرفین معامله میانجامد
13:52
باب کراهت سروصدا در بازار
13:56
از عطاء بن یسار که گفت
13:59
عبدالله بن عمر بن عاص رضیاللهعنهما را دیدم
14:03
گفتم: مرا از وصف رسول الله صلیاللهعلیهوسلم در تورات خبر ده
14:10
گفت: آری
14:12
به خدا سوگند که او در تورات به برخی از اوصافش که در قرآن است توصیف شده
14:19
ای پیامبر! ما تو را گواه و مژدهدهنده و بیمدهنده فرستادیم.
14:25
«و پناهگاهی برای امیان»
14:28
«تو بنده و فرستاده من هستی»
14:30
«نامت را متوکل گذاشتم»
14:33
«نه درشتخوی و نه سختدل»
14:35
«و نه سروصداکننده در بازارها»
14:38
«و بدی را با بدی پاسخ نمیدهد»
14:41
«بلکه عفو میکند و میبخشد»
14:44
«و خداوند او را جان نمیستاند تا به سبب او ملت کجشده را راست کند»
14:48
«به اینکه بگوید: لا إله إلا الله»
14:51
«و به سبب آن چشمانی کور و»
14:54
«گوشهایی کر»
14:56
«و دلهایی در پوشش را بگشاید»
14:58
شرح حدیث
15:02
در تورات از او چنین پرسید
15:05
زیرا عبدالله بن عمر رضیاللهعنهما
15:08
تورات را خوانده بود
15:10
«آری» یعنی بله
15:13
«و پناهگاهی برای امیان»
15:16
یعنی نگهبان دین امیان
15:19
و امیان همان عربها هستند
15:21
به سبب کمی نوشتن و خواندن در میان آنان
15:24
«متوکل»
15:26
یعنی کسی که بر خدای تعالی تکیه و اعتماد دارد
15:28
در همه کارهایش
15:30
نه تندخو
15:32
تندخو کسی است که بداخلاق باشد
15:34
و نه سختگو
15:36
سختگو کسی است که در سخن سختگیر باشد
15:39
و نه فریادزن
15:41
سخب همان هیاهو و بلند شدن صداهاست
15:44
و بدی را با بدی پاسخ نمیدهد
15:47
یعنی به کسی که به او بدی کرده، بدی نمیکند
15:50
به او (به سبب او) استوار میدارد
15:52
یعنی به وسیله او شرک را نفی میکند
15:54
ملت
15:55
یعنی دین
15:57
کژ
15:58
یعنی منحرف از راه راست
16:01
با ورود شرک در آن
16:03
و دلهایی پوشیده
16:05
یعنی پوشیده از فهم و تمیز
16:08
از فواید حدیث
16:11
از حدیث استفاده میشود
16:14
بیان ویژگی پیامبر صلیاللهعلیهوسلم
16:17
در کتابهای یهود
16:19
و در آن کراهت هیاهو
16:21
و بلند کردن صدا در بازارها آمده است
16:23
و در غیر آن از باب «أو لا» (از باب اولی)
16:26
و در آن ارشاد بازرگانان و دیگران است
16:29
به وجوب توکل بر الله عزّوجلّ
16:32
و در آن استحباب گذشت
16:34
و چشمپوشی از مردم در معاملات است
16:37
باب پیمانهکردن بر فروشنده و دهنده
16:43
از جابر بن عبدالله رضیاللهعنهما
16:48
که پدرش در روایتی وفات یافت
16:52
که پدرش در روز احد شهید شد
16:55
و شش دختر به جای گذاشت
16:57
و بدهی بر عهدهاش ماند
16:59
و سی وَسق (بار) برای مردی از یهودیان بر عهدهاش بود
17:04
پس جابر از او مهلت خواست
17:06
پس (یهودی) از مهلت دادن سر باز زد
17:08
پس جابر با رسول الله صلیاللهعلیهوسلم سخن گفت
17:12
تا برای او نزد او شفاعت کند
17:14
پس رسول الله صلیاللهعلیهوسلم آمد
17:17
و با یهودی سخن گفت تا میوه نخلش را در برابر طلبش بگیرد
17:22
پس (یهودی) سر باز زد
17:23
در روایتی
17:25
پس پیامبر صلیاللهعلیهوسلم به من فرمود
17:29
برو و خرمایت را به گونههای مختلف جدا کن
17:32
عجوه را جدا
17:34
و عَذق زید را جدا
17:37
سپس نزد من بفرست
17:39
و در روایتی
17:41
و لینا را جدا
17:43
پس رسول الله صلیاللهعلیهوسلم وارد شد
17:47
و رسول الله صلیاللهعلیهوسلم داخل نخلستان شد
17:51
پس در آن راه رفت
17:53
سپس به جابر فرمود
17:55
(خرما) را برای او بچین
17:56
پس حق او را به تمام به او بده
17:58
پس (جابر) آن را چید بعد از آنکه رسول الله صلیاللهعلیهوسلم بازگشت
18:03
پس سی وَسق را به او داد
18:06
و هفده وَسق برای او زیاد آمد
18:10
در روایتی
18:11
و سیزده وَسق زیاد آمد
18:14
هفت (وَسق) عجوه
18:16
و شش (وَسق) لون
18:18
یا شش (وَسق) عجوه
18:20
و هفت (وَسق) لون
18:22
و در روایتی
18:24
و خرما همانگونه باقی ماند
18:26
گویی که دست به آن نخوردهاند
18:28
پس جابر نزد رسول الله صلیاللهعلیهوسلم آمد
18:32
تا او را از آنچه رخ داده بود خبر دهد
18:34
پس او را در حال نماز عصر یافت
18:36
پس چون (از نماز) فارغ شد
18:38
او را از زیادی خبر داد
18:40
پس فرمود
18:42
این را به پسر خطاب خبر ده
18:44
در روایتی
18:46
نزد ابوبکر و عمر برو
18:48
و آن دو را خبر ده
18:51
پس جابر نزد عمر رفت
18:53
و او را خبر داد
18:54
پس عمر به او گفت
18:56
همانا دانستم هنگامی که رسول الله صلیاللهعلیهوسلم در آن راه رفت
19:01
که حتماً در آن برکت خواهد داد
19:04
توضیح حدیث
19:07
و (دین) بر عهدهاش ماند
19:10
یعنی بدهی
19:11
سی وَسق
19:13
برابر با چهار هزار و پانصد کیلوگرم خرما است
19:18
پس از او مهلت خواست
19:20
یعنی درخواست تأخیر در پرداخت بدهی کرد
19:22
پس (یهودی) سر باز زد
19:24
یعنی امتناع کرد
19:26
تا برای او نزد او شفاعت کند
19:28
یعنی با یهودی درباره دین سخن گوید
19:30
(خرما را) بچین
19:32
یعنی خرمای نخلستان را قطع کن و بچین
19:34
پس حق او را به تمام به او بده
19:36
یعنی دینش را کامل به او بپرداز
19:38
و زیاد آمد
19:40
زیادت کرد (یا: افزون شد)
19:42
و آن را به همان مقدار اول برکت داد
19:44
یعنی تا او را با وفا، افزونی و برکت بداند
19:47
بازگشت
19:49
یعنی از نماز
19:51
عجوه
19:53
آن نوعی از خرمای خوب است
19:55
گویی که به آن دست نخورده است
19:57
یعنی به همان حال خود باقی ماند
19:59
اشاره است به معجزهٔ فزونی یافتن طعام
20:03
از فواید حدیث
20:07
در این حدیث معجزهٔ آشکاری برای پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) است
20:12
و ظهور برکت او
20:14
و در آن است که برخی از وارثان
20:16
جای سهمبری را میگیرد
20:18
و در آن است فضیلت شفاعت
20:20
در امور دنیوی
20:22
و در آن است فضیلت یاریرساندن
20:24
به برادران و تلاش
20:26
در برآوردن نیازها
20:28
و در حدیث اشارهای است به
20:30
فضیلت ابوبکر و عمر
20:32
رضیاللهعنهما
20:34
و در آن است که مؤونهٔ پیمانهکردن
20:36
بر عهدهٔ فروشنده است
20:40
باب آنچه پیمانهکردن آن مستحب است
20:42
از مقدام بن معدیکرب
20:44
رضیاللهعنه
20:46
از پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم)
20:48
روایت است که فرمود
20:50
غذای خود را پیمانه کنید
20:52
تا برای شما برکت داده شود
20:54
شرح حدیث
20:57
غذای خود را پیمانه کنید
20:59
مراد این است که
21:01
آن را با پیمانهٔ معلوم بیرون آورید
21:03
تا شما را به مدتی
21:05
که تعیین کردهاید برساند
21:07
برای شما برکت داده شود
21:09
برکت یعنی
21:11
خیر و دوام آن
21:13
از فواید حدیث
21:15
از حدیث استفاده میشود
21:18
استحباب پیمانهکردن
21:20
در خرید و فروش است
21:22
برای قطع ریشهٔ نزاع
21:24
و در آن است که پیمانهکردن از
21:26
فروش بدون اندازهگیری و اسراف جلوگیری میکند
21:28
و آن از تدبیر معیشت است
21:30
باب برکت صاع
21:34
پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم)
21:36
و مُدّ او
21:39
از عبدالله بن زید
21:41
رضیاللهعنه
21:43
[پیامبر] صلیاللهعلیهوسلم
21:45
که ابراهیم مکه را حرم قرار داد
21:47
و برای آن دعا کرد
21:49
و مدینه حرم شد
21:51
همانگونه که ابراهیم حرم
21:53
مکه را قرار داد و من برای آن دعا کردم
21:55
در مُدّ و صاع آن
21:57
مانند آنچه
21:59
ابراهیم علیهالسلام
22:01
برای مکه دعا کرد
22:03
شرح حدیث
22:06
مُدّ
22:08
مُدّ به اندازهٔ دو کف دست است
22:10
و تقریباً معادل
22:12
بیستوپنج گرم
22:14
تقریباً است
22:16
و صاع آن
22:18
صاع معادل دو و نیم کیل
22:20
گرم تقریباً است
22:22
و آن چهار مُدّ است
22:24
مانند آنچه ابراهیم
22:26
علیهالسلام برای مکه دعا کرد
22:28
مراد این است که دعا کردم
22:30
به برکت مُدّ و صاع آن
22:32
پس در مدینه برکت واجب شد
22:34
همانگونه که در مکه واجب شد
22:36
به دعای
22:38
ابراهیم علیهالسلام
22:41
از فواید حدیث
22:43
از حدیث استفاده میشود
22:45
که فضایل سرزمینها
22:47
جز با نص ثابت نمیشود
22:49
و در آن بیان است
22:51
برکت پیمانهٔ مکه و مدینه
22:53
از
22:57
انس بن مالک رضیاللهعنه
22:59
که پیامبر
23:01
صلیاللهعلیهوسلم
23:03
به ابوطلحه فرمود
23:05
یکی از غلامان خود را بجوی
23:07
که مرا خدمت کند تا
23:09
به خیبر بیرون روم
23:11
و ابوطلحه مرا سوار کرد
23:13
در حالی که غلام بودم
23:15
و به سن بلوغ نزدیک شده بودم
23:17
و من خدمت رسول الله را میکردم
23:19
صلیاللهعلیهوسلم
23:21
هرگاه (وحی) نازل میشد
23:23
من او را بسیار میشنیدم که میگفت:
23:25
خدایا! من به تو پناه میبرم
23:27
از اندوه و غم
23:29
و ناتوانی و تنبلی
23:31
و بخل و ترس
23:33
و سنگینی بدهی
23:35
و چیرگی مردان
23:37
سپس به خیبر آمدیم
23:39
پس چون الله آن را بر او گشود
23:41
و دژ فتح شد، زیبایی صفیه دختر حیی
23:43
دختر حیی را برای او یادآوری کردند
23:45
بن اخطب
23:47
که شوهرش کشته شده بود
23:49
و او عروس تازهای بود
23:51
پس رسول الله
23:53
صلیاللهعلیهوسلم او را برای خود برگزید
23:55
و با خود بیرون برد
23:57
تا به سد
23:59
صهبا رسیدیم، در روایتی
24:01
به سد
24:03
روحاء رسیدیم، (در آنجا) پاک شد
24:05
پس با او زفاف کرد
24:07
و در سفرهای
24:09
کوچک حیس ساخت، سپس فرمود:
24:11
رسول الله صلیاللهعلیه
24:13
وسلم فرمود: اطرافیان خود را آگاه کنید
24:15
پس آن
24:17
ولیمه رسول الله
24:19
صلیاللهعلیهوسلم بر
24:21
صفیه بود، سپس
24:23
به سوی مدینه بیرون آمدیم
24:25
گفت: دیدم
24:27
رسول الله صلیاللهعلیه
24:29
وسلم برای او (شتر را) میخوابانید
24:31
و پشت سر خود عبایی (برای او) قرار میداد
24:33
سپس نزد شتری مینشست
24:35
و زانوی خود را (روی زمین) میگذاشت
24:37
و صفیه پای خود را
24:39
بر زانوی او میگذاشت تا سوار شود
24:41
پس حرکت کردیم
24:43
تا آنگاه که بر مدینه مشرف شدیم
24:45
به احد نگریست
24:47
و فرمود:
24:49
این کوهی است که ما را دوست دارد
24:51
و ما نیز آن را دوست داریم
24:53
سپس به مدینه نگریست
24:55
در روایتی
24:57
با دست خود اشاره کرد
24:59
و فرمود: خدایا
25:01
من آنچه را میان
25:04
در روایتی
25:06
میان دو کوهش است حرام میکنم
25:08
به مانند آنچه ابراهیم
25:10
مکه را حرام کرد
25:12
در روایتی
25:14
خدایا! در پیمانهشان برکت ده
25:16
خدایا!
25:18
در مُدّ و صاعشان برکت ده
25:20
و صاعشان
25:23
توضیح حدیث:
25:25
«التمس»
25:27
یعنی برای من جستجو کن و بنگر
25:30
«مردفی»
25:32
یعنی سوارکاری که پشت سر او بر الاغ است
25:34
«راهقت الحلم»
25:36
یعنی به بلوغ نزدیک شدم
25:38
از اندوه و غم
25:40
اندوه بر امری است
25:42
که واقع شده است
25:44
و غم بر آنچه انتظار میرود
25:46
و هنوز نیامده است
25:48
عجز
25:50
عدم توانایی با وجود میل است
25:52
کسل
25:54
عدم میل با وجود توانایی است
25:56
«ضلع الدین»
25:58
یعنی سنگینی آن
26:00
«فاصطفاها»
26:02
«صفیا»
26:04
و صفی سهم رسول الله
26:06
صلیاللهعلیهوسلم
26:08
از غنیمت است
26:10
سد صهباء
26:12
موضعی نزدیک خیبر است
26:14
«حلت»
26:16
یعنی از حیض پاک شد
26:18
«فبنا بها»
26:20
یعنی با او زفاف کرد
26:22
«حیسا»
26:24
آمیزهای از خرما و پنیر خشک و کره است
26:26
و گفته شده غیر از این است
26:28
«نطع»
26:30
فرش دباغیشدهای است که گسترده میشود
26:32
«آذ»
26:34
یعنی آگاه کرد
26:36
«یحویلها»
26:38
و آن این است که عبایی را
26:40
بر کوهان شتر بچرخانند، سپس سوار شود
26:42
با عبا
26:44
نوعی از جامههای پشمی معروف
26:46
ما بالا رفتیم
26:48
یعنی بر آن مشرف شدیم
26:50
دو سنگلاخش
26:52
«لابه» زمینی است که سنگهایش
26:54
سیاهاند
26:56
و مدینه میان دو حَرّه قرار دارد: شرقی
26:58
و غربی
27:00
مُدّ آنان
27:02
مُدّ همان مقدار پُر کردن دو کف دست است
27:04
و صاع آنان
27:06
صاع برابر است با
27:08
تقریباً ۲٫۵ کیلوگرم
27:11
از فواید
27:13
این حدیث است
27:16
از این حدیث استفاده میشود
27:18
استحباب بهکار گرفتن پیمانه
27:20
در معاملهها
27:22
و در آن راهنمایی است به پیروی از
27:24
اهل مدینه در اندازهها
27:26
شرعی
27:28
و در آن (بیان) امانتداری در میزان آنها هست
27:30
و فقها اجماع کردهاند
27:32
بر اینکه یک حیض
27:34
برای اثبات
27:36
برائت رحم کنیز کفایت میکند
27:38
و در آن است که وضعیت زن
27:40
مسلمان بر پوشیدگی استوار است
27:42
و در حدیث است که حفظ
27:44
نسب از مقاصد شریعت است
27:46
و در آن جواز
27:48
سوار کردن (شخص دیگر) بر چهارپا است
27:50
هنگامی که آن (چهارپا) توان آن را داشته باشد
27:52
و در آن مشروعیت پناه جستن
27:54
از اندوه و غم و وام است
27:56
و در آن نکوهش بخل و ترس است
27:58
و در آن جواز ازدواج کردن
28:00
با همسر در سفر است
28:02
و در آن استحباب ولیمه (جشن عروسی) است
28:04
به هر آنچه میسر باشد
28:06
و گوشت در آن شرط نیست
28:08
و در آن بیان
28:10
فضیلت مدینه و کوه احد است
28:12
و در آن بیان برکت
28:14
پیمانه مدینه است
28:16
و این حدیث از نشانههای نبوت است
28:18
زیرا پیامبر
28:20
(صلیاللهعلیهوسلم) خبر داد
28:22
از دوستی با کوه احد
28:24
کوه از جمادات است که سخن نمیگوید
28:27
و در آن است که جایز است برای مادر و وصی
28:30
که یتیم را در حرفه و پیشه (به کار) بسپارند
28:33
و در آن راهنمایی است به خوشرفتاری نیکو با همسر