از مجموعهٔ صحیح البخاری · درس 82 از 113

خلاصه صحیح البخاری | قسمت (82) | ادامه کتاب «المصارعه» و سپس «کتاب المساقات».

◉ 80 بازدید ⏱ 31:08 صدای ترجمه‌شده — فارسی
0:000:00

متن کامل

ترجمهٔ ماشینی — ممکن است خطا داشته باشد
0:00 بسم الله الرحمن الرحیم
0:03 مرکز افادة
0:06 برای مطالعات و پژوهش‌های انسانی
0:09 پیش می‌دهد
0:10 مختصر صحیح بخاری
0:16 باب استفاده از گاو برای شخم‌زدن
0:20 از ابوهریره رضی‌الله‌عنه روایت است که گفت
0:25 پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) نماز صبح را خواند
0:30 سپس رو به مردم کرد
0:32 فرمود
0:33 در میان [حکایت] مردی که گاوی را می‌راند
0:36 وقتی بر آن سوار شد، آن را زد
0:39 پس گفت
0:40 ما برای این [کار] آفریده نشده‌ایم
0:43 ما فقط برای کشت و کار آفریده شده‌ایم
0:45 مردم گفتند
0:47 سبحان الله
0:49 گاوی سخن گفت
0:51 فرمود
0:52 من به این ایمان دارم
0:54 من و ابوبکر و عمر
0:57 و آن دو گناهکار نیستند
0:59 در همان حال که مردی با گوسفندانش بود
1:01 هنگامی که گرگی بر گوسفندی هجوم آورد و آن را با خود برد
1:05 تا جایی که گویی آن را از چنگ او رهانده است، به دنبالش رفت.
1:09 گرگ به او گفت
1:11 این را از من نجات دادی
1:14 پس چه کسی در روز هفتم برای آن (کار را انجام می‌دهد؟)
1:17 روزی که جز من برای آن هیچ سرپرستی نیست
1:20 مردم گفتند
1:21 سبحان الله
1:23 گرگ سخن می‌گوید
1:25 گفت
1:26 من به این ایمان دارم
1:28 من و ابوبکر و عمر
1:30 و آن دو [نیز] گناهکار نیستند.
1:32 تعلیق بر حدیث
1:36 به مردم روی می‌آورد
1:39 یعنی با چهره‌اش
1:40 میراند
1:42 یعنی آن را پیشاپیش خود می‌کشد
1:44 برای این [کار] آفریده نشدیم
1:46 یعنی (ما) برای سوار شدن آفریده نشده‌ایم
1:48 برای کِشت و زرع آفریدیم
1:50 من برای کارهای کشاورزی آفریده شده‌ام
1:53 این [مطلب/حکم] برای انحصار نیست.
1:55 و این تنها اشاره‌ای است به بخش عمدهٔ آنچه برای آن آفریده شده‌ام.
1:59 پس گاو ذبح می‌شود و خورده می‌شود.
2:01 و از شیرش می‌نوشد
2:03 و آن دو گناهکار نیستند
2:05 یعنی حاضر نیستند
2:07 گرگ را بشمار
2:09 بر آن هجوم برد
2:11 پس با یک گوسفند از آنجا رفت.
2:13 یعنی آن را به ستم و تجاوز گرفت
2:15 درخواست کرد
2:17 به دنبال او دوید
2:19 او را از چنگ او نجات داد
2:21 یعنی آن را گرفت و بازگرداند
2:23 پس چه کسی برای آن (هست)؟
2:25 هر کس آن را حفظ و نگهداری کند
2:27 روز هفتم
2:30 مراد روز قیامت است
2:32 و گفته شده است
2:34 آن جایگاهی که هفت‌
2:36 نزد او محشر است، روز قیامت
2:38 از فواید
2:40 حدیث
2:43 حدیث از نشانه‌های نبوت است
2:45 و در آن بیانی است
2:47 فضیلت دو شیخ، ابوبکر و عمر
2:49 رضی‌الله‌عنهما
2:51 وثقة رسول الله
2:53 به ایمان آن‌دو، صلی‌الله‌علیه‌وسلم
2:55 ایمانی که پس از آن (شکی یا کفری) به دنبال ندارد.
2:57 ارتیاب
2:59 و در آن آمده که آن جانور را به کار نمی‌گیرند.
3:01 مگر در آنچه عادت بر آن جاری شده است
3:03 در به‌کارگیری آن در آن
3:05 و در آن مشروعیت پند و اندرز (موعظه) است.
3:07 بعد از نماز صبح
3:09 باب هنگامی که (کسی) گفت
3:13 کفایت کن مرا مؤونه (هزینه/زحمت) نخل و غیر آن
3:15 و در میوه‌اش با من شریک می‌شوی
3:17 از ابوهریره
3:19 رضی‌الله‌عنه گفت
3:21 انصار گفتند
3:23 برای پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم)
3:25 میان ما تقسیم کرد
3:27 و میان برادرانمان نخل‌ها
3:29 گفت: نه
3:31 گفتند
3:33 آنان مؤونه (هزینه‌های زندگی) را بر عهده‌ات می‌گیرند
3:35 و شما را در میوه‌ها شریک می‌کنیم
3:37 گفتند: شنیدیم
3:39 و اطاعت کردیم
3:42 تعلیق بر حدیث
3:44 مَأونه
3:46 مرادِ اینجا
3:48 سقی و جذاب
3:50 و هر آنچه که نخل را به صلاح می‌آورد
3:52 و شما را
3:54 یعنی به شما از میوه می‌دهیم
3:57 از فوایدِ حدیث
3:59 از این حدیث استفاده می‌شود
4:01 مشروعیت مساقاة
4:03 و در آن بیانی است
4:05 فضیلت برادری در راه الله
4:07 و در آن استحباب (آن)
4:09 همدردی با فقیران
4:11 و در آن است فضیلت کسب درآمد با دست (کار یدی).
4:13 باب قطع درختان
4:17 و درخت خرما
4:20 از ابن عمر رضی‌الله‌عنه
4:22 گفت که
4:24 سوزاندن رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وسلم)
4:26 نخل بن النظیر
4:28 و قطع
4:31 در روایتی
4:33 و در این باره حسان بن ثابت می‌گوید
4:35 وهان علی سرات
4:37 بنیل أی
4:38 آتش‌سوزی در البویره
4:40 مستطیر
4:42 ابوسفیان پاسخ او را داد
4:44 ابن الحارث
4:46 خدای تعالی این کار نیک را پایدار بدارد.
4:48 و در نواحی آن آتش زد
4:50 سعیر
4:52 به‌زودی خواهی دانست کدام‌یک از ما
4:54 بنزهن
4:56 و بدان که کدام زمین ما زیان می‌بیند
4:58 پس نازل شد
5:00 آنچه از درخت خرمای نوع «لینه» بریدید،
5:02 یا آن را رها کرده باشید
5:04 قائمةٌ بر اصول خود
5:06 به اذن الله
5:09 تعلیق بر حدیث
5:11 بویره
5:13 این جایگاهی است از شهر بنی النضیر.
5:15 شما قطع کردید
5:18 از درخت خرمای «لینه» یا آن را واگذاشتید،
5:20 قائم بر اصول خود
5:22 به اذن الله
5:24 لما، لام بن نظیر
5:26 رسول الله (ﷺ)
5:28 و مسلمانان
5:30 در بریدن نخل‌ها و درختان
5:32 و گمان کردند که آن
5:34 از فساد
5:36 و با این کار به طعن و تشکیک (در دین) دست یابند
5:38 با مسلمانان
5:40 خداوند متعال خبر داد که بریدن درختان خرما
5:42 اگر آن را قطع کنند یا آن‌ها را باقی بگذارند
5:44 اگر او را زنده نگه دارند
5:46 به اذن او سبحانه و تعالی
5:48 و امرش (چنین) تا آن (کار) پدید آید
5:50 عبرتی برای آنان و رسوایی‌ای (برای ایشان)
5:52 و در دنیا خواری
5:54 «اللینة» اسم است
5:56 برای سایر نخل‌ها بر اصح (قول)
5:58 احتمال‌ها و اولای آن‌ها
6:00 از فواید
6:02 حدیث
6:05 از این حدیث استفاده می‌شود
6:07 جواز بریدن درختان خرما و آتش زدن (آن‌ها)
6:09 مال دشمن را به‌شدت (در کشتار و سرکوب) به غنیمت گرفتن
6:11 و نکایت
6:13 و در این حدیث اشاره‌ای به نهی وجود دارد
6:15 درباره‌ی تباه کردن مال
6:17 باب
6:21 از رافع بن خدیج روایت است که گفت
6:23 ما بیشترین اهل
6:25 مدینه کشتزار است.
6:27 ما زمین را در بخشی از آن (زمین) زیر و رو می‌کردیم.
6:29 نامیده‌شده به سید زمین
6:31 گفت
6:33 از این رو، آنچه به آن می‌رسد
6:35 و زمین سالم بماند
6:37 و از آنچه زمین را می‌رسد و (آن را) سالم می‌دارد، آن است
6:39 از آن نهی شدیم
6:41 در روایتی
6:43 پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) ایشان را نهی فرمود
6:47 و اما طلا و نقره
6:49 آن روز چنین نبود
6:51 در روایتی
6:53 و چرا از (نوشتنِ) برگ/ورق نهی شدیم؟
6:55 تعلیق بر حدیث
6:57 مزدرع
7:00 کدام مکان کشت؟
7:02 نکری
7:04 یعنی پاداش داده می‌شویم
7:06 به‌سوی آن ناحیه، یعنی به آن جهت
7:08 برای سید زمین
7:10 برای صاحبش
7:12 مبتلا می‌شود
7:14 یعنی برای او مصیبتی پیش می‌آید و (مالش) تلف می‌شود
7:16 برگ
7:18 کدام نقره؟
7:20 از فواید حدیث
7:23 از حدیث استفاده می‌شود
7:25 نهی از اجاره دادن زمین
7:27 در برابر آنچه از آن بیرون می‌آید
7:29 از جهت معین
7:31 و در آن مشروعیت اجاره دادن زمین
7:33 به پول نقد
7:35 و در آن نهی از معاملات مالی
7:37 که در آن هر گونه جهالت (ابهام) باشد
7:39 و به دشمنی و نزاع منجر شود
7:43 باب مزارعه به سهم یک‌سوم (شَطر)
7:45 و مانند آن
7:47 عبدالله بن عمر رضی‌الله‌عنهما
7:49 که پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم)
7:51 با اهل خیبر معامله کرد (زمین را به آنان سپرد)
7:53 به نصف آنچه از آن بیرون می‌آید
7:55 از میوه یا کشت
7:58 و او به همسرانش می‌داد
8:00 صد وسق
8:02 هشتاد وسق خرما
8:04 و بیست وسق جو
8:06 پس عمر خیبر را تقسیم کرد
8:08 و همسران پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) را مخیّر ساخت
8:10 صلی‌الله‌علیه‌وسلم
8:12 که از آب و زمین برای آنان جدا شود
8:14 یا به همان روال برای آنان ادامه یابد
8:16 پس برخی از آنان (زمین) را برگزیدند
8:18 زمین را
8:20 و برخی وسق را برگزیدند
8:22 و عایشه (رضی‌الله‌عنها) برگزیده بود
8:24 شرح حدیث
8:26 به نصف
8:29 یعنی به یک‌دوم
8:31 صد وسق
8:33 وسق برابر شصت صاع است
8:35 و معادل صد و پنجاه
8:37 کیلوگرم است
8:39 پس صد وسق معادل است با
8:41 پانزده هزار کیلوگرم
8:43 تقریباً
8:45 که برای آنان جدا شود
8:47 «سلطان فلانی را زمین فلان‌جا واگذار کرد»
8:49 هنگامی که آن را به او بدهد
8:51 و آن را قطیعه (واگذاری دائمی) او قرار دهد
8:53 یا به همان روال برای آنان ادامه یابد
8:55 یعنی یا تقسیم پیشین آنان همچنان جاری شود
8:57 پیشین
8:59 از فواید حدیث
9:01 این حدیث اصل و پایه‌ای است
9:04 برای کسانی که مزارعه را جایز می‌دانند
9:06 و در آن مشروعیت مساقات است
9:08 و در آن آمده که آنچه
9:10 پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) بر جای گذاشت
9:12 ارث برده نمی‌شود
9:14 و آنچه پس از او باقی ماند
9:16 نفقه همسرانش است، پس آن
9:18 صدقه است
9:20 و در حدیث اشاره‌ای است به مشروعیت
9:22 ذخیره کردن (برای نفقه)
9:26 باب: از ابن عباس
9:28 رضی‌الله‌عنهما
9:30 که پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم)
9:32 در روایتی
9:34 که پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم)
9:36 از آن نهی نکرد
9:38 بلکه
9:40 به سرزمینی بیرون رفت
9:42 که از کشت به لرزه درآمده بود
9:44 پس فرمود: این از آن کیست؟
9:46 گفتند: فلانی آن را اجاره کرده است
9:48 فلانی
9:50 فرمود:
9:52 اگر آن را رایگان به کسی ببخشد
9:54 برای او بهتر است از آنکه
9:56 در برابر آن اجرت معین بگیرد
9:58 در روایتی
10:00 (آن دو) بیرون رفتند
10:03 شرح حدیث
10:05 «تهتز زرعا» (به لرزه درآمده از کشت)
10:08 یعنی به حرکت درآمده
10:10 به‌سبب کشتی که در آن است
10:12 «اکتراها» یعنی آن را اجاره کرده است
10:14 یعنی آن را کرایه کرده است
10:16 «منحها» یعنی آن را به‌عاریت داده است
10:18 یعنی آن را عاریتاً داده است
10:20 از فواید حدیث
10:22 از حدیث استفاده می‌شود
10:24 فضیلت یاری رساندن برادران
10:26 با مال
10:28 و در آن راهنمایی به فضیلت‌های
10:30 اعمال است
10:32 و در آن بیان فضیلت تجارت با الله تعالی است
10:34 باب
10:39 اوقاف اصحاب پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم)
10:41 و زمین
10:43 خراج و مزارعه‌ی آنان
10:45 و معامله‌ی آنان
10:47 از عمر بن خطاب رضی‌الله‌عنه
10:49 گفت:
10:51 قسم به آن که جانم در دست اوست
10:53 اگر نبود که آخرین مردم را وا نمی‌گذارم
10:55 برای ایشان نیست
10:57 شی
10:59 هیچ شهری بر او گشوده نشد
11:01 جز این‌که آن را همان‌گونه تقسیم کرد که
11:03 پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم)
11:05 خیبر
11:07 اما من آن را به‌عنوان یک گنجینه (خزانه) رها می‌کنم.
11:09 آنان آن را میان خود تقسیم می‌کنند
11:12 تعلیق بر حدیث
11:14 بِبانا
11:17 یک چیز، یکی
11:19 و گفته شده است
11:21 او آن معدومی است که هیچ چیزی از آنِ او نیست.
11:23 و گفته شده که غیر از این است.
11:25 آن را رها کن
11:27 ای، آن را رها می‌کنم
11:29 خزانه
11:31 یعنی همچون گنجینه‌ای که خوراک و مال را نگه می‌دارد
11:33 آن را میان خود تقسیم می‌کنند
11:35 مراد
11:37 آنان غنیمت‌ها و خراج آن (سرزمین) را میان خود تقسیم می‌کنند.
11:39 فوایدِ حدیث
11:41 در خبر
11:44 اشاره به سنت خلفا
11:46 خلفای راشدین رضی‌الله‌عنهم
11:48 و در آن مشروعیت (آن) وجود دارد
11:50 اجتهاد
11:52 در آن (این مسئله) است که تصرّف امام
11:54 منوط به مصلحت رعیت
11:56 و در آن مشروعیت (آن) است
11:58 برای ذخیره و ارشاد
12:00 به حسن تدبیر معیشت
12:02 باب هر که زنده کرد
12:06 زمینی مرده
12:08 از عروه
12:10 از عایشه رضی‌الله‌عنها
12:12 از پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم)
12:14 گفت
12:16 هر کس زمینی را آباد کند که از آنِ کسی نیست
12:18 هیچ‌کس را حق‌تر از آن نیست؛ پس او سزاوارتر است.
12:20 عروه گفت
12:23 وصیت به عمر رضی‌الله‌عنه
12:25 در خلافت او
12:27 تعلیق بر حدیث
12:29 موات
12:32 کدام زمین که آباد نشده است
12:34 عمر
12:36 یعنی زنده می‌کنم
12:38 حق
12:40 یعنی اولی
12:42 از فوایدِ حدیث
12:45 از این حدیث استفاده می‌شود
12:47 مشروعیت احیای زمینِ غیرِ مملوکه
12:49 و ملکش بدین وسیله
12:51 احیاء
12:53 حکم حاکم مستند
12:55 به متن ملزم
12:57 باب «إذا قال: رب»
13:01 زمین، اقرک
13:03 خدا تو را پایدار بدارد
13:05 و زمان معینی را ذکر نکرده است
13:07 آن دو بر پایه رضایت متقابل خود
13:09 از ابن عمر
13:12 اینکه عمر بن الخطاب
13:14 رضی‌الله‌عنه، بله
13:16 یهودیان و مسیحیان از سرزمین
13:18 حجاز
13:20 و پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) همواره
13:22 هنگامی که (پیامبر ﷺ) بر خیبر پیروز شد
13:24 این بخش به‌صورت ناقص و نامفهوم از پیاده‌سازی گفتار رونویسی شده و متن قابل‌اتکایی برای ترجمه ندارد.
13:26 او می‌خواست یهودیان را از آن‌جا بیرون کند
13:28 و زمین، هنگامی که [آن امر] بر آن آشکار شد،
13:30 «برای الله و رسولش»
13:31 صلی‌الله‌علیه‌وسلم
13:33 و برای مسلمانان
13:35 و (پیامبر) قصد بیرون راندن یهودیان را داشت.
13:37 از آن
13:39 از یهودیان، از رسول الله (ﷺ) پرسیدم
13:41 صلی‌الله‌علیه‌وسلم
13:43 تا آن‌ها را بدان چشم روشن کند
13:45 که کار خود را کفایت کند
13:47 و برای ایشان نیمی از میوه است.
13:49 پس رسول الله (ﷺ) به ایشان فرمود:
13:51 پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم)
13:53 آنان را با آن (خیبر) محروم کردند تا اینکه عمر ایشان را به تیماء و اریحاء تبعید کرد.
14:02 شرح و تعلیق بر حدیث
14:06 بله، یعنی یهودیان را از خانه‌هایشان بیرون کرد.
14:10 از سرزمین حجاز، یعنی مکه و مدینه
14:14 بر خیبر چیره شد، یعنی بر اهلش غلبه کرد و پیروز شد
14:19 تا آن‌ها را با آن آرام کند، یعنی تا ساکن‌شان گرداند
14:23 این‌که کارش را کفایت کنند، یعنی بر نخل‌ها و کشتزارهایش قیام کنند.
14:28 و متعهد شوند که آن را آباد کنند
14:31 و برای آنان نیمی از میوه است؛ یعنی مزدی در برابر کارشان.
14:35 تیماء شهری است نزدیک وادی القری
14:40 اریحا روستایی در شام است
14:44 از فواید حدیث
14:47 این حدیث حجتی است برای کسی که به جواز مساقات تا مدت نامعلوم قائل است.
14:54 و در این حدیث مشروعیت «مُساقات» در همهٔ اصول (ریشه‌دار) دیده می‌شود.
14:58 درخت خرما و درخت‌های دیگر و جز آن‌ها
15:01 در این حدیث آمده است که عمر رضی‌الله‌عنه یهودیان را از حجاز بیرون کرد
15:06 این کار اجرای فرمان پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) در هنگام وفات ایشان بود.
15:11 باب آنچه از اصحاب پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) روایت شده است
15:18 یکدیگر را در کشاورزی و میوه‌ها یاری می‌دهند
15:22 از رافع بن خدیج بن رافع
15:26 از عمویش ظهیر بن رافع نقل می‌کند که گفت
15:30 پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) ما را از کاری نهی کرد که برای ما سودمند و مایهٔ آسانی بود.
15:37 گفتم: آنچه رسول الله (ﷺ) فرموده، پس آن حق است.
15:43 پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) مرا فراخواند.
15:48 فرمود: با کشتزارهای خود چه می‌کنید؟
15:52 گفتم: آن را بر یک‌چهارم (محصول) و بر اوسُق از خرما و جو اجاره می‌دهیم.
15:59 گفت: «انجام ندهید؛ بکارید آن را یا بکارید آن را، یا نگهش دارید.»
16:07 رافع گفت
16:09 گفتم: شنیدم و فرمان‌برم.
16:13 تعلیق بر حدیث
16:17 با او مدارا کنید؛ یعنی مدارا کنید.
16:20 «بمحاقلکم» یعنی با مزارع شما
16:24 اوسق؛ هر وسق برابر ۶۰ صاع است و معادل ۱۵۰ کیلوگرم می‌شود.
16:32 آن را بکارید، یعنی خودتان آن را بکارید.
16:36 آن را بکارید، یعنی آن را به دیگران بدهید تا آن‌ها بی‌اجاره بکارندش.
16:42 شنیدن و اطاعت؛ یعنی سخنت شنیده می‌شود و فرمانت اطاعت می‌گردد
16:48 از فواید حدیث
16:50 از این حدیث استفاده می‌شود که امام به احوال رعیت خود رسیدگی و سرکشی می‌کند.
16:56 و راهنمایی کردن ایشان به آنچه در امور معیشتشان آسان‌تر و مناسب‌تر است.
17:00 و این حدیث دلیلی است برای کسی که به کراهت اجاره دادن زمین در برابر بخشی از آنچه از آن بیرون می‌آید، قائل است.
17:07 در این (حدیث) آمده است که بنیاد احکام شرعی بر مدارا و برداشتن سختی و دشواری است.
17:12 در این حدیث بیان فضیلت منیحه و عطیه و هبات است.
17:16 و در آن راهنمایی است به دلداری و یاری رساندن به فقرا.
17:20 از جابر رضی‌الله‌عنه روایت است که گفت
17:26 برخی از مردان ما زمین‌های اضافی داشتند
17:30 گفتند: آن را به یک سوم و یک چهارم و یک نیم اجاره می‌دهیم.
17:35 پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) فرمود:
17:39 هر کس زمینی داشته باشد، باید آن را زراعت کند یا آن را به برادرش بدهد.
17:45 اگر (او) نپذیرفت، پس باید زمینش را نگه دارد.
17:48 تعلیق بر حدیث
17:51 «فضول» یعنی زیادی، تا آن را بدهد؛ یعنی آن را عاریه بدهد.
17:58 ابی یعنی امتناع کرد
18:01 از فواید حدیث
18:04 از این حدیث استفاده می‌شود که مشروعیت مزارعه و مساقات ثابت است.
18:10 و در آن راهنمایی به دلجویی و یاری رساندن به فقیران است.
18:13 و در آن راهنمایی به اصلاح مال است.
18:17 از عبدالله بن عمر رضی‌الله‌عنهما نقل است که گفت
18:23 در زمان پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) می‌دانستم
18:27 زمین (به‌زودی) در هم پیچیده می‌شود
18:30 در یک روایت
18:31 این که ابن عمر رضی‌الله‌عنهما
18:34 در زمان پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) او مزرعه‌های خود را اجاره می‌داد.
18:39 و ابوبکر و عمر و عثمان
18:42 و صدراً از امارت معاویه
18:45 سپس عبدالله ترسید که مبادا پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم)
18:51 در آن کار، چیزی را پدید آورد که (کسی) آن را نمی‌دانست.
18:55 ترک اجاره‌ی زمین
18:58 تعلیق بر حدیث
19:02 تکرار کن، تا پاداش داده شوی
19:05 «خشی» یعنی «ترسید»؛ یعنی «خاف» (ترس)
19:07 در آن کار، چیزی را بدعت گذاشت.
19:10 هر حکمی که ناسخِ آنچه (پیش از این) او می‌دانست از جواز کرا(یه)...
19:15 از فواید حدیث
19:19 از این حدیث استفاده می‌شود
19:21 فضیلت احتیاط و پرهیزکاری در معاملات مالی
19:25 و در این حدیث دلیلی است برای کسی که به کراهت اجاره دادن زمین قائل است.
19:31 بجزء مما یخرج منها
19:33 و در آن (آمده) است که هرگاه ناسخ وارد شود
19:36 واجب است به سوی او بازگشت کرد.
19:38 باب اجاره دادن زمین با طلا و نقره
19:44 از حنظله بن قیس
19:46 از رافع بن خدیج
19:48 گفت
19:50 از من درباره‌ی مایا روایت کرد که آنان زمین را اجاره می‌دادند
19:53 در زمان پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم)
19:57 با آنچه بر چهار (پایه) می‌روید
19:59 یا چیزی که صاحب زمین استثنا می‌کند
20:03 پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) از آن کار نهی فرمود.
20:07 به رافع گفتم
20:09 پس چگونه است حکم آن در مورد دینار و درهم؟
20:12 رافع گفت
20:14 در آن (مورد) اشکالی نیست؛ با دینار و درهم (معامله شود).
20:18 تعلیق بر حدیث
20:22 عمای
20:25 یکی از آن دو نامش ظهیر است.
20:27 و آن دیگری گفته شده نامش مظهر است.
20:30 یکرون
20:32 یعنی پاداش داده می‌شوند
20:33 عهد پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم)
20:36 زمان او و حال زندگی‌اش، صلی‌الله‌علیه‌وسلم
20:41 «الأربع» — چهار
20:42 کدام رودخانه‌های کوچک
20:45 پس وضع آن با دینار و درهم چگونه است؟
20:48 حکم مزارعه با دینار و درهم چیست؟
20:52 در آن اشکالی نیست؛ با دینار و درهم (انجام دادن معامله) اشکالی ندارد.
20:56 کدام جایزه
20:58 از فواید حدیث
21:01 از این حدیث استفاده می‌شود
21:03 نهی از اجاره دادن زمین در برابر بخشی از آنچه از جهت معینی حاصل می‌شود
21:09 در این حدیث مشروعیت اجاره دادن زمین در برابر پول نقد وجود دارد.
21:13 و در آن نهی شده است از هر نادانی و ابهامی در معاملات مالی که به دشمنی و نزاع بینجامد.
21:19 باب
21:24 از ابوهریره
21:26 این که پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) روزی سخن می‌گفت و حدیث بیان می‌کرد
21:30 و نزد او مردی از اهل بادیه بود
21:33 مردی از اهل بهشت از پروردگارش برای کشاورزی اجازه خواست.
21:38 به او گفت
21:39 آیا در آنچه می‌خواهی نیستی؟
21:42 گفت: چرا
21:43 ولی دوست دارم بکارم
21:46 پس شتاب کرد و بذر پاشید
21:48 پس چشم‌به‌هم‌زدنی رویش و رشد و رسیدن و درو کردنش و کوه‌وار انبار شدنش
21:56 آنگاه الله تعالی می‌فرماید
21:58 ای فرزند آدم، این را بگیر
22:00 چرا که چیزی تو را سیر نمی‌کند
22:03 پس آن بادیه‌نشین گفت
22:05 ای رسول الله
22:07 این را جز قرشی یا انصاری نمی‌یابی
22:11 زیرا آنان صاحبان کشت‌اند
22:14 اما ما صاحبان کشت نیستیم
22:17 پس رسول الله (ﷺ) خندید
22:23 شرح حدیث
22:26 از پروردگارش برای کشت اجازه خواست
22:28 یعنی از الله تعالی خواست که بکارد
22:31 آیا در آنچه می‌خواهی نیستی؟
22:34 یعنی آیا تو در آنچه از خواسته‌ها می‌خواهی نیستی؟
22:38 و مراد
22:40 آیا در جایی نیستی که در آن هرچه بخواهی برای تو هست؟
22:44 پس چشم‌به‌هم‌زدنی
22:46 «طرف» حرکت چشم است
22:48 و مراد
22:50 میان پاشیدن بذر و رسیدن کشت و کامل شدن کارش
22:55 از برداشت و درو و کوبیدن و جمع کردن
22:58 جز به اندازهٔ یک نگاه فاصله‌ای نیست
23:01 «تکویر» یعنی جمع کردن آن
23:04 «دونک» یعنی بگیر
23:07 از فواید حدیث
23:11 از این حدیث استفاده می‌شود
23:13 که در بهشت هر چیزی که جان‌ها از کارهای دنیا و لذت‌های آن بخواهند موجود است
23:19 و در آن اثبات کلام الله عز وجل است
23:23 و در آن آن است که هر کس به راهی یا حالی از خیر یا شر ملازم شود
23:28 پس وصف او به آن جایز است
23:30 و بر وصف‌کننده‌اش حرجی نیست
23:33 و در آن آن است که نفس‌ها بر فزون‌خواهی و میل به کالای دنیا سرشته شده‌اند
23:39 جز آنکه الله تعالی اهل بهشت را از رنج و خستگی دنیا بی‌نیاز کرده است
23:45 و در حدیث اشاره‌ای است به فضیلت قناعت و نکوهش طمع
23:51 و در آن بیان این است که لطف الله تعالی بندگانش را تا آنجا می‌رساند که در بخشش او گشاده‌دست می‌شوند
24:00 کتاب المساقات
24:03 مساقات قراردادی است که دادن درختان به کسی است که به اصلاح آنها می‌پردازد
24:09 در برابر بخشی معلوم از میوه‌هایشان
24:12 باب در آبیاری
24:15 و کسی که صدقه بودن آب و بخشش و وصیت آن را جایز می‌داند، چه تقسیم‌شده باشد یا نباشد
24:24 از سهل بن سعد رضی‌الله‌عنه روایت است که گفت
24:28 برای رسول الله (ﷺ) با کاسه‌ای نوشیدنی آوردم، پس نوشید
24:33 و در سمت راست او نوجوانی بود که کم‌سن‌ترین قوم بود و پیرمردان در سمت چپ او بودند
24:39 گفت: ای نوجوان، آیا اجازه می‌دهی که به پیرمردان بدهم؟
24:45 گفت: ای رسول الله، من هرگز سهم خود را از تو به کسی ایثار نمی‌کنم
24:51 در روایتی: به فضل من
24:54 پس آن را به او داد
24:56 در روایتی: آن را در دستش گذاشت
24:59 شرح حدیث
25:03 «قدح» ظرفی است که دو یا سه مرد را سیراب می‌کند
25:09 «غلام» فضل بن عباس است و گفته شده برادرش
25:15 «أحدث القوم» یعنی کم‌سن‌ترین آنان
25:19 «الأشیاخ» یعنی بزرگ‌سالان
25:23 «لأثر»
25:25 «ایثار» برتری دادن دیگری بر خود است
25:29 «بنصیبی» یعنی به بهره‌ام
25:32 از فواید حدیث
25:36 از این حدیث استفاده می‌شود
25:38 بیان برتری طرف راست بر چپ در نوشیدن و دادن و مانند آن
25:43 و در آن آن است که هر کس سزاوار چیزی باشد، جز با اجازه‌اش از او گرفته نمی‌شود
25:51 از انس رضی‌الله‌عنه روایت است که گفت
25:54 رسول الله (ﷺ) در این خانه‌مان نزد ما آمد و آب خواست
26:00 پس برای او از بز خودمان دوشیدیم
26:03 سپس آن را با آب این چاهمان آمیختیم و به او دادیم
26:07 و ابوبکر در سمت چپ او بود
26:09 و عمر روبه‌روی او بود
26:11 و بادیه‌نشینی در سمت راست او بود
26:14 چون نوشید، عمر گفت: این ابوبکر است
26:19 پس باقی‌ماندهٔ ظرف را به بادیه‌نشین داد
26:22 سپس فرمود: «راست‌ترها، راست‌ترها، آگاه باشید که [حق را] راست‌ترها بدهید»
26:28 انس گفت: پس این سنت است، این سنت است، سه بار
26:35 شرح حدیث
26:37 «فاستسقی» یعنی آب خواست
26:42 «شبته» یعنی آن را آمیخت
26:45 «تجاهه» یعنی روبه‌رو و مقابلش
26:49 «هذا أبو بکر» یعنی این ابوبکر است
26:51 او این سخن را گفت زیرا ترسید که بادیه‌نشین به او دهد
26:56 گفت: ای رسول الله، به ابوبکر بده که نزد توست
27:01 «فضله» یعنی آنچه پس از نوشیدن در ظرف باقی می‌ماند
27:05 از فواید حدیث
27:08 از این حدیث استفاده می‌شود که در نوشیدن، مقدم داشتن طرف راست نوشنده مشروع است
27:15 و در آن آن است که همنشینان در هدیه، از باب ادب، شریک‌اند نه از باب وجوب
27:24 باب کسی که گفته است صاحب آب تا سیراب نشود سزاوارتر به آب است
27:31 از ابوهریره رضی‌الله‌عنه روایت است که رسول الله (ﷺ) فرمود
27:38 زیادهٔ آب را منع مکن تا با آن زیادهٔ علف را منع کنی
27:44 شرح حدیث
27:48 «فضل الماء» یعنی آنچه از نیاز زائد است
27:52 «الکلأ» یعنی علف
27:55 از فواید حدیث
27:59 از این حدیث استفاده می‌شود که مردم در آب و علف مباح شریک‌اند
28:05 و در آن ترغیب به مکارم اخلاق و یاری رساندن به مردم است
28:12 باب دشمنی بر سر چاه و داوری در آن
28:16 از شقیق از عبدالله رضی‌الله‌عنه
28:20 از پیامبر (ﷺ) روایت کرد که فرمود
28:24 کسی که در روایتی سوگند یاد کند
28:28 در سمت راست صبر
28:30 با آن مالِ مرد مسلمانی را جدا می‌کند
28:33 او بر آن فاجر است
28:35 با الله در روایتی دیدار کند
28:38 روز قیامت
28:40 و او بر او خشمگین است
28:42 پس الله تعالی نازل فرمود
28:45 «همانا کسانی که عهد الله و سوگندهای خود را به بهای اندک می‌فروشند،
28:51 آیه
28:54 پس اشعث آمد و گفت
28:56 ابو عبدالرحمن برای شما در مورد نزول این آیه چه حدیث کرده است؟
29:01 چاهی در زمین پسرعموی من داشتم.
29:05 در روایتی
29:07 میان من و مردی از یهودیان زمینی بود، اما او انکارم کرد.
29:12 گفت: «گواهانت کجایند؟»
29:15 در روایتی
29:16 آیا برای آن دلیلی داری؟
29:18 گفتم: «مرا شاهدانی نیست».
29:21 قال فیمینه
29:23 گفتم: ای رسول الله (ﷺ)
29:25 پس قسم می‌خورد
29:27 پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) این حدیث را یادآوری کرد
29:32 پس الله آن را تصدیقاً برای او نازل فرمود
29:35 تعلیق بر حدیث
29:38 با آن می‌برد (قطعه‌ای را جدا می‌کند)
29:41 یعنی (کسی) قطعه‌ای از مال را به سبب سوگند می‌گیرد.
29:45 فاجر
29:46 ای دروغگو
29:48 با الله دیدار کرد
29:49 یعنی روز قیامت
29:52 «همانا کسانی که عهد الله و سوگندهای خود را به بهای اندک می‌فروشند،
29:58 این حکم شامل هر کسی می‌شود که چیزی از دنیا را به دست آورد.
30:02 در برابر آنچه از حق الله یا حق بندگان او رها کرده است
30:06 و همچنین کسی که سوگند بخورد، سوگندی که با آن مال معصوم (محترم) را غصب کند،
30:11 پس او داخل در این آیه است
30:14 ابو عبدالرحمن
30:16 کنیهٔ عبدالله بن مسعود رضی‌الله‌عنه همین است.
30:20 پسرعموی من
30:22 او پسرعموی اشعث پسر قیس است.
30:24 و نامش معدان بن اسود کندی است
30:28 شهود تو
30:29 شاهدانت را حاضر کن
30:31 سوگند صبر
30:33 هر سوگندی که (انسان) خود را به آن پایبند و محدود سازد
30:36 و منظور (از آن)
30:37 سوگند دروغین
30:39 از فوایدِ حدیث
30:42 از این حدیث استفاده می‌شود
30:45 دلیل بر عهده مدعی است.
30:48 و سوگند بر عهدهٔ مدعیٰ‌علیه است، هرگاه انکار کند.
30:52 و در آن آمده است که هرکس به الله سبحانه دروغ‌گویانه سوگند یاد کند
30:56 تا با آن چیزی از دنیا را به دست آورد.
30:59 سزاوار خشم او عزّ وجلّ گردد