از مجموعهٔ صحیح البخاری · درس 26 از 113

خلاصه صحیح البخاری | قسمت (26) | کتاب دعا - 6

◉ 64 بازدید ⏱ 28:39 صدای ترجمه‌شده — فارسی
0:000:00

متن کامل

ترجمهٔ ماشینی — ممکن است خطا داشته باشد
0:00 بسم الله الرحمن الرحیم
0:03 مرکز افادة
0:06 برای مطالعات و پژوهش‌های انسانی
0:09 پیش می‌کند
0:11 مختصر صحیح البخاری
0:16 باب: هرگاه یکی از شما وارد مسجد شد، پس دو رکعت نماز بخواند.
0:22 از ابوقتاده سلمی
0:27 این‌که رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) فرمود
0:30 هرگاه یکی از شما وارد مسجد شد
0:34 باید دو رکعت (نماز) بخواند پیش از آن‌که بنشیند
0:37 تعلیق بر حدیث
0:41 پس باید رکوع کند؛ یعنی نماز بخواند.
0:45 از فواید حدیث
0:48 از این حدیث استفاده می‌شود
0:51 استحباب تحیت مسجد (نماز تحیت مسجد)
0:53 و آن نمازی است دو رکعتی
0:56 و اینکه هرکس وارد مسجد شود
0:58 نشستن بی‌نماز برای او مکروه است
1:01 این کراهت تنزیهی است.
1:03 پس اگر (کسی) در وقت کراهت وارد مسجد شد،
1:06 در استحباب نماز اختلافی هست
1:09 باب ساختن مسجد
1:14 از عبدالله بن عمر
1:17 این‌که مسجد در عهد رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) چنین بود
1:22 بر پایهٔ خِرد (لُب)
1:24 و سقفش از شاخه‌های نخل بود.
1:26 و تکیه‌گاهش چوب درخت خرما بود.
1:29 ابوبکر چیزی بر آن نیفزود.
1:32 و عمر در آن افزود
1:34 و (او) آن را بر بنیان خود بنا کرد
1:36 در عهد رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وسلم)
1:40 با شیر و شاخه‌های خرما
1:42 و ستون‌هایش را دوباره از چوب ساخت
1:44 سپس عثمان آن را تغییر داد.
1:46 او در آن افزایش بسیاری افزود
1:50 و بنا کرد دیوارش را با سنگ‌های نقش‌دار و گچ‌کاری‌شده.
1:54 و ستون‌هایش را از سنگ‌های نقش‌دار قرار داد.
1:58 و سقف آن را با چوب ساج پوشانید.
2:00 شرح و تعلیق بر حدیث
2:04 بر پایه‌ی عقل و خِرَد
2:07 خشت‌ها و آنچه برای ساختمان‌سازی از گل یا چیز دیگری ساخته می‌شود
2:11 و سقفش از شاخه‌های نخل بود.
2:13 «جَرید» همان شاخه‌ای است که برگ‌های آن (خوص) از آن جدا می‌شود.
2:16 و اگر (برگ‌ها) پاک‌سازی و تیغه‌زدایی نشود، «سعف» نامیده می‌شود.
2:20 و عمدهٔ آن، همان ستون‌هایی است که مسجد بر آن‌ها استوار است
2:25 و در آن افزود، یعنی در طول و عرض.
2:28 و در ساختار آن تغییری ایجاد نکرد
2:30 بلکه آن را بر انگشتان پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) بنا کرد
2:35 و داستان این است: گچ
2:38 و اهل مصر آن را «جیرا» می‌نامند.
2:41 اهل شام آن را «کلسا» می‌نامند.
2:44 و سقف آن را با چوب ساج پوشاند.
2:46 یعنی سقف آن را از ساج ساخت
2:49 این نوعی از چوب است
2:51 از هند آورده می‌شود
2:53 از فواید حدیث
2:57 از این حدیث استفاده می‌شود
3:00 سنت در ساختن مساجد، میانه‌روی (و پرهیز از اسراف و تجمل) است.
3:03 و ترک غلو در ساختن و برافراشتن آنها (قبرها)
3:06 از ترس فتنه و برای فخرفروشی و مباهات به ساختن (بنای) آن (مساجد)
3:10 و در آن راهنمایی است به بهره‌گیری از دنیا با میانه‌روی و به اندازهٔ کفایت.
3:14 و زهد در والایی‌های امور آن (دنیا)
3:17 و ایثار بلغه به آن (قناعت در معیشت و برگزیدن کفاف به جای زیاده‌خواهی)
3:22 باب همکاری در ساختن مسجد
3:26 از عکرمه روایت شده که گفت
3:28 به ابن عباس و پسرش علی گفت
3:32 به سوی ابو سعید رفتم
3:34 پس از سخن او بشنو
3:36 پس ما روانه شدیم
3:38 و ناگهان او در حال اصلاح (یا آماده‌سازی) آن است.
3:41 پس ردای او را گرفت و احتباء کرد
3:44 سپس شروع کرد به سخن گفتن با ما
3:46 تا این‌که ذکر ساختن مسجد پیش آمد
3:50 پس گفت
3:51 ما خشت خشت را یکی‌یکی حمل می‌کردیم
3:54 و عمّار (با دو خشت، دو خشت)
3:58 پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) او را دید
4:02 او خاک را از خود می‌تکاند و می‌گوید
4:06 وای بر عمار
4:08 گروه ستم‌گر و متجاوز او را خواهد کشت
4:10 به بهشت فرا می‌خواند آنان را
4:13 و او را به سوی دوزخ فرا می‌خوانند
4:16 گفت
4:17 عمار می‌گوید
4:19 پناه می‌برم به الله از فتنه‌ها
4:22 تعلیق بر حدیث
4:26 در دیوار باغ
4:27 کدام باغ
4:29 فاحتبی
4:30 یعنی بر سرین‌هایش نشست و ساق‌هایش را برپا داشت
4:33 و جامهٔ خود را بر کمر و زانوانش بست.
4:38 ایجاد کرد
4:39 یعنی آغاز کرد و شروع نمود
4:41 وای بر
4:42 این سخنی از سر رحمت است برای کسی که در هلاکتی افتاده که سزاوارش نیست.
4:47 همچنین «ویل» واژه‌ای است که بر عذاب دلالت دارد، برای کسی که در هلاکتی افتاده که سزاوار آن است.
4:53 گروه ستمگر (باغی)
4:55 کدام‌یک از کسانی که با امام مخالفت کردند
4:58 و از فرمان‌برداری او با تأویلی باطل بیرون رفتند.
5:06 از این حدیث استفاده می‌شود
5:08 باید که دانشمند فرزند خود را به نزد دانشمندی دیگر بفرستد تا از او بیاموزد
5:13 زیرا علم را هیچ‌کس در خود نمی‌گنجاند
5:16 و دانشمند باید برای سخن گفتن آماده شود و برای آن (شنوندگان) بنشیند
5:21 و در آن راهنمایی است به ترک سخن گفتن در حالتی که (شنونده را) مشغولیت باشد
5:26 و در آن مشروعیت تحمل سختی محتمل در کار نیک است
5:31 و در آن راهنمایی است به گرامی داشتن کارگر
5:34 و نیکی کردن به او با عمل و گفتار
5:37 و در آن بیان فضیلت عمار رضی‌الله‌عنهما است
5:42 و حدیث از دانشی است که بالاتر از نبوت است
5:45 زیرا آنچه پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وسلم از آن خبر داد
5:50 همان‌گونه که فرموده بود واقع شد
5:52 و در حدیث است که انسان به اصلاح مال خود و آنچه به امر دنیایش مربوط است قیام کند
5:58 و در آن راهنمایی است به پناه جستن از فتنه‌ها
6:02 باب کمک گرفتن از نجار و صنعتگران در چوب‌های منبر و مسجد
6:10 از جابر بن عبدالله رضی‌الله‌عنهما
6:15 که زنی از انصار به رسول الله صلی‌الله‌علیه‌وسلم گفت
6:21 ای رسول الله
6:23 آیا برایت چیزی نسازم که بر آن بنشینی؟
6:26 زیرا من غلامی نجار دارم
6:29 فرمود: اگر بخواهی
6:32 (جابر) گفت: پس برای او منبر را ساخت
6:35 در روایتی آمده که مسجد بر تنه‌های درخت خرما سقف داشت
6:41 و پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وسلم هرگاه خطبه می‌خواند به یکی از آن تنه‌ها تکیه می‌داد
6:48 پس چون روز جمعه شد
6:51 پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وسلم بر منبری که ساخته شده بود نشست
6:56 پس درخت خرمایی که نزد آن خطبه می‌خواند به فریاد آمد
7:00 در روایتی آمده: ما از تنه (درخت) صدایی همانند ناله آبستن شنیدیم
7:07 تا آنکه نزدیک بود شکافته شود
7:10 پس پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وسلم فرود آمد تا آن را گرفت
7:15 و آن را به خود چسباند
7:17 پس (تنه) همچون ناله کودکی که آرام می‌گیرد، ناله می‌کرد
7:21 در روایتی: همچون ناله کودکی که آرام می‌گیرد ناله می‌کرد تا آنکه قرار گرفت
7:29 (پیامبر) فرمود: (تنه) بر آنچه از ذکر می‌شنید گریست
7:34 توضیح حدیث
7:37 باب کمک گرفتن از نجار و صنعتگران در چوب‌های منبر و مسجد
7:44 (ذکر) نجار و صنعتگران از باب عطف عام بر خاص است
7:49 پس نجار صنعتگر است
7:53 زیرا من غلامی نجار دارم
7:55 نام او میمون است و گفته شده غیر از آن
7:59 پس درخت خرما به فریاد آمد
8:01 یعنی تنه درخت خرما از شوق ناله کرد
8:04 تا آنکه نزدیک بود شکافته شود
8:07 یعنی از شدت شوق ترک بردارد
8:10 پس پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وسلم فرود آمد
8:13 یعنی از منبر
8:15 همچون ناله کودکی که آرام می‌گیرد
8:19 یعنی همچون حال کودکی که مادرش پس از نوبت گریه او را در آغوش می‌گیرد
8:24 قرار گرفت یعنی آرام شد و فرو نشست
8:29 از فواید حدیث
8:32 از حدیث استفاده می‌شود
8:35 راهنمایی به کمک گرفتن از اهل صنعت‌ها و توانایی‌ها در هر چیزی که نفع آن مسلمانان را فرا گیرد
8:42 و در آن است که کسی که به دیگری وعده‌ای می‌دهد
8:46 جایز است که از او مطالبه انجام آن شود
8:49 و او را در تکمیل آن برانگیزد
8:52 و در آن مشروعیت نزدیکی جستن به اهل فضل با انجام کار خیر است
8:57 و در آن ترغیب به پذیرفتن بخشش است هرگاه بدون درخواست باشد
9:02 و حدیث از نشانه‌های نبوت است
9:05 زیرا تنه درخت خرما برای پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وسلم ناله کرد و آرام گرفت
9:10 باب کسی که مسجدی بنا کند
9:15 از عبیدالله خولانی
9:18 که شنید عثمان بن عفان هنگامی که مردم درباره‌اش سخن می‌گفتند، آن‌گاه که مسجد رسول الله صلی‌الله‌علیه‌وسلم را بنا کرد، می‌گفت
9:27 شما بسیار (سخن) گفتید
9:29 و من از پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وسلم شنیدم که می‌فرمود
9:34 هرکس مسجدی بنا کند که با آن رضای الله را بجوید
9:38 الله برای او مانندش را در بهشت بنا کند
9:43 توضیح حدیث
9:47 شما بسیار (سخن) گفتید
9:49 یعنی بسیار سخن گفتند و انکار کردند
9:52 زیرا آنان دوست داشتند که مسجد نبوی بر همان هیئتی که هنگام ساختنش بود باقی بماند
9:58 که با آن رضای الله را بجوید
10:00 یعنی در ساختن آن برای او خالص باشد
10:03 از فواید حدیث
10:07 از حدیث استفاده می‌شود
10:09 فضیلت ساختن مسجدها و استوار کردن آن‌ها
10:12 و فضیلت به کسی می‌رسد که به تجدید و توسعه آن قیام کند
10:16 و در آن ترغیب به اخلاص در عمل است
10:19 باب کسی که هنگام عبور از مسجد نوک تیرهای تیراندازی را بگیرد
10:26 از جابر
10:29 که مردی در مسجد با تیرهایی گذشت که نوک‌های آن‌ها نمایان بود
10:34 پس (پیامبر) فرمان داد که نوک‌های آن‌ها را بگیرد
10:37 تا به هیچ مسلمانی آسیب نرساند
10:40 توضیح حدیث
10:44 باب کسی که هنگام عبور از مسجد نوک تیرهای تیراندازی را بگیرد
10:48 نبل یعنی تیرها
10:52 أبدأ یعنی آشکار کرد
10:54 نصولها یعنی نوک‌های آن
10:56 نصل السهم یعنی آهن تیری که زخم می‌زند
10:58 یعنی همان (آهنی) که زخم می‌زند
11:00 أن یأخذ یعنی اینکه بگیرد
11:02 یعنی اینکه نگه دارد
11:04 لا یخدش مسلما یعنی به هیچ مسلمانی آسیب نرساند
11:06 یعنی او را زخمی نکند
11:08 و خدش نخستین مرحله زخم است
11:10 از فواید حدیث
11:14 از حدیث استفاده می‌شود
11:16 تأکید بر حرمت مسلمان
11:18 پس در مسجد آزرده نشود
11:20 زیرا مسجد محل رفت‌وآمد مردم است
11:23 و در آن بیان مهربانی پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وسلم است
11:27 و دلسوزی او نسبت به مؤمنان
11:29 جایز بودن ورود سلاح به مسجد در آن است،
11:33 به شرط آنکه آزار مسلمانان را ایمن کند.
11:37 باب عبور از مسجد.
11:42 از ابو موسی روایت است
11:44 که پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) فرمود:
11:48 هرگاه یکی از شما از مسجد ما
11:50 یا از بازار ما عبور کند
11:52 در حالی که تیرهایی همراه دارد،
11:54 باید نوک‌های آن را نگه دارد.
11:56 در روایتی آمده است:
11:59 باید نوک‌های آن را بگیرد
12:02 تا با دست خود به هیچ مسلمانی آسیب نرساند،
12:05 یا فرمود:
12:07 باید آن را با دستش بگیرد
12:09 تا مبادا چیزی از آن به یکی از مسلمانان برسد.
12:13 شرح حدیث:
12:17 یا در بازار ما،
12:19 مراد از آن، جاهای گردآمدن مردم است.
12:22 تا (زخمی) نرساند،
12:24 یعنی تا آسیب نزند، با خراشیدن یا مانند آن.
12:28 از فواید حدیث:
12:31 از حدیث استفاده می‌شود:
12:33 جواز عبور با سلاح در مسجد،
12:36 به شرط ایمن بودن از آزار رساندن.
12:39 و در آن حرمت آزار رساندن به مسلمانان
12:42 در مجامع عمومی نیز آمده است.
12:47 باب شعر خواندن در مسجد.
12:49 از سعید بن مسیب روایت است که گفت:
12:52 عمر در مسجد گذشت و حسان شعر می‌خواند.
12:56 پس (عمر) گفت:
12:58 من در آن (مسجد) شعر می‌خواندم،
13:00 و در آن کسی بود که از تو بهتر بود.
13:02 سپس به ابوهریره روی کرد و گفت:
13:07 تو را به الله سوگند می‌دهم،
13:09 آیا از رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) شنیدی که می‌فرمود:
13:13 «از طرف من پاسخ بده.
13:15 خدایا او را با روح‌القدس تأیید کن».
13:18 گفت: آری.
13:20 شرح حدیث:
13:23 و حسان شعر می‌خواند،
13:26 یعنی کدام شعر؟
13:28 (مراد) کسی که از تو بهتر بود،
13:30 یعنی پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم).
13:33 تو را به الله سوگند می‌دهم،
13:35 یعنی از تو به الله درخواست می‌کنم.
13:37 از طرف من پاسخ بده،
13:39 یعنی (از طرف من) به کافران هجو گو.
13:42 خدایا او را تأیید کن،
13:44 یعنی پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) را تأیید کرد
13:48 با روح‌القدس،
13:50 یعنی جبرئیل (علیه‌السلام).
13:52 از فواید حدیث:
13:55 از حدیث استفاده می‌شود:
13:58 جواز شعر پسندیده در مسجد،
14:01 و در آن راهنمایی به پاکیزه نگه داشتن مسجد
14:04 از سخنان زشت است.
14:06 و در آن بیان فضیلت حسان بن ثابت (رضی‌الله‌عنه) است،
14:11 و بیان فضیلت جهاد با زبان،
14:14 و لزوم دفاع از پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم).
14:19 باب صاحبان نیزه‌ها در مسجد.
14:24 از عایشه (رضی‌الله‌عنها) روایت است که گفت:
14:29 رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) بر من وارد شد
14:33 و دو کنیز نزد من بودند که با آواز جنگ بعاث می‌خواندند،
14:38 در روایتی:
14:39 در روزهای منا با دف می‌زدند،
14:43 پس (پیامبر) بر بستر دراز کشید
14:45 و رویش را برگرداند.
14:47 آنگاه ابوبکر داخل شد
14:49 و مرا سرزنش کرد
14:50 و گفت:
14:51 «نی شیطان نزد رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وسلم)؟»
14:57 پس رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) به او روی کرد
15:01 و فرمود:
15:02 «آن دو را رها کن».
15:05 در روایتی:
15:06 «برای هر قومی عیدی است
15:09 و این عید ماست».
15:11 چون (ابوبکر) غافل شد،
15:13 به آن دو اشاره کردم و بیرون رفتند.
15:16 (عایشه) گفت:
15:17 و آن روز، روز عید بود
15:19 و سیاهان با سپرها و نیزه‌ها بازی می‌کردند.
15:23 یا از رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) درخواست کردم
15:27 یا خود ایشان فرمود:
15:28 «آیا دوست داری تماشا کنی؟»
15:31 گفتم: آری.
15:33 پس مرا پشت سر خود قرار داد،
15:35 گونه‌ام بر گونه‌اش (بود).
15:37 در روایتی:
15:39 عمر آنان را بازداشت
15:41 و می‌گفت:
15:42 «ای بنی ارفده، (بازی کنید)».
15:45 تا آنکه خسته شدم،
15:47 (پیامبر) فرمود:
15:48 «بس است؟»
15:49 گفتم: آری.
15:51 فرمود:
15:52 «پس برو».
15:55 در روایتی:
15:56 (راویان) قدر کنیز جوان‌سال را اندازه گرفتند.
16:00 حریصه بر الله (توضیح: «الحریصة علی الله» در متن به‌صورت عبارت ناقص است؛ ترجمه همان قطعه است)
16:02 تعلیق بر حدیث
16:05 دو کنیز
16:08 آن دو هنوز به سن بلوغ نرسیده بودند
16:10 بعاث
16:12 آن روزی مشهور از روزهای عرب است
16:15 در آن کشتار بزرگی میان اوس و خزرج رخ داد
16:19 پس مرا نهیب زد
16:21 یعنی مرا سرزنش و بازداشت
16:23 نی‌انبان شیطان
16:25 یعنی آواز خواندن یا دف زدن
16:28 پس [پیامبر] رو به او کرد
16:30 یعنی رو به ابوبکر رضی‌الله‌عنه
16:33 رهایشان کن
16:34 یعنی آن دو را واگذار
16:36 غافل شد
16:37 یعنی به کاری دیگر مشغول شد
16:39 آن دو را با چشم و ابرو اشاره کردم
16:42 غمز
16:43 اشاره با چشم و ابرو
16:46 یا با دست و نشانه‌گذاری
16:48 سودان
16:50 آنان حبشه‌اند
16:51 و به آنان «حبش» نیز گفته می‌شود
16:54 با سپرها
16:55 درقه همان سپری است که از پوست ساخته می‌شود
17:00 آیا [تو] درخواست کردی
17:01 یعنی از رسول الله صلی الله علیه وسلم درخواست نمودم
17:06 می‌کوبیدند
17:07 یعنی با دف می‌زدند
17:10 بنی ارفده، بروید و بازی کنید
17:12 «ارفده» لقبی برای حبشیان است
17:15 یا نام پدر قدیمی آنان است
17:17 و جز این نیز گفته شده است
17:19 خسته شدم
17:21 یعنی دلزده شدم
17:22 کافی است
17:23 یعنی آیا همین مقدار تو را بس نیست
17:26 از فواید حدیث
17:29 از حدیث استفاده می‌شود
17:32 جواز نگاه کردن به بازی مباح
17:35 و در آن بیان فضیلت عایشه رضی‌الله‌عنها است
17:39 و بزرگی جایگاه او نزد رسول الله صلی الله علیه وسلم
17:44 و در آن راهنمایی به پاک نگه داشتن جایگاه‌های اهل خیر از لهو و سخنان بیهوده است
17:50 هرچند گناه نباشد
17:52 مگر با اجازهٔ آنان
17:54 و در آن وجوب امر به معروف و نهی از منکر است
17:58 و در آن است که هر کاری که برای دین و اهل آن سودمند باشد
18:04 در مسجد جایز است
18:07 و در آن است که آشکار کردن شادی در عیدها از شعائر دین است
18:12 باب ذکر خرید و فروش بر منبر در مسجد
18:20 از عایشه رضی‌الله‌عنها روایت است که گفت
18:23 بریره نزد من آمد و گفت
18:26 با خانواده‌ام بر نه اوقیه قرارداد مکاتبه بستم
18:29 هر سال یک وقیه [بپردازم]
18:32 در روایتی آمده است
18:34 و پنج اوقیه بر عهده دارم که در پنج سال بر من قسط‌بندی شده است
18:40 پس مرا یاری کن
18:42 گفتم
18:43 اگر خانواده‌ات بخواهند که آن را یک‌جا به آنان بدهم
18:46 و ولاء از آنِ من باشد، این کار را خواهم کرد
18:50 بریره نزد خانواده‌اش رفت
18:53 و آنچه را گفته بودم به آنان گفت
18:55 آنان نپذیرفتند
18:57 پس از نزد آنان بازگشت، در حالی که رسول الله صلی الله علیه وسلم نشسته بود
19:03 گفت
19:04 من این پیشنهاد را به آنان عرضه کردم
19:07 آنان جز این نپذیرفتند که ولاء از آنِ ایشان باشد
19:11 پس پیامبر صلی الله علیه وسلم این را شنید
19:16 و عایشه ماجرا را به پیامبر صلی الله علیه وسلم خبر داد
19:20 پس فرمود
19:21 او را بگیر و شرط کن که ولاء از آنِ ایشان باشد
19:25 زیرا ولاء تنها از آنِ کسی است که آزاد کرده است
19:28 در روایتی آمده است
19:30 ولاء از آنِ کسی است که پول را پرداخته است
19:32 و از آنِ نعمت‌دهنده
19:34 پس عایشه چنین کرد
19:36 سپس رسول الله صلی الله علیه وسلم میان مردم برخاست
19:41 الله را ستود و ثنای او گفت
19:44 آنگاه فرمود
19:46 اما بعد
19:47 چه شده است که مردمی شرط‌هایی می‌گذارند که در کتاب الله نیست
19:53 هر شرطی که در کتاب الله نباشد باطل است
19:58 هرچند صد شرط باشد
20:00 قضای الله سزاوارتر است
20:03 و شرط الله استوارتر است
20:05 و جز این نیست که ولاء از آنِ آزادکننده است
20:08 تعلیق بر حدیث
20:12 مکاتبه
20:15 مکاتبه آن است که مردی برده‌اش را در برابر مالی که [برده] می‌پردازد آزاد کند
20:20 خانواده‌ام
20:21 یعنی مولایانی که مالک او هستند
20:24 وقیه
20:26 اوقیه چهل درهم نقره است
20:29 و مقدار آن با وزن‌های امروزی
20:32 تقریباً صد و بیست گرم است
20:35 پس مرا یاری کن
20:37 یعنی پس مرا کمک کن
20:39 آن را بدهم
20:41 یعنی آن را پرداخت کنم
20:43 ولاوکی
20:44 ولاء
20:45 نسبتی است میان آزادکننده و آزادشده
20:48 این نسبت از جهتی شبیه نسب است
20:51 پس ابو
20:52 یعنی پس آنان خودداری کردند
20:54 آن را بگیر
20:55 یعنی او را بخر و آزاد کن
20:58 چه شده است مردانی را
21:00 یعنی شأن ایشان چیست
21:02 و این روش پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) است
21:05 در پوشاندن (عیب) مخالف در پندهای عمومی‌اش
21:09 و اگرچه صد شرط باشد
21:11 این برای مبالغه است
21:13 حکم الله سزاوارتر است
21:16 یعنی حکم الله سزاوارتر و شایسته‌تر به پیروی است
21:19 از شرطهای مخالف حکم شرع
21:22 و شرط الله استوارتر است
21:25 یعنی پیروی از حدود او قوی‌تر و شایسته‌تر است
21:28 و همانا ولاء از آنِ کسی است که آزاد کرده است
21:31 یعنی ولاء برای آزادکننده ثابت است
21:34 پس ولاء همچون نسب است
21:36 نه فروخته می‌شود و نه بخشیده می‌شود
21:39 از فواید حدیث
21:42 از حدیث استفاده می‌شود
21:44 هرکس در معامله شرطی کند که حلال نیست
21:48 پس آن شرط باطل است
21:50 و در غیر آن از شرطها نزد فقها تفصیلی است
21:54 و در آن جواز سجع است، در صورتی که در آن تکلف نباشد
21:58 و در آن وجوب امر به معروف
22:01 و نهی از منکر
22:03 و وجوب تمسک به کتاب و سنت است
22:06 باب مرافعه و ملازمت (طلبکار) در مسجد
22:12 از کعب
22:14 که او با پسر ابی حدرد بر سر دینی مرافعه کرد
22:18 که او بر وی در مسجد داشت
22:21 پس صداهایشان بلند شد
22:23 تا آنکه مردی آن را شنید
22:26 تا آنکه رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) آن را شنید
22:30 و او در خانه‌اش بود
22:32 پس به سوی آن دو بیرون آمد
22:34 تا آنکه پرده حجره‌اش را کنار زد
22:37 پس ندا داد: ای کعب!
22:40 گفت: لبیک یا رسول الله
22:43 فرمود: از دینت این مقدار را کم کن
22:47 و به نیمه آن اشاره کرد، یعنی نصف
22:50 گفت: یا رسول الله، کردم
22:54 فرمود: برخیز و آن را ادا کن
22:57 تعلیق بر حدیث
23:01 تقاضا
23:03 تقاضا مطالبه حق از طرف دعواست
23:06 از دین و غیر آن
23:08 سجف همان پرده است
23:10 و گفته شده هر دری که با دو پرده پوشیده شود
23:14 پس هر یک از دو طرف آن سجف است
23:17 لبیک یعنی اجابت کردم تو را
23:20 و من بر طاعت تو پایدارم
23:24 یعنی به او اشاره کرد
23:26 شطر یعنی نیمه
23:30 فقضه یعنی دینش را ادا کن
23:37 از حدیث استفاده می‌شود
23:39 جواز عمل به اشاره گویا
23:42 و در آن استحباب شفاعت نزد صاحب حق است
23:46 و ترغیب به پذیرفتن شفاعت در غیر معصیت
23:52 باب جاروب کردن مسجد
23:54 برداشتن خرده‌ها و خاشاک و چوبه‌ها
23:57 از ابوهریره رضی‌الله‌عنه
24:01 که زنی یا مردی سیاه‌پوست
24:04 مسجد را جاروب می‌کرد
24:07 پس درگذشت و پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) از مرگ او آگاه نشد
24:13 پس روزی از او یاد کرد و فرمود
24:16 آن شخص چه شد؟
24:19 گفتند: یا رسول الله، مرده است
24:24 فرمود: چرا مرا خبر ندادید؟
24:28 گفتند: او چنین و چنان بود، داستانش این است
24:33 فرمود: پس شأن او را کوچک شمردند
24:36 فرمود: مرا به قبرش راهنمایی کنید
24:40 پس به قبرش آمد و بر او نماز گزارد
24:44 تعلیق بر حدیث
24:47 باب جاروب کردن مسجد و برداشتن خرده‌ها و خاشاک و چوبه‌ها
24:52 جاروب کردن مسجد
24:54 یعنی زدودن خاک‌روبه از آن
24:57 و التقاط آن است که بی‌قصد و طلب به چیزی برخورد کنی
25:02 و قذا شکسته چوب و کاه و مانند آن است
25:07 یقم یعنی خاک‌روبه را برمی‌داشت
25:11 آذنتمونی یعنی مرا از مرگش برای نماز بر او آگاه نکردید
25:16 فحقروا شأنه
25:18 یعنی شأن او را کوچک شمردند
25:22 از فواید حدیث
25:24 از حدیث استفاده می‌شود
25:26 بیان فضیلت خدمت به مسجد
25:29 و در آن راهنمایی به تفقد احوال یاران و جویا شدن از ایشان است
25:34 و در آن استحباب دعا و رحمت خواستن برای کسی است که خود را وقف سود مسلمانان و مصالح ایشان کرده است
25:42 و در آن استحباب اعلام مرگ است
25:46 و در آن راهنمایی به حضور در تشییع جنازه صالحان است
25:51 باب تحریم تجارت شراب در مسجد
25:56 از عایشه روایت است که گفت
25:59 هنگامی که آیات سوره بقره درباره ربا نازل شد
26:04 پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) به سوی مسجد بیرون آمد
26:08 پس آن‌ها را بر مردم خواند
26:11 سپس تجارت شراب را حرام کرد.
26:14 شرح حدیث
26:17 تجارت شراب را حرام کرد.
26:20 یعنی خرید و فروش شراب.
26:23 باب: اسیر یا بدهکاری که در مسجد بسته می‌شود.
26:29 از ابوهریره
26:32 از پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) نقل است که فرمود:
26:36 «همانا عفریتی از جن، دیشب بر من شورید،
26:40 یا سخنی شبیه به این گفت،
26:42 تا نمازم را قطع کند،
26:45 پس الله مرا بر او چیره کرد،
26:47 و خواستم او را به یکی از ستون‌های مسجد ببندم،
26:52 تا همهٔ شما صبح کنید و به او بنگرید،
26:56 آنگاه سخن برادرم سلیمان را به یاد آوردم:
26:59 «پروردگارا، به من فرمانروایی ببخش که پس از من برای هیچ‌کس سزاوار نباشد.»
27:04 پس او را ناامید و خوارشده بازگرداندم.»
27:07 شرح حدیث
27:11 «همانا عفریتی»
27:13 عفریت همان جن سرکش و خبیث است.
27:17 «شورید بر من»
27:19 یعنی ناگهان دیشب بر من عارض شد.
27:22 یعنی نزدیک‌ترین شبی که گذشته است.
27:25 «پس الله مرا بر او چیره کرد»
27:27 یعنی مرا نیرومند ساخت و بر او غلبه داد.
27:30 «ستون»
27:33 یعنی ستون.
27:34 «او را ناامید بازگرداندم»
27:36 یعنی خوار، فروتن‌شده و رانده‌شده.
27:40 از فواید حدیث
27:44 از حدیث استفاده می‌شود:
27:46 اثبات وجود جن،
27:48 و امکان دیده‌شدن آنان توسط بشر.
27:51 و حدیث دلالت دارد که جن انواعی دارد،
27:54 از جمله عفریت سرکش،
27:57 و از جمله غیر از آن.
27:59 و در آن جواز قصد اقتباس از قرآن است،
28:03 و یادکردن آن، نه به قصد این‌که قرآن باشد.
28:07 و در آن وجوب پناه بردن به الله عزوجل است
28:11 برای حفظ از شرور جن.
28:14 و در حدیث دلیل است که جن بر عنصر آتشین خود باقی نیست.
28:20 و در آن این‌که تسخیر جن
28:22 از نشانه‌های نبوت سلیمان (علیه‌السلام) است.
28:26 و در آن جواز سخن گفتن از خوارق عادات که برای انسان پیش می‌آید
28:32 به‌قصد یادآوری و پند دادن.
28:35 و در آن این‌که کار اندک، نماز را قطع نمی‌کند.