متن کامل
ترجمهٔ ماشینی — ممکن است خطا داشته باشد
0:00
بسم الله الرحمن الرحیم
0:03
مرکز افادة
0:06
برای مطالعات و پژوهشهای انسانی
0:09
پیشکش میکند
0:10
مختصر صحیح البخاری
0:16
کتاب حج
0:19
باب وجوب حج و فضیلت آن
0:24
از عبدالله بن عباس رضیاللهعنهما روایت است که گفت
0:30
پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) مرا پشت سر خود سوار کرد.
0:33
فضل بن عباس روز نحر پشت سر ایشان (بر مرکب) بود.
0:37
بر کفل شتر سواریاش
0:39
فضل مردی خوشسیما بود.
0:42
پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) ایستاد
0:45
برای مردم فتوا میدهد
0:47
زنی از قبیله خثعم، زیبارو، روی آورد.
0:50
از پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) فتوا میخواهد
0:55
فضل شروع کرد به نگاه کردن به او.
0:58
و حسن و زیباییاش او را شگفتزده کرد
1:00
پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) رو کرد
1:04
و فضل به آن نگاه میکند
1:06
در روایتی
1:07
و به او نگاه کنی
1:09
و با دستش (به او) وعدهخلافی کرد
1:11
فضل را از چانه گرفت
1:13
پس او چهرهاش را از نگاه کردن به او برگرداند
1:17
و گفت
1:18
ای رسول الله (ﷺ)
1:19
فریضهی الله در حج بر بندگانش
1:23
پدرم را در حالی درک کردم که پیرمردی سالخورده بود.
1:26
نمیتواند بر مرکب (راحله) سوار شود و بایستد
1:29
آیا کافی است که از طرف او حج کنم؟
1:33
گفت: بله
1:35
تحلیق بر حدیث
1:38
یعنی او را پشت سر خود سوار کرد
1:42
بر ناتوانی مرکبش
1:44
بر پشت شتر سواری (کجاوه/زین)
1:47
فضل مردی بسیار با وضو بود.
1:49
یعنی او زیبا، خوشچهره و پاکسیما بود.
1:54
روی آوردم
1:55
آمد
1:56
خثعم
1:58
این قبیلهای یمانی و شناختهشده است
2:01
وضو
2:02
ای زیبا
2:03
چهرهاش از زیبایی میدرخشد
2:06
پرسش میکند (از مفتی فتوا میخواهد)
2:08
یعنی دربارهی یک مسئلهی شرعی میپرسی
2:11
و فضل شروع کرد
2:13
«أی» اخذ و شرع؛ الفضل ینظر إلیها
2:16
با دستش خلفوعده کرد
2:18
او دستش را به سمت عقب خود دراز کرد.
2:21
و [او] چانهٔ فضل را گرفت
2:23
یعنی (دست) به چانهاش گرفت
2:26
و چهرهاش را از نگاه کردن به او برگرداند
2:29
یعنی توجه فضل (برتری) به سوی طرف دیگر (آن شق دیگر) برگردانده میشود.
2:32
نمیتواند بر مرکب سوار شود
2:36
یعنی بر مرکب بهصورت راست و استوار نمینشیند
2:40
آیا (کسی) از جانب او قضا میکند؟
2:41
آیا این (کار) از او کفایت میکند؟
2:44
از فواید حدیث
2:48
بهرهگیری از حدیث
2:50
جواز ردیف شدن بر مرکوب، در صورتی که مرکوب توانِ تحمّل آن را داشته باشد.
2:54
در این [حدیث] مشروعیت ایستادن عالم در مجامع عمومی وجود دارد.
2:58
برای فتوا دادن و راهنمایی مردم
3:01
در این (حدیث) دلیل است بر جواز آنکه زن دربارهی یک مسئلهی فقهی پرسش کند.
3:06
و در این حدیث دلالتی است بر اینکه زن در حالت احرام صورت خود را آشکار میکند.
3:11
این مورد محل اجماع است.
3:13
و در حدیث آمده است که نگاه کردن فضل (ابن عباس) به آن زن بهخاطر آن بود که طبیعت بشری پسر آدم بر او غلبه میکرد.
3:19
و ناتوانیاش از آنچه در وجودش از شهوتها سرشته شده است
3:23
و در آن آمده است که عالم میتواند تا جایی که توانایی دارد، هرگاه منکری را ببیند، آن را با دست خود تغییر دهد.
3:29
و در آن (وجوب) نیکی به پدر و مادر است
3:32
به انجام دادن کارهای مصلحتی آن دو، از جمله ادای دیون
3:35
و حج از جانب آن دو
3:37
و غیر آن از کارهای نیک
3:42
باب قول الله تعالی
3:45
«مردانه نزدت میآیند، و بر هر شتر لاغرِ (کجاوهای) که از هر راه دوری میآیند.»
3:52
تا شاهد منافعی برای خود باشند
3:55
از جابر بن عبدالله رضیاللهعنهما
3:59
اهلال رسول الله (صلیاللهعلیهوسلم)
4:02
از ذوالحلیفه
4:04
هنگامی که بر مرکب خود استوار شد
4:08
تعلیق بر حدیث
4:11
مردانی، یعنی پیاده
4:14
ضامر یعنی لاغر و ضعیف
4:17
«از هر راه دور.»
4:19
از هر سرزمین دور
4:22
تا شاهد منافع خود باشند.
4:24
تا بدین وسیله با خانهٔ الله، از منافع دینی و منافع دنیوی بهرهمند شوند
4:30
اهلال
4:32
اهلال عبارت است از بلند کردن صدا با تلبیه.
4:35
ذوالحلیفه
4:37
این میقات اهل مدینه است.
4:39
و آن نزدیک مدینه است
4:41
دور از مکه
4:43
«استوی» یعنی ایستاد، برپا شد
4:47
از فواید حدیث
4:50
از این حدیث استفاده میشود
4:52
سوارشدن در سفر حج و پیادهرفتن در آن، از نظر جواز یکسان است.
4:58
و در حدیثی آمده است که رسول الله (ﷺ) احرام بست
5:02
هنگامی که شترش بهطور کامل ایستاده شد
5:05
استواء آن کمال برپایی آن است
5:08
و در آن آمده است که میقات اهل مدینه ذوالحلیفه است
5:15
باب حج بر کجاوه (رحل)
5:18
از ثمامه بن عبدالله بن انس روایت است که گفت
5:22
انس با رحل (کجاوه) حج کرد
5:24
و او بخیل نبود
5:26
و روایت شده که رسول الله صلی الله علیه وسلم
5:30
با رحل حج کرد
5:32
و آن (شتر) زاملة (باربر) بود
5:35
شرح حدیث
5:38
رحل
5:39
آن است که بر چهارپا گذاشته میشود، مانند زین و مانند آن
5:44
او بخیل نبود
5:46
یعنی کار پیامبر صلی الله علیه وسلم از روی بخل نبود
5:51
زاملة یعنی شتر باربر
5:53
که اسباب و خوراک او بر آن بود
5:56
از فواید حدیث
6:00
از حدیث استفاده میشود
6:02
بیان فضیلت انس رضیاللهعنه
6:05
و شدت پایبندی او به هدی (رهنمود) پیامبر صلی الله علیه وسلم
6:10
و در آن بیان زهد و سادهزیستی صحابه رضیاللهعنهم است
6:15
این کار از بخل نبود
6:17
و در آن است که حال و سیره پیامبر صلی الله علیه وسلم میزان زهد است
6:23
و در حدیث اشاره است به اینکه اعمال حج توقیفی است
6:30
باب فضیلت حج مبرور
6:34
از عایشه، امالمؤمنین رضیاللهعنها روایت است که گفت
6:39
گفتم ای رسول الله
6:41
در روایتی (آمده است)
6:43
ما جهاد را برترین عمل میبینیم
6:46
آیا نجنگیم و با شما جهاد نکنیم؟
6:49
پس فرمود
6:50
بلکه بهترین و زیباترین جهاد، حج است
6:54
حج مبرور
6:56
در روایتی (آمده است)
6:58
جهاد شما حج است
7:00
و در روایتی
7:01
ما جهاد حج را انجام میدهیم
7:04
پس عایشه گفت
7:06
پس از آنکه این را از رسول الله صلی الله علیه وسلم شنیدم، دیگر حج را ترک نمیکنم
7:14
شرح حدیث
7:17
حج مبرور
7:19
حج مبرور همان حج مقبول است
7:22
که چیزی از گناه با آن درنمیآمیزد
7:26
یعنی ترک نمیکنم
7:30
از فواید حدیث
7:33
از حدیث استفاده میشود
7:35
عدم وجوب جهاد بر زنان
7:38
و در آن بیان حرص صحابه رضیاللهعنهم است
7:42
بر اعمال فاضله
7:44
و در آن جواز حج هر سال است
7:47
و در حدیث اشاره است به پرهیز از گناه در حج
7:52
و حفظ آن از هرگونه نقص
7:57
از ابوهریره رضیاللهعنه روایت است که گفت
8:01
از پیامبر صلی الله علیه وسلم شنیدم که میفرمود
8:05
هر که برای الله حج کند و سخن زشت و فسق نگوید
8:09
(گناهانش بخشیده شده و) همچون روزی بازمیگردد که مادرش او را زاد
8:17
پس سخن زشت نگوید
8:18
رفث همان نزدیکی (جماع) است
8:21
و گفته شده تعریض به نکاح است
8:24
شرح حدیث
8:26
فسق
8:27
نافرمانی و ترک اوامر الله تعالی است
8:31
همچون روزی که مادرش او را زاد
8:34
یعنی بدون گناه
8:36
از فواید حدیث
8:40
در حدیث است که حج مبرور کفاره همه گناهان است
8:45
و در آن تمثیل به نوزاد تازه است
8:48
برای تأکید بر آمرزش همه گناهان
8:52
و در حدیث اشاره است به پرهیز همیشگی از معصیتها
9:00
باب سخن الله تعالی
9:02
«و توشه برگیرید، که بهترین توشه، پرهیزگاری است.»
9:07
از ابن عباس رضیاللهعنهما روایت است که گفت
9:11
اهل یمن حج میکردند و توشه برنمیداشتند
9:15
و میگفتند ما متوکلان هستیم
9:19
چون به مکه میرسیدند از مردم گدایی میکردند
9:23
پس الله تعالی نازل فرمود
9:25
«و توشه برگیرید، که بهترین توشه، پرهیزگاری است.»
9:30
شرح حدیث
9:34
و توشه برنمیداشتند
9:36
یعنی آنچه در سفرشان به آنان میرساند با خود نمیبردند
9:40
«و توشه برگیرید، که بهترین توشه، پرهیزگاری است.»
9:44
یعنی برای سفر حج توشه بردارید
9:46
بینیازی از مخلوقان
9:49
و توشهای که نفعش برای صاحبش در دنیا و آخرت پایدار است، توشه تقواست
9:53
همان توشه تقواست
9:56
از فواید حدیث
10:00
از حدیث استفاده میشود
10:02
که از تقوا ترک درخواست از مردم است
10:05
و در حدیث است که توکل با سؤال جمع نمیشود
10:09
و در آن ترغیب به عفت و قناعت با کمی داشته است
10:13
و گرفتن اسباب، رعایت حقیقت توکل است
10:20
باب میقات اهل مکه برای حج و عمره
10:25
از ابن عباس رضیاللهعنهما روایت است که گفت
10:29
رسول الله صلی الله علیه وسلم تعیین فرمود
10:32
میقات اهل مدینه را ذوالحلیفه
10:35
و میقات اهل شام را جحفه
10:38
و میقات اهل نجد را قرن المنازل
10:41
و میقات اهل یمن را یلملم
10:44
آن (میقاتها) برای همان اهل آنهاست و برای کسانی که از غیر اهلشان بر آنها بگذرند
10:48
برای هر کس که قصد حج و عمره دارد
10:52
هرکس که کمتر از آنها باشد،
10:54
از اهل خودش (از همانجا) احرام ببندد،
10:56
و همینطور تا اهل مکه که از همانجا احرام میبندند.
11:05
یعنی: مواضع احرام را معین کرد
11:09
ذوالحلیفه
11:11
چهارصد و بیست و هشت کیلومتر از مکه فاصله دارد،
11:16
و اینجا به مدینه نزدیک است.
11:19
جحفه
11:21
تقریباً سه مرحله (راه) از مکه.
11:24
و امروز میقات آنها رابغ است،
11:27
صد و هشتاد و شش کیلومتر.
11:31
قرن المنازل
11:32
این نزدیکترین میقاتها است،
11:34
هفتاد و هشت کیلومتر از مکه فاصله دارد.
11:39
یلملم
11:40
کوهی از کوههای تهامه است.
11:43
دره یلملم
11:45
صد و بیست کیلومتر.
11:48
پس آنها برای آنها (میقاتاند)،
11:49
یعنی این میقاتها برای اهل این سرزمینها است.
11:53
بر آنها گذشت،
11:55
یعنی از کنار آنها گذشت.
11:57
کمتر از آنها،
11:58
یعنی کسی که میان میقات و مکه باشد.
12:01
پس احرامش (از همانجا باشد)،
12:03
یعنی محل احرامش.
12:05
از فواید حدیث:
12:09
در حدیث آمده که میقاتهای حج توقیفیاند.
12:13
و در آن آمده که شریعت حکیمانه آسانی را در تعیین مواضع احرام رعایت کرده
12:19
بدون مشقت.
12:20
و در آن (آمده) که هرکس نیت حج یا عمره کند،
12:23
از میقات بدون احرام نگذرد.
12:27
و در حدیث اشارهای به بزرگداشت شعائر الله عز وجل است.
12:35
باب ذات عرق برای اهل عراق.
12:40
از ابن عمر رضیاللهعنهما روایت است که گفت:
12:44
چون این دو شهر فتح شدند،
12:46
نزد عمر آمدند
12:48
و گفتند:
12:49
ای امیرمؤمنان،
12:51
رسول الله صلیاللهعلیهوسلم
12:54
برای اهل نجد قرن را میقات قرار داد،
12:57
و آن از راه ما دور است
13:00
و اگر بخواهیم به قرن برسیم،
13:02
بر ما دشوار است.
13:04
(عمر) گفت:
13:06
پس حدّ آن را از راهتان (در نظر) بگیرید.
13:09
پس برای آنان ذات عرق را میقات قرار داد.
13:13
توضیح حدیث:
13:16
دو شهر (مصران)
13:17
بصره و کوفهاند.
13:20
جور یعنی انحراف (میل).
13:22
حذوها
13:24
یعنی آنچه در برابر آن است.
13:26
فحدّ
13:27
یعنی برای آنان میقاتی قرار داد.
13:30
ذات عرق
13:31
میقات اهل عراق است،
13:34
امروز صد کیلومتر (از مکه).
13:37
از فواید حدیث:
13:41
از حدیث استفاده میشود:
13:43
بیان اجتهاد صحابه رضیاللهعنهم در نصوص شرعی.
13:48
و در حدیث، پیروی از سنت خلفای راشدین رضیاللهعنهم (آمده است).
13:56
باب قول پیامبر صلیاللهعلیهوسلم:
13:59
«عقیق وادی مبارک است».
14:03
از ابن عباس رضیاللهعنهما
14:07
روایت است که شنید عمر رضیاللهعنه میگفت:
14:10
از پیامبر صلیاللهعلیهوسلم در وادی عقیق شنیدم که میفرمود:
14:16
«امشب فرستادهای از جانب پروردگارم نزد من آمد»
14:19
و گفت:
14:20
«در این وادی مبارک نماز بگزار»
14:23
و بگو:
14:24
«عمره در حج».
14:27
توضیح حدیث:
14:31
در وادی عقیق
14:32
وادیی در ظاهر مدینه است.
14:35
«فرستادهای امشب آمد»
14:37
او جبریل علیهالسلام بود.
14:40
«عمره در حج»
14:42
یعنی عمره همراه با حج.
14:45
از فواید حدیث:
14:49
از حدیث استفاده میشود:
14:51
بیان فضیلت وادی عقیق
14:53
به سبب فضیلت مدینه،
14:55
و فضیلت نماز در وادی مبارک.
14:58
و در آن استحباب فرود آمدن حاجیان
15:01
در مکانی نزدیک شهر است
15:03
تا کسانی که به آنها ملحق میشوند،
15:05
و کسانی که از آنان عقب ماندهاند،
15:06
از کسانی که قصد همراهی ایشان را دارند،
15:08
و تا آنکه چیزی را فراموش کرده، آن را تدارک ببیند.
15:14
از موسی بن عقبه،
15:16
از سالم بن عبدالله بن عمر،
15:18
از پدرش رضیاللهعنه،
15:21
که پیامبر صلیاللهعلیهوسلم
15:23
در حالی که در محل استراحتش بود
15:25
از ذوالحلیفه، در شکم وادی (به خواب دیده شد)،
15:29
پس به او گفته شد:
15:30
«تو در بطحای مبارکی».
15:33
موسی گفت:
15:35
و سالم شتر ما را خوابانده بود.
15:37
آن شتری که عبدالله
15:39
با آن میخوابید
15:41
جایی را که پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) در آن شببیتوته کرده بود جستوجو میکرد
15:46
و آن جا پایینتر از مسجد است
15:47
که در بطن وادی است
15:50
میان آن و راه
15:52
میانهای از آن
15:55
شرح حدیث
15:58
دیدم در خواب
16:01
در محل استراحتش
16:02
تعریس
16:03
یعنی محل فرود آمدن
16:05
در آخر شب
16:06
و گفته شده محل فرود آمدن
16:08
بهطور مطلق
16:10
در بطن وادی
16:11
یعنی میان آن
16:13
در بطحاء مبارکه
16:15
بطحاء
16:16
همان مکان گسترده است
16:18
و گفته شده
16:19
مسیل وسیع
16:20
که در آن ریگهای ریز است
16:23
اناخ
16:24
یعنی شتر را خواباند
16:26
با مناخ
16:27
یعنی جایی که شتران را میخوابانند
16:29
جستوجو میکند
16:31
یعنی جستوجو و قصد میکند
16:33
میانهای از آن
16:35
یعنی میانهرو
16:36
میان بطن وادی
16:37
و میان راه
16:40
از فواید حدیث
16:44
از حدیث استفاده میشود
16:46
که خواب پیامبران وحی است
16:48
و در حدیث
16:49
که برکت و قداست مکانها
16:52
امری توقیفی است
16:54
و در آن بیان فضیلت ابن عمر است
16:56
رضیاللهعنهما
16:58
و حرص او بر هدایت پیامبر
17:00
(صلیاللهعلیهوسلم)
17:02
و در آن جواز پیگیری
17:04
جایگاههایی است که در آنها گذشته
17:06
رسول الله (صلیاللهعلیهوسلم)
17:09
بدون غلو
17:13
باب شستن خلوق
17:15
سه بار
17:16
از لباسها
17:18
از یعلی بن امیه
17:20
که مردی
17:21
نزد پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) آمد
17:24
و او در جعرانه بود
17:26
و بر او جبهای بود
17:27
و بر او اثر خلوق بود
17:30
یا گفت
17:31
زردی
17:32
پس گفت
17:34
چگونه به من دستور میدهی
17:35
که در عمرهام چه کنم
17:37
در روایتی
17:39
چه میبینی درباره مردی
17:40
که با عمره احرام بسته
17:42
و خود را با عطر آغشته کرده است
17:45
پس الله بر پیامبر
17:47
(صلیاللهعلیهوسلم) نازل کرد
17:49
پس با جامهای پوشانده شد
17:51
و دوست داشتم که پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) را ببینم
17:55
در حالی که وحی بر او نازل شده بود
17:58
پس عمر گفت
17:59
بیا
18:01
آیا خوش داری به پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) نگاه کنی
18:05
در حالی که الله بر او وحی نازل کرده است
18:08
گفتم بله
18:09
پس گوشه جامه را بالا زد
18:12
پس به او نگاه کردم
18:14
در روایتی
18:15
پس ناگهان رسول الله (صلیاللهعلیهوسلم)
18:18
چهرهاش سرخ شده بود
18:20
و خرخری داشت
18:22
و گمان میکنم گفت
18:24
مانند خرخر شتر جوان
18:26
پس چون حالتش برطرف شد
18:28
فرمود
18:29
کجاست آن که درباره عمره پرسید
18:32
جبه را از تن بیرون کن
18:34
و اثر خلوق را از خود بشوی
18:37
در روایتی
18:39
عطری را که بر تو است سه بار بشوی
18:42
و زردی را پاک کن
18:44
و در عمرهات آنگونه عمل کن که در حجّت عمل میکنی
18:48
شرح حدیث
18:53
در جعرانه
18:54
آن مکانی نزدیک مکه است
18:57
و در حل است
18:58
و میقات احرام است
19:01
اثر خلوق
19:02
یعنی اثر عطر
19:04
زردی
19:05
یعنی از زعفران
19:07
میسازم
19:08
یعنی انجام میدهم
19:10
پس پوشاند
19:11
یعنی با جامهای پوشاند
19:13
و دوست داشتم
19:15
یعنی دوست داشتم و خواستم
19:17
یعنی آیا تو را خوش میآید
19:19
یعنی آیا دوست داری
19:21
غطیط
19:22
آن صدای نَفَسِ آشفته و سنگین خوابیده است
19:25
البکر
19:27
آن جوانِ شتران است
19:29
متضمّخ
19:30
یعنی آلوده و آغشته به آن
19:33
به سرعت
19:34
یعنی آشکار شد
19:36
درآور
19:37
یعنی بیرون کش
19:39
و پاک کن
19:40
از «انقاء»
19:41
و آن پاکیزه ساختن است
19:44
از فواید حدیث
19:47
از حدیث برمیآید
19:49
که سنت وحیی از جانب الله تعالی است
19:53
و اینکه مفتی باید از پاسخ دادن به پرسشگر خودداری کند
19:56
تا حکم مسئله را بداند
19:59
و در حدیث، درستیِ احرامِ کسی که نادان است
20:02
و به ممنوعات احرام آلوده شده
20:04
از پوشیدنی و عطر، آمده است
20:09
باب عطر زدن هنگام احرام
20:11
و آنچه پوشیده میشود وقتی بخواهد محرم شود
20:14
و شانه میزند و روغن میمالد
20:18
از سعید بن جبیر روایت است که گفت
20:21
ابن عمر رضیاللهعنهما با روغن زیتون موی خود را چرب میکرد
20:26
و از عایشه رضیاللهعنها روایت است که گفت
20:29
رسول الله صلیاللهعلیهوسلم را خوشبو کردم
20:33
با این دو دستم
20:35
در روایتی آمده است
20:36
با ذریره در حجة الوداع
20:40
هنگامی که محرم شد
20:41
و برای حلال شدنش، هنگامی که از احرام بیرون آمد
20:44
در روایتی آمده است
20:45
با بهترین عطری که مییافتم
20:48
پیش از آنکه طواف کند
20:50
در روایتی آمده است
20:51
در منا پیش از آنکه کوچ کند
20:54
و دستانش را گشود
20:57
شرح حدیث
21:01
با روغن زیتون موی خود را چرب میکرد
21:02
یعنی موی خود را با آن میاندود
21:05
هنگامی که محرم شد
21:07
یعنی برای احرامش
21:09
و برای حلال شدنش
21:10
یعنی و برای بیرون آمدنش از احرام
21:13
که طواف کند
21:15
یعنی طواف افاضهاش
21:17
و دستانش را گشود
21:19
اشاره است به دو دستی که رسول الله صلیاللهعلیهوسلم را خوشبو کرد
21:26
با ذریره
21:27
یعنی با عطر ساییدهشده
21:30
و گفته شده که آن از پوست نیای است که از هند آورده میشود
21:35
از فواید حدیث
21:39
از حدیث برمیآید
21:41
استحباب خوشبو کردن بدن هنگام قصد احرام
21:45
و ادامه آن پس از احرام زیانی ندارد
21:49
و در آن مشروعیت خدمت زن به شوهرش است
21:53
و در حدیث تصریح است که تحلل نخست
21:56
با رمی جمره عقبه و تراشیدن موی سر حاصل میشود
22:00
پیش از طواف
22:04
باب کسی که با تلبید تلبیه میگوید
22:08
از ابن عمر رضیاللهعنه روایت است که گفت
22:12
در روایتی آمده است
22:13
شنیدم عمر رضیاللهعنه میگفت
22:17
هر که موی خود را بافته، باید بتراشد
22:19
و به تلبید تشبّه نجوید
22:22
و ابن عمر میگفت
22:25
شنیدم رسول الله صلیاللهعلیهوسلم
22:28
با تلبید احرام بست و میگفت
22:31
لبیک الهم لبیک
22:34
لبیک لا شریک لک لبیک
22:37
همانا ستایش و نعمت و فرمانروایی از آنِ توست
22:41
تو را شریکی نیست
22:43
بر این کلمات نمیافزود
22:47
شرح حدیث
22:51
ملبّداً
22:52
یعنی در موی خود چیزی قرار داده بود که آن را جمع کند، مانند صمغ
22:56
تا در احرام پریشان نشود
22:59
یا در آن شپش نیفتد
23:01
لبیک الهم لبیک
23:04
یعنی هرچه ما را بدان خواندی، پاسخ گفتیم، پاسخی پس از پاسخی
23:09
همانا ستایش و نعمت از آنِ توست
23:12
تنبیهی است بر اینکه آمدن ایشان به خانه حرام
23:16
تنها به خواست و فراخوان خداوند عزّ و جلّ بوده است
23:20
از فواید حدیث
23:24
از حدیث برمیآید
23:26
استحباب تلبید برای آسانگیری
23:29
و در آن است که صیغهٔ تلبیهٔ مأثور
23:32
و مشتمل بر کمال توحید است
23:35
و نیازمندی به او سبحانه و تعالی
23:41
باب اهلال (بلند کردن صدا به تلبیه) در نزد مسجد ذوالحلیفه
23:46
از ابن عمر رضیاللهعنهما روایت است که گفت:
23:49
رسول الله (ﷺ) اهلال نکرد
23:53
مگر از نزد مسجد
23:56
یعنی مسجد ذوالحلیفه
23:59
شرح حدیث
24:02
«ما أهل»
24:04
اهلال عبارت است از بلند کردن صدا به تلبیه
24:07
از فواید حدیث
24:11
از حدیث استفاده میشود
24:13
که میقات اهل مدینه
24:15
از نزد مسجد ذوالحلیفه است
24:18
و در آن است که مواقیت حج توقیفی است
24:24
باب سوار شدن و ردیف شدن در حج
24:29
از ابن عباس رضیاللهعنهما روایت است
24:32
که اسامه رضیاللهعنه
24:34
ردیف پیامبر (ﷺ) بود
24:38
از عرفه تا مزدلفه
24:41
سپس فضل را ردیف کرد
24:42
از مزدلفه تا منا
24:45
(ابن عباس) گفت:
24:46
و هر دو گفتند:
24:48
پیامبر (ﷺ) همواره
24:51
تلبیه میگفت
24:53
تا آنکه جمره عقبه را رمی کرد
24:56
شرح حدیث
25:00
ردیف یعنی سوارِ پشتسرِ راکب
25:03
مزدلفه
25:04
و نام جایی در حرم مکه است
25:07
«فکلاهما»
25:09
یعنی اسامه و فضل رضیاللهعنهما
25:12
جمره عقبه
25:14
حد منا از جانب غربی است
25:17
از سمت مکه
25:19
از فواید حدیث
25:23
از حدیث استفاده میشود
25:25
مشروعیت حج سواره
25:28
و در حدیث است ردیف کردن عالم دیگری را
25:31
و تواضع با ردیف کردن مرد بزرگ
25:34
و سلطان جلیل را
25:37
و حدیث حجت است برای کسی که گفته حاجی تلبیه میگوید
25:40
و تلبیه را قطع نمیکند تا جمره عقبه را رمی کند
25:45
و در حدیث است بیان فضل ابن عباس رضیاللهعنهما
25:49
و حرص او بر علم
25:52
و در آن است جواز ردیف شدن بر مرکب هرگاه توان حمل داشته باشد
25:58
باب آنچه محرم از جامهها و ردا و ازار میپوشد
26:05
از عبدالله بن عباس رضیاللهعنهما روایت است که گفت:
26:09
پیامبر (ﷺ) از مدینه بیرون رفت
26:14
پس از آنکه شانه زد و روغن زد
26:16
و ازار و ردای خود را پوشید، او و اصحابش
26:20
پس از هیچیک از ردا و ازاری که پوشیده میشود نهی نکرد
26:25
مگر زعفرانی که بر پوست اثر میگذارد
26:29
پس در ذوالحلیفه صبح کرد
26:31
بر راحلهاش سوار شد تا بر بیداء استوار گشت
26:35
او و اصحابش اهلال کردند
26:37
و هدی خود را قلاده بست
26:40
و آن در پنج روز مانده از ذیالقعده بود
26:44
پس چهار شب گذشته از ذیالحجه به مکه رسید
26:49
پس طواف خانه کرد
26:50
و میان صفا و مروه سعی کرد
26:53
و از حالت احرام خارج نشد به سبب هدیاش، زیرا آن را قلاده بسته بود
26:58
سپس در بالای مکه نزد حجون فرود آمد
27:01
در حالی که به حج اهلال کرده بود
27:04
و تا پس از طوافش به کعبه نزدیک نشد
27:07
تا آنکه از عرفه بازگشت
27:10
و اصحابش را امر کرد که به خانه طواف کنند
27:13
و میان صفا و مروه (سعی کنند)
27:16
سپس از سرهای خود کوتاه کنند
27:19
در روایتی
27:21
و بتراشند یا کوتاه کنند
27:23
سپس از احرام خارج شوند
27:25
و این برای کسی است که با خود هدی نداشته که آن را قلاده بسته باشد
27:30
و کسی که همسرش همراه اوست
27:32
پس برای او حلال است
27:34
و (استعمال) عطر و جامهها
27:37
شرح حدیث
27:40
«ترجّل» یعنی موی سرش را شانه زد
27:43
«والدهن» یعنی روغن به کار برد
27:47
«اردیه» جمع «رداء» است
27:50
و رداء برای نیمه بالای بدن است
27:53
و «ازر» جمع «إزار» است
27:56
و إزار برای نیمه پایین بدن است
27:59
«مزعفره»
28:01
یعنی جامهای که با زعفران رنگ شده باشد
28:04
«تردع علی الجلد»
28:06
یعنی پوست را آلوده کند
28:08
و «ردع» اثر عطر است
28:10
بیداء
28:12
جایی است متصل به ذوالحلیفه
28:15
و هدی خود را قلاده بست
28:17
تقلید هدی
28:19
آویختن کفش یا پوستی
28:21
یا چیزی شبیه آن که نشانه هدی بودن باشد
28:26
«لأربع لیال خلون من ذی الحجة»
28:29
یعنی در روز چهارم ذیالحجه
28:32
«ولم یحل»
28:34
یعنی از احرام خود خارج نشد
28:37
حجون کوهی است مشرف
28:40
در برابر مسجد عقبه
28:42
و آن از خانه (کعبه) به اندازه یک میل و نیم فاصله دارد
28:46
و عطر و جامهها
28:48
و عطر و جامهها برای او حلال است
28:52
از فواید حدیث
28:56
از حدیث استفاده میشود
28:58
مستحب بودن آراستگی و استفاده از عطر برای غیرمُحرم
29:02
و در آن جواز پوشیدن جامههای زعفرانی برای غیرمُحرم است
29:07
و در آن جواز نشانگذاری قربانی با علامتی برای آن است
29:10
به این وسیله شناخته میشود
29:12
و آن این است که کفشی یا چیزی در گردن آن آویخته شود
29:16
و حدیث دلیل است
29:17
برای کسی که میگوید: پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم)
29:20
قارن بود
29:22
زیرا میان عمره و حج را در یک سفر جمع کرد
29:25
در یک سفر