از مجموعهٔ صحیح البخاری · درس 68 از 113

خلاصه صحیح البخاری | قسمت (68) | دروازه های حبس و مجازات برای شکار - 2

◉ 98 بازدید ⏱ 29:12 صدای ترجمه‌شده — فارسی
0:000:00

متن کامل

ترجمهٔ ماشینی — ممکن است خطا داشته باشد
0:00 بسم الله الرحمن الرحیم
0:03 مرکز افاده
0:06 برای مطالعات و پژوهش‌های انسانی
0:09 ارائه می‌کند
0:10 مختصر صحیح بخاری
0:16 باب
0:18 اگر کسی که در حال احرام است، گورخر زنده‌ای به او هدیه شود، آن را نمی‌پذیرد
0:24 از صعب بن جثامه لیثی
0:28 که او یک گورخر را به رسول الله (ﷺ) هدیه کرد
0:33 و او در ابواء یا ودان بود
0:36 و در حال احرام بود، پس آن را بازگرداند
0:39 صعب گفت
0:41 چون در چهره‌ام (اندوه) را دید، هدیه‌ام را بازگرداند
0:44 فرمود
0:45 ما بازگرداندنِ (هدیه) تو را (از روی بی‌میلی) نداریم
0:48 اما ما محرم هستیم
0:51 شرح حدیث
0:54 ابواء
0:56 دره‌ای از دره‌های حجاز، از سوی تهامه است
0:59 امروز به وادی الخریبه نامیده می‌شود
1:03 ودان
1:04 ودان روستایی بزرگ و نزدیک جحفه است
1:09 حُرُم، یعنی محرمان (در حال احرام)
1:12 از فواید حدیث
1:16 از حدیث استفاده می‌شود
1:18 مشروعیت قضاوت بر اساس قرائن
1:21 و در آن راهنمایی به عذرخواهی از رد هدیه، برای جبران خاطر هدیه‌دهنده وجود دارد
1:27 و در آن (آمده) که هدیه با پذیرفتن (واقعاً) به ملکیت درنمی‌آید، مگر با قبول
1:32 و در آن جواز شکار گورخر آمده است
1:38 باب آنچه محرم از جانوران می‌کشد
1:42 از عبدالله بن عمر رضی‌الله‌عنهما
1:45 که رسول الله (ﷺ) فرمود
1:50 پنج جانور هستند
1:52 کسی که آنها را در حال احرام بکشد، بر او گناهی نیست
1:56 عقرب
1:57 و موش
1:59 و سگ درنده
2:00 و کلاغ
2:02 و لاشخور
2:04 و از حفصه روایت شده که گفت
2:06 رسول الله (ﷺ) فرمود
2:09 پنج جانور هستند
2:11 بر کسی که آنها را بکشد، حرجی نیست
2:14 کلاغ
2:15 و لاشخور
2:17 و موش
2:18 و عقرب
2:19 و سگ درنده
2:22 و از عایشه رضی‌الله‌عنها
2:25 که رسول الله (ﷺ) فرمود
2:29 پنج جانور هستند
2:31 همگی فاسق‌اند
2:33 در حرم کشته می‌شوند
2:36 کلاغ
2:37 و لاشخور
2:38 در روایتی
2:40 و حُدیا (نوعی پرنده)
2:41 و عقرب
2:43 و موش
2:44 و سگ درنده
2:47 شرح حدیث
2:50 دواب
2:52 دابه آن است که بر روی زمین راه می‌رود
2:56 جناح
2:57 یعنی گناه و حرج
2:59 و لاشخور
3:00 پرنده‌ای از شکاری‌ها و معروف است
3:03 کنیه‌اش ابو الخطاف است
3:05 موش‌های صحرایی را شکار می‌کند
3:08 لا حرج
3:09 یعنی گناهی نیست
3:11 همگی فاسق‌اند
3:13 این پنج جانور فواسق نامیده شده‌اند
3:15 به سبب خروجشان از حرمتی که دیگر (جانوران) دارند
3:19 و کشتن آنها برای محرم و در حرم مباح است
3:23 از فواید حدیث
3:27 از حدیث استفاده می‌شود
3:30 هرگاه کشتن این جانوران برای محرم مباح شد
3:33 پس حلال (بودن کشتن آنها در غیر احرام) به طریق اولی است
4:06 و در آن (آمده) که وقتی علت (حکم) در موردی که نص بر آن است آشکار شود
4:11 حکم به هر چیزی که آن علت در آن یافت شود، تعدی داده می‌شود
4:15 از عبدالله رضی‌الله‌عنه روایت است که گفت
4:21 در حالی که ما با پیامبر (ﷺ) بودیم
4:24 در غاری در منی
4:26 ناگهان سوره «والمرسلات» بر او نازل شد
4:29 و او آن را تلاوت می‌کرد
4:32 و من آن را از دهانش دریافت می‌کردم
4:35 و دهان او به آن تر بود
4:38 ناگهان ماری بر ما جست
4:41 پس پیامبر (ﷺ) فرمود
4:44 آن را بکشید
4:46 پس به سوی آن شتافتیم
4:47 پس (مار) گریخت
4:49 پس پیامبر (ﷺ) فرمود
4:52 (خداوند) شر شما را دفع کرد، همان‌گونه که شر آن را دفع کردید
5:01 در حالی که
5:02 ضرف زمان است به معنای ناگهانی بودن
5:05 در غار
5:07 غار
5:08 شکاف در کوه
5:10 تا آن را بخواند
5:11 یعنی تا آن را بخواند
5:13 تا آن را دریافت کنم
5:15 یعنی تا آن را از او فرا گیرم
5:17 از دهانش
5:18 یعنی از دهانش
5:20 تا با آن تر شود
5:22 یعنی تا زبانش به‌سبب آن خشک نشود
5:25 و (خون) جهید
5:26 یعنی بیرون آمد
5:27 پس بر آن شتافتیم
5:29 یعنی پس به سرعت به کشتن آن پرداختیم
5:32 و (او) محفوظ ماند
5:33 یعنی حفظ شد و (از خطر) مصون ماند
5:36 از فواید حدیث
5:40 از این حدیث استفاده می‌شود
5:42 که قرآن از راه شفاهی (از دهان استاد) گرفته می‌شود
5:45 و در آن مشروعیت کشتن مار در حل و حرم (آمده) است
5:49 و در آن، تعقیب افعی‌ها و رها کردن آن‌ها پس از رفتنشان (مطرح است)
5:56 از عایشه رضی‌الله‌عنها همسر پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وسلم
6:02 که رسول الله صلی‌الله‌علیه‌وسلم
6:05 به وزغ فرمود: «فویسق»
6:08 و نشنیدم که به کشتن آن فرمان داده باشد
6:11 شرح حدیث
6:15 وزغ
6:16 همان است که به آن «سام ابرص» گفته می‌شود
6:19 و در دیوارها و سقف‌ها (زندگی) می‌کند
6:22 و صدایی دارد که با آن فریاد می‌زند
6:25 از فواید حدیث
6:28 از این حدیث استفاده می‌شود
6:31 مشروعیت کشتن وزغ
6:33 و در آن جواز کشتن هر جانور آزاررسان است
6:40 باب حجامت برای محرم
6:43 از ابن عباس رضی‌الله‌عنهما
6:46 که پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وسلم در حال احرام حجامت کرد
6:51 و در حال روزه حجامت کرد
6:54 در روایتی (آمده است)
6:55 در سرش در حال احرام (حجامت کرد)
6:57 به‌سبب دردی که داشت
6:59 با آبی که به آن «لحی جمل» گفته می‌شود
7:03 و از عبدالله بن بحینه (روایت است)
7:05 که رسول الله صلی‌الله‌علیه‌وسلم حجامت کرد
7:09 در لحی جمل، از راه مکه
7:12 در حالی که محرم بود، در میان سرش (حجامت کرد)
7:16 شرح حدیث
7:19 احتجم (حجامت کرد)
7:21 حجامت
7:22 بیرون کشیدن خون فاسد از بدن
7:24 با روش‌های خاص
7:27 لحی جمل
7:28 نام مکانی است میان مدینه و مکه
7:31 و به مدینه نزدیک‌تر است
7:34 از فواید حدیث
7:38 از این حدیث استفاده می‌شود
7:40 جواز حجامت برای محرم
7:43 و در آن جواز فصد، شکافتن زخم و کشیدن دندان (آمده) است
7:47 و دیگر وجوه درمان
7:53 باب ازدواج محرم
7:56 از ابن عباس روایت شده که گفت
7:58 پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وسلم با میمونه ازدواج کرد در حالی که محرم بود
8:03 و با او در حال حلال (بودن از احرام) زفاف کرد
8:06 و او در سَرِف درگذشت
8:09 شرح حدیث
8:12 در حالی که محرم بود
8:14 یعنی در عمره قضا
8:16 و با او زفاف کرد
8:18 کنایه از نزدیکی با همسر است
8:21 در سَرِف
8:22 نام درّه‌ای از درّه‌های مکه است
8:25 و این حدیث وهم (اشتباه) است
8:27 پس پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وسلم با میمونه رضی‌الله‌عنها ازدواج کرد
8:32 در حالی که حلال بود و محرم نبود
8:36 از فواید حدیث
8:40 از این حدیث استفاده می‌شود
8:41 که محرم خواستگاری نمی‌کند و ازدواج نمی‌کند
8:45 و در آن بیان است که عقد نکاح در احرام با هدف آن منافات دارد
8:51 هرچند نکاح در غیر این حالت عبادت است
8:54 جز آنکه این حالت با آن منافات دارد
9:00 باب غسل برای محرم
9:04 از عبدالله بن حنین
9:06 که عبدالله بن عباس و مسور بن مخرمه در «الأبواء» اختلاف کردند
9:12 پس عبدالله بن عباس گفت
9:14 محرم سرش را می‌شوید
9:17 و مسور گفت
9:18 محرم سرش را نمی‌شوید
9:21 پس عبدالله بن عباس مرا نزد ابوایوب انصاری فرستاد
9:26 او را دیدم که میان دو چاه (یا دو تیر) غسل می‌کند
9:29 و با جامه‌ای پوشانده شده بود
9:31 پس بر او سلام کردم
9:33 فرمود: «این کیست؟»
9:36 گفتم:
9:37 من عبدالله بن حنین هستم
9:40 عبدالله بن عباس مرا نزد تو فرستاده
9:43 تا از تو بپرسم که رسول الله صلی‌الله‌علیه‌وسلم چگونه
9:47 در حال احرام سرش را می‌شست؟
9:50 پس ابوایوب دستش را بر جامه نهاد
9:54 و آن را پایین کشید تا سرش برایم آشکار شد
9:57 سپس به کسی که آب بر او می‌ریخت گفت:
10:00 بریز
10:01 پس بر سرش آب ریخت
10:03 سپس سرش را با دو دستش حرکت داد
10:06 پس آن دو را (دستانش را) آورد و برد
10:08 و گفت
10:09 این‌گونه دیدم که پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) انجام می‌داد
10:15 شرح حدیث
10:18 در «ابواء»
10:19 آن جایی است نزدیک مکه
10:23 میان دو قَرن
10:24 یعنی میان دو کناره‌ی چاه
10:27 و «قرنان»
10:28 دو طرف بنایی است که بر سر چاه است
10:31 چوب قرقره بر روی آن دو نهاده می‌شود
10:35 «ثوب»، یعنی آنچه که او را می‌پوشاند
10:38 «فطأطأه»
10:39 یعنی آن را پایین آورد و از سرش برداشت
10:42 «بدأ»، یعنی ظاهر شد
10:45 «یصب»، یعنی آب را می‌ریخت
10:47 «فأقبل بهما»، یعنی به سوی جلوی سر
10:51 «وأدبر»، یعنی به سوی پشت سر
10:55 از فواید حدیث
10:59 از حدیث استفاده می‌شود
11:01 مشروعیت مناظره در احکام و مسائل فقهی
11:05 و مراجعه به علمای آگاه به آن‌ها در داوری
11:09 و حکم در این موضوع همان نص است
11:12 و در آن پذیرش خبر واحد است
11:15 و در آن بیان انصاف صحابه رضی‌الله‌عنهم نسبت به یکدیگر است
11:21 و در آن این نکته است که هرگاه صحابه در مسئله‌ای اختلاف کنند
11:24 دلیل قاطع در گفتار هیچ‌یک از ایشان نیست
11:27 مگر با دلیلی که پذیرش آن از کتاب یا سنت واجب است
11:32 و در آن مشروعیت پوشاندن غسل‌کننده با لباس یا مانند آن هنگام غسل است
11:38 و در آن جواز یاری گرفتن در طهارت است
11:41 و در آن جواز سخن گفتن و سلام کردن در حال طهارت است
11:45 اما باید ستر عورت حفظ شود و چشم فروافکنده شود
11:49 و در آن این است که بیان با عمل در جان اثرگذارتر است
11:53 و در آن این است که کسی که حفظ کرده است، حجت بر کسی است که حفظ نکرده
11:58 و در آن این است که برای محرم شستن سر و بدن و پاکیزه کردن آن‌ها جایز است
12:05 باب پوشیدن سلاح برای محرم
12:09 از براء رضی‌الله‌عنه روایت است که گفت
12:12 هنگامی که پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) در ذی‌القعده عمره گزارد
12:17 اهل مکه از این که او را به ورود به مکه واگذارند خودداری کردند
12:20 تا این که با ایشان بر این قرار صلح کرد که سه روز در آن‌جا بماند
12:25 هنگامی که قرارداد را نوشتند
12:28 نوشتند: این است آنچه محمد رسول الله بر آن صلح کرد
12:33 گفتند: ما این را برای تو نمی‌پذیریم
12:37 اگر می‌دانستیم که تو رسول الله هستی، تو را از چیزی باز نمی‌داشتیم
12:41 در روایتی: «تو را منع نمی‌کردیم و با تو بیعت نمی‌کردیم»
12:46 و در روایتی: «با تو نمی‌جنگیدیم»
12:50 بلکه تو محمد بن عبدالله هستی
12:53 فرمود: من رسول الله هستم و من محمد بن عبدالله هستم
12:59 سپس به علی بن ابی طالب رضی‌الله‌عنه فرمود
13:03 «رسول الله» را محو کن
13:05 علی گفت: نه، به خدا سوگند، هرگز تو را محو نخواهم کرد
13:10 پس پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) نوشته را گرفت
13:14 و او نیکو نمی‌نوشت
13:17 در روایتی: «فرمود: آن را به من نشان بده»
13:21 گفت: آن را به او نشان داد
13:24 پس پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) آن را با دست خود محو کرد
13:28 و نوشت: این است آنچه محمد بن عبدالله بر آن صلح کرد
13:34 پس سلاح به مکه وارد نشود مگر شمشیر در غلاف
13:39 در روایتی: «و جز سلاح در پوشش‌ها وارد نشود»
13:45 و هیچ‌کس از اهل مکه را به همراه نبرد، اگر بخواهد از او پیروی کند
13:50 در روایتی: «و هیچ‌کس از ایشان را فرا نخواند»
13:55 و در روایتی: «بر این که هر کس از مشرکان نزد او آید، او را به ایشان بازگرداند»
14:01 و هر کس از مسلمانان نزد ایشان آید، او را بازنگردانند
14:05 و در روایتی: «ابوجندل در حالی که در زنجیرهایش لنگ‌لنگان آمد»
14:10 پس او را به ایشان بازگرداند
14:13 و از یاران او کسی را که بخواهد در آن‌جا بماند، منع نکند
14:18 پس چون وارد شد و مدت سپری شد
14:21 نزد علی آمدند و گفتند: به یارت بگو از ما بیرون رود
14:27 زیرا مدت گذشته است
14:29 پس پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) بیرون رفت
14:33 دختر حمزه او را دنبال کرد و ندا می‌داد
14:36 «ای عمو، ای عمو»
14:38 علی او را گرفت و دستش را گرفت
14:42 و به فاطمه (علیها السلام) فرمود
14:45 دختر عمویت را بگیر
14:47 او را حمل کن
14:49 علی و زید و جعفر درباره او نزاع کردند
14:53 علی گفت: من او را گرفتم
14:56 و او دختر عموی من است
14:58 و جعفر گفت:
15:00 دختر عموی من است
15:01 و خاله‌اش زیر نکاح من است
15:04 و زید گفت:
15:05 دختر برادر من است
15:07 پس پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) او را به خاله‌اش سپرد
15:12 و فرمود:
15:13 خاله به منزلهٔ مادر است
15:16 و به علی فرمود:
15:18 تو از منی و من از توام
15:20 و به جعفر فرمود:
15:22 تو به خَلق و خُلق من شبیه شدی
15:25 و به زید فرمود:
15:27 تو برادر و مولای ما هستی
15:30 و علی گفت:
15:31 آیا با دختر حمزه ازدواج نمی‌کنی؟
15:34 فرمود: او دختر برادر من از شیر است
15:39 شرح حدیث
15:43 هنگامی که پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) در ذی‌القعده عمره گزارد
15:48 یعنی در سال ششم هجرت
15:51 و او امتناع کرد
15:52 یعنی پس خودداری کرد
15:54 او را فرا می‌خواند
15:55 یعنی آن‌ها را رها کنند
15:56 تا این‌که با آنان مصالحه کرد
15:58 یعنی با ایشان صلح کرد و جدایی افکند
16:01 نوشتن پیمان‌نامه را دستور داد
16:03 یعنی پیمان‌نامهٔ صلح حدیبیه
16:06 ما به این اقرار نمی‌کنیم
16:08 یعنی به رسالت و نبوت تو اعتراف نمی‌کنیم
16:11 و به این‌که تو فرستادهٔ الله هستی ایمان نمی‌آوریم
16:15 ما تو را بازداشتیم
16:16 یعنی تو را از ورود باز داشتیم
16:18 و او نوشتن را نیکو نمی‌دانست
16:20 منظور این است که
16:21 او امّی بود و کتابت نمی‌دانست
16:24 پس نوشت
16:25 و گفته شده که پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) به‌عنوان معجزه خود نوشت
16:31 و گفته شده که به نوشتن پیمان‌نامه دستور داد
16:34 آنچه بر آن مصالحه کردند
16:35 یعنی آنچه با ایشان بر آن صلح کرد
16:38 داخل نمی‌شود
16:39 یعنی پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) و یارانش
16:43 در قِراب
16:45 قِراب شمشیر است
16:46 یعنی غلاف و نیام آن
16:49 از اهل آن بیرون نمی‌رود
16:51 یعنی از اهل مکه
16:53 که پیروی کند
16:54 یعنی مؤمنی که به پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) ایمان دارد
16:58 از یاران او
17:00 یعنی یاران پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم)
17:04 که در آن اقامت کند
17:06 یعنی که در مکه بماند
17:08 و منظور این است
17:10 که اقامت کند و دین اسلام را رها کند
17:13 پس چون وارد آن شد
17:15 یعنی وارد مکه شد
17:17 و مهلت سپری شد
17:18 یعنی وقت توافق‌شده به پایان رسید
17:21 آمدند
17:22 یعنی آمدند
17:24 دختر حمزه
17:26 نامش عماره است
17:27 و گفته شده فاطمه
17:29 و گفته شده غیر از این
17:31 پس او را گرفت
17:33 یعنی او را برداشت
17:35 دخترِ عمویت را بگیر
17:37 یعنی او را بگیر و به خود بپیوند
17:40 پس نزاع کردند
17:41 یعنی در سرپرستی او به نزاع پرداختند
17:44 و خالهٔ او زیر نظر من است
17:46 خالهٔ او همسر جعفر بن ابی‌طالب رضی‌الله‌عنه است
17:51 و نامش اسماء بنت عمیس رضی‌الله‌عنها است
17:55 و زید گفت
17:57 دختر برادر من است
17:58 به اعتبار عقد برادری میان زید و حمزه رضی‌الله‌عنهما
18:04 پس به سود او حکم کرد
18:05 یعنی به حضانت او حکم کرد
18:07 خاله به منزلهٔ مادر است
18:10 یعنی در مهربانی و دلسوزی و رسیدگی به امور کودک
18:15 او دختر برادر من از شیر است
18:18 زیرا ثویبه، کنیز ابولهب بود
18:21 و پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) را شیر داد
18:24 و حمزه رضی‌الله‌عنه را
18:27 از فواید حدیث
18:31 از این حدیث استفاده می‌شود
18:33 مشروع بودن عمره در ذی‌القعده
18:36 و در آن مشروع بودن قضای عمره است، هرگاه معتمر را مانعی بازدارد
18:42 و در آن بیان شدت محبت یاران به پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) است
18:47 و احترام آنان نسبت به او
18:49 و در آن ترغیب به وفای به عهدها و شرط‌ها با همهٔ مردم است
18:55 و در آن مشروع بودن نزاع در حضانت کودک است
18:59 و در آن این است که اصل در حضانت از آنِ مادر است
19:03 به سبب کمال دلسوزی و رسیدگی به امور کودکش
19:07 و در حدیث دلالت است بر این‌که خاله در حضانت حقی دارد
19:12 به سبب قول پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم)
19:15 خاله به منزلهٔ مادر است
19:17 و در آن است که از طریق شیر خوردن، آنچه از طریق نسب حرام است حرام می‌شود
19:22 پس دختر برادر از شیر، همچون دختر برادر از نسب، محرم است
19:27 و در آن حرص پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) بر خوش‌دل ساختن خاطر همه است
19:33 هر کس را به آنچه شایستهٔ اوست
19:36 و در حدیث منقبتی بزرگ برای علی رضی‌الله‌عنه است
19:41 و در آن منقبتی برای جعفر بن ابی‌طالب رضی‌الله‌عنه است
19:45 به سبب ستایش پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) از اخلاق او
19:50 و در آن تأکید بر برادری اسلامی است
19:54 و در آن این است که برای کسی که نزد او خویشاوندی نسبی دارد مشروع است
19:58 که آن را به اهل صلاح و هم‌شأن برای ازدواج عرضه کند
20:03 و در حدیث اشاره است به این‌که چون حاضنان در فضیلت برابر باشند
20:09 کسی که از جهت مادر نزدیک‌تر است مقدم می‌شود
20:14 باب ورود به حرم و مکه بدون احرام
20:19 از انس بن مالک رضی‌الله‌عنه
20:22 که رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) در سال فتح وارد شد
20:27 و بر سرش کلاهِ خود بود
20:29 پس چون آن را برداشت، مردی آمد و گفت
20:33 ابن خطل به پرده‌های کعبه آویخته است
20:38 پس فرمود: او را بکشید
20:41 توضیح حدیث
20:44 مِغفَر کلاه‌خودی است که از زره بافته می‌شود و به اندازهٔ سر است
20:50 او را از جایش برکند؛ یعنی زدودش.
20:54 مردی است که ابو برزه نَضلة بن عبید اسلمی رضی‌الله‌عنه است.
21:01 ابن خَطَل نامش عبدالله است و گفته شده غیر آن.
21:06 «متعلق» یعنی آویزان‌شونده؛ «عائذ» یعنی پناه‌جو.
21:10 به پرده‌های کعبه؛ یعنی پوشش آن.
21:14 و پیامبر (ﷺ) فرمان کشتن ابن خَطَل را داد،
21:18 زیرا او مرتد شد و مسلمانی را کشت.
21:21 و او پیامبر (ﷺ) را هجو می‌کرد.
21:26 از فواید این حدیث:
21:29 از این حدیث استفاده می‌شود:
21:31 جواز اجرای حدود و قصاص در حرم مکه.
21:36 و در آن مشروعیت پوشیدن کلاهخود و دیگر ابزار جنگی هنگام ترس از دشمن است.
21:42 و اینکه این کار با توکل منافات ندارد.
21:45 و در آن جواز رساندن خبر اهل فساد به والیان امور است،
21:50 و این کار از غیبت حرام و سخن‌چینی نیست.
21:57 باب حج و نذرها برای میت.
22:00 و مردی که از جانب زنی حج می‌گزارد.
22:04 از ابن عباس رضی‌الله‌عنهما،
22:07 که زنی از قبیله جُهَینه نزد پیامبر (ﷺ) آمد
22:12 و گفت:
22:14 مادرم
22:15 در روایتی آمده است:
22:17 مردی نزد پیامبر (ﷺ) آمد و به او گفت:
22:22 خواهرم
22:23 نذر کرده که حج گزارد،
22:26 ولی حج نگزارد تا آنکه درگذشت.
22:29 آیا از جانب او حج بگزارم؟
22:31 فرمود:
22:32 آری، از جانب او حج بگزار.
22:35 به من بگو: اگر بر مادرت دِینی می‌بود، آیا آن را ادا می‌کردی؟
22:40 خدا را ادا کنید،
22:41 که خدا سزاوارتر است به وفای عهد.
22:45 شرح حدیث:
22:49 اینکه زنی
22:50 او غاثیه رضی‌الله‌عنها است.
22:54 جُهَینه
22:55 قبیله‌ای است از قضاعه یمنی.
22:58 «قاضیه» (ادا‌کننده)
23:00 یعنی ادا‌کننده دین.
23:02 «أحق»
23:03 یعنی سزاوارتر.
23:05 از فواید این حدیث:
23:09 از این حدیث استفاده می‌شود:
23:11 جواز حج زن از جانب مادرش.
23:14 و در آن مشروعیت قیاس و مثال زدن است،
23:18 که روشن‌تر و تأثیرگذارتر در دل شنونده است.
23:22 و در آن تشبیهی است که اختلافی در آن هست،
23:24 و به آنچه بر آن اتفاق است مانندتر است.
23:27 و در آن مستحب است که مفتی بر وجه دلیل تنبیه کند،
23:31 هنگامی که از آن مصلحتی حاصل شود،
23:34 و این برای دل پرسنده خوش‌تر و برای پذیرشش سزاوارتر است.
23:38 و در آن ارشاد به نیکی به والدین پس از مرگشان است.
23:43 و در آن جواز پرسیدن فتوا از زن
23:45 از اهل علم هنگام نیاز است.
23:50 باب حج کودکان.
23:53 از سائب بن یزید که گفت:
23:56 مرا با رسول الله (ﷺ) حج گزاردند،
24:01 در روایتی آمده است:
24:02 و او را در همراه پیامبر (ﷺ) در اسباب سفر حج داده بودند،
24:08 در حالی که من هفت ساله بودم.
24:11 شرح حدیث:
24:15 «حُجّ بی»
24:16 یعنی پدر و مادرش یا یکی از آن دو او را حج دادند.
24:20 «در ثَقَل»
24:21 یعنی وسایل سفر و اثاث مسافران.
24:25 از فواید این حدیث:
24:29 از این حدیث استفاده می‌شود:
24:31 عادت دادن کودک به طاعات،
24:34 و برای او اجر آن نوشته می‌شود.
24:36 و در آن صحت شنیدن و تحمل حدیث توسط کودک ممیز است.
24:43 باب حج زنان.
24:46 از عمر رضی‌الله‌عنه
24:48 که به همسران پیامبر (ﷺ)
24:52 در آخرین حجی که گزارد اجازه داد،
24:55 و عثمان بن عفان
24:58 و عبدالرحمن بن عوف را همراه آنان فرستاد.
25:02 شرح حدیث:
25:05 «اذن داد به همسران پیامبر (ﷺ)»
25:09 یعنی به ایشان در سفرشان برای حج اجازه و رخصت داد.
25:14 از فواید این حدیث:
25:18 از این حدیث استفاده می‌شود:
25:20 زنان برای خروج به حج و غیر آن نیازمند اجازه کسی هستند که امورشان را بر عهده دارد،
25:27 و در آن شرط بودن محرم برای زن هنگام اراده سفر است.
25:34 از ابن عباس رضی‌الله‌عنهما که گفت:
25:38 پیامبر (ﷺ) فرمود:
25:41 زن جز با محرم سفر نکند،
25:45 و هیچ مردی بر او داخل نشود مگر آنکه محرمی همراهش باشد.
25:50 مردی گفت: ای رسول الله!
25:53 من می‌خواهم در فلان لشکر بیرون بروم،
25:57 و همسرم قصد حج دارد.
26:00 فرمود: با او برو.
26:03 در روایتی آمده: و در فلان غزوه نوشته شده‌ام.
26:08 فرمود: برگرد و با همسرت حج بگزار.
26:13 شرح حدیث:
26:17 «ذی محرم»
26:19 کسی که ازدواج با آن زن به طور ابدی بر او حرام است.
26:24 «با او برو» یعنی برای حج همراهش شو.
26:31 از این حدیث استفاده می‌شود:
26:33 که زن جز با محرم سفر نمی‌کند،
26:37 و در آن شرط بودن محرم در وجوب حج بر زن است.
26:42 حج مرد با همسرش (در صورتی که زن حج اسلام را بخواهد) نیز بیان شده است.
26:47 یا (حج زن نیز مشروط است به) بازگشت مرد از سفر جهاد.
26:50 و در این حدیث، حرام بودن خلوت با زن نامحرم بیان شده است.
26:54 و در آن، مقدم داشتن مهم‌تر از امور متعارض آمده است.
27:00 باب: کسی که نذر پیاده رفتن به سوی کعبه کرده است.
27:04 از انس رضی‌الله‌عنه روایت است
27:07 که پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم)
27:10 پیرمردی را دید که میان دو پسرش تکیه داده شده و راه می‌رود،
27:13 فرمود: این را چه شده است؟
27:16 گفتند: نذر کرده که پیاده برود.
27:20 فرمود: همانا الله از عذاب دادن این شخص به خویشتن بی‌نیاز است.
27:25 و به او فرمان داد که سوار شود.
27:32 باب: کسی که نذر پیاده رفتن به سوی کعبه کرده است.
27:35 نذر آن است که انسان خود را به انجام چیزی از عبادات، مانند صدقه و قربانی و مانند آن‌ها، ملزم سازد.
27:43 آن پیرمرد ابو اسرائیل بود.
27:46 نام او یوسیر است.
27:48 و گفته شده: قشیر.
27:50 و گفته شده غیر از این.
27:52 «یهادا» یعنی میان دو نفر راه می‌رفت و بر آن دو تکیه داده بود.
27:57 «ما بال هذا» یعنی: کار او چیست؟
28:01 از فواید حدیث:
28:05 از حدیث استفاده می‌شود:
28:07 جواز سوار شدن، هنگامی که نذرکننده از پیاده رفتن به خانه‌ی الله ناتوان باشد، بیان شده است.
28:12 و در آن آمده که با ناتوانی، هیچ واجبی (بر انسان) نیست.
28:18 از عقبه بن عامر روایت است که گفت:
28:21 خواهرم نذر کرد که پیاده به خانه‌ی الله برود،
28:24 و به من فرمان داد که برای او از پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) فتوا بخواهم.
28:30 از او فتوا خواستم.
28:32 پس فرمود (صلی‌الله‌علیه‌وسلم):
28:34 (او) پیاده برود و سوار نشود.
28:38 توضیح حدیث:
28:41 خواهرم ام حبانه دختر عامر انصاریه رضی‌الله‌عنها است.
28:48 «أستفتی لها» یعنی برای او درباره‌ی حکم پرسش کنم.
28:53 از فواید حدیث:
28:57 از حدیث استفاده می‌شود:
28:59 مشروعیت نیابت در پرسیدن فتوا.
29:03 و در آن آمده که مشقت، آسانی را به همراه می‌آورد.