از مجموعهٔ صحیح البخاری · درس 4 از 113

خلاصه صحیح البخاری | قسمت (4) | کتاب ایمان - 2

◉ 169 بازدید ⏱ 28:13 صدای ترجمه‌شده — فارسی
0:000:00

متن کامل

ترجمهٔ ماشینی — ممکن است خطا داشته باشد
0:00 بسم الله الرحمن الرحیم
0:04 مرکز افادة
0:06 برای مطالعات و پژوهش‌های انسانی
0:09 تقدیم می‌کند
0:12 مختصر صحیح بخاری
0:17 باب برتری اهل ایمان در اعمال
0:22 از ابو سعید خدری روایت است که گفت:
0:25 گفتیم: ای رسول الله (ﷺ)،
0:28 آیا در روز قیامت پروردگارمان را می‌بینیم؟
0:31 فرمود:
0:32 آیا در دیدن خورشید و ماه، آنگاه که آسمان صاف باشد، به تردید و مشقت می‌افتید؟
0:38 گفتیم: نه.
0:40 فرمود:
0:41 بی‌گمان شما در دیدن پروردگارتان در آن روز به تردید نمی‌افتید،
0:46 جز آن‌گونه که در دیدن آن دو به تردید نمی‌افتید.
0:50 سپس فرمود:
0:52 منادی ندا می‌دهد:
0:55 هر گروه باید به دنبال آنچه می‌پرستیدند برود.
1:00 پس پیروان صلیب با صلیب خود می‌روند،
1:04 و پیروان بت‌ها با بت‌های خود،
1:08 و پیروان هر معبودی با معبود خود.
1:12 تا آنکه تنها کسانی باقی بمانند که الله را می‌پرستیدند،
1:16 از نیکوکار و بدکار.
1:19 و بقایایی از اهل کتاب.
1:23 سپس جهنم آورده می‌شود
1:25 که گویی سرابی است و بر آنان عرضه می‌گردد.
1:28 پس به یهودیان گفته می‌شود:
1:30 چه چیزی را می‌پرستیدید؟
1:33 گفتند:
1:34 عزیر پسر الله را می‌پرستیدیم.
1:38 گفته می‌شود:
1:39 دروغ گفتید،
1:41 الله را نه همسری بود و نه فرزندی.
1:45 اکنون چه می‌خواهید؟
1:47 گفتند:
1:49 می‌خواهیم ما را سیراب کنی.
1:51 گفته می‌شود:
1:53 بنوشید.
1:55 پس در جهنم فرو می‌افتند.
1:58 و در روایتی دیگر:
2:00 به آنان اشاره می‌شود:
2:01 آیا بازگشت نمی‌کنید؟
2:03 پس به سوی آتش محشور می‌شوند،
2:06 که گویی سرابی است که بخشی از آن بخش دیگر را درهم می‌شکند.
2:10 پس در آتش فرو می‌افتند.
2:14 سپس به نصارا گفته می‌شود:
2:16 چه چیزی را می‌پرستیدید؟
2:19 می‌گویند:
2:21 مسیح پسر الله را می‌پرستیدیم.
2:24 گفته می‌شود:
2:26 دروغ گفتید،
2:27 الله را نه همسری بود و نه فرزندی.
2:32 اکنون چه می‌خواهید؟
2:34 می‌گویند:
2:36 می‌خواهیم ما را سیراب کنی.
2:38 گفته می‌شود:
2:40 بنوشید.
2:42 پس در جهنم فرو می‌افتند،
2:45 تا آنکه تنها کسانی باقی بمانند که الله را می‌پرستیدند، از نیکوکار و بدکار.
2:51 در روایتی دیگر:
2:52 پروردگار جهانیان نزدشان می‌آید
2:55 در کمترین صورتی که پیش‌تر او را در آن دیده‌اند.
3:00 به آنان گفته می‌شود:
3:02 چه چیزی شما را بازداشته، در حالی که مردم رفته‌اند؟
3:06 می‌گویند:
3:07 ما از آنان جدا شدیم،
3:09 و امروز ما به او نیازمندتریم از آنان.
3:13 و ما منادی‌ای را شنیدیم که ندا می‌داد:
3:17 هر گروه باید به آنچه می‌پرستیدند بپیوندد.
3:21 و ما منتظر پروردگارمان هستیم.
3:25 فرمود:
3:26 پس جبار نزدشان می‌آید
3:29 و می‌گوید:
3:30 منم پروردگار شما.
3:32 می‌گویند:
3:34 تو پروردگار ما هستی.
3:37 و در روایتی دیگر:
3:38 می‌گویند:
3:40 ما به الله چیزی را شریک نمی‌گردانیم.
3:43 دو یا سه بار (این سخن را تکرار می‌کنند).
3:46 پس جز پیامبران با او سخن نمی‌گویند.
3:50 می‌فرماید:
3:51 آیا میان شما و او نشانه‌ای است که او را با آن بشناسید؟
3:56 می‌گویند:
3:58 ساق.
3:59 پس ساق خود را آشکار می‌کند.
4:02 پس هر مؤمنی برای او سجده می‌کند،
4:05 و آنان که برای ریا و شهرت سجده می‌کردند باقی می‌مانند.
4:10 پس می‌روند تا سجده کنند،
4:13 اما پشتشان یکپارچه همچون تخته می‌شود.
4:17 سپس پل آورده می‌شود
4:19 و میان دو طرف جهنم نهاده می‌شود.
4:23 گفتیم:
4:24 ای رسول الله (ﷺ)،
4:26 پل چیست؟
4:28 فرمود:
4:29 لغزشگاهی لغزان است،
4:32 بر آن قلاب‌ها و چنگک‌هاست،
4:35 و خاری پهن و خمیده،
4:38 که خاری بزرگ و خمیده دارد.
4:41 در نجد خواهد بود
4:43 که به آن سَعدان گفته می‌شود
4:46 مؤمن بر آن (مانند چشم‌بر‌هم‌زدن) و (مانند برق) و (مانند باد) عبور می‌کند
4:51 و (مانند تندترین) اسب‌های تیزرو و سواران
4:54 پس رهایی‌یافتهٔ مسلمان است
4:57 و رهایی‌یافتهٔ زخم‌خورده است
4:59 و (کسی که) در آتش جهنم افکنده می‌شود
5:03 تا آن‌که آخرینشان بگذرد و کشیده‌کشیده (به‌زور) برده شود
5:08 پس شما در حق (من) از نظر اصرار و درخواست، شدیدتر از ایشان نیستید
5:13 برای شما از حال مؤمن در آن روز روشن شده است
5:17 برای جبار (الله)
5:19 و چون ببینند که نجات یافته‌اند
5:22 دربارهٔ برادرانشان می‌گویند
5:25 پروردگارا! برادرانمان
5:28 که با ما نماز می‌خواندند
5:30 و با ما روزه می‌گرفتند
5:32 و با ما عمل می‌کردند
5:35 پس الله تعالی می‌فرماید
5:38 بروید
5:39 هر کس را که در دلش
5:41 به‌اندازهٔ سنگینی یک ذرّه از ایمان بیابید
5:44 بیرونش آورید
5:46 و الله صورت‌هایشان را بر آتش حرام می‌کند
5:50 پس نزد ایشان می‌آیند
5:52 و برخی از آنان در آتش تا پاهایشان فرو رفته است
5:56 و تا نیمهٔ ساق‌هایشان
5:59 پس کسانی را که می‌شناسند بیرون می‌آورند
6:02 سپس بازمی‌گردند
6:04 پس (الله) می‌فرماید
6:05 بروید
6:07 هر کس را که در دلش
6:09 به‌اندازهٔ سنگینی نیم دینار از (ایمان) بیابید
6:11 بیرونش آورید
6:13 پس کسانی را که می‌شناسند بیرون می‌آورند
6:16 سپس بازمی‌گردند
6:18 پس (الله) می‌فرماید
6:20 بروید
6:21 هر کس را که در دلش
6:23 به‌اندازهٔ سنگینی ذرّه‌ای از ایمان بیابید
6:26 بیرونش آورید
6:28 پس کسانی را که می‌شناسند بیرون می‌آورند
6:31 ابو سعید (خدری) گفت
6:33 اگر مرا تصدیق نمی‌کنید، پس (این آیه را) بخوانید
6:36 «بی‌گمان الله به اندازهٔ ذرّه‌ای ستم نمی‌کند
6:41 و اگر کار نیکی باشد، آن را دوچندان می‌گرداند»
6:45 پس پیامبران و فرشتگان و مؤمنان شفاعت می‌کنند
6:50 پس جبار می‌فرماید
6:53 شفاعت باقی ماند
6:55 پس مشتی از آتش را برمی‌گیرد
6:58 و گروهی را بیرون می‌آورد که (از آتش) سوخته‌اند
7:02 پس در نهری که دهانه‌های بهشت است (به آن) افکنده می‌شوند
7:06 که به آن آب زندگی گفته می‌شود
7:10 پس در کناره‌های آن می‌رویند، چنان‌که دانه در پشتهٔ سیلاب می‌روید
7:16 آیا ندیده‌اید که کنار صخره
7:20 و کنار درخت (می‌روید)؟
7:23 پس آنچه از آن که رو به خورشید است، سبز می‌شود
7:27 و آنچه از آن که در سایه است، سفید می‌ماند
7:31 پس (بهشتیان) همچون مروارید بیرون می‌آیند
7:35 و بر گردن‌هایشان مُهرها (خاتم‌ها) نهاده می‌شود
7:38 پس وارد بهشت می‌شوند
7:41 پس اهل بهشت می‌گویند
7:44 اینان آزادشدگان رحمان‌اند
7:47 بی‌آنکه عملی انجام داده باشند، ایشان را به بهشت درآورده است
7:52 و نه کار خیری پیش فرستاده باشند
7:55 پس به ایشان گفته می‌شود
7:57 برای شماست آنچه دیده‌اید و همانند آن همراه با آن
8:02 شرح حدیث
8:05 آیا زیان می‌بینید؟
8:07 یعنی آیا به شما آسیبی می‌رسد؟
8:09 و آن زیان است
8:11 یعنی شما به هیچ‌کس زیان نمی‌رسانید
8:13 و (او نیز) با جدال و ستیز و آزار به شما زیان نمی‌رساند
8:19 و برخی از شما با برخی دیگر مخالفت نمی‌کنند تا آن را تکذیب کند
8:23 «صحو» (آسمان صاف)
8:25 یعنی بدون ابر
8:27 صاحبان صلیب
8:29 همان نصاراییان‌اند
8:31 و صاحبان بت‌ها
8:33 همان مشرکان‌اند
8:35 و هر صاحب معبودی با معبودان خود
8:39 یعنی پرستنده و پرستیده‌شده، از کسانی که به آن راضی‌اند
8:43 گرد هم محشور می‌شوند
8:45 «منبر» (کفر)
8:46 یعنی فرمانبردار پروردگارش
8:48 «فاجر»
8:50 یعنی غرق در گناهان و فسق
8:53 و «غَبَرات»
8:55 یعنی بقایا
8:56 «سراب»
8:58 سراب
8:59 همان است که در قعر هموار بیابان، در میانهٔ روز و گرمای سخت، مانند آب درخشان به نظر می‌رسد
9:05 درخشان مانند آب
9:08 دروغ گفتید
9:10 مراد (این است)
9:11 آنان در سخن خود دربارهٔ «عزیر پسر الله» دروغ گفتند
9:15 پس (در آتش) فرو می‌افتند
9:17 یعنی از شدت تشنگی و افراط گرمایشان
9:22 دروغ گفتید
9:23 یعنی در گفتارشان دروغ گفتند
9:25 «مسیح پسر الله»
9:27 آنچه شما را بازمی‌دارد
9:29 یعنی آنچه شما را باز می‌دارد
9:32 از ایشان جدا شدیم
9:33 یعنی از مردم در معبودهایشان جدا شدیم
9:36 و با آنان همراهی نکردیم
9:39 و ما امروز به او نیازمندتریم
9:42 یعنی ما امروز به پروردگارمان محتاجیم
9:46 و ما ندا دهنده‌ای را شنیدیم که ندا می‌دهد
9:49 تا هر گروهی به آنچه می‌پرستیدند ملحق شود
9:53 و آنان از کسانی نیستند که آن معبودها را می‌پرستیدند
9:57 نشانه‌ای
9:58 یعنی علامتی
10:00 ریا و خودنمایی
10:02 یعنی تا دیده و شنیده شود
10:05 پس پشت او یک‌پارچه می‌شود
10:08 یعنی مهره‌های پشتش یکسان می‌گردد
10:10 پس استخوانی یکپارچه می‌شود که برای سجده خم نمی‌شود
10:15 پل
10:17 یعنی صراط
10:19 لغزشگاه
10:20 «دحض» همان لغزیدن است
10:22 جای لغزش
10:24 محل لغزش پا
10:26 و مقصود
10:28 جایی لغزنده که پاها در آن می‌لغزند
10:31 قلاب‌ها
10:33 «خطاف» هر آهن خمیده است
10:37 و چنگک‌ها
10:38 به معنای قلاب‌ها
10:40 و خار سعدان
10:42 گیاهی است که میوه‌ای خاردار دارد
10:45 که به پشم گوسفندان می‌چسبد
10:47 و گاهی مانند آن از آهن برای جنگ ساخته می‌شود
10:52 پهن و گسترده
10:53 یعنی پهن و وسیع
10:56 خمیده
10:57 یعنی کج و خم‌دار
11:00 سعدان
11:01 گیاهی خاردار با چراگاه خوب
11:05 مانند چشم بر‌هم‌زدن
11:06 یعنی مانند یک لحظه چشم بر‌هم‌زدن
11:09 مانند تندروترین اسبان
11:11 یعنی مانند اسب خوب و تیزرو
11:14 و شتران
11:15 یعنی شتر
11:17 زخمی‌شده
11:18 یعنی خراشیده و پاره‌پاره
11:21 به زمین افتاده
11:22 یعنی بر زمین افتاده
11:24 مطالبه‌کننده
11:26 یعنی درخواست‌کننده
11:28 به اندازه ذره‌ای
11:30 ذره همان چیزی است که در پرتو خورشید دیده می‌شود
11:33 و الله صورت‌هایشان را بر آتش حرام می‌کند
11:37 به‌سبب گرامی داشتن آن برای سجده
11:40 یا سوخته شوند
11:42 یعنی سوخته و سیاه شوند
11:44 بر دهانه‌های بهشت
11:47 دهانه‌های جویبارها و رودها، آغاز آن‌هاست
11:51 و مقصود
11:52 آغاز راه‌های کاخ‌های بهشت است
11:56 آب حیات
11:57 اشاره به اینکه پس از آن برایشان فنا پدید نمی‌آید
12:03 پس پس از شستشو در آن زنده می‌شوند و نمی‌میرند
12:07 و بدن‌هایشان شاداب می‌گردد
12:10 دو کناره‌ی
12:11 کناره
12:12 طرف
12:14 دانه
12:15 نامی است برای همه دانه‌هایی که از حبوبات‌اند
12:19 وقتی به هیجان آیند می‌شکفند
12:21 سپس اگر سال آینده باران ببارد، می‌رویند
12:25 در گل‌ولای سیل
12:28 حمیل
12:29 آنچه سیل از هر چیزی با خود می‌آورد
12:31 از گل و غیر آن
12:34 و چون دانه در آن نیرومند شود
12:36 در یک روز و شب می‌روید
12:39 پس پیامبر (ﷺ) به سرعت رویش آنان خبر داد
12:42 گویی آنان مروارید هستند
12:45 یعنی سفیدی و درخشندگی
12:47 در گردن‌هایشان مهرها
12:50 مقصود چیزهایی از طلاست که بر گردن‌هایشان آویخته می‌شود مانند مهرها
12:55 نشانه‌ای که به آن شناخته می‌شوند
12:58 و آنان در صفا مانند مروارید هستند
13:00 و آن نشانه به گردن اختصاص یافته است
13:03 زیرا گردن از آتش آزاد شده است
13:06 و این عبارت از شخص اوست
13:10 آزادشدگان رحمان
13:12 یعنی ایشان را از آتش آزاد کرده است
13:15 و هیچ کار خیری پیش نفرستاده‌اند
13:17 یعنی از کارهای شایسته
13:19 در حالی که مؤمن‌اند
13:22 از فواید حدیث
13:26 نخست
13:27 دلایل از کتاب و سنت، و اجماع صحابه و سلف امت، به‌هم‌پیوسته است
13:30 بر اثبات دیدار الله عزوجل
13:33 در آخرت برای مؤمنان
13:36 تأیید شده است
13:39 دوم
13:40 مراد از این سخن پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم)
13:44 «همان‌گونه که در دیدن آن دو با یکدیگر مشکلی ندارید»
13:47 تشبیه دیدن (الله) به دیدن در روشنی و وضوح است
13:51 و زدودن شک و برطرف شدن اختلاف
13:54 و مقصود از آن، تشبیه دیدنی به دیدنی نیست
13:59 سوم
14:00 و در آن دلیلی است بر بلندی الله عزوجل
14:04 بر آفریدگانش
14:06 چهارم
14:07 مردم در آن روز
14:09 بر عقاید خود در دنیا خواهند بود
14:13 پنجم
14:14 زاری و تضرع به‌سوی الله برای برطرف شدن سختی از ایشان
14:19 ششم
14:20 شیخ الاسلام گفته است
14:22 تفسیرهای منقول از صحابه را بررسی کردم
14:26 و آنچه از حدیث روایت کرده‌اند
14:28 و از آن، به اندازه‌ای که الله تعالی خواست، آگاه شدم
14:31 از کتاب‌های بزرگ و کوچک
14:34 بیش از صد تفسیر
14:37 تا این ساعت، از هیچ‌یک از صحابه نیافتم
14:41 که آیات صفات را
14:45 یا احادیث صفات را
14:47 برخلاف مقتضای معنای معروف و آشکار آن تأویل کرده باشد
14:51 بلکه از ایشان، تأکید و تثبیت آن معنا روایت شده است
14:54 و بیان اینکه آن از صفات الله است
14:57 آنچه با سخن تأویل‌کنندگان مخالف است
15:00 که جز الله کسی آن را شمار نمی‌کند
15:02 و همچنین در آنچه از ایشان نقل می‌کنند، روایت‌کنندگان و یادآوران، چیزهای بسیاری آورده‌اند
15:08 و کمال این مطلب
15:10 این است که من ندیدم آنان در آن اختلاف کرده باشند
15:12 مگر در مانند این سخن الله تعالی
15:15 «روزی که از ساق برهنه می‌شود»
15:18 از ابن عباس و گروهی روایت شده است
15:21 که مقصود از آن، سختی است
15:24 یعنی الله در آخرت از سختی می‌گشاید
15:27 و از ابوسعید و گروهی
15:30 که آن را از صفات شمرده‌اند
15:33 به‌سبب حدیثی که ابوسعید در صحیحین روایت کرده است
15:37 هفتم
15:39 در حدیث وصفی از صراط آمده است
15:41 که پلی است بر جهنم
15:44 و مردم در گذشتن از آن بر سه گروهند
15:48 گروهی سالم‌اند و هیچ آسیبی به ایشان نمی‌رسد
15:51 و گروهی خراشیده می‌شوند، سپس سالم و رهایی می‌یابند
15:55 و گروهی در جهنم می‌افتند
15:58 هشتم
16:00 شدت اهتمام مؤمنان
16:02 به شفاعت برای برادرانشان
16:05 نهم
16:06 گروهی از گنهکاران موحّد داخل آتش می‌شوند
16:10 و از آن بیرون می‌آیند
16:12 و نصوص بسیاری بر این دلالت کرده‌اند
16:15 و کسانی که قولشان معتبر است بر آن اجماع کرده‌اند
16:18 دهم
16:20 صاحبان گناهان کبیره در آتش جاودانه نمی‌مانند
16:24 کتاب و سنت و اجماع سلف امت بر این دلالت دارد
16:26 (همین است)
16:29 یازدهم
16:31 در حدیث آمده است که آتش، اثر سجده را نمی‌خورد
16:35 دوازدهم
16:37 اهل ایمان در اعمال برتری و تفاضل دارند
16:41 سیزدهم
16:43 اعمال از ایمان‌اند
16:46 چهاردهم
16:48 ایمان با طاعت افزایش و با معصیت کاهش می‌یابد
16:53 پانزدهم
16:54 ثابت شدن شفاعت برای پیامبران و فرشتگان و مؤمنان
17:00 شانزدهم
17:02 مردم در آتش درجاتی دارند
17:04 و در مدت ماندن‌شان در آتش با یکدیگر تفاوت دارند
17:09 هفدهم
17:11 در حدیث دلیلی است بر اینکه از عمل، جز آنچه قلب در آن حاضر بوده و با حضور و خشوع همراه بوده، سودی نمی‌رساند
17:15 (و این است آنچه منفعت دارد)
17:19 هجدهم
17:21 ترغیب بلیغ بندگان به طاعت
17:24 زیرا چون (الله) به بندگان گنهکارش با آنچه یاد شد مهربانی می‌کند
17:29 پس چگونه به بندگان نیکوکارش مهربانی نکند؟
17:32 با آنکه رحمت او تعالی به نیکوکاران نزدیک است
17:37 نوزدهم
17:39 در حدیث اشاره‌ای است به توصیف الله تعالی به توانایی بر انجام نعمت‌ها
17:45 و برطرف کردن اندوه
17:46 و آشکار کردن آنچه پنهان است
17:49 تا میان او و بت‌ها جدایی افتد
17:51 که از آنها نه خیری امید می‌رود و نه نیکی
17:55 بیستم
17:57 در حدیث سرزنش و نکوهش منافقان است
18:01 زیرا در آخرت به سجده فراخوانده می‌شوند
18:04 چنان‌که مؤمنان راستین فراخوانده شدند
18:07 پس سجده بر ایشان ممکن نمی‌شود
18:10 و پشت‌هایشان یک‌پارچه می‌گردد
18:13 پس الله نفاق ایشان را آشکار می‌کند
18:16 و حجت را بر ایشان تمام می‌گرداند
18:21 از ابوسعید خدری روایت است که گفت
18:25 رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) فرمود
18:29 در حالی‌که خواب بودم
18:31 دیدم مردم بر من عرضه می‌شوند
18:34 و ایشان پیراهن‌هایی بر تن دارند
18:36 برخی از آنها به سینه می‌رسد
18:39 و برخی کمتر از آن است
18:42 و عمر بن خطاب بر من عرضه شد
18:45 و بر تن او پیراهنی بود که آن را به دنبال خود می‌کشید
18:48 گفتند:
18:49 «پس تعبیر این را چه دانستی، ای رسول الله؟»
18:53 فرمود:
18:54 «دین است.»
18:57 توضیح حدیث
19:00 «قمص» جمع «قمیص» است،
19:03 یعنی جامه‌ای شناخته‌شده
19:05 «ثدی» جمع «ثدی» است
19:08 و بر مرد و زن اطلاق می‌شود
19:11 و از آن است آنچه پایین‌تر از این باشد،
19:14 یعنی کوتاه‌تر،
19:16 «یجرّه» یعنی آن را می‌کشد.
19:17 «جرّه» عبارت است از آنچه از آن زیاد آید
19:20 و مردم از آن بهره ببرند،
19:22 برخلاف کشیدن آن در دنیا برای تکبر،
19:25 که آن نکوهیده است.
19:28 از فواید حدیث
19:32 نخست:
19:33 اعمال از ایمان‌اند،
19:36 زیرا ایمان و دین به یک معنا هستند.
19:39 دوم:
19:41 تفاضل اهل ایمان.
19:44 سوم:
19:45 پرسش از تعبیر خواب،
19:47 و پیراهن در خواب
19:49 دین است.
19:50 و کشیدن آن دلالت دارد بر باقی ماندن آثار نیکوی آن.
19:55 چهارم:
19:56 بیان فضیلت عمر رضی‌الله‌عنه.
20:00 پنجم:
20:02 جواز ستایش عالم از فاضلی از یاران خود،
20:05 هنگامی که از فتنه او ایمن باشیم.
20:09 باب
20:10 حیا از ایمان است.
20:14 از عبدالله بن عمر رضی‌الله‌عنهما روایت است
20:17 که پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وسلم
20:20 بر مردی گذشت که در باب حیا سرزنش می‌شد
20:24 و می‌گفت:
20:26 «تو سخت حیا می‌کنی»
20:28 تا آنجا که گویی می‌گفت:
20:31 «به خودت زیان می‌رسانی».
20:33 پس رسول الله صلی‌الله‌علیه‌وسلم فرمود:
20:38 «او را واگذار، زیرا حیا از ایمان است.»
20:43 توضیح حدیث
20:46 حیا از خصلت‌ها و شاخه‌های ایمان است
20:50 که در آن سرزنش می‌شود
20:52 تا او را از آن نهی کند و کار او را زشت شمارد
20:56 و از آن بیمش دهد،
20:58 زیرا زیادی آن ناتوانی است.
21:00 و حیا
21:02 خلقی است که انسان را به دوری از زشتی برمی‌انگیزد
21:05 و از کوتاهی در حق صاحب حق بازمی‌دارد.
21:09 از فواید حدیث
21:13 نخست:
21:14 حیا از شاخه‌های ایمان است.
21:18 دوم:
21:19 در حدیث
21:20 هشدار به پرهیز از کارهای زشت و رذیلانه است،
21:25 و هر آنچه از انجام آن باید حیا کرد.
21:30 باب
21:31 «پس اگر توبه کنند و نماز را برپا دارند و زکات دهند، راهشان را رها کنید».
21:39 از ابن عمر
21:40 که رسول الله صلی‌الله‌علیه‌وسلم فرمود:
21:45 «مأمورم که با مردم بجنگم
21:48 تا آنکه گواهی دهند که معبودی جز الله نیست
21:52 و اینکه محمد رسول الله است
21:55 و نماز را برپا دارند
21:57 و زکات دهند.
21:59 پس چون چنین کردند،
22:01 خون و اموالشان از من محفوظ است،
22:05 مگر به حق اسلام،
22:08 و حسابشان با الله است.»
22:12 توضیح حدیث
22:15 «و نماز را برپا دارند»
22:17 یعنی بر ادای آن با شرایط و ارکانش مداومت ورزند.
22:23 «عصموا» یعنی باز داشته شدند.
22:26 «و حسابشان با الله است»
22:28 یعنی امر درونشان به او واگذار است.
22:30 و اما ما بر اساس ظاهر حکم می‌کنیم.
22:34 از فواید حدیث
22:38 نخست:
22:39 لزوم اقرار به دو شهادت برای ورود به اسلام.
22:45 دوم:
22:47 حکم به ظاهر،
22:49 پس هر که اسلام را آشکار کند و ارکان را ادا نماید
22:52 از او کف شود.
22:54 سوم:
22:56 اگر از مسلمان امری سر زند که حکم اسلام آن را اقتضا کند، به همان مؤاخذه می‌شود
23:01 از قصاص یا حد
23:03 یا غرامت تلف مال یا مانند آن،
23:07 و به آن گرفته می‌شود.
23:10 باب کسی که گفته است ایمان همان عمل است
23:15 از ابوهریره
23:16 که از رسول الله صلی‌الله‌علیه‌وسلم پرسیده شد
23:21 کدام عمل برتر است؟
23:23 فرمود:
23:25 «ایمان به الله و رسولش».
23:28 گفته شد: «سپس چه؟»
23:31 گفت
23:33 جهاد در راه الله
23:36 گفته شد
23:37 سپس چه
23:39 گفت
23:40 حج مبرور
23:43 شرح حدیث
23:47 جهاد در راه الله
23:49 جهاد مقدم شمرده شد
23:51 زیرا گاهی مانند سایر فروض کفایی متعین می‌شود
23:55 و نفع آن به سراسر امت می‌رسد
23:59 و به سبب آن که دفاع از کیان اسلام است
24:02 حج مبرور
24:05 مبرور
24:06 آن است که هیچ گناهی با آن نیامیزد
24:09 و گفته شده
24:10 خالص و پذیرفته‌شده
24:14 از فواید حدیث
24:18 نخست
24:19 در حدیث با ایمان آغاز کرد، سپس جهاد، سپس حج
24:24 و این به تبع حال پرسش‌کننده بود
24:28 دوم
24:29 اعمال از ایمان است
24:34 باب: اگر اسلام بر حقیقت نباشد
24:38 و بر تسلیم یا ترس از کشته شدن باشد
24:42 از سعد روایت است که گفت
24:45 رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) به گروهی عطا فرمود و من در میان آنان نشسته بودم
24:52 گفت
24:54 رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) از میان ایشان مردی را که به او عطا نکرده بود وانهاد
25:00 و او نزد من محبوب‌ترین ایشان بود
25:03 پس نزد رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) برخاستم
25:07 و در گوش او سخن گفتم
25:09 و گفتم
25:10 چرا از فلان‌کس روی گردانده‌ای؟
25:12 به الله سوگند که من او را مؤمن می‌دانم
25:15 فرمود
25:16 یا مسلمان
25:18 گفت
25:19 پس اندکی خاموش ماندم
25:22 سپس آنچه درباره‌اش می‌دانستم بر من غلبه کرد
25:25 پس گفتم
25:26 ای رسول الله
25:28 چرا از فلان‌کس روی گردانده‌ای؟
25:30 به الله سوگند که من او را مؤمن می‌دانم
25:33 فرمود
25:34 یا مسلمان
25:36 گفت
25:37 پس اندکی خاموش ماندم
25:40 سپس آنچه درباره‌اش می‌دانستم بر من غلبه کرد
25:43 پس گفتم
25:44 ای رسول الله
25:46 چرا از فلان‌کس روی گردانده‌ای؟
25:48 به الله سوگند که من او را مؤمن می‌دانم
25:52 گفت
25:53 یا مسلمان
25:54 یعنی
25:56 پس فرمود
25:57 من به مردی عطا می‌کنم
25:59 و دیگری نزد من محبوب‌تر از اوست
26:02 از ترس آن‌که در آتش به رو افکنده شود
26:06 شرح حدیث
26:10 باب: اگر اسلام بر حقیقت نباشد
26:15 چون اسلام چنین باشد
26:17 صاحبش در آخرت از آن سود نمی‌برد
26:20 رهط
26:22 یعنی گروه
26:24 محبوب‌ترین ایشان نزد من
26:26 یعنی برترین و صالح‌ترین ایشان در اعتقاد من
26:30 چرا از فلان‌کس روی گردانده‌ای؟
26:32 یعنی چه سببی باعث روی‌گردانی تو از فلان‌کس شده است
26:36 و فلان
26:37 کنایه از نامی است که راوی بدان یاد شده
26:42 در گوش او سخن گفتم
26:43 یعنی با او نجوا کردم
26:45 و مناجات و نجوا
26:48 همان راز گفتن میان دو نفر است
26:50 که در آتش به رو افکنده شود
26:53 یعنی وارونه در آتش افکنده شود
26:56 و مقصود
26:58 دل او را با عطا کردن به خود نزدیک می‌کنم
27:01 از ترس آن‌که اگر عطا نشود، به کفر یا مانند آن گرفتار شود
27:06 از فواید حدیث
27:10 نخست
27:11 جواز شفاعت در آنچه حرام نیست
27:14 و بازخواست شفاعت‌شونده در یک موضوع
27:18 تا زمانی که به مفسده‌ای نینجامد
27:21 دوم
27:23 اگر شفاعت‌شونده به سبب مصلحت برتر شفاعت را رد کند، بر او عتابی نیست
27:29 و بر او لازم است که نزد شفاعت‌کننده عذرخواهی کند
27:31 و عذر خود را در رد آن برایش روشن سازد
27:35 سوم
27:37 حرص بر هدایت کسی که هدایت نیافته
27:40 مؤکد‌تر از احسان به هدایت‌یافته است
27:43 چهارم
27:45 مشروعیت دادن مال به اهل نفاق
27:48 و کسانی که حقیقت اسلام را ندارند
27:51 به قصد تألیف قلب
27:53 برای مصلحتی برتر
27:56 پنجم
27:57 راهنمایی به ترک پرسش
28:01 ششم
28:02 ظاهر حدیث
28:04 مقتضی جدایی میان ایمان و اسلام است، هنگامی که این دو با هم جمع شوند