از مجموعهٔ مفاهیم اهل سنت - اپیزودهای جمع آوری شده (سریال کامل است)
· درس 69 از 77
خلاصه مفاهیم اهل سنت | 6- مفاهیم حکمرانی و رابطه آن با توحید | مفاهیم (50-60)
0:000:00
متن کامل
ترجمهٔ ماشینی — ممکن است خطا داشته باشد
0:00
خلاصهٔ مفاهیم اهل سنت
0:09
مقصود از حکم
0:13
حکم الله سه نوع است
0:16
نخست، حکم قدری
0:19
بر بنده واجب است که به آن راضی باشد و در برابرش صبر کند
0:22
و این همان قضا و قدر است
0:25
دوم، حکم شرعی
0:28
بر بنده واجب است که از آن پیروی کند
0:31
پس دین با همهٔ قانونگذاریهایش در آن داخل است
0:34
و قرآن کریم دلالت کرده است
0:37
در چندین آیه
0:40
بر اختصاص الله عزّ وجلّ
0:43
به این دو نوع از حکم
0:46
اما دربارهٔ حکم قدری، یعنی قضا و قدر
0:49
یعقوب علیهالسلام فرمود
0:52
و من از جانب الله هیچ چیزی را از شما دفع نمیکنم
0:55
حکم جز از آنِ الله نیست
0:58
«بر او توکل کردم و توکلکنندگان باید بر او توکل کنند»
1:01
و دربارهٔ حکم شرعی
1:04
یوسف علیهالسلام فرمود
1:07
حکم جز از آنِ الله نیست
1:10
«امر کرده که جز او را نپرستید»
1:13
«این است دین استوار»
1:16
ولی بیشتر مردم نمیدانند
1:19
و الله تعالی فرموده است
1:22
آیا غیر الله را به داوری بجویم؟
1:25
و فرموده است: «و کسی که به آنچه الله نازل کرده حکم نکند»
1:28
به آنچه الله نازل کرده است؛ پس آنان [همانها هستند]
1:31
«همان کافرانند»
1:35
سوم، حکم جزایی در آخرت
1:38
پس آن تنها از آنِ الله است
1:41
الله تعالی فرموده: «مالک روز جزا»
1:44
پیوند حکم
1:47
با توحید
1:52
همانگونه که الله عزّ وجلّ از آن منزّه است
1:56
و از اینکه برای او شریکی باشد
1:59
که همراه او پرستش شود
2:02
همچنین منزّه است از اینکه همراه او
2:05
حاکم یا قانونگذاری باشد
2:08
که به غیر حکم او حکم کند
2:11
چنانکه الله تعالی فرموده است
2:14
پس کسی که امید دیدار پروردگارش را دارد
2:17
«باید کار شایسته کند»
2:20
و در پرستش پروردگارش هیچکس را شریک نسازد
2:24
و در قرائت ابن عامر آمده است
2:27
«و شریک مگردان» به صیغهٔ نهی
2:30
پس حکم او همانند عبادت اوست
2:33
عبادت تنها برای اوست
2:36
و حکم هم تنها برای اوست
2:39
و این مقتضای عظمت و کبریای اوست
2:42
بر تمام آفریدگانش
2:45
پس حکم از آنِ الله بلندمرتبهٔ بزرگ است
2:48
و سخن الله تعالی
2:51
به اختصاص الله به همهٔ
2:54
احکام قدری و شرعی اشاره دارد
2:57
پس گفتهٔ او «آفرینش از آنِ اوست»
3:00
یعنی او آفریدگار همهٔ مخلوقات است
3:03
و این شامل احکام او
3:06
یعنی احکام کونی قدری است
3:09
و گفتهٔ او «و امر (فرمان) از آنِ اوست»
3:12
شامل احکام دینی شرعی اوست
3:16
الله همان حکم است
3:19
نام «الحکم» برای الله
3:23
در قرآن کریم یک بار آمده است
3:26
الله تعالی فرموده است
3:29
آیا غیر الله را به داوری بجویم؟
3:32
یعنی حاکمی
3:35
پس «حکم» و «حاکم»
3:38
به یک معنا یا به معنای نزدیک به هماند
3:41
و ریشهٔ آن منع است
3:44
پس حاکم را «حاکم» نامیدهاند
3:47
جز آنکه لفظ «حکم»
3:50
در وصف الله تعالی به آن
3:53
رساتر از لفظ «حاکم» است
3:56
زیرا عرب لفظ «حکم» را تقریباً جز بر کسی که انصاف دهد و در داوریاش عدالت ورزد اطلاق نمیکند
3:59
برخلاف «حاکم»
4:02
که حکمش ممکن است عادلانه باشد
4:05
و ممکن است ستمگرانه باشد
4:08
و سنت نیز به لفظ «حَکَم» آمده است
4:11
«همانا الله همان حَکَم است»
4:15
«و فرمان به سوی اوست»
4:18
روایت ابوداوود و آن را البانی تصحیح کرده است
4:21
اما لفظ «حاکم»
4:24
در قرآن جز به صیغهٔ تفضیل نیامده است
4:28
الله تعالی فرموده است
4:31
«و او بهترین حاکمان است»
4:34
و فرموده است
4:37
«و تو حکیمترین حاکمانی»
4:40
و فرموده است: «با حکیمترین حاکمان»
4:43
این امر تأکید میکند که حَکَم
4:46
همان حاکمی است
4:49
که در حکمش جز عدل
4:52
و انصاف نیست
4:55
مخالفت با حکم الله شرک است
4:58
هنگامی که روشن شد حکم به آنچه الله نازل کرده
5:03
رکنی استوار از ارکان توحید است
5:06
پس بر این مبنا
5:09
در قانونگذاری و حلال و حرامکردن
5:13
اگر کسی شریک قرار دهد، به الله عزّ وجلّ شرک ورزیده است
5:16
(این آیینهی تاریخ است)
5:19
در توحید ربوبیت
5:22
زیرا او در افعال خداوند سبحانه شرک ورزیده است
5:25
که از جمله آنها حکم و تشریع است
5:28
و پیشتر بیان شد که احبار یهود
5:32
و رهبانان نصارا
5:35
با حلال شمردن حرام و حرام شمردن حلال
5:38
جز این نیست که خود را بدینوسیله
5:42
چنانکه خداوند تعالی فرموده است
5:45
احبار و رهبانان خود را
5:48
پروردگارانی غیر از الله [را]
5:51
و هر که از غیر الله اطاعت کند و با او موافقت نماید
5:54
از روی علم، بر حلال شمردن حرام
5:57
یا حرام شمردن حلال، یا داوری بردن
6:00
از روی علم و رضایت، به غیر حکم الله
6:03
در الوهیت شرک ورزیده است، همچون شرک او
6:06
در عبادت، زیرا او روی آورده است
6:09
در فعل خود به غیر الله
6:12
که تنها صاحب حکم است
6:15
و خداوند تعالی فرموده است
6:18
و اگر از ایشان فرمان ببرید، قطعاً شما مشرکید
6:21
و فرموده است
6:24
پس نه، به پروردگارت سوگند، ایمان نمیآورند تا تو را داور قرار دهند
6:27
سپس در دلهایشان از آنچه حکم کردهای هیچ ناخشنودی نیابند
6:30
سپس در دلهایشان از آنچه حکم کردهای احساس تنگی نکنند
6:33
و کاملاً تسلیم شوند
6:36
هر حاکم یا فرمانروایی که حکم خدا را رد کند
6:39
و شریعت او را نپذیرد و با آن به مخالفت برخیزد
6:42
طاغوت است و مشرِّعی است که با الله شرک میورزد
6:45
خواه آن مشرِّع
6:48
فرد باشد یا نظام
6:51
یا قانون اساسی یا پارلمان
6:54
یا مجلس ملی
6:57
که برای خود حاکمیت عالی
7:00
و قدرت نافذ قائل میشوند
7:04
و این همان کفر آشکار و شرک بزرگ است
7:07
که خداوند عزوجل از صاحبش
7:10
نه عملی را میپذیرد و نه عدلی
7:13
و ابن عبدالبر نقل کرده است
7:16
که اجماع است بر کفر کسی که چیزی را انکار کند
7:19
که خداوند نازل کرده است
7:23
(در مورد) تشریع ربا و ارتباط آن با حکم
7:26
مجاز شمردن بانکهای ربوی
7:31
از جمله تشریعات عمومی است که
7:35
پس همانگونه که واجب نیست
7:38
مگر آنچه الله و رسولش واجب کردهاند
7:41
حرام نیست مگر آنچه الله و رسولش حرام کردهاند
7:44
الله و رسولش
7:47
و الله ربا را حرام کرده است
7:50
پس برای احدی جایز نیست که آن را حلال کند
7:53
و مباح شمردن حرام، شرک در ربوبیت است
7:56
و افترا بر خداوند تعالی است
7:59
زیرا از شرط افترا نیست
8:02
بلکه حلال شمردن آنچه را که خدا حلال نکرده نیز در آن داخل است
8:05
و خداوند تعالی فرموده است
8:08
و هر که به الله شرک ورزد، قطعاً بهتان بزرگی بسته است
8:11
گناهی بزرگ
8:14
و ربا از گناهان خطرناک است
8:17
که جنگ خدا را برای مرتکبش اعلام میکند
8:20
پس به طریق اولی مشرِّع آن
8:23
خداوند تعالی فرموده است
8:26
ای کسانی که ایمان آوردهاید، از الله پروا کنید
8:29
از ربا، اگر مؤمن هستید
8:32
پس اگر چنین نکنید
8:35
پس بدانید که با جنگ از جانب الله و رسولش [روبهرو شدهاید]
8:38
پس اگر بانکهای ربوی
8:41
و اعطای مجوز فعالیت به آنها
8:44
از شرک در حکم و تشریع به شمار میآید
8:47
و اینکه مردم را با نامهایی مانند شعبههای اسلامی
8:50
و امثال آن فریب دهند، جایز نیست
8:53
و مانند آن
8:56
بانک در حقیقت خالی از ربا نیست
8:59
پس ملاک، محتوا است
9:02
نه شکل
9:05
و از بزرگترین رباخواران جهان امروز
9:08
بانک جهانی است
9:11
و صندوق بینالمللی پول
9:14
و پوشیده نیست آنچه از وام دادن این دو
9:17
به کشورهای فقیر با ربا حاصل میشود
9:20
از افزایش فقر آنان و نابودی اقتصادشان
9:25
که آن را از طاغوتی بودن خارج نمیکند
9:28
عرضه حکم الله و رسولش
9:32
بر مجالس قانونگذاری
9:35
و توقف تصویب آن بر موافقت این مجالس
9:38
که قانون وضعی به آنها
9:41
حق تشریع مطلق داده است
9:44
همین است که این مجالس را
9:47
به وصف طاغوت متصف میکند
9:50
زیرا با این کار با خداوند سبحانه منازعه میکنند
9:54
حتی اگر با حکم خدا موافقت کنند
9:57
چراکه این حکم در آن هنگام
10:00
مشروعیت قانونی خود را در کشور
10:03
از موافقت مجلس با آن به دست میآورد
10:06
نه از موافقت آن با حکم خدا
10:09
و اگر فرض شود که مجلس قانونگذاری جدیدی آمد
10:12
و حکم مجلس پیشین را لغو کرد
10:15
و حکم دیگری وضع نمود
10:18
پس حکم جدید خواهد بود
10:22
و این محض شرک در ربوبیت است
10:25
پس خداوند عزوجل
10:29
نزد این گروه
10:32
حق قانونگذاری برای خود او نیست
10:35
و او شایستهٔ آن نیست که حکمش به دست آورده شود.
10:38
صفت الزام برای ذات
10:41
و همانا (از احکام او) برگزیده و انتخاب میشود از احکامش
10:44
بنا بر موافقت این مجالس
10:47
که به آن «منبعِ همه اختیارات» توصیف میشود
10:50
آنکه حق تشریع را در اختیار دارد
10:53
خداوند برتر است از آنچه ستمکاران میگویند.
10:56
بسیار بلندمرتبه و والاست
10:59
این است حقیقت کار اینها.
11:02
هرچند آنان هرچه ادعا کردند، از محبت خود نسبت به الله سخن گفتند.
11:05
و رسولش، و به اینان میگوییم
11:08
اگر بر (آنان) ستمکاران توانایی یافتیم
11:11
پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم)
11:14
زنده در میان ما
11:17
در امری
11:20
آیا اطاعت از او بر ما واجب بود بیهیچ قید و شرطی؟
11:23
یا سخن او را بر آن مجالس عرضه کنیم.
11:26
اگر گفتند که عرضه (آن) واجب است
11:29
در مجالس خود
11:32
آنان در تضاد با حکم الله و رسولِ او (ﷺ) قرار گرفتند.
11:35
و این کفر و شرک آشکار است.
11:38
و اگر گفتند
11:41
بلکه ما فرمان ایشان را اجرا میکنیم؛ صلیاللهعلیهوسلم.
11:44
آیا غیبت شخصی از رسولش
11:47
او سبب رویگردانی شما از شرع الله است
11:50
با وجود آنکه دینش همچنان تازه و شاداب باقی مانده است
11:53
همانگونه که بر ایشان (صلیاللهعلیهوسلم) نازل شد
11:56
این شگفتی، شگفتانگیز است.
11:59
چگونه امت منحرف شد
12:03
درباره مفهوم حکم به شرع
12:07
مسلمانان از فرمودهٔ الله سبحانه و تعالی غافل شدهاند
12:10
از آنچه از جانب پروردگارتان بر شما نازل شده پیروی کنید
12:13
و از غیر او پیروی نکنید
12:16
«از جز او دوستانی» (اولیاء: یاران و سرپرستان؛ fragment of the verse, rendered as a fragment)
12:19
اندکی به یاد میآورید.
12:22
و دربارهی قاعدهٔ بزرگ توحیدی
12:25
هیچ اطاعتی برای مخلوق (در معصیت خالق) نیست.
12:28
در نافرمانی آفریدگار
12:31
آنان عبادت (بندگی) را در اطاعت و پیروی به غیر الله برگرداندند.
12:34
یا بخشی از آن به حاکمان و والیان
12:37
و عالمان مذاهب متعصّب
12:41
افزون بر منافقان
12:44
کسانی که هوا برای آنان مهیا شده است
12:47
بهسبب جهلی که بر امت چیره بود
12:50
سادهلوحی
12:53
میتوانیم چهار علت اصلی را ذکر کنیم.
12:56
برای انحراف از حکم به شرع
12:59
اول اینکه
13:02
جمود و بستن باب اجتهاد فقهی
13:05
از قرن چهارم هجری
13:08
از زمان صدور حکم درباره مسائل نوپیدا
13:11
ثانیاً: مفهوم نادرستِ عبادت
13:14
آنکه آن را در شعائر محدود میکند
13:17
عبادات از نماز و روزه
13:20
و حج، تا آخر آن.
13:23
عبادتی که بدون اطاعت و پیروی باشد، (عبادت کامل نیست)
13:26
برای هر آنچه الله نازل کرده است
13:29
و شرع در ذهن بیشتر مسلمانان به حاشیه رانده شد
13:32
دربارهی امور زندگی دیگر (آخرت)
13:35
از دین و زندگی، و دین و دولت
13:38
ثالثاً
13:41
استعمار غربی
13:44
آنکه برای حکومت با نظامش تبلیغ کرد
13:47
آنچه ادعا میشود پیشرفت آن است
13:50
و اینکه آن (دین) سبب پیشرفت تمدنی ادعاییِ او است
13:53
و (او) بر ملتهای اسلامی جانشین گماشت
13:56
حکومتها به نظامهای (آن) کشیده میشوند
14:00
چهارم: عوامل (یا سرسپردگان) استعمار
14:03
کسانی که به اربابهای خود یاری رساندند
14:06
با ترویج اندیشهٔ جدایی دین
14:09
درباره دولت
14:12
و اینکه عبادت باید به مساجد محدود شود
14:15
و هیچ ارتباطی با تنظیم زندگی مردم ندارد
14:18
و شؤونشان
14:21
سه کشور عمده آن را میان خود تقسیم کرده بودند
14:24
برای جهان اسلام
14:27
در بازهی قرن دهم
14:30
تا قرن هجدهم میلادی
14:33
دولت صفوی در ایران
14:36
دولت مغولی در هند
14:39
و دولت عثمانی در حوضهٔ دریای مدیترانه
14:42
اما دولت صفوی
14:45
انتساب آن به اسلام
14:48
نامم و صورتم
14:51
این کشوری رافضی و دوازدهامامی است
14:54
بر پایه آرا و خواستههای مردان شیعه جریان دارد
14:57
و تمام همّ و تلاششان مبارزه و ستیز
15:00
دولت عثمانی سنّی
15:03
و اما دولت مغول
15:06
این مؤسسه در زمان ضعف امت اسلامی تأسیس شد.
15:09
اواخر دوره عباسی
15:12
کسی که از مفاهیم گمراهکننده پر شده است
15:15
مذاهب فکری منحرف
15:18
مغولان اسلام خالص را نپذیرفتند
15:21
بلکه آنان بر اساس صورتی انحرافی وارد آن شدند
15:25
پس این نادانی نسبت به اسلام آسان شد.
15:28
و کمی شمار مسلمانان در هند
15:31
درباره هندوها
15:34
لغو استفاده از انگلیسی برای حکم
15:37
شریعت اسلامی
15:40
بدون وجود هیچ مخالفتی که قابل ذکر باشد.
15:43
اما دولت عثمانی
15:46
با وجود تلاشهای ستودنیاش در گسترش اسلام سنی،
15:49
بهطور کلی،
15:52
و افزون بر تلاشش در مقابله
15:55
با غرب بیزانسی و شرق مغولی تاتاری،
15:58
نتوانست
16:01
انحراف کامل را برطرف کند
16:04
و عقبماندگیای را که از نیاکانش به ارث برده بود،
16:07
و نیز تعصبش نسبت به مذهب حنفی
16:10
موجب مخالفت با گشودن باب اجتهاد شد،
16:13
که از قرن چهارم هجری بسته بود،
16:16
هجری.
16:20
و نقش استنباط فقهی
16:23
از همگامی با رویدادهای نوین بازماند؛
16:26
پس قوانین بیگانه وارد شد
16:29
و حکم به غیر شرع به تدریج
16:32
به دولت راه یافت، بهگونهای ناپسند،
16:35
و بدون توجه به خطرش،
16:38
تا آنجا که کار به تسلط سکولارها رسید،
16:41
که به اندیشه جدایی دین
16:44
از دولت فرا میخواندند،
16:47
و غربِ استعماری آن سخن را پشتیبانی میکرد.
16:50
پس بیشتر امت
16:53
در سرگشتگی حکم به غیر آنچه خدا نازل کرده،
16:56
و گمراهی آن درافتاد.
16:59
از این رو میتوانیم بگوییم:
17:02
انحراف مسلمانان، به سبب نادانیشان
17:05
از حقیقت دینشان و سنت خدا در زندگی،
17:08
و ناتوانیشان از همگامی با رویدادها،
17:11
راه اصلی نفوذ سکولاریسم بود،
17:15
و حکم به غیر آنچه خدا نازل کرده،
17:24
از آنجا که حکم به غیر آنچه خدا نازل کرده
17:28
در بیشتر سرزمینهای مسلمانان رایج است،
17:31
بیان حق در این مسئله
17:34
اهمیت بزرگی یافت،
17:37
و بر علما و دعوتگران امت لازم شد
17:40
که آن را روشن کنند.
17:44
زیرا خداوند پیمان گرفته است
17:47
از اهل علم که حق را
17:50
برای مردم بیان کنند و آن را پنهان نسازند.
17:53
خداوند متعال فرموده است:
17:56
و [یاد کن] هنگامی را که الله از کسانی که کتاب به ایشان داده شده پیمان گرفت
17:59
که آن را برای مردم آشکار کنید،
18:02
و پنهانش مکنید.»
18:06
و گسترش دانش در این موضوع
18:09
ضرورتی فوری است،
18:12
که امت بدان به حرکت درآید،
18:15
پس از آنکه مدت درازی به مفاهیم نادرست آرام گرفته بود،
18:18
که از جمله چنین تصور کرده بود
18:21
که امر برپایی شریعت امری فرعی است
18:24
و ربطی به مشروعیت نظام حاکم ندارد،
18:27
بلکه مشروعیت، بر پایه این مفاهیم نادرست،
18:30
از طریق
18:33
انتخابات و پارلمانها
18:36
و شعارهای فریبنده تحقق مییابد.
18:40
این همان شرک آشکار
18:43
و کفر به آنچه خدا نازل کرده، است.
18:46
و چون این بیان، طاغوتها را خوش نمیآید،
18:49
از اینرو ایشان بیشک
18:52
به هر کس که آن را با قوت و قاطعیت آشکار کند حمله میکنند
18:55
و انواع بلا
18:58
و شکنجه را بر او فرو میریزند،
19:01
و با دروغ و بهتان
19:04
چهره دعوتگران حق را که آن را روشن میکنند زشت مینمایانند،
19:07
و میگویند که ایشان تروریست و ناداناند.
19:10
بنابراین بر دعوتگران حق لازم است
19:13
که در برابر این باطل به صبر مسلح شوند
19:16
و خود را بر ثبات بر حق آماده سازند،
19:19
از روی خیرخواهی برای خدا و رسولش،
19:22
و هشداری از شرک حاکمیت و خطر آن.
19:30
در پاسخ به سخن حق
19:34
در مسئله حکم به شرع، دو شبهه وجود دارد.
19:37
نخست:
19:40
برخی سکوت را
19:43
در بیان این کفر آشکار روا میدانند،
19:46
از ترس فتنه،
19:49
و از آنچه بیان آن
19:52
به زعم ایشان از مفاسد در پی دارد،
19:55
و به نظر ایشان بهتر آن است که صبر کرده و سکوت شود
19:58
تا اصلاحگران نیرومند شوند
20:01
و بتوانند بیان کنند و با طاغوتها رویاروی شوند.
20:04
در پاسخ به این میگوییم:
20:07
میان «تبیین» و «تغییر» فرق است،
20:10
و آنچه ما اکنون بدان فرا میخوانیم،
20:13
بیان با زبان یا قلم است،
20:16
نه تغییر با دست و شمشیر.
20:19
زیرا تغییر از راه جهاد و رویارویی،
20:22
چیزی است که توانایی برای آن شرط است،
20:25
و در آن مصالح و مفاسد رعایت میشود.
20:28
اما بیان توحید،
20:31
که این همان شرک اکبر است،
20:34
باید با آن در برابر شرک اکبر ایستاد،
20:37
و این به هیچ روی روا نیست که به تأخیر افتد،
20:40
زیرا شرک اکبر همان فتنه بزرگ است
20:43
که در سخن خداوند متعال آمده،
20:46
و فتنه سختتر از کشتار است
20:49
و رسول خدا ﷺ
20:52
هنگامی که این سخن خداوند متعال بر ایشان نازل شد،
20:55
«برخیز و هشدار ده»
20:58
در مکه مکرمه
21:01
اصحاب او اسلام خود را پنهان میداشتند
21:04
پس برخاست و حق را آشکارا اعلام کرد
21:07
و میان توحید و شرک تفاوت گذاشت و از آن برحذر داشت
21:10
اما او تغییر با زور را به تأخیر انداخت
21:13
تا آن زمان که توانایی انجام این کار برایش فراهم شد
21:16
بتها همچنان پیرامون کعبه بودند
21:19
جز در هنگام فتح مکه در سال هشتم هجری
21:22
یعنی منکر همچنان برپا و پابرجا بود.
21:25
تا ۲۱ سال
21:28
این مجموع عهد مکّی است
21:31
و هشت سال از دوران مدنی
21:34
در حالی که هشدار دادن از آن و بیان حق
21:37
از همان آغاز بعثت رسول (ﷺ) به آن صدا زده شد.
21:40
صلیاللهعلیهوسلم
21:44
شبهه دوم
21:47
آنچه در روزگار اخیر آشکار شده، خلاصهاش این است
21:50
از برخی دعوتکنندگان بد
21:53
و ما در این مسئله (درنگ/تأمل) میکنیم
21:56
به کماهمیت جلوه دادن آن (شأن آن)
21:59
و دفاع از کسانی که در آن (گرفتاری) از حاکمان واقع میشوند
22:02
با دعا این که آن صرفاً یک معصیت است
22:05
و شرک اکبر نیست
22:08
تا زمانی که قانونگذار، حکمی را جز برای الله (قرار) داده باشد
22:11
کسی که حکم الله را انکار نکرده است
22:14
و آن را حلال نشمرد (آن کار را روا ندانست).
22:17
و او از کسانی است که میگوید: لا إله إلا الله
22:20
از ابن عباس رضیاللهعنهما روایت شده است که میگوید
22:23
در تفسیر قول الله تعالی
22:26
و کسی که به آنچه الله نازل کرده حکم نکند
22:29
آنان همان کافراناند.
22:32
گفت: کفری است که کمتر از کفر است.
22:35
و این فهم از سوی اینها
22:38
گمراهی آشکار
22:41
و امور را بهشگفتی درهم میآمیزد.
22:44
از آنجا که صرف تبدیل شرع الله
22:47
و حکم کردن به غیر آن از قوانین و قانونگذاریهای بشری
22:50
این خودی خود کفر اکبر است
22:53
چه استحلال (حلال شمردن حرام) وجود داشته باشد یا نداشته باشد
22:56
زیرا متون (یا نصوص) بهدرستی و کامل بیان نشدهاند
22:59
از جمله آنها که دلالت بر کفر کسی دارد که شرع را تغییر میدهد
23:02
و حکم کردن به غیر شریعت الرحمن
23:05
برای حلال کردن (حق)، و این تنها دعا است.
23:08
اینها [آن را] از اندیشههای نوپدید خود فراهم میآورند.
23:11
و همانا (آنچه) شرط میشود برای اینکه حکم
23:14
حکم به خلاف شرع، معصیت است.
23:17
و همچون کفر در شروط نیست
23:20
یا قیدهای آینده
23:23
نخست آنکه شریعت را سیادت باشد
23:26
اسلامیه و اصل تحاکم
23:29
بناشده بر کتاب و سنت
23:32
و معمول به، در واقعیت مردم
23:35
ثانیاً: اینکه حکم مخالف
23:38
شرع را در حوادث عینی استثنایی است
23:42
و بر مردم بهعنوان وصف آن الزام نمیشود.
23:45
قانون عامی الزامآور
23:48
بلکه این (کار) از سوی حاکم بیهوده میشود
23:51
در مسئلهای معین، برای منفعت شخصی
23:54
یا مثلاً از خویشاوندان محکومعلیه
23:57
به باطل
24:00
و حاکم در اینباره در خطری بزرگ است.
24:03
و او گناه بزرگی مرتکب شده است
24:06
اگرچه به حد کفر نمیرسد
24:10
آیا قاضی یا حاکم اعتقاد ندارد
24:13
حل ما فعله
24:16
اگر کسی حلال دانستن آن را معتقد باشد، به اجماع کافر است.
24:19
و این همان است که مقصود ابن عباس رضیاللهعنهما است.
24:22
با گفتارش (کفر است)، کفری پایینتر از کفر (نیست)
24:25
او این سخن را در مقام مناظرهاش (با مخالفان) گفت.
24:28
برای خوارج، آنان که تکفیر میکنند
24:31
و با گناه (معصیت) میخواهند
24:34
موافقت علما با ایشان در تکفیر
24:37
کسانی که در برخی از قضایا (داوریها) حکم میکردند
24:40
به آنچه با شریعت مخالف است
24:43
یا از روی پیروی از هوای نفس، یا از روی نادانی به حکم (شرعی)
24:46
با آن موافقت، برای آنان توجیه میکنند
24:49
خروج آنان بر ایشان با شمشیر
24:52
این نیز دلالت دارد بر اینکه این همان مراد است
24:55
ابن عباس رضیاللهعنهما
24:58
صورت تبدیل شرع بهطور کلی
25:01
این [روایت/مسئله] اصلاً در زمان ابن عباس وجود نداشت.
25:04
و هیچکس این را به ذهنش هم خطور نمیداد.
25:07
و هیچکس گمان نکند که صرفاً
25:10
گمان کرد که برای او جایز است که حکم کند
25:13
مسلمانان با غیر شرع الله
25:16
و نه اینکه قانونی وضع کند که با کتاب و سنت مخالف باشد
25:19
سپس مردم را ملزم میکند که به آن (شریعت) داوری کنند.
25:22
و این امر در دوران تاتارها ظاهر شد.
25:25
هنگامی که چنگیزخان (قانون یاسا را) تألیف کرد
25:28
کتاب الیاسا
25:31
این است مرجع داوری میان مردم
25:34
و در آن میان تشریعات مربوط به مسلمانان با یکدیگر درهم آمیخته شده است
25:37
و دیگری برای ادیان اهل کتاب و غیر ایشان
25:40
و برخی از عرفها و سنتهای رایج
25:43
و این، از قوانینِ (آن) است
25:46
و تشریعات
25:49
شیخ الاسلام فتوا داده است که او کافر است.
25:52
و پیروانش که یاریگر او بودند
25:55
کفرا مخرجا من الملة
25:58
اقوال جامع و بلیغ در حکم
26:02
در ادامه برخی از اقوال
26:06
دانشگاه حکیمه
26:09
در موضوع حکم به شرع
26:12
نخست، در احکام شرع چنین چیزی نیست
26:15
جز خیر
26:18
پس نباید از چیزی در آن احساس حرج کند.
26:21
و نه اینکه بعضی از احکام آن را ترک کند و آنها را اجرا نکند.
26:24
به بهانهی پرهیز از رماندن مردم از شریعت
26:27
برای محبوب ساختن آنان در دین اسلام
26:30
همانگونه که برخی گمان میکنند
26:33
این کار به خوارشدن و تنهاماندن (در برابر دشمن) منجر میشود.
26:36
و عدم توفیق
26:39
و الله سبحانه و تعالی به پیامبرش (صلیاللهعلیهوسلم) فرمود
26:42
کتابی که به سوی تو فرو فرستاده شد
26:45
پس در سینهات از آن تنگی نباشد
26:48
تا بدان [قرآن] بیم دهی و برای مؤمنان یادآوری باشد
26:52
دومین: طعن (عیبجویی/نکوهش) مرد
26:55
حکم الله
26:58
این طعن در خود شارع است.
27:01
ثالثاً
27:04
خدا لعنت کند کسی را که نشانههای زمین را تغییر دهد.
27:07
اینها نشانههای راهنمایی در مسیر مسافران است
27:10
بهمنظور حفظ حقوق مردم
27:13
پس چگونه است حال کسی که دین را تغییر داده است؟
27:16
و مردم را از راهنمایی به راه حق بازمیدارد.
27:19
ثانیاً
27:22
حکمشان گاهی برای زمانی مناسب است
27:25
و برای دیگری اصلاح نمیشود، بلکه آن را فاسد میکند.
27:28
از همین روست که الله کفالت حکم میان مردم را برعهده گرفته است.
27:31
حکمش با هر زمان سازگار است
27:34
و هر جایی
27:38
پنجم: رفتن نزد طاغوت
27:41
و ترک حکم الله و رسوله
27:44
این همان نفاق است.
27:47
زیرا خداوند متعال درباره منافقان و اهل کتاب فرموده است
27:50
میگویند که (آنان) میخواهند نزد طاغوت داوری ببرند
27:53
و به آنان فرمان داده شده بود که به آن کافر شوند
27:56
ششم: حکم به شرع
27:59
الناس را از هوای حاکمان و سیاستمداران محفوظ میدارد
28:02
سبحانه و تعالی فرمود
28:05
پس میان ایشان به آنچه الله نازل کرده است داوری کند
28:08
و از هوسهای ایشان پیروی مکن
28:11
از آنچه از حق به سوی تو آمده است
28:14
اقوال جامع در باب حاکمان
28:19
و از سخنان رسا و جامع در باب حاکمان
28:23
نخست
28:26
حاکم صالح
28:29
او کسی است که امر الله و رسول او را بزرگ میدارد.
28:32
و از شریعتش پاسداری میکند و در برابرش فروتنی میورزد
28:35
نه کسی که اطاعت خود را دین قرار میدهد
28:38
به اطاعت الله و رسولش (ﷺ) اقدام میکند
28:41
دوم، امتی که اطاعت از سلطان را مقدّم میدارد
28:44
بر طاعت الرحمن
28:47
امت دین ندارد
28:50
پس او رهاشده و بییاری است، یاری داده نمیشود
28:53
ثالثاً
28:56
نصیحت به حاکم، نه پنهانی و نه آشکارا، نیست.
28:59
در هر حال
29:02
بلکه بسته به مصلحت است و آنچه موقعیت اقتضا میکند.
29:05
و میانهروی در این باره
29:08
این، روش سلف است.
29:11
چهارم: حاکم ستمگر
29:14
یا تأیید از سوی اطرافیان و مردم
29:17
و فرعون به قوم خود گفت
29:20
بگذارید موسی را بکشم
29:24
پنجم
29:27
همراهان بد آنهایی نیستند که شر را در دل میکارند
29:30
در حضور سلطان ستمگر
29:33
بلکه شر در او ریشهدار است
29:36
او همان کسی است که این یاران نزدیک (بطانه) را برگزید.
29:39
و دورترین یاران (همنشینان) از خیر
29:43
از همین رو الله ستمگر را کیفر میدهد.
29:46
و یارانش (بطانهاش) به یکسان
29:49
ششم
29:52
اطرافیان بد، بر آگاهی از (اسرار) آن و سلطان حریصاند.
29:55
و رغباتاش
29:58
تو او را بر آن ترغیب میکنی، هرچند بدون قناعت خود او.
30:01
برای نزدیک شدن به او و دست یافتن به حضورش
30:04
سبحانه و تعالی فرمود
30:07
و اشراف از قوم فرعون گفتند
30:10
تا در زمین فساد کنند و تو و خدایانت را رها کنند
30:13
هفتم
30:16
از نشانههای بد برای حاکم
30:19
اینکه الله برای او همراهانِ بد را مسخّر کند.
30:22
یا همنشین بدی که کردارش را برایش زیبا جلوه میدهد.
30:25
سبحانه و تعالی فرمود:
30:28
و برای آنان همنشینانی برگماشتیم
30:31
پس آنچه را پیش رویشان و پشت سرشان است برایشان آراستند
30:35
و آنچه پشت سرشان است
30:38
آنچه را مردم میسازند
30:41
الله سبحانه و تعالی درباره فرعون و قومش فرموده است
30:44
پس قوم خود را سبکعقل شمرد، پس از او اطاعت کردند
30:47
زیرا آنان مردمی فاسق بودند
30:50
نهم
30:53
هرگاه حاکم ستمگر بخواهد با یکی از مردم بهشدت برخورد کند
30:56
دلایل و اتهامات واهی میتراشد
30:59
تا کار خود را توجیه کند
31:02
پس فرعون هنگامی که خواست با ساحران به سختی رفتار کند،
31:05
آنان گفتند: به پروردگار موسی سوگند؛ و (این سخن) او را در برابر مردم به تنگنا انداخت.
31:08
گفت
31:11
آیا پیش از آنکه به شما اجازه دهم به او ایمان آوردید؟
31:14
همانا او بزرگ شماست که به شما جادوگری آموخت
31:17
پس قطعاً دستان و پاهایتان را
31:20
از دو سوی مخالف قطع خواهم کرد، و قطعاً شما را به دار خواهم آویخت
31:23
بر تنههای درخت خرما
31:26
و قطعاً خواهید دانست کدامیک از ما عذابش سختتر است
31:29
و پایدارتر
31:32
به آنان با ایمان گفتند، اگر از او چنین چیزی بخواهند
31:35
و موسی علیهالسلام متهم شد
31:38
به تبدیل دین و فساد در زمین
31:41
الله تعالی فرمود
31:44
و فرعون گفت: مرا واگذارید تا موسی را بکشم
31:47
«و او پروردگارش را بخواند»
31:50
من میترسم که دینتان را تغییر دهد
31:53
یا در زمین فساد آشکار کند
31:56
دهم: هیچ زمانی از این خالی نیست که
31:59
حاکمان
32:05
یازدهم:
32:09
کسی که عالمان و دعوتگران و مجاهدان را تحقیر و تخطئه میکند
32:12
و لغزشهایشان را دنبال میکند
32:15
و از خطاهای بزرگ حاکمان چشم میپوشد
32:18
پس منشأ این کار در آن، هوای نفس است که به نام دین جلوه داده میشود
32:21
دوازدهم:
32:24
حق ملتها بر حاکمانشان بزرگ است
32:27
همچون حق والدینشان
32:30
یوسف علیهالسلام پس از غیبتی طولانی نزد والدینش نرفت
32:33
بلکه گفت:
32:36
«و خانوادهتان را همگی نزد من آورید»
32:39
و او این کار را تنها
32:42
بهخاطر حق رعیتش بر او انجام داد
32:45
پس بایسته است که این حق بیان شود، همانگونه که
32:48
حق حاکم بر رعیتش بیان میشود
32:51
سیزدهم:
32:55
که میان مردم بر اساس آنچه خود میبیند حکم کند
32:58
بلکه بر اساس آنچه پروردگارش به او نشان داده حکم کند
33:01
الله تعالی فرمود:
33:04
ما کتاب را به حق بر تو نازل کردیم
33:07
تا میان مردم به آنچه الله به تو نشان داده داوری کنی
33:10
پس چگونه است حال کسانی که پایینتر از او هستند
33:13
صلیاللهعلیهوسلم
33:16
چهاردهم:
33:20
کسی که حرام را حلال یا حلال را حرام کند
33:23
حاکم شرعی نیست
33:26
و سرپرست امور مسلمانان نیز نیست
33:29
اما کسی که حلال و حرام را پذیرفته
33:32
و در برابر شریعت رحمان سر تسلیم فرود آورده
33:35
سپس با کردارش با آن مخالفت کند
33:38
او حاکم شرعی است
33:41
که باید اصلاح شود و با او منازعه نشود