خلاصه مفاهیم اهل سنت | 59- مفاهیم پیروزی، عوامل و موانع آن | مفاهیم (955-971)

◉ 31 بازدید ⏱ 37:32 صدای اصلی (عربی)
صوت ترجمه‌شده برای این درس هنوز در دسترس نیست — ضبط اصلی عربی پخش می‌شود. متن زیر به‌طور کامل ترجمه شده است.
0:000:00

متن کامل

ترجمهٔ ماشینی — ممکن است خطا داشته باشد
0:00 خلاصهٔ مفاهیم اهل سنت
0:08 اصطلاح «نصر»
0:10 اصطلاح «نصر» در قرآن برای معانی متعددی آمده است
0:15 این از جمله اختلاف تنوّع است، نه اختلاف تضاد
0:20 و از این معانی
0:22 اول، فرج یا راه‌خروج
0:26 آیا گمان کردید که به بهشت داخل خواهید شد؟
0:30 و هنوز مثل کسانی که پیش از شما گذشتند به سراغ شما نیامده است
0:35 سختی و زیان به آنان رسید
0:38 «و تکان سختی خوردند تا آنجا که پیامبر و کسانی که با او ایمان آورده بودند، گفتند…»
0:43 کی یاری الله (فرا می‌رسد)؟
0:45 «آگاه باشید که یاری الله نزدیک است.»
0:48 دوم: پیروزی و غلبه
0:52 سبحانه و تعالی فرمود:
0:54 «و یاری نیست مگر از نزد الله، آن عزیز حکیم.»
0:59 و خداوند سبحانه و تعالی فرموده است
1:01 «و قطعاً سخن ما برای بندگان فرستاده‌شده‌مان پیشی گرفته است.»
1:05 آنان همان پیروزشدگان‌اند.
1:08 ثالثاً → ثالثاً: «سوم»
1:10 یاری دادن به رسول (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) و پیروانش در برابر دشمنانش
1:15 «پس کسانی که به او ایمان آوردند و او را بزرگ داشتند و یاری‌اش کردند…»
1:19 «و از آن نوری که با او فرود آمده پیروی کردند…»
1:22 آنان همان رستگارانند
1:25 ثانیاً
1:27 نجات از عذاب الله
1:29 الله سبحانه و تعالی می‌فرماید
1:31 «و ای قوم من! اگر [از عذاب] الله به من یاری رسانید…»
1:36 پنجم
1:38 یاری ستمدیده
1:40 سبحانه و تعالی فرمود:
1:41 «و جانی را که الله حرام کرده است جز به حق مکشید.»
1:46 «و هر که مظلومانه کشته شود، برای ولیِ او تسلطی قرار داده‌ایم.»
1:51 «پس در کشتن زیاده‌روی نکند.»
1:54 او یاری‌شده بود
1:57 ششم
1:59 اگر از کافران (کسی) بیاید
2:01 فرمود سبحانه و تعالی
2:03 «و او را از گروهی که آیات ما را تکذیب کردند یاری دادیم.»
2:08 هفتم‌اً
2:10 گرامی داشتن الله بندگانش را و جهاد آنان در راه او
2:14 فرمود سبحانه و تعالی
2:16 «و قطعاً الله کسی را که [دین او را] یاری کند، یاری خواهد کرد.»
2:20 هشتم
2:22 رهایی از عذاب الله در روز قیامت
2:25 الله سبحانه و تعالی فرموده است
2:27 امروز فریاد برنیارید؛ شما از جانب ما یاری داده نمی‌شوید.
2:33 نهم
2:35 قوت و منعت
2:37 فرمود سبحانه و تعالی
2:39 «پس نه توانستند برخیزند و نه یاری‌شدگان بودند.»
2:45 پیروزی و شکست
2:50 حقیقت پیروزی این است که عقیده در دل‌های پیروانش چیره شود.
2:55 و برتری یافتن با ایمان، هرچقدر هم که آزمون‌ها و سختی‌ها باشد.
3:00 و در مقابل
3:02 همانا شکست، شکست ایمان در دل‌های اهل آن است.
3:06 لرزش عقیده در برابر آزمون‌ها
3:10 و همانا پیروزی در نبردها
3:12 این نتیجه‌ی پیروزی بر هوای نفس و دوستی دنیا در دل‌هاست.
3:17 و پیروزی در والاترین صورت‌های آن
3:19 این پیروزی روح بر ماده است
3:22 و پیروزی عقیده بر درد
3:24 و ایمان بر فتنه (استوار است)
3:27 و با این فهم درست از حقیقت پیروزی و شکست
3:31 آنان در امور محسوس و واقعی مفاهیمی دارند
3:34 در صدر آن، فهم درست پیشین قرار دارد؛ همان که پیش‌تر بیان شد.
3:38 و از جمله آن
3:40 نخست
3:41 کشته شدن مؤمنان و نمایان نشدن نتایج دعوت آنان، به معنای شکست نیست
3:47 بلکه پیامبران و دعوتگران نیز ممکن است بمیرند یا کشته شوند
3:51 و این سببی برای آشکار شدن حق و تمکین یافتن آن خواهد بود.
3:55 و چه بسیار شهیدی که با شهادتش عقیده‌اش را یاری کرد.
4:01 ثانیاً
4:02 پیروزی محسوس در نبردها
4:04 و ثبات قدم در آن
4:07 و فداکاری با مال و جان در راه الله سبحانه و تعالی
4:12 ثالثاً
4:13 پیروزی به شمار و ساز و برگ نیست.
4:16 این تنها به میزان پیوستگی دل‌ها به قدرت الله عزّ وجلّ است
4:21 که هیچ نیرویی از آفریدگان در برابرش ایستادگی نمی‌تواند کرد
4:25 «قال تعالی»
4:27 «چه بسا گروه اندکی که به اذن الله بر گروه بسیاری غلبه کرد.»
4:34 رابعاً
4:35 حق هرگز شکست نمی‌خورد.
4:37 و جز این نیست که پیروانش شکست می‌خورند، اگر در گرفتن اسباب پیروزی کوتاهی کنند.
4:42 سبحانه (تعالی) فرمود:
4:44 «بلکه حق را بر باطل می‌کوبیم، پس آن را درهم می‌شکند و ناگهان نابود می‌شود.»
4:50 خامساً
4:51 هر دعوتی به سوی الله بر پایه بصیرت است.
4:54 و در آن، سپاهیان برای الله خالص می‌شوند.
4:57 آن (جنود/ جماعت) غالب و منصور است، هرچند موانع بسیاری بر سر راهش نهاده شود.
5:02 سبحانه و تعالی فرمود
5:04 «و قطعاً سخن ما برای بندگان فرستاده‌شده‌مان پیشی گرفته است.»
5:08 همانا ایشان همان پیروزشدگان‌اند.
5:12 و این وعدهٔ الله است که هرگز تخلّف نمی‌شود.
5:15 اما آن (نتیجه) وابسته به قدر الله و حکمت و علم اوست.
5:20 آن را هرگاه بخواهد محقق می‌سازد
5:22 و گاه آثار ظاهری آن‌ها، در مقایسه با عمر محدود انسان‌ها، کند پدیدار می‌شود.
5:28 اما آن (خبر/وعده) هرگز تخلّف نمی‌کند.
5:31 «وعده الله است؛ الله وعده‌اش را خلاف نمی‌کند.»
5:34 و گاهی این امر در صورتی تحقق می‌یابد که بشر آن را درک نمی‌کند.
5:38 زیرا آنان پیروزی و چیرگی را به صورت‌های معمول و مألوف می‌طلبند.
5:42 امّا الله عزّ وجلّ صورت دیگری از پیروزی را اراده کرده که کامل‌تر و پایدارتر است.
5:49 پس آنچه الله می‌خواهد تحقق می‌یابد، نه آنچه بشر می‌خواهد.
5:53 ششم:
5:55 پیروزی و تمکین، ثمرهٔ پایداری بر منهج الله عزّ وجلّ است، با قصد جلب رضای او.
6:02 زیرا در تاریخ بشریت هرگز نشده است
6:05 که جماعتی بر هدایت الله پایدار بماند
6:08 مگر آنکه در پایان کار، الله به او نیرو و قدرت و سعادت ببخشد.
6:13 پس از آنکه آن جماعت برای حمل امانت و نگهداری آن آماده شده باشد.
6:18 الله تعالی فرمود:
6:20 «الله به کسانی از شما که ایمان آورده و کارهای شایسته کرده‌اند وعده داده است…»
6:24 «که حتماً آنان را در زمین جانشین خواهد کرد، همان‌گونه که کسانی را که پیش از ایشان بودند جانشین کرد.»
6:30 «و قطعاً دینشان را که برایشان پسندیده، برقرار و استوار خواهد کرد.»
6:34 «و هراس ایشان را پس از ترسشان به امنیت مبدل خواهد ساخت.»
6:39 «مرا می‌پرستند و چیزی را شریک من نمی‌گردانند.»
6:43 این است راه پیروزی.
6:46 هفتم:
6:47 بسیار گفته می‌شود که برخی دعوتگران می‌گویند:
6:50 «همانا کسی که مسلمانان را ناتوان می‌سازد تا آنکه پیروز شود…»
6:54 ولی این سخن نادرست است.
6:59 (این اندیشه خطاست.)
7:01 اگر امروز کسی همچون صلاح‌الدین قیام کند،
7:04 طاغوت‌های این عصر او را سرکوب خواهند کرد
7:06 و به تروریسم و افراط‌گرایی متهمش خواهند ساخت.
7:09 بنابراین رهبری که شایستهٔ پیروزی است
7:13 جز از امتی جهادگر و برخیزنده پدید نمی‌آید.
7:17 پس وجود امت، شرط وجود رهبر است،
7:20 نه برعکس.
7:22 اسباب پیروزی و اصول تمکین
7:27 برای پیروزی و تمکین، اسباب و اصولی است
7:31 که بر اساس منهج نبوی برای تغییر
7:34 در موارد زیر خلاصه می‌شود:
7:36 نخست:
7:37 درستیِ فهم و بصیرت در دین.
7:41 الله تعالی فرمود:
7:43 «بگو: این راه من است؛ به سوی الله دعوت می‌کنم.»
7:46 «با بصیرت، من و کسانی که از من پیروی کرده‌اند.»
7:49 «و منزه است الله، و من از مشرکان نیستم.»
7:53 پس هر کس که بخواهد این دین را یاری کند
7:56 و در تلاش برای تمکین آن در زمین باشد،
7:59 ناگزیر باید بصیرتی درست نسبت به دین داشته باشد.
8:03 و این با پیروی از رسول الله (ﷺ) حاصل می‌شود،
8:07 و با ترسیم هدایت و منهج او.
8:10 و مهم‌ترین آن:
8:11 آغاز کردن با دعوت به توحید الله عزّ وجلّ،
8:15 که هیچ شریکی ندارد،
8:16 و اصلاح اعتقاد.
8:18 این همان است که رسول الله (ﷺ) و پیامبران پیش از او با آن آغاز کردند.
8:22 (پیامبران پیش از او نیز چنین کردند.)
8:25 الله تعالی فرمود:
8:26 «و در هر امتی رسولی برانگیختیم،
8:30 [که به آنان بگوید] الله را بپرستید و از طاغوت دوری کنید.»
8:33 و سبحانه فرمود:
8:35 «و پیش از تو هیچ فرستاده‌ای نفرستادیم…»
8:38 «مگر آنکه به او وحی کردیم که جز من معبودی نیست، پس مرا بپرستید.»
8:44 دوم:
8:46 اخلاص برای الله تعالی در انجام دعوت و نیّت نیکو.
8:51 این مطلب از آیهٔ پیشین در سورهٔ یوسف گرفته می‌شود،
8:55 آنجا که می‌فرماید:
8:57 «به سوی الله دعوت می‌کنم»،
8:59 یعنی: به سوی الله، تنها او را، در حالی که دین را برای او خالص کرده‌ام، دعوت می‌کنم،
9:03 نه به سوی خودم یا هدف دیگری.
9:07 سوم:
9:09 گردآمدن کلمه و وحدت صف.
9:12 این اصل ثمرهٔ اخلاص و نیّت نیکوست،
9:16 زیرا از بزرگ‌ترین اسباب تفرقه،
9:19 ضعف اخلاص و پیروی از هوای نفس و حظوظ نفسانی است،
9:23 به ویژه هنگامی که اختلاف‌کنندگان بر فهم درست و منهج سالم باشند.
9:28 پس اگر کسانی که بر یک منهج‌اند اختلاف کنند،
9:31 ناگزیر هوای نفس و ضعف اخلاص سبب آن بوده است.
9:36 الله سبحانه در کتابش سنتی را بیان کرده که دگرگون نمی‌شود،
9:41 و آن اینکه شکست و تأخیر پیروزی
9:44 ثمرهٔ اختلاف و تفرقه است.
9:47 سبحانه فرمود:
9:49 «و با یکدیگر نزاع نکنید که سست شوید و شوکت‌تان برود.»
9:53 چهارم:
9:55 ناگزیری از امتحان و تمییز.
9:58 الله عزّ وجلّ فرمود:
10:01 «و الله کسانی را که ایمان آورده‌اند پاک گرداند و کافران را نابود سازد.»
10:06 و سبحانه فرمود:
10:08 «الله نبود که مؤمنان را بر آنچه شما در آن هستید واگذارد، تا ناپاک را از پاک جدا کند.»
10:16 الله عزّ وجلّ در این دو آیه به ما می‌آموزد
10:20 که هیچ تمکینی پیش از امتحان نیست،
10:23 و پیش از آنکه ناپاک از پاک جدا شود.
10:26 پس ناگزیر پیش از تمکین و پیروزی،
10:30 باید آزمونی باشد که زمینه‌ساز آن گردد.
10:33 و این مستلزم آن است که دعوت حظ کافی از ابلاغ آشکار این دین داشته باشد،
10:38 تا حجت بر مردم تمام شود،
10:41 «تا هر که زنده است با دلیل روشن زنده بماند،
10:44 و هر که هلاک می‌شود با دلیل روشن هلاک شود.»
10:47 پنجم:
10:48 اخذ اسباب مادی مباح و در دسترس.
10:53 آنچه پیش‌تر از اصول آمد، از باب اخذ به اسباب شرعیِ پیروزی و تمکین بود؛
10:59 و مقصود از این اصل پنجم
11:02 اخذ به اسباب نیروهای مادی و آماده‌سازی برای آن است
11:06 به اندازهٔ توان و امکان.
11:09 و در واقعیت امروز ما،
11:11 بر قیام‌کنندگان برای یاری دین لازم است:
11:14 آمادگی مادی
11:16 و آمادگی رسانه‌ای.
11:18 اعداد نظامی
11:20 و سایر اسباب دیگری که به آن‌ها امر شده است
11:23 و نباید در آن‌ها کوتاهی کرد
11:27 ششم
11:28 توکل بر الله عزّ وجلّ
11:31 و یاری جستن تنها از او
11:33 و این اصلی مهم از اصول پیروزی و تمکین است
11:37 و اگرچه این امر در دو اصل نخست داخل است
11:42 اما جدا کردن آن در این بخش با عنوانی مستقل اهمیت خاص خود را دارد
11:47 تا یاوران الله به اسباب دل‌نبندند
11:51 و یاری‌جستن‌شان از الله عزّ وجلّ سست نشود
11:54 زیرا الله سبحانه یاری‌دهنده و تأییدکننده است
11:58 الله تعالی می‌فرماید
12:00 «پس شما ایشان را نکشتید، بلکه الله ایشان را کشت.»
12:04 «و آنگاه که تیر انداختی، تو نینداختی، بلکه الله انداخت.»
12:08 و حقیقت توکل بر الله
12:11 نهایت اعتماد به الله سبحانه است
12:14 همراه با نهایت اطمینان و حسن ظن به او سبحانه
12:18 و بیزاری جستن از حول و قوّه (توان و نیروی خویش)
12:21 و تحقّق بخشیدن به فرموده الله تعالی
12:23 «و یاری نیست مگر از نزد الله، آن عزیز حکیم.»
12:28 همچنین این توکل مستلزم بسیار یاد کردن الله و تسبیح و استغفار او است
12:33 و فراوان خواندن نماز
12:35 الله سبحانه فرمود
12:37 «پس بر آنچه می‌گویند شکیبا باش.»
12:39 «و پیش از طلوع خورشید و پیش از غروب، به ستایش پروردگارت تسبیح گوی.»
12:44 «و از شب نیز او را تسبیح گوی و پس از سجده‌ها.»
12:48 و تقویت پناه بردن به الله عزّ وجلّ
12:52 و دعا کردن به او و زاری نمودن در پیشگاه او
12:55 برای طلب یاری و دفع شر دشمنان
12:58 و یقین به یاری او سبحانه
13:01 و به تسخیر او لشکریان آسمان‌ها و زمین
13:04 برای یاری دوستانش
13:06 هنگامی که اسباب پیروزی را تحقّق بخشند
13:08 و این همان است که پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وسلم
13:12 در غزوه‌هایش انجام داد
13:14 در غزوه بدر لشکر را آرایش داد
13:17 و به اسباب ممکن روی آورد
13:19 سپس به سوی عریش روی آورد
13:21 دعا می‌کرد و از پروردگارش یاری می‌طلبید
13:24 و همچنین در غزوه خندق و دیگر غزوه‌ها
13:28 و این است روش میانه و عادلانه
13:31 در طلب یاری الله تعالی
13:33 که میان دو طرف مذموم قرار دارد
13:36 طرف نخست
13:38 کسانی که اعتقاد دارند الله یاری‌شان می‌دهد
13:42 صرفاً به این دلیل که مسلمانند
13:44 حتی اگر همه یا برخی از اسباب پیروزی را واگذارند
13:48 و می‌گویند
13:50 که ما بر الله توکل داریم
13:52 بدون گرفتن اسباب شرعی و مادی
13:56 طرف دوم
13:58 کسانی که در امور مادی زیاده‌روی کردند و به آن‌ها دل بستند
14:02 و پنداشتند که پیروزی حاصل نمی‌شود
14:05 مگر آنگاه که نیروی مسلمانان
14:08 همانند نیروی کافران یا بزرگ‌تر از آن باشد
14:10 و توکلشان بر الله ضعیف شد
14:13 و اعتمادشان به یاری او و چیره‌گی‌اش بر دشمنان
14:16 با سلاح رعب و سپاه فرشتگان
14:19 و دیگر آیات و امور خارق‌العاده ضعیف گشت
14:22 و فرموده الله تعالی را فراموش کردند
14:25 «چه بسا گروه اندکی.»
14:27 «که به اذن الله بر گروه بسیاری غلبه کرد.»
14:31 و الله با صابران است»
14:34 و از این تصوّر
14:36 سستی در پناه بردن به الله پدید آمد
14:38 و طلب پیروزی از جانب او کاهش یافت
14:40 و از یاری دین ناامید شدند
14:42 به سبب برتری دشمنان
14:44 در شمار و سلاحشان
14:49 جماعت و تفرقه
14:51 مراد از جماعت
14:55 کسانی‌اند که بر همان چیزی باشند که
14:58 پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وسلم
15:00 و یارانش در عقیده و رفتار بر آن بودند
15:03 و این تعریف جماعت
15:05 برگرفته از فرموده پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وسلم است
15:09 «امت من به
15:11 هفتاد و سه فرقه تقسیم خواهد شد
15:13 که یک فرقه‌اش در بهشت است
15:15 و هفتاد و دو فرقه‌اش در دوزخ»
15:18 گفته شد ای رسول الله، آنان کیانند؟
15:21 فرمود: «جماعت»
15:24 و در حدیثی دیگر
15:26 «آنچه من و یارانم بر آن هستیم»
15:29 و شاطبی رحمه‌الله
15:31 چند معنا برای جماعت ذکر کرده است
15:33 که به دو معنا بازمی‌گردد
15:35 نخست آن‌که
15:37 جماعت عقیده و منهج است
15:40 و آن کسانی‌اند که ملتزم به آنچه
15:42 پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وسلم
15:45 و یارانش رضی‌الله‌عنهم بر آن بودند
15:48 از امور اعتقادی و اصول اخلاقی هستند
15:51 دوم
15:53 جماعت به معنای خاص
15:56 یعنی التزام به جماعت مسلمانان
15:59 که امامی موافق شرع دارند
16:02 و عدم جدایی از آن یا خروج بر آن
16:06 تفرقه مذموم و منهی‌عنه است
16:11 آن است که جماعت واحد از هم جدا شوند
16:15 در میان آن‌ها
16:17 زیرا جدایی میان پیروان یک منهج واحد
16:20 جز این نیست که [هر چیز] جز به سبب هوای نفس پدید نمی‌آید.
16:23 حظوظ النفس
16:25 و این گونه از افتراق
16:27 او کسی است که متون کتاب و سنت (بر آن) آمده‌اند
16:30 با نهی از آن و هشدار دادن (نسبت به آن)
16:32 پیامدهای آن
16:34 همان‌گونه که در فرموده‌ی خداوند سبحانه و تعالی
16:36 و مانند کسانی نباشید که
16:38 تفرقوا و اختلفوا
16:40 پس از آنکه دلایل روشن به سویشان آمد
16:43 و آنان را عذابی بزرگ است
16:46 و سخن خداوند سبحانه و تعالی
16:48 «در حالی که به سوی او بازگشت‌کننده‌اید و از او پروا کنید»
16:50 و نماز را برپا دارید
16:52 و از مشرکان مباشید
16:54 از کسانی که دین خود را پاره‌پاره کردند
16:57 و آنان گروه‌گروه (شیعه) بودند.
16:59 هر گروهی به آنچه نزد خود دارند شادمان‌اند
17:02 و گفته‌ی پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم)
17:05 جماعت رحمت است
17:08 و تفرقه عذاب است
17:10 این حدیث را احمد روایت کرده و آلبانی آن را حسن دانسته است.
17:13 و همان است که آثار (روایات) از سلف (پیشینیان) به‌دست ما رسیده است
17:16 در هشدار دادن از آن
17:18 مانند گفته‌ی ابن مسعود رضی‌الله‌عنه
17:21 اختلاف شر است
17:23 و سخن او
17:24 تنها در جماعت است که آن را ناخوش می‌دارید
17:26 بهتر از آنچه دوست دارید، در تفرقه‌افکنی.
17:30 افتراق پسندیده
17:34 جدایی از مذاهب
17:37 و فرقه‌های بدعت‌گذار
17:39 مخالفت با آنچه بود
17:41 بر او پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم)
17:44 و اصحابِ او
17:45 پس این جدایی ستوده و نیکوست.
17:49 میانه‌روی در اجتماع و افتراق
17:54 میانه‌روی به معنای عدل و اعتدال است
17:57 به این معنا که دو طرف وجود دارد که هر دو مذموم‌اند
18:00 و میانه‌ی ستوده‌شده
18:04 طرف افراط در فهم جماعت
18:07 به‌گونه‌ای که مفهوم آن محدود می‌شود
18:09 تا اینکه کار او به آنجا برسد
18:11 اخراج طوائف و افراد
18:13 از دایره‌ی اهل سنت و جماعت
18:16 به‌محض ارتکاب خطاها
18:18 یسعها الخلاف
18:20 یا مخالفت در باب
18:22 از ابواب عقیده
18:23 به سبب اجتهاد در فهم
18:25 و نه التزامی برای اصلی
18:27 از اصول اهل بدعت
18:29 این فهم از این طرف به آنجا رسید که
18:32 به بیرون‌راندن امامان بزرگ
18:34 از فقهای امت
18:36 و محدثان و مجاهدان آن
18:38 طرف تفریط
18:40 آنان همان کسانی‌اند که کوتاهی کردند
18:42 و در معنای جماعت توسعه دادند
18:44 از روی حرص و به گمان خودشان
18:46 بر وحدت کلمه
18:48 برای مسلمانان
18:49 و تقویت صف
18:51 مفهوم جماعت را گسترده کنید
18:53 تا اینکه در آن داخل شدند
18:55 کسی که از آن نیست، از اهل جدایی است.
18:57 یا بدعت‌ها و گمراهی‌ها
18:59 از کسانی که با یک اصل مخالفت کردند
19:01 یا بیشتر از اصول اعتقاد
19:03 وسط
19:05 آنان کسانی‌اند که گسترده‌گیری نکردند
19:07 و در مفهوم جماعت حل نشدند (از میان نرفتند / در آن هضم نشدند)
19:09 و داخل آن نشوید
19:11 از آن نیست
19:13 همچنان که آنان تنگ‌گیری نکردند
19:15 حوزه اهل سنت
19:17 تا از آن بیرون آیند، هر کس که
19:19 کوچک‌ترین لغزش
19:21 با این حال، این میانه
19:23 ایشان معتقد است که منتسبین (به ...)
19:25 به اهل سنت و جماعت
19:27 و داخل‌شوندگان در حلقه‌ی ایشان
19:29 تفاوت دارند
19:31 در کامل کردن صفات اهل سنت
19:33 برخی از ایشان از برخی دیگر تکمیل کردند
19:35 در عقیده و رفتار
19:37 و بعضی از آنان در دعوت (به اسلام) کامل شدند.
19:39 و جهاد
19:41 و در بذل و عطا
19:43 اما همه‌شان باقی می‌مانند
19:45 در دایره‌ی اهل سنت و جماعت
19:47 هرچه نزدیک‌تر شد
19:49 آن‌که به ایشان برای کمال منسوب است
19:51 بهترین (آن) بود
19:53 و اختلاف در اجتهادات
19:55 نوازل و احکام آن‌ها
19:57 وارد بین اهل سنت
19:59 اما این کار به فرقه‌گرایی و کینه‌ورزی منجر نمی‌شود،
20:01 فرقه‌گرایی و کینه‌ورزی
20:03 منجر به این امر نمی‌شود،
20:05 زیرا سرکشی و هوای نفس است
20:07 چنان‌که این را فرموده است
20:09 شیخ الاسلام ابن تیمیه،
20:11 رحمه‌الله.
20:13 اما اجتهاد روا
20:15 به مرتبهٔ فتنه و تفرقه نمی‌رسد،
20:17 و تفرقه
20:19 مگر همراه با سرکشی،
20:22 نه صرف اجتهاد.
20:24 حزب و حزب‌گرایی
20:28 حزب‌گرایی
20:30 عبارت است از گردهم آمدن گروهی
20:32 بر هدفی معین،
20:34 و لازمهٔ آن همسویی و همکاری
20:36 و کار سازمان‌یافته است،
20:38 و به دو گونه تقسیم می‌شود:
20:40 حزب‌گرایی پسندیده،
20:42 و حزب‌گرایی نکوهیده.
20:44 پس حزب‌گرایی پسندیده
20:46 آن است که گردهم آمدن بر کاری باشد
20:48 که الله عزّ وجلّ آن را دوست دارد،
20:50 از عبادت یا دعوت،
20:52 یا جهاد یا امدادرسانی،
20:54 و آن گروه پایبند باشد
20:56 به کتاب و سنت،
20:58 با فهم صحابه،
21:00 و هدف از آن باشد
21:02 و رضای او باشد،
21:04 دور از تعصب نسبت به حزب
21:06 و افراد آن.
21:08 و حزب‌گرایی نکوهیده
21:10 آن است که گردهم آمدن بر کاری
21:12 معین باشد که با آنچه
21:14 پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وسلم
21:16 و یارانش بر آن بودند مخالفت کند،
21:18 یا آنکه موافق آن باشد
21:20 اما از آن دنیا
21:22 و بهره‌های آن خواسته شود.
21:24 و حزبی که این حالت را داشته باشد
21:26 بر افرادش چیره می‌شود
21:28 تعصب نکوهیدهٔ نسبت به حزب و پیروانش،
21:30 و دوستی و دشمنی بر اساس آن.
21:32 و دربارهٔ این دو نوع
21:34 از احزاب، می‌گوید
21:36 شیخ الاسلام ابن تیمیه
21:38 رحمه‌الله. اما
21:40 رهبر حزب، پس او سر
21:42 آن گروهی است که حزب‌بندی می‌کند،
21:44 یعنی حزب می‌شود.
21:46 پس اگر آنان بر آنچه
21:48 الله به آن فرمان داده
21:50 و پیامبرش صلی‌الله‌علیه‌وسلم
21:52 بی‌افزایش
21:54 یا کاستی گردهم آمده باشند،
21:56 پس مؤمن‌اند و برای آنان است
21:58 آنچه بر ایشان است.
22:00 و اگر در آن افزوده
22:02 یا کاسته باشند،
22:04 مانند تعصب نسبت به کسی که
22:06 با ایشان در حزبشان وارد شده
22:08 خواه بر حق باشد خواه باطل،
22:10 و روی‌گردانی از کسی که
22:12 در حزبشان وارد نشده،
22:14 خواه بر حق باشد خواه باطل،
22:16 پس این از تفرقه است
22:18 که الله تعالی
22:20 و پیامبرش صلی‌الله‌علیه‌وسلم آن را نکوهش کرده‌اند.
22:22 زیرا الله
22:24 و پیامبرش صلی‌الله‌علیه‌وسلم
22:26 به جماعت و یکدلی فرمان داده‌اند،
22:28 و از
22:30 تفرقه و اختلاف نهی کرده‌اند،
22:32 و به همکاری
22:34 در نیکی و پرهیزگاری فرمان داده‌اند،
22:36 و از همکاری
22:38 در گناه و تجاوز نهی کرده‌اند.
22:40 بازنگری‌ها
22:43 بازنگری‌ها ویژگی
22:45 پسندیده‌ای است، زیرا بر
22:47 بازبینی نفس
22:49 و حسابرسی آن استوار است،
22:51 تا دانسته شود آنچه برای آن و علیه آن است،
22:53 به گونه‌ای که بنده
22:55 پیوسته خویش را اصلاح کند،
22:57 و آن را بر حق وادارد
22:59 و آنچه را در آن
23:01 مخالف کتاب و سنت است، وانهد.
23:03 این در
23:05 سطح فرد است.
23:08 همچنان که بازنگری پسندیده
23:10 در سطح گروه‌ها
23:12 و طوایف اسلامی نیز هست،
23:14 با نگریستن در احوال آن
23:16 و سیر آن،
23:18 و میزان نزدیکی یا دوری آن
23:20 از کتاب و سنت، در علم
23:22 و عمل و حال.
23:24 مراجعات
23:26 بازگشت به حق
23:28 هنگامی که حق با دلیلش آشکار شود،
23:30 و دست کشیدن از باطل،
23:32 هنگامی که بطلانش روشن شود.
23:34 و از آن جمله است سخن عمر
23:36 رضی‌الله‌عنه در وصیتش
23:38 به ابو موسی اشعری،
23:40 آن‌گاه که او را به قضاوت می‌گمارد:
23:42 «و نباید آنچه را امروز در قضاوت
23:44 به آن حکم کرده‌ای، تو را بازدارد
23:46 از اینکه در آن به خود بازاندیشی کنی،
23:48 و در آن به رشد خویش هدایت شوی،
23:50 که به‌سوی حق بازگردی؛
23:52 زیرا هیچ چیزی حق را باطل نمی‌کند،
23:54 و بی‌گمان بازگشت به حق
23:56 بهتر از پافشاری
23:58 در باطل است».
24:00 تراجعات (واپس‌گرایی‌ها)
24:03 به معنای بازگشت
24:06 از حق است،
24:08 و این صفتی نکوهیده است،
24:10 و در برابر مراجعات (بازاندیشی‌ها) قرار دارد.
24:12 و ممکن است
24:14 مفهوم مراجعات با تراجعات درهم آمیخته شود،
24:16 و میان آن دو مرزی باریک است.
24:18 و تفاوت میان آن دو این است که
24:20 مراجعات،
24:22 چنان‌که پیش‌تر یاد شد،
24:24 گردن نهادن به حق
24:26 و بازگشت به آن پس از آشکار شدن است،
24:28 و نداشتن تعصب برای نفس،
24:30 و خطاهای آن،
24:32 و محاسبه‌ی پیوسته‌ی
24:34 گفتارها و کردارها و مواضع،
24:36 و میزان موافقت آن‌ها
24:38 با شرع.
24:40 اما تراجعات،
24:42 در بیشتر موارد، بازگشت از حق،
24:44 و لغزش‌هایی در مفاهیم
24:46 و رفتار است.
24:48 و بیانگر حالت ناپایداری است
24:50 که در شرایط
24:52 ضعف و ابتلاها پدید می‌آید،
24:54 یا در حالت شتاب‌زدگی‌های
24:56 بی‌حساب.
24:58 یا اینکه واکنش‌هایی
25:00 در برابر رفتارهای نادرست باشد
25:02 که به تصویری
25:04 نادرست در مقابل آن می‌انجامد،
25:06 مانند کسی که هر کاری را
25:08 از جهاد خود رد می‌کند
25:10 به‌سبب برخی رفتارهای نادرست
25:12 از برخی مجاهدان.
25:14 موانع پیروزی،
25:17 همان‌هاست که
25:19 پیروزی الله عزوجل را
25:21 به‌سبب گناهان بندگان به تأخیر می‌اندازد،
25:23 و این به سبب کوتاهی
25:25 در یک یا چند
25:27 از اسباب پیش‌گفته
25:29 از اسباب و شرایط پیروزی است،
25:31 یا به‌سبب خللی در روش
25:33 و پیروی، یا سستی
25:35 در اخلاص و اراده‌ای جز
25:37 رضای الله عزوجل،
25:39 و یا به‌سبب وجود تفرقه
25:41 و نزاع در درون صف مؤمنان،
25:43 یا کوتاهی در به‌کارگیری
25:45 اسبابی که به آن فرمان داده شده،
25:47 از جمله آماده‌سازی نیروی مادی.
25:49 این‌ها مهم‌ترین
25:51 موانعی‌اند که از آن‌ها
25:53 تأخیر در پیروزی الله عزوجل پدید می‌آید،
25:55 به‌طور کلی.
25:57 اما به‌طور تفصیلی،
25:59 می‌توان این
26:01 موانع را به موانع
26:03 درونی و موانع
26:05 بیرونی تقسیم کرد.
26:08 موانع درونی،
26:10 همان‌هایی‌اند که
26:13 به موانع
26:15 ذاتی در نفوس دعوت‌گران مربوط می‌شود،
26:17 مانند خللی در فهم و قصد،
26:19 یا در میان خودشان.
26:21 و این یا موانع آشکار است،
26:23 مانند وجود برخی
26:25 گناهان آشکار و پایدار
26:27 نزد برخی دعوت‌گران،
26:29 یا موانع باطنی است،
26:31 مانند ضعف اخلاص، یا بیم،
26:33 یا امید،
26:35 یا وجود برخی بیماری‌های قلبی،
26:37 مانند حسد و خودبزرگ‌بینی،
26:39 و جز این‌ها.
26:41 و موانع درونی همچنین شامل
26:43 وجود کینه‌ها و دشمنی‌ها،
26:45 و تفرقه و نزاع
26:47 میان برخی دعوت‌گران است.
26:49 همهٔ این‌ها از موانعی است که
26:51 یاری الله عزّ وجلّ به تأخیر می‌افتد
26:53 و از موانع (مانع‌ها)
26:55 آنچه «تقدیم» نامیده می‌شود
26:57 مصلحت دعوت
26:59 ... کثیری را با آن می‌آزماید
27:01 از مخالفت‌های شرعی به نام
27:03 مصلحت و این
27:05 لغزشگاه و راه ورود شیطان
27:07 از آن وارد دعوت می‌شود
27:09 و اهلش آن را آلوده کنند
27:11 و گاهی تبدیل می‌شود
27:13 لغزش‌گاه دعوت به بت‌پرستی
27:15 برخی از بدعت‌گذاران آن را عبادت می‌دانند
27:17 و ایشان نمی‌فهمند (یا: «و آنان احساس نمی‌کنند»)
27:19 و یاران راستین دعوت
27:21 همّشان این باشد
27:23 پایداری بر روش صحیح
27:25 بدون توجه به آنچه
27:27 نتایجی که از آن پدید می‌آید
27:29 ممکن است به نظرشان برسد که در آن
27:31 خطری برای دعوت و یارانش
27:33 او به ایشان چنین می‌گوید
27:35 به امتیازات خطرناک
27:37 به نام مصلحت دعوت
27:39 و الله سبحانه و تعالی
27:41 از آنان با رعایت مصلحت، سلامت می‌ماند.
27:43 و همانا دعوت‌کنندگان (به دین) مکلّف‌اند
27:45 پایداری بر منهج صحیح
27:47 و اینکه منحرف نشوند
27:49 از راه
27:51 الله عزّ و جل کفالت می‌کند
27:53 با نتایج و می‌آید
27:55 به یاری او سبحانه و تعالی، بر اساس علم او
27:57 و حکمتش
28:00 موانع بیرونی
28:02 آن موانع و بازدارنده‌ها همان‌ها هستند.
28:05 و چالش‌های پیش‌آمده
28:07 از صف اسلامی خارج
28:09 و از آن جمله
28:11 نخست
28:13 کافران آشکار
28:15 دشمنان ایشان از دشمنی‌شان دست نمی‌کشند
28:17 و کینه‌شان نسبت به اسلام و اهل آن
28:19 و جنگشان با ایشان (در راه الله)
28:21 ثانیاً
28:23 منافقون
28:25 ظاهرکنندگانِ اسلام، که باطنِ (نیّت) آنان (با آن) مخالف است
28:27 برای کفر
28:29 از کسانی که از هم‌نوعان و هم‌قوم ما هستند
28:31 و با زبان‌های ما سخن می‌گویند
28:33 همچون سکولارها و باطنیان
28:35 کسانی که برای این دین نیرنگ می‌کنند
28:37 و کسانی را که کفر ورزیده‌اند، دوست می‌دارند
28:39 یهود و نصارا و غیر آنان
28:41 و علیه مسلمانان با آنان همپشتی و یاری‌رسانی می‌کنند
28:43 ثالثاً
28:45 قوانین و نظام‌های مخالف
28:47 برای الله و رسولش
28:49 آن که به غیر آنچه
28:51 الله نازل فرمود
28:53 و دعوتگران و اصلاحگران را آزار و سرکوب می‌کند.
28:55 به این بهانه که آنان اهل افراط‌گرایی‌اند
28:57 و تروریسم
28:59 و از این‌ها هر کسی که به آنان پیروی کند، همانند ایشان است.
29:01 و در کنار خندقشان صف کشید
29:03 و طاغوت‌ها از آن استفاده می‌کردند.
29:05 در ستیز با دعوت‌گران و اصلاح‌گران
29:07 مانند علمای بد
29:09 و قاضیان بد
29:11 و دستگاه‌های رسانه‌ای و امنیتی
29:13 و نظامی‌گری
29:15 موانع درونی
29:17 خطرناک‌تر از (دشمنان) خارجی
29:19 اگر مسلمانان سالم می‌ماندند
29:21 از موانع درونی که در نفس‌ها وجود دارد
29:23 به ایشان زیانی نخواهد رساند
29:25 موانع بیرونی
29:27 سبحانه (تعالی) فرمود
29:29 و اگر صبر کنید و تقوا پیشه کنید
29:31 نیرنگ و حیله‌گری آنان به شما زیانی نمی‌رساند
29:33 چیزی
29:35 همانا الله (آنچه را) تغییر نمی‌دهد
29:37 برنمی‌خیزد
29:39 تا آنکه تغییر دهد
29:41 با خودشان
29:44 اختلاف
29:47 اختلاف از طبیعت بشر است
29:49 و آن اختلاف
29:51 عقل‌ها و فهم‌ها
29:53 و ورود هوای نفس و بهره‌های (دنیوی)
29:55 نفس و تعصب برای آرا
29:57 و موقف‌ها
29:59 با این همه، حق یکی است
30:01 تعدد پیدا نمی‌کند
30:03 اما ممکن است متنوع باشد
30:05 و وجود اختلاف
30:07 «لا یعنی» به معنای «یعنی نیست/ دلالت ندارد بر» و «العداوة» به معنای دشمنی؛ این خط ناقص است و جمله‌اش در خط بعد ادامه دارد.
30:09 پارادوکس و گله
30:11 به‌ویژه اگر
30:13 درون دایره اهل سنت
30:15 پس سلف همواره چنین بوده‌اند
30:17 که میان ایشان اختلاف درباره برخی
30:19 مسائل احکام وجود داشته است
30:21 و با این حال، محبت
30:23 و دوستی میان ایشان باقی می‌ماند
30:25 و اختلاف بر دو قسم است:
30:27 نخست
30:29 قسمی که در آن یکی از دو طرف ستوده
30:31 و طرف دیگر نکوهیده می‌شود
30:33 مانند اختلافی که واقع می‌شود
30:35 میان مؤمنان و کافران
30:37 یا میان اهل سنت
30:39 و صاحبان بدعت
30:41 چنان‌که در فرموده خداوند سبحانه و تعالی آمده است:
30:43 «ولکن اختلفوا»
30:45 پس از ایشان کسی ایمان آورد و کسی
30:47 من کفر»
30:49 و همچون فرموده او تعالی:
30:51 «هذان خصمان اختصموا
30:53 فی ربهم»
30:55 و هر آنچه به مسائل
30:57 عقیده و اصول آن پیوند دارد
30:59 که در آن اختلاف نشده است،
31:01 زیرا جدایی از مخالفان در آن
31:03 امری متعین است
31:05 و این موارد زیر همین قسم داخل‌اند.
31:07 دوم:
31:09 قسمی که در آن نکوهیده می‌شود
31:11 هر دو طرف اختلاف‌کننده
31:13 هنگامی که این اختلاف
31:15 موجب تفرقه و دشمنی شود،
31:17 و از آن ستوده می‌شود طرفی
31:19 که این اختلاف را
31:21 سبب جدایی و تفرقه قرار نداده است،
31:23 و این نوع از اختلاف را
31:25 سلف امت گسترده گرفته‌اند
31:27 و به سبب آن
31:29 تفرقه و دشمنی پدید نیامده است؛
31:31 آنچه اختلاف در آن گنجایش دارد
31:34 هر مسئله‌ای است
31:37 که سلف اختلاف در آن را گنجانده‌اند،
31:39 پس ما را همان گنجایشی است که ایشان را بود.
31:41 و این را صورت‌های گوناگونی است،
31:43 از جمله:
31:45 نخست:
31:47 اختلاف در تحریر
31:49 محل نزاع،
31:51 و آن چنان است که یکی از دو طرف اختلاف‌کننده
31:53 به جایی از نزاع رود
31:55 غیر از آنچه دیگری بدان رفته است،
31:57 یا آنکه یکی از
31:59 اختلاف‌کنندگان آن را به اصطلاحی معین
32:01 نام نهد و دیگری
32:03 به اصطلاح دیگری نام نهد،
32:05 و هر دو به
32:07 معنای واحدی بازگردند؛
32:09 پس ظاهر می‌شود که اختلافی هست،
32:11 اما با تحریر
32:13 محل نزاع
32:15 روشن می‌شود که توافق است
32:17 و نه خلاف،
32:19 مانند اختلاف در تفسیر
32:21 «صراط مستقیم»
32:23 که یکی آن را به اسلام
32:25 و دیگری آن را به سنت تفسیر کرده است؛
32:27 و این تفسیرها
32:29 از باب اختلاف تنوع‌اند،
32:31 زیرا آنها نام‌هایی
32:33 مشترک برای معنای واحدی‌اند
32:35 که همان اسلام است.
32:38 دوم:
32:40 اختلاف در مسئله‌ای که آن را
32:42 چند صورت است، همه آنها
32:44 درست‌اند و متضاد نیستند،
32:46 و این در
32:48 صفات برخی عبادات آشکار می‌شود،
32:50 مانند اختلاف در کیفیت
32:52 اقامه نماز،
32:54 که یکی به جفت‌گزاردن آن
32:56 و دیگری به تک‌گزاردن آن قائل است،
32:58 زیرا برای هر صیغه‌ای دلیل صحیحی وارد شده است؛
33:00 و همچنین
33:02 اختلاف در قرائت‌ها.
33:04 سوم:
33:06 اختلاف درباره مسئله‌ای معین
33:08 که دلیل بر آن وارد شده است،
33:10 سپس مخالفی می‌آید
33:12 با دلیلی مخالف آن،
33:14 و پس از بررسی ادله
33:16 روشن می‌شود که یکی از
33:18 دو دلیل، قوی‌تر و راجح‌تر از دیگری است،
33:20 پس در اینجا
33:22 بازگشت به قول راجح متعین می‌شود؛
33:24 و گاه هر طرف
33:26 بر این پافشاری می‌کند که دلیلش درست‌تر است،
33:28 پس این نیز از مواردی است که
33:30 اختلاف در آن گنجایش دارد،
33:32 و جایز نیست که این خود
33:34 سبب تفرقه شود.
33:36 اما این به آن معنا نیست که اقوال شاذ
33:38 یا برخی لغزش‌های علما
33:40 که مخالف با دلیل باشد
33:42 پذیرفته شود،
33:44 بلکه باید با مخالف نصیحت‌گرانه گفتگو کرد
33:46 و او را به دلیل بازگرداند،
33:48 گفتهٔ من اشتباه است که
33:51 «در مسائل اختلافی انکاری نیست»
33:53 این عبارت به‌طور مطلق
33:56 درست نیست،
33:58 و صحیح آن است که گفته شود:
34:00 انکار در مسائل
34:02 اجتهادی نیست،
34:04 زیرا اختلاف در مسئله‌ای
34:06 که دلیل صحیحی بر آن وارد شده باشد،
34:08 انکار بر کسی واجب است که
34:10 با آن مخالفت ورزد،
34:12 اما بدون جدایی و دشمنی.
34:14 اما مسائل
34:16 اجتهادی که دلیلی
34:18 بر آن وارد نشده است،
34:20 در آن‌ها انکاری نیست.
34:23 نخستین عامل ادعای برخی به برخی دیگر
34:25 ناشی از تفرقه
34:27 و اختلاف است.
34:30 همانا آنچه بیش از هر چیز شیطان را خشمگین می‌کند،
34:32 آن است که الفت و محبت
34:34 و اجتماع میان دعوت‌گران
34:36 و اصلاح‌گران این امت را ببیند،
34:38 و آنچه بیش از همه او را شادمان می‌کند،
34:40 آن است که میان آنان
34:42 تفرقه و دشمنی بیندازد،
34:44 زیرا می‌داند که اجتماع
34:46 سبب پیروزی و رستگاری
34:48 در دنیا و آخرت است،
34:50 و در تفرقه شکست است
34:52 و سستی.
34:54 همچنان که در فضای تفرقه
34:56 و اختلاف، ستم گسترش می‌یابد،
34:58 و از جلوه‌های این ستم
35:00 که امروز میان مسلمانان واقع می‌شود،
35:02 موارد زیر است:
35:04 نخست:
35:06 غیبت و سخن‌چینی
35:08 که ناشی از حسد و کینه است،
35:10 و بدگمانی به دعوت‌گران،
35:12 و جست‌وجوی عیب‌های ایشان.
35:14 دوم:
35:16 گاه کار از غیبت
35:18 و حسد فراتر می‌رود و به تلاش
35:20 برای زیان رساندن به برخی اصلاح‌گران
35:22 و تهمت‌های دروغین می‌انجامد،
35:24 که پیامد آن
35:26 آسیب رساندن به بدن یا آبرو
35:28 یا مال است.
35:30 سوم:
35:32 نادیده گرفتن حق اهل علم
35:34 و فراموش کردن رنج و تلاش و جهادشان،
35:36 به‌سبب یک لغزش،
35:38 یا چند لغزشی که از ایشان سر زده است،
35:40 و این از ستم
35:42 و نبود عدل و انصاف است.
35:44 چهارم:
35:46 شادی از وقوع اهل
35:48 علم و اصلاح
35:50 در خطاها و تخلفات،
35:52 و اندوه و دلتنگی
35:54 هنگام رسیدن ایشان به حق،
35:56 و شماتت کردن ایشان
35:58 هنگامی که به آنان ناخوشی و آزاری برسد.
36:00 پنجم:
36:02 نبود وضوح و نبود صداقت
36:04 میان اهل علم،
36:06 و رفتار با شیوه‌های مبهم
36:08 و پیچیده که در آن
36:10 گاه از دروغ یا نیرنگ
36:12 و خیانت بهره گرفته می‌شود،
36:14 و همهٔ این‌ها از ستم و تباه‌کنندهٔ [برکت] است.
36:16 ششم:
36:18 سکوت در برابر آنچه
36:20 بر برخی دعوت‌گران از ستم و تعدی واقع می‌شود،
36:22 و کنار نشستن از یاری ایشان
36:24 با وجود توانایی،
36:26 و نشستن نزد کسی که
36:28 درباره ایشان سخن می‌گوید و بر ایشان تهمت می‌بندد
36:30 و عیب‌ها به ایشان نسبت می‌دهد،
36:32 بدون اینکه بر او انکار شود
36:34 یا از او جدا شود،
36:36 در صورت ناتوانی از انکار.
36:38 هفتم:
36:40 و از ستم رایج
36:42 میان برخی دعوت‌گران
36:44 و تعدی در ردیه‌های بعضی
36:46 نسبت به برخی دیگر است،
36:48 چه در گفتگو
36:50 یا مناظره یا نوشته‌ها،
36:52 و ردیه‌ها غالباً
36:54 هواپرستی بر آن حاکم است،
36:56 به‌ویژه هنگامی که
36:58 در حضور گروه بزرگی از مردم باشد.
37:00 و از نمونه‌های این ستم‌گری
37:02 متهم کردن نیت‌ها و مقاصد (دیگران)
37:04 رد کردن حق
37:06 که بر زبان مخالف جاری می‌شود،
37:08 و ملزم ساختن مخالف
37:10 به لازمه‌ی سخنش،
37:12 که او به آن ملتزم نیست،
37:14 و نسبت دادن برخی اتهامات به مخالف
37:16 که هیچ دلیلی بر آن‌ها نیست،
37:18 و تعصب ورزیدن به برخی
37:20 نظرات، حتی اگر
37:22 باطل باشند.
37:25 خلاصه‌ی مفاهیم
37:27 اهل سنت