از مجموعهٔ مفاهیم اهل سنت - اپیزودهای جمع آوری شده (سریال کامل است)
· درس 7 از 77
خلاصه مفاهیم اهل سنت | 70- مفاهیمی درباره آموزه ها و اصطلاحات سیاسی معاصر | مفاهیم (1090-1104)
صوت ترجمهشده برای این درس هنوز در دسترس نیست — ضبط اصلی عربی پخش میشود. متن زیر بهطور کامل ترجمه شده است.
0:000:00
متن کامل
ترجمهٔ ماشینی — ممکن است خطا داشته باشد
0:00
خلاصه مفاهیم اهل سنت
0:08
آزادی
0:12
آزادی در برابر بردگی
0:15
و این (کلمه) افادهکنندهٔ تحقق اراده است.
0:18
حق آن است که هیچ آزادی مطلقی از هر قیدی وجود ندارد
0:24
معروف است که آزادی انسان به آزادی دیگران محدود میشود.
0:30
با این عبارت منظورشان این است
0:32
اگر آزادی تو حقوق دیگران یا آزادی آنان را نقض کند، آن آزادی ممنوع است.
0:39
و درست آن است که گفته شود
0:41
آزادی انسان به حدود شرع مقید است
0:46
شرع حقوق دیگران را تضمین میکند
0:49
او نیز همچنین حقوق شخصی تو را تضمین میکند
0:53
و از خودت هم آن را حفظ میکند
0:56
و او فراتر از همهٔ اینها و پیش از آن است.
0:59
تحقق عبودیت برای الله عزّ وجل
1:02
آزادی واقعی در تمام بندگی الله عزّ وجل است
1:08
و هر که بندهٔ حقیقی الله باشد
1:11
او از هر آنچه جز اوست، از انسان، از شهوت یا از هوا، آزاد است.
1:16
پس هیچیک از آن چیزها او را به بندگی نمیکشاند
1:20
لیبرالیسم
1:24
لیبرالیسم از واژهی «لیبرتی» گرفته شده است.
1:28
این واژهای انگلیسی است که به معنای آزادی است.
1:32
پس لیبرالیسم
1:34
لیبرالیسم به معنای آزادی و رهایی است.
1:38
منظور از آن، رهایی از هرگونه قیدی است که انسان را در اندیشه، گفتار یا کردارش محدود میکند.
1:45
و از جمله آن، قیود شرع مطهر و حدود الله عزّ وجل است.
1:50
بلکه این همان سبب پیدایش اندیشهی لیبرالی است.
1:54
در جایی که آشکارا با دین ایشان در تضاد قرار گرفت
1:57
آنچه به آن تحریف راه یافت و به سلطهی روحانیون بر مردم انجامید
2:02
بهجای آنکه آن قوم به دنبال دین حق بگردند
2:06
آنان به سوی رهایی از همه ادیان، حتی دین حق، گرایش یافتند.
2:11
و در بندگیهای هوا و شیطان و شهوات گرفتار شدند
2:16
فلسفهی لیبرالی همچنان با دین و جریان اصولی بهطور کلی در ستیز است
2:23
تا امروز
2:25
و امروز احزاب بسیاری در غرب بر آن استوار است
2:29
مانند حزب دموکرات در آمریکا
2:32
در حالی که حزب جمهوریخواه بر پایهی اصولیگری به مفهوم خودشان استوار است
2:38
از آنجا که آزادی ناگزیر به قیودی نیازمند است که آن را محدود کند، تا به دیگران زیان نرساند
2:44
لیبرالها ناچار شدند قوانینی را وضع کنند که با آنها (جامعه را) سامان میدهند
2:49
همانگونه که ادعا میکنند، حقوق میان بشر
2:53
در نتیجه، حاصل نهایی این بود
2:56
آزادی کامل از قیدهای دین، تنها
3:00
و آزادیای که به نظامهای زمینیای مقید است که به زعم خودشان برای تنظیم رابطه میان انسانها وضع شدهاند
3:07
اما لیبرالیسم دینداری را تنها از باب آزادی شخصی مجاز شمرده، نه بهعنوان التزام
3:15
پس به دینداری شخصیای که دیگران را به هیچ چیزی ملزم نمیکند، اجازه دادند.
3:23
لیبرالها در سرزمینهای مسلمانان و پروژهشان
3:29
لیبرالهای در سرزمینهای مسلمانان، دنبالهروان لیبرالیسم غربیاند
3:35
و در واقع، برای آنان هیچ پروژهی تمدنی واقعی برای پیشرفت کشورهایشان وجود ندارد
3:41
بلکه تمام همّوغمّشان مقابله با طرحهای اسلامگرایان است
3:46
از دکتر فؤاد زکریا پرسیده شد، و او از چهرههای برجستهی لیبرالها و سکولارهای مصر است
3:53
دربارهٔ پروژهٔ لیبرالها گفت: آنها پروژهٔ فکریای ندارند.
3:59
پروژهشان این است که پروژهی اسلامگرایان را ویران کنند، و این واقعیتی است آشکار و محسوس.
4:06
زیرا آنان کمترین توجهی حتی به مسائل سرنوشتساز و ملی مسلمانان و عربها ندارند
4:14
مانند مسئلهٔ فلسطین و بهرهبرداری غرب از ثروتهای سرزمینهای مسلمانان
4:20
تا آخر آن، آزادسازی زن
4:24
از جمله مسائلی که لیبرالها زیاد دربارهاش سخن میگویند، موضوع «آزادی زن» است، چنانکه خود ادعا میکنند.
4:34
و آنان در حقیقت با این کار میخواهند زن از هر فضیلت و پاکدامنی و زندگی درست رها شود
4:41
به بهانهٔ دعوت به آزادی، در واقع به شهوات شیاطین انس به بردگی کشیده میشود
4:48
و خانههای مد و شیوههای روز را فریفته میکند و با پول ارزان وسوسه میکند تا به کالایی تبلیغاتی برای همهٔ محصولات بدل شود
4:58
و از شواهد بر این امر آن است که میدان التحریر در قاهره
5:03
از این رو به آن چنین نام نهاده شدند که در آن، در دوران پادشاهی مصر، راهپیمایی زنانهای برگزار شد.
5:10
در آغاز، او ادعا کرد که این یک قیام علیه اشغال انگلیسی است
5:15
سپس زنان ناگهان نقاب را از چهرههایشان کنار زدند، در حرکتی نمایشی
5:21
آزادی آنان از آن (ستم یا اسارت) اعلام میشود
5:24
و ما نمیدانیم رابطهی اشغال انگلیسی با نقاب چیست؟
5:28
آیا انگلیسیها این را بر آنان واجب کردهاند، یا اینکه پشت این تپه چیزی دیگری نهفته است؟
5:38
آزادی حقیقی اندیشه و رأی
5:42
در منهج اسلام صحیح وجود دارد
5:45
و از جمله چیزهایی که بر این امر دلالت میکند، ترغیب قرآن به تدبّر و اندیشیدن در آیات متعدّد آن است.
5:53
و اینکه تفسیر به ماثور، یعنی تفسیر بر پایه سنت و اقوال صحابه، اندک و محدود است
6:00
این امر زمینه را برای اجتهاد در تفسیر میگشاید
6:03
بر اساس ضوابط این علم و شروط مفسّرِ مجتهد
6:08
اما آزادی اندیشهای که لیبرالها و غرب بهطور کلی ادعایش را دارند
6:13
زیرا آنان در این باره میان آزادی اندیشه و آزادی کفر خلط میکنند.
6:18
آنان به نام آزادی مطبوعات، خواستار آزادی تهمتزنی هستند.
6:23
اما اگر آزادی با گرایشهای او مخالف باشد
6:27
در آن صورت، آن (کار) ممنوع و مورد مقابله است.
6:31
پس آزادی نزد آنان همان آزادی است که هرچه ما میخواهیم تو بگویی، بگویی
6:37
آنگاه که روژه گارودی، مبالغهٔ یهودیان را در شمار کشتهشدگان هولوکاست مورد انتقاد قرار داد
6:44
هولوکاست
6:45
قاضیاش کردند و بر او حکم زندان دادند
6:48
به اتهام ضدیت با سامیها
6:51
غرب (کشورهای غربی) تسریبکنندهٔ سایت «ویکیلیکس» و اسناد محرمانهای که منتشر کرد را نپذیرفت.
6:56
و هفت سال پیوسته در پی او بودند
6:59
او در سفارت اکوادور در لندن پناهنده است.
7:03
تا اینکه سرانجام او را دستگیر کردند
7:05
با بهانهٔ اتهام دیگری مربوط به آزار جنسی یا تجاوز قدیمی
7:10
پس هرگاه غرب بگوید
7:12
آزادی اندیشه نزد ما در حدود قانون است
7:16
گفتیم: ما آزادی اندیشه را در چارچوب شرع داریم.
7:21
معتزله و آزادی اندیشه و رأی
7:26
بسیاری از معاصران ادعا میکنند
7:30
این که فرقهٔ معتزله که از نخستین فرقهها در اسلام پدیدار شد
7:36
آنان دعوتکنندگان به آزادی فکری در اسلاماند
7:40
و اینکه ایشان از اصحاب مکتب عقلی روشناندیش هستند.
7:44
و حق این است که امر برعکس آن است.
7:48
بیشتر فرقهها آزادی اندیشه و بیان را ممنوع میکنند.
7:52
و آنگاه که ایشان را قدرت و حکومت باشد
7:55
آنان مردم را بر عقیده و گفتهشان وادار میکنند
7:58
پس آنان در گفتارشان به مخلوق بودن قرآن، همین کار را کردهاند.
8:02
و مردم را بر آن امتحان کنید
8:04
و کسی که به رأی ایشان پاسخ مثبت ندهد و با آنان موافقت نکند
8:08
آن را از کارش جدا کن
8:10
یا او را شکنجه کردند، اگر از علمای برجسته بود
8:13
همانگونه که با امام احمد بن حنبل (رحمهالله) کردند
8:17
و دیگر علمای اهل سنت
8:20
کسانی که در این آزمون بر حق ثابتقدم ماندند
8:23
و حقیقت گمراهیشان را برای مردم روشن کنند
8:26
دموکراسی
8:29
«دموکراسی» واژهای با ریشهٔ لاتینی است.
8:34
دموکراسی
8:36
این واژه از دو بخش تشکیل شده است
8:38
«دیمو» یعنی مردم
8:41
دموکراسی یعنی حکومت
8:45
پس دموکراسی، بنابراین، معنایش این است
8:48
حکم شعب برای خودش
8:50
جایی که قدرت برتر و عالی باشد
8:53
و آن را از راه انتخاب رئیس خود اعمال میکند
8:56
و برای نایبانش در مجلس حکم
8:59
پارلمان
9:00
و در آن کسی که بیشترین عدد را به دست آورد، (در جایگاه نصبشده) قرار میگیرد.
9:03
از صداهای مردم
9:05
از این رو درباره آن همچنین گفته میشود
9:07
حکم اکثریت
9:09
همانگونه که در نظام دموکراتیک برای مردم نیز
9:13
حق رأیگیری (استفتاء) درباره برخی مسائل بزرگ
9:17
مانند قانون اساسی کشور
9:19
دموکراسی پدید آمده است
9:21
در برابر تئوکراسی
9:24
که به معنای حکم کاهنان است
9:26
یا حکم دینی
9:28
آنچه از آن، سلطهی روحانیون بر حکومت اراده میشود.
9:31
و استبداد ایشان به (آن)
9:33
«بدعو» یعنی «میخوانم/ دعوت میکنم»؛ «الحق الإلهی» یعنی «حق الهی». ترجمه: به حق الهی دعا میکنم.
9:35
به این اعتبار که ایشان از سوی الله مفوَّضاند
9:38
همانگونه که دموکراسی خودش را توصیف میکند
9:41
آنها ضد نظام حکومتی دیکتاتوری هستند.
9:44
آنچه معنای حکم فرد را دارد
9:47
یا انحصارطلبی در حکومت از سوی گروه یا جهتی معیّن
9:50
و با وجود آنکه دموکراسی
9:53
در ظاهرش کاری نیکو به نظر میرسد.
9:56
تا مانع استبداد و تسلط [آنها] شود.
9:59
جز اینکه در آنها شرکها و بدیهای بسیاری نهفته است
10:03
همانطور که در مفهومی مستقل روشن خواهد شد
10:06
بسیاری از سیاستمداران این را مورد انتقاد قرار دادهاند.
10:09
و خود متفکران غربی
10:12
و بسیاری در شرق از آن تأثیر پذیرفتند
10:15
و کلمهٔ وینستون چرچیل مشهور شد
10:18
«البریطانی» عنها
10:20
دموکراسی نیست
10:22
این بهترین نظامی است که بشر وضع کرده است
10:25
اما آنها کمبدترین نظامها هستند
10:28
ترویج غرب برای دموکراسی
10:33
در دیار اسلام
10:35
غرب توانست رواج دهد
10:37
برای دموکراسی در کشورهای مسلمانان
10:40
با دعوت به آزادی
10:42
و مقاومت در برابر طغیان
10:44
و حقوق انسان
10:46
پس پشت پردهٔ همهٔ این تبلیغات
10:49
دموکراسی در کشورهای مسلمانان گسترش یافت
10:53
و غرب در واگذاشتن حاکمیت به مردم از آن تقلید کرد.
10:56
همانگونه که اصل دموکراسی چنین است
10:59
آنکه کفری آشکار به شمار میآید
11:01
بهجای آنکه حاکمیت از آنِ شرع باشد
11:04
همانگونه که در اسلام چنین است و وضع همینطور است
11:08
تفاوت میان دموکراسی و لیبرالیسم
11:13
میان لیبرالیسم و دموکراسی
11:17
تفاوتی است که هر کسی آن را نمیشناسد
11:20
دموکراسی
11:22
بر پایه رأی اکثریت استوار است
11:24
در حالی که فلسفهٔ لیبرالی
11:27
بر آزادی فردی
11:29
و اگرچه با اکثریت مخالف باشد
11:32
قرارداد اجتماعی
11:35
این نظریهی روسو است
11:38
که به آن مقصود است
11:40
اتفاق اعضای جامعه
11:43
بر اینکه حکومتی بر آنان فرمان براند
11:45
یا رابطهای خاص آنان را به هم پیوند میدهد
11:48
و روسو آن را دگرگون کرده است.
11:50
دربارهٔ بیعت در اسلام
11:54
جمهوری
11:58
این همان دولتی است که جمهور (مردم) بر آن حکومت میکند.
12:01
همانگونه که دعا میکنند
12:03
و در برابر آن، مالکیت
12:05
دولتی که بر آن حکم میراند
12:07
فردی از یک خانوادهی معین
12:09
خاندان حاکم است
12:11
یا مالکِ دولت
12:13
و آنکه حکم (امامت) از او به ارث میرسد
12:15
میان افرادش
12:17
و جمهوری در نظامها باشد
12:19
دموکراسی
12:21
در حالی که مالکیت
12:23
غالباً در نظامهای دیکتاتوری
12:25
اما در نزد غرب
12:27
برخی کشورهای پادشاهی
12:29
در نظام دموکراسی
12:31
آنجا که پادشاهی باشد
12:33
فقط نمادی برای حاکمیت است.
12:35
او اختیارات محدودی دارد.
12:37
اما قدرت واقعی
12:39
با نخستوزیر است
12:41
و دولت او که تابع اوست،
12:43
برای حزب پیروز
12:45
در انتخابات پارلمانی
12:47
بر اساس نظام دموکراتیک.
12:49
و از نمونههای آن
12:51
کشورهای پادشاهی دموکراتیک
12:53
انگلستان و بلژیک است.
12:55
و همه اینها
12:57
با نظام حکومت در اسلام در تضاد و تصادم است.
13:02
نظریهٔ حاکمیت
13:05
نظریهٔ حاکمیت
13:07
همان ریشهیابی فلسفی و نظری است
13:09
برای اصل حکومت مردم بر خویشتن،
13:11
در حالی که دموکراسی
13:13
همان عمل سیاسیِ اجرایی آن است.
13:15
و این مفهوم
13:17
و اندیشهٔ حاکمیت پدید آمد
13:19
در فرانسه
13:21
در پایان سدههای میانه،
13:23
آنگاه که با آن در برابر پاپها
13:25
و امپراتور
13:27
و ایالات مقابله کردند،
13:29
و ادعا میکردند که حاکمیت از آنِ ایشان است،
13:31
به این اعتبار که حقی است
13:33
و تفویضی الهی.
13:35
پس پادشاهان با همان سلاح
13:37
به آنان پاسخ دادند،
13:39
و حاکمیت را برای قدرت زمینی قرار دادند،
13:41
یعنی آن قدرتی که فرمان میراند،
13:43
در زمانی معین،
13:45
و آنان پادشاهان بودند.
13:47
و سپس
13:49
حقوقدانان فرانسوی این مفهوم را فراگرفتند
13:51
و آن را از همه باز ستاندند،
13:53
و از آن نظریهٔ حاکمیت را پرداختند.
13:58
حقوقدانان حاکمیت را
14:00
در آغاز امر
14:04
بهعنوان ویژگیای
14:06
از ویژگیهای قدرت شناختند،
14:08
که معنای آن نبودِ
14:10
قدرت دیگری
14:12
برتر از قدرت حاکم
14:14
یا برابر با آن است.
14:16
پس مفهوم حاکمیت
14:18
به این معنا سلبی بود،
14:20
یعنی برای حاکمیت
14:22
مضامین
14:24
و اوصاف مشخصی قرار نمیداد،
14:26
بلکه بر سلب
14:28
آن صفت
14:30
از هر چیز دیگری
14:32
جز قدرت حاکم استوار بود.
14:34
سپس
14:36
حقوقدانان پس از آن
14:38
حاکمیت را خودِ
14:40
قدرت عالیِ فرماندهندهٔ دولت قرار دادند،
14:42
و نه صرفاً
14:44
ویژگیای از ویژگیهای قدرت.
14:46
پس برای آن مضامین
14:48
و اوصاف مشخصی وضع کردند،
14:50
و آن را به امت یا مردم نسبت دادند،
14:52
برخلاف
14:54
آنچه به تفصیل در این باره گفته شد،
14:56
که حاکمیت از آنِ پادشاه یا حاکم است،
14:58
و او را صرفاً
15:00
کارگزار مجری
15:02
اراده امت یا مردم قرار دادند.
15:04
مضامین حاکمیت
15:07
و صفات آن
15:09
بر اساس این نظریه
15:11
مضمون نخست این
15:14
حاکمیت است که
15:16
جامع همهٔ
15:18
ویژگیها و مضامین آن به شمار میرود،
15:20
و آن این است که حاکمیت ارادهای عالی است
15:22
که ویژگیهایی دارد که در
15:24
دیگر ارادهها یافت نمیشود،
15:26
و خود را به خودی خود تعیین میکند
15:28
و به ارادهای دیگر
15:30
پایبند نیست،
15:32
و به هیچ تصرف معینی
15:34
پایبند نیست مگر آنگاه که
15:36
خود بخواهد.
15:38
و از این مضمون
15:40
مهمترین اوصاف زیر منبعث میشود:
15:42
نخست:
15:44
مطلق بودن،
15:46
یعنی مقید به هیچ چیزی
15:48
و هیچ قانونی نیست،
15:50
بلکه قانون بیان
15:52
اراده آن است.
15:54
برتری:
15:56
زیرا به پندار ایشان
15:58
هیچ چیزی بر آن برتری ندارد یا با آن برابر نیست.
16:00
سوم:
16:02
یگانگی و تفرد.
16:04
جز این نیست که
16:06
سیادت واحد برای منطقه
16:08
«الواحد» یعنی سیادت
16:10
شعبه
16:12
اصالت
16:14
بر زعم ایشان، این اولویت است.
16:16
از آن منشعب نشده است
16:18
چیزی که بر آن پیشی میگیرد یا برتری مییابد
16:20
بر آن
16:23
عدم قابلیت تملّک
16:25
اگر به زور با او نزدیکی کرده باشد
16:27
کسی که شایستهٔ آن نیست
16:29
در نزد ایشان (عرفشان)
16:31
و سلطان خود را بر مردم واجب گردانید
16:33
مدتی از زمان
16:35
این امر به او مشروعیت نمیبخشد
16:37
هر قدر هم مدت به درازا بکشد
16:39
اغتصاب
16:41
غصب سیادت همچنان غصب است.
16:43
با تصرف (حیازت) ثابت نمیشود
16:45
و تقادم (گذشت زمان) آن را توجیه نمیکند.
16:47
و بنا بر این اوصاف
16:49
مضامین
16:51
اینکه او قدرت برتر و مطلق است
16:53
که بهتنهایی حق را در خود دارد
16:55
در ساختار خطاب (در بیان شیوهی ایراد سخن)
16:57
الملزم المتعلق
16:59
با داوری کردن دربارهی اشیاء و افعال
17:01
و این، روی نمیدهد.
17:03
مگر برای شرع حنیف
17:05
الله بلندمرتبهتر است از آنچه میگویند.
17:07
ستمکاران [بهراستی] بسیار بزرگتریجویی کردند.
17:09
و ایمان
17:11
با این اوصاف برای سیادت
17:13
امت یا ملت
17:15
شرک به الله سبحانه و تعالی در ربوبیت
17:17
و مخالفت
17:19
و صریحهی قول الله تعالی
17:21
حکم
17:23
جز برای الله
17:25
و سخن او (تعالی)
17:27
و در حکم خود هیچکس را شریک نمیگرداند
17:29
و فرمودهٔ سبحانه و تعالی
17:31
و هر کس که حکم نکند
17:33
به آنچه الله نازل کرده است؛ پس آنان
17:35
آنان کافرانند
17:40
معایب دموکراسی
17:43
از آنجا که دموکراسی
17:45
این کاربست سیاسی است
17:47
برای محتوای نظریهٔ سیادت
17:49
پس شرح آن، اساساً چنین است
17:51
این است که آن را تثبیت و تکریس میکند
17:53
شرک به الله در حکم
17:55
آنکه بیان کردیم
17:57
این از لوازم سخن است
17:59
نظریهی سیادت و ایمان
18:01
بدانجا که میگریزد
18:03
دموکراتها از عبادت
18:05
حاکمان و پاپها
18:07
به پرستش ملتها
18:09
پارلمانها
18:11
و از طغیانی که به نام (دین) انجام میگیرد
18:13
حق الهی کلیسا
18:15
و حاکمان
18:17
با نام حق الهی اعمال میکند
18:19
برای ملتها و پارلمانها
18:21
و صبح کردیم و شنیدیم
18:23
عبارتهایی مانند
18:25
حاکمیت قانون بهجای
18:27
از سیادت شرع
18:29
و هیچ جرمی و هیچ کیفری (نیست)
18:31
جز با قانونی جایگزین
18:33
از حرام، آنچه را که (الله) حرام کرده است
18:35
شرع و حلال
18:37
آنچه شرع حلال کرده است
18:39
و همین بس است که این منکر (زشتکاری) باشد.
18:41
بزرگترین کفر، کفرِ دموکراسی است
18:43
و افزودن
18:45
به این منکر اصلی
18:47
در نظام دموکراسی
18:49
عدد متفکران
18:51
خود دموکراتها
18:53
عیبهای دیگری برای دموکراسی
18:55
از آنها
18:57
اولاً
18:59
آنها حکم اکثریت نیست
19:01
بهراستی و در حقیقت
19:03
زیرا بیشتر ملتها
19:05
دربارهٔ انتخابات آگاه نیستی
19:07
و در آن شریک مشو
19:09
همانطور که بر این موضوع دلالت میکند
19:11
نسبت رأیگیری در انتخابات
19:13
اینکه صاحبان سرمایهها
19:15
آنان متحکمان واقعیاند.
19:17
در نظام دموکراتیک
19:19
زیرا آنان مسلط میشوند
19:21
بر رسانهها (ابزار اطلاعرسانی) که نیازمند است
19:23
به اموالشان
19:25
رسانه همان چیزی است که میسازد
19:27
افکار عمومی، ولو از طریق اخبار
19:29
تبلیغات و تحلیلها و ادعاهای
19:31
نادرست و دروغین
19:33
و بدینترتیب نمیشود
19:35
که رأی و حکم از آنِ اکثریت باشد
19:37
حقیقتاً، بلکه از آنِ صاحبان
19:39
اموال باشد، و برای رسیدن به
19:41
رأی خود و تقویت نفوذشان
19:43
سیاسی
19:45
سوم: نظام
19:47
دموکراتیک بر
19:49
احزاب سیاسی استوار است،
19:51
و آن احزابی گوناگوناند
19:53
در اندیشه و روش،
19:55
اختلافی که به کشمکش
19:57
و نزاع میان خودشان میانجامد،
19:59
بهجای همکاری و همیاری
20:01
برای تحقق منافع کشور
20:03
و مردم.
20:05
چهارم: اصل
20:07
برابری آرا در رأیها
20:09
و همهپرسیها است،
20:11
که میان رأی
20:13
صاحب تجربه و نظرِ
20:15
درست و دارای مدرک علمی
20:17
و رأی عامی
20:19
با اندیشه و نظر محدود تفاوتی نمیگذارد،
20:21
که این امر امت را
20:23
از بهرهگیری مؤثر
20:25
از رأی این کارشناسان
20:27
شایستهی تأثیرگذاری
20:29
در رویدادها محروم میکند،
20:31
در حالی که نظام شوری
20:33
در اسلام
20:35
بالاترین بهره را از تجربهها تحقق میبخشد.
20:37
پنجم:
20:40
پژوهشها ثابت کردهاند
20:42
که متوسط عمر دولتهای
20:44
نظامهای دموکراتیک
20:46
در طول نیم قرن
20:48
از هشت ماه فراتر نرفته است،
20:50
و این دورهای کوتاه است
20:52
که هیچ دولتی را توانمند نمیسازد
20:54
تا برنامهها
20:56
و طرحهای اصلاحی و توسعهای خود را اجرا کند.